die aisebahn is e vekehrsmiddel wu uff schiene fahrt un sowohl lait als aach sache beferdert die fahrzeusche wern dodebai mit spurkränz uff de schiene gehalte es gebt triebwaache un loggomodive triebwaache nemmt mer maischdens im personevekehr als ersatz fer lokbespannte ziesch annere wariande sinn magnetschweewebahne un schdandsailbahne bahnoolaache sinn alles sache die ma brauch um e aisebahn zu betraiwe es glais odder aach owwerbau genannt sinn die schiene wu die aisebahn druff fahrt un die schwelle die schwelle halden die schiene zamme un de schieneabstand konschdand uff maischdens millimeder bai de schwelle gebts holzschwelle schdahlschwelle und beddongschwelle de unnerbau is des wu es glais druff lait des is maischdens aus schodder odder in monche tunnel aach en beddongbodde in bahnheef kennen ziesch beginne ende kreuze wende un iwwerhole außerdem hot en bahnhof minneschends ä waisch bahnheef kenne sowohl persone als aach giiterbahnheef soi fahrzeusche sinn alles des was uff de schiene fahrt en triebwasche nemmt maischdens fer de personetransport odder als billische erssatz fer lokbespannte wendeziesch en triebwache is e fahrzeusch wu sowohl en modor hot als aach persone beferdern kann e baispiel dodefor wär zum baischbiel de schienebus e loggomodiv is e fahrzeusch wu en modor hot un waggongs zieht in de loggomodiv is kään personetransport die loggomodiv zieht persone oder giiterwaggongs personewaggongs kennen aach vun de lok geschobe werre je nach dem ob se e wendezuchstaierung hot en waggong is e fahrzeusch wu otriebslos is also kän modor hot un vunre loggomodiv gezoge werre muss es gebt persone und giiterwaggongs es gebt aach noch besonnere fahrzeusche wie en zwowegebagger der uff de schiene un uff de strooß fahre kann un diwerse awwaidsmaschine wie e stopfmaschin uff de strooß kann jeder hiefahre wu er will ohne jemmand frooche zu misse bai de aisebahn is des annerschd do muss mer sich erschdmol oomelde un saache vun wu noch wu mer fahre will do kriet mer dann e zuchnummer un en fahrplan bei de maischde ziesch bassierd däss long long vorm fahrplanwägsel die aisebahnvekeäsunnernähme missen bei de aisebahninfraschdrugdurunnernähme sogenannde trasse oomelde des sin kää gläästrasse sondern fahrplantrasse also zeidliche freiräum uff de schdregge die donn so beleed werrn dass kää zuch im onnere in die quer kummd dodebei sinn oinische abschdimmunge needisch der ganze ablaaf is in de aisebahninfraschrugdurbenudsungsveordnung uffgschribb un muss genau oigehall werre sunschd gäbds probläme mit de bundesnedsagendur wonn des alles geloff is is de netzfahrplan ferdisch un konn veöffendlischd werre die aisebahnvekeäsunnernähme kännen donn ehr fahrzaisch umlaif un ehr personal endgildisch plane un im inderned usw kännen die kunne sieh was so fahre soll unnerm johr fahrn alsomol aa sonderziech vor allem im giedervekeä do geht die ganz trassevegab un fahrplanerstellung nadierlisch schneller awwer die aisebahnvekeäsunnernähme missen des on trasse nämme was hald noch frei is außer de ziesch gäbds aa noch die rangschierfahrde die fahrn maischdens nor im bahnhof rum un hänn kää fahrplan no dämm se fahrn awwer es gäbbd e rangschierblan in dem wo die änzelne fahrde feschdgeleed sin uff de strooß gebts ample bai de aisebahn gebts singnale e singnal saacht em lokfiehrer zum baischbiel ob un wenn ja wie schnell er fahre derf bei de haubdsingnale gebt s singnalstellunge hp stehe blaiwe un net waider fahre hp waiterfahre hp langsam mit km h waiderfahre weil jo aisebahne en längere bremsweg hawwen wie audos gebts vorsignale die em lokfiehrer saachen was es folgende hauptsignal ozaigt dasser zum baisschbiel bai hp reschdzaidisch oofange kann zu bremse bai de aisebahn fahrd mer uff signalsicht odder im raumabschdand im blockabschdand däs hääst e signal därf erschd uff fahrt geh wonn der blockabschidd dehinner frei is un nix entgää kummt baim audo wert uff sicht g fahre uff de moderne schnellfahrschdregge braischd mer allerdings iwwerhaupt kää signale do werrn die informadsjone vun de schdreck iwwer e linielaider uff des triebfahrzaisch iwwerdraa die technig hääst lzb liniefärmischi zuuchbeoiflussung middlerwail gäbbds e oirobawaid oigsedsdi nochfolschewersion die teschnisch allerdings e bissje onnerschd fungdsjoniert die hääst european train control system etcs die blocksicherung wärd in aller reschel technisch erzwung die signale wern entweder vun me computer der vun me fahrdinschtlaider iwwerwacht werd im estw elegdronisches schdellwerk vun me fahrdinschtlaider odder vun me waischewärder bedient außer denne haupt un vorsingnale gäbbds iwwerischens noch e ganzer haufe annere signale schberrsingnale zusadssingnale näwesingnale langsamfahrsingnale fahrzeischsingnale rangschiersingnale singnale fär de elegdrische bedrieb usw e waiderer unnerschied zu de schdroos is dass die aisebahn schburgebunne is däs is uff de erschde bligg viellaischd e noodääl der große vordääl is awwer dass mer jedem zuuch soi fahrwäg vorher oischdelle un donn gäe veännerunge sichere kann bis der zuuch gefaa is däs nennd mer fahrwägsischerung so wärrn aus de fahrwäge signalteschnisch gsicherde fahrschdrooße odder bei de moderne schdellwerge zuuchschdrooße dodebai gäbds aa e flankeschuds däs hääsd es konn vun de said nix in denne fahrwäg enoi fahre weil die endschbrechende waische un signale in abweisender schdellung gschberrd sin die blocksicherung un die fahrwägsischerung sin in vebindung mit dem hohe sischerhaidsschdandard bei de signaltechnik zwää wischdische bauschdää fär die bedriebssischerhaid bai de aisebahn un vun de dodraus folschende geringe unfallwahrschainlischkait almazn is e gemoinde in de soria provinz in kaschdilie un león in spanje die gemaind befind sisch km siedlisch vun de provinzhaubdschdadt soria bis madrid iss es ä endfernung vun km lufdlinie de ord lieschd in ener ländlischen londschafd unn iss londwerschafdlisch gebrägd es gibd oiwohner gemäß des zählung vum schpanische schdadisdikamd instituto nacional de estadstica vun in almazn iss im johr en friedensveadrooch zwische kaschdilie unn aragon vun derre ihre käänische peder iv vun aragon unn hoinrisch ii vun kaschdilie gschlosse worre de wischdigschde wärdschafdszwaig iss die londwerdschafd awwa die mebelinduschdrie iss uffm vormarsch ufffällisch sinn die romånische baude awwa s gebbd aa barogge baude unn welle vun de rönässõõs st michaels kirche juwel des romanischen soria die anilin wie ma in de voada un kurpalz zua basf se saache dud isch am umsatz und am börserwert vum unnanehme gemesse es greeschde schemie unanäme uff de weld sie hod ehrn haubdsidz in ludwichshafe oam rhoi de ald nóóme isch badische anilin und soda fabrik aktiengesellschaft sie hod ugäfea laid wu midschaffe dun un isch in mäa als lända vadrede wegge werdschaftlische schwierischkaide unn de greeser werrende indernazjonale kongurrenz henn sisch die daitsche schemiekonzern ab mit plän fer ä umfassendi fusjon bschäfdischd im nowemba is donn die grindung vun de i g farwe ag bschlosse worre die farbwerk hoechst ag unn die schemiefabrigge cassella unn kalle co iwwatruge am nowemba ihr ganz vameesche uf die anilin bayer agfa griesheim elektron und weiler ter meer henn des donn aa gmacht donoch hot die anilin ihrn offizjelle nam vun basf am in i g farweinduschdrie ag geännad unn ihrn firmesitz vun ludwichshafe nooch frongfort valegd mitme schdammkabidal von domols milljade raichsmarg unn änre midarbaidazahl vun ugfär war die i g farweinduschdrie ag des greeschde schemieunnernemme sainre zaid asie is der greeschd kondinend uff de erd er is ugfähr millione quatratkilomeda groß unn ugfähr milliarde lait lewe do was der weltbevelkerung is daraus dud sich ä bevelkerungsdicht vun leit km² ergewee zu asie kehre schdaade des word asie n kummt ausm assierische unn heeßt uff pälzisch sunneuffgong asie liegt uff der nordhalbkugel außa en paar inseln die a noch zu asie kehre awwa nimmi uff de nordhalbkugel sinn sunnern uff de siedhalbkugel weschdlisch vunn asie liegt oiropa wu die pälzer wuhne siedweschdlisch liegt afriga im siede liegt de indische ozean im oschde de pazifigg im siedoschde is australie nimmi weid im norde donn des nordpolarmeer schdaade nach reschione sordierd mongolai russlond sibirie schina japan nordkorea siedkorea taiwon bangladesch bhutan indie maledive nepal pakischdan sri lanka brunei indonesie kambodscha laos malaisia myanmar philippine singapur thailond oschdtimor vietnam armenie aserbaidschan bahrain georgie irak iran israel jeme jordanie katar kuwait libanon oman saudi arabie sürie tierkai veaainischde arawische emirade zypern afganischdan kasachsdan kirgisisdan tadschikischdan turkmenisdan usbekisdan die drei greeschde relischione sinn de buddhismus vor allem im oschde unn siedoschde de hinduismus vor allem im siedä unn de islam vor allem im weschde unn siedweschde verbreided danewwe gibt es vor allem in china ä großi ozohl on atheiste im dinn besiedelde sibierie lewwe viele lait die nadurrelischione praktiziere die grenz zwische asie un oiropa is uuklaa definierd vum aismea iwwa de ural un vunde ägäis oiropäisch iwwa die dardanelle s marmaramea de bosborus unäs schwatze mea was doo dezwische laihd is selle eck wu said menschegedenge die hannlsweesch zwische oiropa un aasie long gange sin do hen sisch aach die kuldure s mehrschde vamischd iwwelischwaise wärd de kaukasus zu oiropa geduun friha hod mär sogaa kaukasisch als synonym genumm fär waißhoidisch rasse oiropäischs ausseje ä onnan grenz is awwe völlisch klaa de himalaya zwische zentral unn siedasie daß des aach ä kulduagrenz is is eh klaa asie hod die hegschd bärsch maund äwereschd mid meda die diefschd diefsee meda inde mariane es diefschd gelejene lond ufa vum doode mea meda dä diefschde binnesee baikal meda de see midde greeschd fläsch kasbisch mea km² un mid oiropa zamme die greeschd landmass mit sibirie hot russlond des greeschd land uf de erd otail an asie un iss ääns vunde dinnschdbesiedelde gebiede uff de erd die schdaade in siedoschdasie gheare zude dichdeschd bsiedelde länna allääns in schina hods iwwa milliard axolotl ambystoma mexicanum sin e neotenischi das heyscht leewenslang kaulquabbe bleiwendi salamanderart wo um mexico stadt erum vorkummt e axolotl hott e leewenserwartung vun in gfangeschaft bis zu sechzee johr manschmo ganz selde werds a fümmezwansich es axolotl is neoten weil die schilddries zu degeneriert is um es metamorphose hormon auszuschidde wammer awwer dementsprechende hormone zufiddert wie zum beispiel thyroxin machen se e metamorphose dann sehen se so ähnlich aus wie de nah verwande dieschersalamander ambystoma tigrinum normal verhungere se dann weil se anscheinend ke instinkte hen um an land zu jache awwer wann se üwwerleewen sin se erscht mit vier odder fümf johr geschlechtsreif wann em axolotl e kerbberteil fehlt zum beispiel e bey odder sogar e teil vum herrn kanns nowachse losse es is dann normal a ganett verkripplt bei äldere axolotlscher geht das awwer nimi so gut wie bei de jingere e axolotl is mit acht bis fuchzee monat geschlechtsreif in freier wildbahn plansen sich die axolotl forwieschend im frijohr fott wo se mit kühlem schmelzwasser stimuliert werren deswee versucht mer a bei aquarieviecher ihr instinkte mit kühlung vum aquarium se wecke das brauchts awwer nitt weils sowieso schwiericher is axolotl devun absehalle wie se dezu zu bringe normal machen die das aus eischnem antrieb do läd es männche sei spermatophore samepakede uffm borrem ab un schubst dann es weibche so drüwwer dasses die dinger in sei kloak uffnemmt acht bis vierezwansich stunne späder leet des weibche sei laich ab un zwar an wasserplanse das is sau mühsam fer das vieh un wanns noch nitt ausgewachs is kanns vor anstrengung sterwe es werren achzich bis fümfhunnert eier abgeleet die masse weil in freier wildbahn dorschnittlich ääns vun achthunnert eier üwwerlebt am dridde auguscht sin die erschde axolotl no eiroba kumme de alexander vun humbold hott se mit enuwwer gebrung jetz isses axolotl e beliebdes aquarieviech was in viele zuchforme gezicht worre is so sin zum beischbiel aberatione das heyscht abwandlunge vum normaltyp mit selektiver zucht zu erre eischne rasse geworr das sinn die leukisdische un die melanisdische es sinn awwer a in ey zuchtlinie dieschersalamander ingekreizt worre vom professer humphrey in de sechzicher jahre uff em wesch hott mer dann a albinodische kriet die sich heit wee selektivzucht in goldalbinos un weiße albinos indeele sowas is schädlich fer die arterhaldung es axolotl is nämlich in freier wildbahn vum aussterwe bedroht baddeberg amtlich battenberg is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrääs derkem im ehemålige regierungsbeziag palz baddeberg hott oiwohner baddebersch liechd im nordweschde vun de medropolregion rhoi negga an de nahd vun de haadt im oschde vum pälzerwald unn de owwerhainisch tiefewene baddeberg liechd am end vum vum loininga schborn en auslaifa vum pälzerwald am oschdrånd vun dem auslaifa hot sisch frieher en graawebruch befunne wo de owwerrhoigraawe km in die tief gånge is hohe erheewunge uffm gebied vun de gemää is harzwailerkobb midd m unn die pigglhaub midd m nachbagemäände sinn im uhrzaischasinn im norde beginnend nailoininge kläkarlbach bobene unn aldloininge bekånnd sinn die baddeberger funne ardefaggde welle menschlisch bsiedlung vor bis an dem ord beleje es erschdemol erwähnd worre is baddeberg im lorscher codex ums johr als bettenberge burch baddeberg die saiddem middlalder de laininger kehrd hot zamme midd de burch nailaininge de oigang vum eggbachdaal kondrolliad wie die maischde pälzer erder is aa baddeberg im johr im pälzische erbfolgekriesch vun de fronzose zerschderd worre im jh is baddeberg zaidwailisch residenz vun de grafe vun loininge hardebursch gewessd am sebbdember hot baddeberg wege baddeberg eder de namenzusadz palz erhalde im johr iss die ordsgemää vum uffgelesde londkrääs frongedahl zum londkrääs derkem kumme die blidzrehre an de ufffahrd zum ord sinn als nadurdengmol oigeschdufd worre die burch baddeberg iss wie die ibrische baude in de lischd vun de kuldurdengmäler in baddeberg endhalde vun derre bursch sinn ner noch ringmaure unn dääl vunnem torm erhalde die ruin is in privadbesidz unn däälwais fer die effendlischkaid zugänglisch die prodesdandisch parrkärsch vun baddeberg is en friehgodische bau ausm jh midd ennere orgel ausem johr is die kärsch donn in ihr haidisch form umgebaud worre baddeberg is weeje sai schääne kärschbääm beliebd bai wanderer baddeberg iss ä raini wohngemää zur nächsschde audobåån a sinns kilomeder zum nächsschde båånhof in kärschheem kilomeder balin is die hauptschdadt vun de bundesrepublik deitschland unn glaischzaidisch en aischenes bunnäslond balin hat mit u gfär lait die greescht inwohnerzahl und mit km² die greescht fläch vun alle schdädt in deitschland und is no london die zwettgreescht schdadt vun de europäische union balin is e wichtiches polidisches zentrum vun de eu un weesche de kulturelle sache enni vun de schdädt in europa wo am meischde turischde hifahre die schdadt is e wichdicher verkehrsknodepunkt un enns vun deitschlands wichtischde zentre fer wertschaft kuldur un bildung viele inrichdunge wie die universidäd theader musee oder aa feschdivels es nachtleebe und die arschidektur sin bekannt uff de ganz welt un hän e guder ruf die schdadt hot ihrn naame vum slawische word berl was uff pälzisch sumbf heeßt de regierende birgamaischda vun balin iss michael müller vun de spd die genaue geografisch laach vumm berliner rohthaus nördlischieh brääd unn öschdlischieh läng die grehschd ausdehnung in oschd weschd rischdung is uhgfehr km unn in nord sihd rischdung uhgfehr km berlin is gonz vum bundeslond brondebursch umgewwe unn lischd im oschde vun deitschlond ca km weschdlisch zu de grenz vun pole die stadt is ännie vun de verdischdungsreim in deitschlond s hisdorische zentrum vun berlin lischd in de schmaalschde unn dodemomit on de verkehrsgünschdigschde stell vum urstromtal des vun de spree in oschd weschd rischdung durschflosse werd im weschdlische bezirk spandau mündet d spree in d havel wo de weschde vun berlin in nord weschd rischdung de flusslaaf vun de havel eigntlich e glaziali rinn ähnelt dodebei oft ennre seelondschaft die greeschde ausbuchtunge sinn de tegeler see unn de große wannsee d stadt bfinnt sich inn ennre gemäßichte klimazoon die durschnittlich johrestempratur in berlin dahlem is c unn die mittler jährlich niederschlaachsmeng is mm die wärmschde monade sinn juli unn auguschd mit durchschnittlich bzw c unn die käldschde sinn januar unn februar mit bzw c de meischde niederschlaach fallt im juli mm unn de wennigschde im märz mm bauersche iss e kardespiel dess mer gern in unn um lautre spielt meischtens in de werdschaft nur so zum spass odder ah bei em tunier bauerche werd mit vier lait gschpielt wo die zwee die sich diagonal gehniwwer sitze äh monnschaft sinn gschpielt werd mit zwanzisch karde die baure sinn immer trumpp deswe aach de name vunn dem schpiel unn dess was a gesaht werd de kreiz bauer de ald ist de hegschte dann kummte de schippe bauer de noo beschd dann de herz und dann de karro bauer und dann vunn dem was als trumpp a gesaht iss ass kenisch unn dahm im schpiel sinn aue zu vergewwe weil de letschte stisch aue extra bringt de schneider bei demm schpiel iss aue des nennt mär dann es lautrer spiel weil nämlich außerhalb vonn de stadt a e wersion exischdiert wo de letschde schdich nix extra gebbt also blooß aue se vegebbe sinn de schneider leit dann a bei aue die änzelne karde bringen gschpiel werd im uhrzeiersinn der wo die karde mischelt gebt se an denne der reschts vumm sitz um abhebe zu losse dohdenoh wern die karde vedählt dee erschte krieht zwä karde guggt se sich ah und saht trumpp ah dann kriehn die annere drei ah zwä karde unn dann krieht jeder drei dass jeder hott mer muss immer die farb bediene die rauskummt kann mer nett muss mer trump schmeisse wann mer ah net trumppe kann mus mer schmere am beschte so dass dei gegner wenisch aue machen wammer mit trummp rauskummt muss mer trump ah bekenne unn immer de beste iwwertrumppe werd äh farb ausgschpiel und jeder kann die farb bekenne dann hääst dess dass der stisch naduhr geloff iss melde hott mer dahm unn kenisch vunn enner farb uff de hand kann mer melde wamer rauskummt dess hesst dass mer punkt uffgeschribb krieht wamer dess ganse in trummp hott meld mer unn es wern punkte uffgeschribb wonn die monnschaft die nedd rauskummt mähnt das se es schpiel gewinne kann donn konn se schpritze wann dann die annere mähne das se ah gude karde hänn dann kännen se ah die schpritz zurigg gewwe bei änner schpritz wern die gewunnen punkte vedoppelt unn bei de neggscht ah nommohl und nochemohl bei vier schpritze hässt däss dann dodgespritzt weil joh in ähm schpiel nedd mehr wie punkte zu vergewwe sinn wann mer mähnt mer kann des schpiel ohne sei gehiwwer gewinne dann saht mer äh ledisch ah wammer es ledisch gewunn hat krieht mer audomadisch punkte annnerorts werd das a buckel genennt geschpielt werd biss mer punkte hott hott mer die punkte kriehn die geschner äh knoddel wer zwäh knoddel hott hott es schpiel verlohr unn de gewinner krieht äh stäh lidder bier wann beide monnschafte äh knoddel hänn dann gebst äh entscheidungsschpiel dess nennt mer äh punkte wern so uffgeschribb aue nackisch gschpielt oder schwarz rundepunkte aue schneider frei aue schneider gschpielt wenn mär e schbiel gewinnt wo die annere oogesaa han dann gebbts fer schwarz schneider frei unn schneider geschbielt rundepunkte hott jeder aue bzw gewinnen immer die wo nedd rauskumm sinn de bernhard wadle rohe mai is en pälzer mundardaudor ufftrittskünschdler kommunalpolidiker un stadtbekanntes original vunn ludwichshafe wann er kunschd oder polidik mache tut nennt er sisch als aa general schweißtropf odder dr karl rettich jetz was sei künschdler unn kampfname sinn in de johre unn hot er sisch zu de wahl vum owwerbrschermeeschder vun ludwichshafe uffstelle lasse awwer die leit hawwen net gewält beim erschde mol hat er gekriegt beim zwette mol ware s dann drai mol nämlisch unn isser bei die kunschd weltmeischderschafd in ludwichshafe agetrede unn hot jedes mol des halbfinale erraischd in seim werklische lewe hannelt er mit antik zeugs in em selbschdverwaldete betrieb in ludwichshafe lewe dut er im hemshof betze iss kerz fer betzebersch also sozusah de schdadtbersch vunn lautre de betze is meder hoch unn dudd sisch meder iwwers schdadtgebied erheewe mit betze kennt e lautrer awwer näwe dem bersch nadierlisch ah es genauso benannde wohngebiet uffm betzebersch mähne annererseitsawwer ah es weltberiemte stadion vumm fc kaiserslautre es fritz walter schdadion des ewenfalls uffm betzebersch iss wenn also e lautrer saht dass er uff de betze geht so mähnt er meischdens es stadion genauso werd es wort betze awwer ah fer de veroi fck als solcher oder gar nur die monnschafd benutzt wie s bei onnere monnschafde aa iss de betze als bärsch liechd siedlisch vum lautrer haubdbåånhof unn de haubdbåånaggs ludwichshafe saarbrigge es siedend vum betze dudd in de pälzerwald iwwergehe de schdadtdääl betze is nuch reladiv jung erschd hot mer mim bau begonne ner die bebauung unnerhalb unn in de umgewung vum betze is älda um de bau vum schdadtdääl realisiere zu könne is de dääl vum vorherische londschafdsschudzgebied pälzerwald nedd in de gegrindede nadurpark pälzerwald uffgenumme worre de bezirksverband palz is e kommunal gebietskerperschaft in de palz in ganz deitschland gebts kä annere eirichtung wu so ähnlich is sei beschdehe hott de bv em napoleon zu verdange de bv hott de bezirksdaach als gremium in de franzesisch rewoluzion is die palz vun de franzose erowert worre un mit rheihesse zamme im département dunnerschberg zu de franzose kumme es departement hot en conseil général kriet wu dann wu die palz zu bayern kumme is zum landrath geworre is schbäder isser zum bezirkstag pfalz em parlament vum bezirksverband pfalz worre seit hod er e egenes wappe un e egeni fahn es geel un es schwarz sin die pälzer farwe debei is aach de pälzer leb die well soll de rhoi zeige in de legisladurperiood sin folgende parteie im bezirksdaach die biiwl ises grundlehend buch vum grischdedum unn hod im sugenannde alde teschdamend die grundlejende schrifde vum judedum sie hod zwää dääl ewe dieses alde teschdamend un donn es nai tesdamend die jiedische schrifde gheere dezu wail jesus vun nazared de grischdus de gsalbde jude waa un selbad vun sich gsaad hod doßsa ned kumme wäa fär es gsedz zu ännäre sunnan färs zu ärfille es judedum is also die worzl vum grischdedum endschande is die biiwl im vordere oriend im väalauf vun joor des wort biewel hochdoidsch bibel kummt ausm griischische vun biblos papyrusschdaud kadolische briif je noo konfession gheere aach nuch unnaschiedlisch viel apogrype middezu bischa wu ned kanonosiad worre sin die biiwl is es buch midde measchde iwwasedzunge unde heegschd ufflaach inde gonze wäld alladings is inde naiere iwwasedzunge viel vunde grafd unde wordgewald vunde ald luddabiewl värloregonge word des härrn määnd zwaa es selwe is awwa doch viel läbbscha als wie soo sääd de härr die bioloschie is die wissenschaft die sich mim lebendische befasst des word setzt sisch aus zwo worde zusamme die ausm grieschische stamme bios lewwe und logos lehre werdlisch also die lehr vum lewe innerhalb der bioloschie gibt es vielzahl vun fachgebiede weil ma frieher de bereisch des lebedische in planze un diere oingedeelt hot gibts immer noch die unnerscheidung vun botanik als wissenschaft vun de planze und zoologie als wissenschaft vun de diere da ma inzwische wes dass es noch kleenschdlewwewese gibt vun denne einische ach wedder in schema planze noch diere passe befasst sich mit denne die mikrobiologie dannewe gibts iwwergreifende fachgebiede wie fer faschd alle gruppe vun lewwewese gibts a teilwissenschafde so unersucht diese teilwissebschafde telen sich oft widder in weidere teilwissenschafde so gibts innerhalb des insekdeforscher also entomologe a wischdische teilfunktione und organsysteme innerhalb vun lewwewese wern vun eischene telwissenschafde unnersuchd so unnersuchd die bisserschem amtlisch bissersheim is en ort in de gebild verbandsgemää leiningerland im londkrääs derkem im ehemålige regierungsbeziag palz es hott oiwohner bisserschem liechd uff ner heh vun m unn nahe dem nerdlische end vun de daitsche woischdrooß weschdlisch erschdreggd sisch des haardt im oschde die owwerrhaiewene dorsch de ord fließd vun weschd noch oschd de eggbach der aa die egg genonnd werd de ord iss des erschdemol im johr als bizzirichesheim erwähnd worre mochm zwedde weltkriech hots zum londkrääs frangedahl ghehrd bis der uffgelesd worre isch unn ghehrd saiddem zum londkrääs derkem iss es dann zur verbandsgemää grinschdadt land kumme wu mid de verbandsgemää hettrum zur verbandsgemää leiningerland zammegschlosse worre isch die gemää iss en winzaord im woibaugebied palz unn hot ä langi woibaudradidsion di brodeschdandisch käisch is im barogge schdil gebaut worre de turm is noch vun de romanische vorgängerkäisch wu de heilische margret vun antiochia un em heilische balsius geweiht waa un schdammt aus de erschde hälft vum jahunnerd di heilisch margret is uf em gemääwabbe daagschdellt de bloomaulorde is die heggschd auszaischnung wo in mannem fagewwe werd ihrn name hot se nochm mannemer bloomaul ännra dialegdbezaischnung fär eschde mannemer wo wies mannemer orginal blummepeder die urschbringlisch kurpälza mundart babble duhn de rainer vun schilling hot den bloomaulorde gschdiffded als vorsitznda vun äm draikepfische gremium wara bis zu soim tod im dezemba ach bei de auswahl vun de braisdräga bedailischd jedes johr rufd de vorsitznde zwee waidare jurore aus de mannemer birgaschaft unn oda fasnachtsszene unn einischd sich mindlisch nach iwwaliefada tradizion als bloomaulsorde diendn abguss vunare brohseskulbdur vum mannemer bildhaua gerd dehof die figur zaigtn dursch die bäh guggende blumepeter wiam bedrachda den po hieschdregge duht der endwurf is zur schdifdung vun em brunne dursch den mannemer morge im johr endschdane iss awwa fier den effendlische raum net zumutbar gwese de rainer vun schilling hot awwa in dem fresche endwurf die kurpälza lewnsard am beschde verwerglischd gsehe urschbringlisch als fasnachdsorde gedengt werd die auszaischnung haid durschaus ernschd gnumme die dräger werre bai offizielle gelegnhaide in mannem protokollarisch begriest die auszaischnung werd an persenlischkade vergewwe wo mannem uff tibbischi aard unn wais unn deswege unfawechslbar verdrede duhn un die geehrde misse net in mannem gebohre soi die falaiung find währnd de fasnachtszoit im nationaltheater schdadd de blummepeder ach blumenpeter aigendlisch peter schäfer abbril in plankscht juni in wissloch iss ä mannemer orginal des warn arme blumefakoifa wella dursch die mannemer lokale gezoche iss waila e unnafungtion vun de schilddries ghabbd hot issa immer kleewigsisch unn laischd dabbisch gebliwwe deshalb issa nie in die schuul gange unn hot schbäda ach nie än beruf glernd vun sainare tant issa dann als blumefakoifa in die umliegende lokale unn uff die schdrooß gschickt worre dassa wenigschdns ä bissel geld hääm bringe duht donn issa erschd inne oschdald in woinem oigewiese worre unn dann nach wissloch woa gschtorwe iss sis net geklärt obba än opfa vun dere sogenannde aktion t vun de nationalsozialischde worre iss oda obs e nadirlische dodesursach waa de blummepeder ghärd haid zu de mannemer orginale ä legende duht behaubde dassa imma zu schdraische uffgelegt gewese iss bis haid wärre witz gerisse mid ihm in de haubdroll des nach ihm benonnde blummepederfeschd offiziell blumepeterfest find jährlisch mit flohmarkd unn essensverkauf fär wohltädische zwegge schdadd regelmäßisch werd vun de lokalzaidung ä schbendekampanje unna mannemer firme organisierd seid werd in mannem jedes johr der bloomaulorde vagewwe des is middlaweil die hegschde birgalische auszaischnung vun mannem unn werd immer im rahme vunnare vorfihrung im nationaltheater faliehe zu ehre vum blummepeder isse brongseschdatue gemacht worre wo jetz uff de kabuzinaplonke uffgschdelld iss bockrem amtlich bockenheim is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrääs derkem im ehemålige regierungsbeziag palz es laid im nordweschde vun de europäisch medropolregion rhoi negga es pälzisch winzerdorf bockrem mit seine viele alde heef laid am afang vun de km lang deitsch woischdroos bockrem is zammegewachse aus groosbockrem un klääbockrem bockrem laid an de b unn hot iwwer de bohnhof bockrem kinnerem ohschluss an die bahnstreck vun munsem nooch grienschdadt bockrem is erschd dorsch zammelejung vun de ordsdääl groosbockrem unn klääbockrem endschdånne baide siedlunge sinn noch de frängische londnahm aus klääne õõsiedlunge endschdånne welle sisch aus frängische gudshef endwiggeld hawwe baide orde sinn im lorscher codex es erschdemol erwähnd worre im pälzische baurekriesch hot sisch in bockrem de bockremer haufe gebild weller sisch de annere uffschdännische õõgschlosse hot bis hot bockrem zum londkrääs frongedahl gherd weller awwa im selwe johr uffgeleesd worre is die gemää is donn zum naigschaffene londkrääs derkem kumme unn zur naie verbondsgemää grienschdadd lond amtlich bockenheim die wahle zum gemääneraat vum juni hatten folgendes ergebnis bockrem hot ä paddnaschafd midd em fronzesische ord grandvilliers im département oise ausm johrhunnerd is de torm vun de maddinskärsch erhalde daneewe sinn die iwwerreschde vun emischsbursch vun de loininger grafe welle noo de erschde zerschderung als schloss widda uffgebaud worre is unn en zwäddes mol zerschderd worre is in bockrem dudd said jede oggdowa de pälzische mundarddiscchdaweddschdraid schdaddfinne bai de annem maiwocheend schdaddfinnende mundarddaache werd iwwer mundarde unn referierd unn dischgudierd bockrem is en aldes winzadorf wo said johr woireewe åågebaud werre de woibau is aa haid noch de wischdigschde wärdschfdszwaig im ord õõgebaud werd uff ä fläsch vun heggdar was mehr als en driddl vun de gonze ordsfläsch is iwwer die b welle midde dorsch de ord gehd hot mer õõschluss zur seggs kilomeder ssiedlische gelejene a monnem saarbrigge esdlisch vum ord duud die båånschdregg vun de pälzische nordbåån monsem grinnschdadt verlaafe de haldepungd bockrem kinnrem werd vun reschionalbååne bediend de effendlische nååvakea liesch im tarifgebied vum vrn de bojamääschda aa birschameeschda birgamaischda boijemeeschter borjemeeschder boiamääschda isch de erschde moo im ord un schdehd on de schbidz vun de verwaldung der werd je noch stoot derekt vun de birger odder vum gmeinderot gwählt in gräßere stätt in daitschlond sin mehrere boiamääschda wu äm owwerboiamääschda unnergeordnet sin de si meisch va besonnere ufgawe zustännisch vum jahrhunnerd o sin boiamääschda an de spidz vum stattrot schdanne meischt ware zwee boiamääschda do un manschmol a mehr oner hot de vorsitz im stattrot kat un de annere hän nur dem sei beschlüss gmacht langsom isch de ufgob vun de gsamde verwaldung vum ord dezu kumme de hän die gsamde polizei un richdergwald kriegt de hän ball mit om vogt odder schultheiß zamme gschafft mansche sin vum stattherr eigsetzt wore annere vum stattrot gwählt wore im un jahrhunnert ware die eher vum stattherr ghesene beamde de reichsstätt ware domols ausnahme im jahrhunnert sin die gwählt wore in de meischte greßere stätt gibts in daitschlond en owwerboiamääschda un ä paar beigeordnede de a manschmol boiamääschda häße bsunnerheide sin stattstaade un hansestätt wu de boiamääschda a gleizeidisch minischderpräsidend isch bordschnitter is e berufsbezaischnung in de palz fer männer wu devu lewe in säschemihle borde aus holzstemm zu schneide borde so sacht ma in de palz zu bredder so wern seschemihle in de palz oft ach als bordmihle bezaischned in de ferschdezait sin seschemihle vun de landesherre in erbpacht vergewwe werre so hodd zum baispiel de benedict meissler vun de hilster seschmihl berischd sie hed an de graf vun hanau lischdebersch pro johr gulde zu zahle ghabt un zusätzlisch dem soi holz billischer schnaide misse grundlach war en verginschdische prais vun em grosche un zweld lemberscher penning fer e drei zoll dicki diel noch de franzesische besetzung sinn im ledschde jahrzehnt vum jahrhunnert grundzinsbarkait und mihlebann uffghowe worre des hat en ufschwung vun dem hondwerk ausgelest in de akte vum triftamt neistadt von bis sin ca seschemihle verzaischned haidzutach sind die pälzer seschewerke gabs noch betriewe mit strom betriewwe roland paul von alten berufen im pfälzer wald in michael geiger günter preuß karl heinz rothenberger der pfälzerwald porträt einer landschaft seiten verlag pfälzische landeskunde landau in der pfalz isbn brihl amtlich brühl is e gemää mit vierzäh tausend aiwohna im rhoi negga grais in bade wirddeberg s is ä teil vun dea metropolregion rhoi negga brihl liegt im nordweschte vun baade widdebrsch diregt unna mannem dea schdadd wo ah die maischd laid vun brihl schaffe gehj öschtlich néwa brihl ligt schwetzinge und im siide liggd ketsch links newa brihl fließt der rhoi lang un bei brihl fließt ah di leimbach in de rhoi nai brihl köhrt äns vun de wäänische gebiede links vum rhoi vun bade wirddeberg die kollerinsel brihl hodd zwee orddsdail brihl unn rohrhoof brihl hieß nädd schun imma brihl des hat sich gewandelt vun bruowele üwa bruwel zu bruel dann zu priel un schließlich zu briel un dähm mittelhochdäitschem brühl brühl määnt im mittelhochdaitsche ä am wassa geleegini wies un kummt vum keltische brihl wurd erschtmals elfhunnärdsiebenefufzig inna urkund erwähnt damals natihrlisch näd als briehl sunnern als bruowele brihl hat frihja ofd die landäshärre gwekschäld un wurd in kriege oft verwüschdäd so zum baischpihl im draisischjährische krihg im holländische krihg un im pälzsche ärbfolgekrihg achzähhunnerddrei hadd dea naboleon die palz besetze lasse un während de naboleonische kriege in seim allgemeine däitschlandnaiordne dih rechtsrhaische gebihde vun dea kurpalz an bade gäwwe und damit natihrlisch ahh brihl achzähhunnertachdesibzisch is brihl unn rohrhof dann nach langm dischbudiere zammegschlosse worre brusel is die greeschd schdadt im londgrais kaalsruh und hot den greeschde sparglmargd in oiropa brusel hot eiwohna unn die jetzische birgameesdarin is die bardeilose cornelia petzold schick brusel liegd am rond vun de kurpalz und vum kraischgau unn de owerrhoinische diefebene de saalbach fließd durch de ord die folgende orde unn schdädt grenze on brusel agfange im norde dem uhrzaigasinn noch forschd ubschdadt waia graischdaal bredde gonndelse walzbachdaal wengarde schdudesee unn kallsdoaf neidhadd brusel hot e eksklav die grenzt on grawe naidorf woghaisl unn hombricke alle orde sinn im londgrais kaalsruh die schdadt hot finf schdadtdaile bichenau haidelshaim hälmshaim owwagrombach unn unnagrombach in brusel sin besiedlungsspure ausm jungneolithikum gfunne worre im middlalda hot des gebied vun brusel zum bischdum schbaya kehrt frieha woa do e dekanad isses donn de sitz vum färschdbischuf worre iss brusel zu baade kumme bruseler jude sin im dridde raisch ermordäd worre hot brusel sei eigini moschee krigt en bunnäslond offiziell numme land is in de federale bunnäsrebublig daitschlond ä dailsuweräna gliidschdood jedzad werd daitschlond aus bunnäslänner gebild änjees bunnäslond hot sei eiginnes balamänd monsche länna unnärdailä sisch in rägiirungsbäzirgä unn donn kumme die londgraisä unn graisfraiä schdädt awwa onnärä länna haubdsäschlisch klääfläschisch unn odda midd geringa oiwuhnerzahl hawwe kee rägiirungsbäzirgä sunnern unnerdaile sisch glai in londkrääs unn krääsfraiä schdädt bsunnere länner sinn die drai bunneslänner bealin hamburch unn bremä die sinn schdadtlänna beschdehe doher aus eena odda zwee schdädt bremä des regierungsowwerhaubd iss de owwerbirgamaischda die minischda haiße senadore die bunnäslänna nochm alfabeed uf landeseewene ärlasse die länna iane aischne gsedzgeewung wobai im zwaiflsfall bunnesräschd londesräschd brichd uf bunneseewene sin die lända mim bundesrad ande gsedzgewung bedailichd bschdimmd es grundgsedz gsedze wärn inde brd im bundesdaach ingebrung in drai leesunge dischbediad dezwische es mehrschd nuch an die ausschüß iwwawiese un donn vum bundesdaach vaabschied odda vaworfe wannse vaabschied worn sin wärn sem präsidend zua unnaschrifd voaglehd wannse ned die länna tongiare im beraisch vunde konkurriarand gsedzgeewung muß doo aach ärschd noch de bundesrad zuschdimme uf onnan gebiede hän die länna die allänisch gsedzesmachd zum baischbiel uf kuldurellem sekdor schulwegsel zwische de länna konn unna umschdänneän gonzes schuljoa kosde odda bringe die burch gräfestää is e burchruin zwä killomeder eschtlich vum derfel merzalwe im rhoilond pälzische londkreis siedweschtpalz die felseburch laid im pälzerwald un es werd efders merzalwer schloss dezu gesaat sie lieschd uff eem meder hohe bladoo unn de felsehichel uff demm se gebaud wor is laid meeder iwwer normalnull die bursch isses erschdemol inner dälungsurkund vum grafe vun laininge erwänd worre die zendrale ålaag mim palas unm bärschfried schdammd wahrschains ausm johrhunnerd de schdauferzaid es erschde mol is die burch im johr im daitsche bauankriech zerschderd worre iss sie wida uffgebaud worre unn hot ab dem palzgraf ruprecht vun palz veldenz als wohnsidz gediend der se in däm johr vum palzgraf johonn vun simmern kaaf hat ruprecht war in zwääbrigge uff die welt komm hat uffem gräfeschdää die reformatiòn ingefiehrt un is om juli do aa geschdorb deno isses hi un hergong mit de besitzvahältnisse bis die burch un die derfer drumerum in de besitz vun de markgrafe vun bade bade bzw bade durlach komm is im draißischjähriche kriech iss die burch dorsch en brånd zur ruin worre die kaiserlische wo drin ihr quardier uffgeschla hon ware wohl e bissel dabbisch un so schdeht zu läse durch ohnvorsichtigkeit der kayserlichen parrtheyen so darin posto gefasst deno hat ma de gräfeschdää nimmi uffgebaut haid iss die wehrålach reschd gud erhalde erschde sischerungsmaßnahme henn unn schdaddgfunne vun bis iss die ruin vum lond rhoilond palz uffwendisch renovierd worn die burch gräfeschdä is änni vun de wichtischte stauferzeitliche burchålache in rhoilond palz sie is ungefähr meder long un meder bräd de gräfeschdää is die änzisch burch in deitschlond mit äm siwweeckische berchfried denne kommer aa heit noch iwwer e engi wendeltrepp beschteie do drinn isses ziemlich finschder vor allem uf de unnerschde schdufe un ma muss sich e weilche on die dunkelheit gewähne bis ma was sieht odder e daschelomb mitnämme die form vum turm ergäbt sich aus de kombination vun äm achteck wie bei de burch steinsberch mit äm dreieck bei äm fünfeckische turm dut ma e dreieckischi spitz em quadratische grundriss uf de ågriffsseit dezu um geschosse abzulenke des is do gonz ähnlich awwer do hat ma äfach zwä schenkel vum achteck zu ännrer spitz verlängert un weil die turmseide denäwe domit die selbe fluchte hon wie die zusätzlich spitz vaschwinne zwä ecke un ma hat nur noch siwwe des guckt ma sich om beschde uffem grundriss å intresonnterweis hat de gräfeschdää gar kä ausgeschbrochni ågriffsseit weil se uff äm drumerum steil abfallende berchkegel leit so hat des gonze mä symbolcharakder der in de wehrbauarchitektur vum hochmiddelalder minneschens genauso wichdisch war wie die eichentlich funktiòn de ewenerdisch ingong in de turm is aus jingerer zeit urschbringlich hat ma e läder nuffschdeie misse bis ma zu de dier komm is um de berchfried leht sich e mondelmauer die finf seide vun äm achteck umfasst des wä e de geländebeschaffenheit e bissel schäpp is die außemauer vun de owwerburch beschdeht wie schunn de berchfried auße komplett aus buckelquader de zugang war e holztrepp wo heit ännie aus schdä is es dor on dere schdell is nät erhall geblibb im nördliche däl vun de owwerburch leit de stauferzeitliche palas dem soi mauerwerk noch fascht gonz bis uff traufheh erhall is im grundriss nehert er sich äm spitze dreieck å soi fenschder sin im schbetmiddelalder nei gemacht wor awwer im owwergeschoß vum außebau sieht ma noch romånische fenschderbe e uf de owwerburch is a e in de fels gemäßeldie zischdern zu siehe im schbedmittelalter is uf de owwerburch noch e abortturm un im johrhunnert e treppeturm gebaut wor im palas is außer de fenschder nix mä gemacht wor die unner burch die sich ringfermisch um de felssockel vun de owwerburch leht geht zuminneschd im siedliche un weschdliche abschnitt uff die schbet schdauferzeit zurick die form vun äm unrechelmäßische polygon werd uf de vermointlich ågriffsseit nochmols wiederholt so dass sich e dreifachi schdaffelung vun ringmauer mondelmauer un berchfried ergäbbt entschbrechend sin die siedliche däle vun de unnerburch korz no de owwerburch um entschdonn de nerdliche däl mit zwingerålach dirft erschd im johrhunnert dezu gebaut wor sinn zwä klänne rundtirm mit schießscharte fa hondfeierwaffe hon de zugong on de nordoschdseit vun de unnerburch geschitzt in de infahrt sieht ma noch originale schdäbladde mit fahrzeuchrille inne on de ringmauer vun de siedlich unnerburch ware zwägeschossische gebäude ågelähnt vier komine un sechs aborterker sin noch zu erkenne dodro sieht ma dass uf de burch e greßerie besatzung schdationiert war die burch lemberch is e mittelalterlichi burch bai lemberch äm ort in de verbondsgemä bärmesens lond im londkräs siedwestpalz in rhoilond palz die burch lait uff em schlossberch in m heh un hat näwer em burchainformazionszentrum fa die palz und die nordvogese e burschschänk vun ihrer exponiertie laach aus kom mer wait gugge iwwer lemberch un iwwer die waldische hichel vum waasgau drummerum im johr hat de abt vum kloschder hornbach em graf hoinrich i vun zweebrigge de berch verkaaf uff dem die burch donn ab ungefähr gebaut wor is damit die grafe ihr herrschaftsgebied im siedoschde absichere gekännt honn in enner urkunde schdeht zum erschde mol was vun em castrum lewenberc also burch leweberch unner onnere mauerreschde sinn die grundmaure vun ennere kapell uff em schlossberch erhall geblibb die is zum erschde mol erwähnt wor minze un scherwe die ma gefunn hat waise awwer schunn in die zwätt helft vum johrhunnert zurick om òfong wa die burch e feschdungsbau uff dem junge adlische als burchherre lerne gesollt honn uff was es im milidärdienschd òkommt die burch un de ort werre im jährische kriesch vun bis besetzt un geplindert werd die burch niedergebrennt un donn nur noch provisorisch rebariert do deno hat die burch kä milidärischi bedaitung mä die mauerreschde vafalle waider gude schdä wern weggeschafft un fa was onneres genumm wie zum baischbiel fa die kerch nai zu baue sait em johrhunnert hat die burch touristischi bedaitung als ausfluchsziel renoviert de pälzerwald varoi die burch un macht e burgschänk uff sait gäbbt s e moderner òbau fa s burche informazionszentrum außerdäm gäbbt s rechelmäsisch middelalter veróschdaldunge un konzerte uff de burch in de jingschde zaid gäbbts jede summer konzerte vun verschiedene cover bands die owwerburch mit turm war uff em vorhondene felse erricht wor unnerum hat s donn noch e ringmauer aus buggelquader gäb innerhalb honn offebar verschiedene haiser und hidde geschdonn a schdäll un so un die kabell vun deren reschde ma owwe e bild sieht e dorturm un e briggel hat de inngong beschitzt in de kabell hat ma vor e paar johr a e paar gräber gefunn awwer wahrschoinlich net vun burchbewohner sondern aus schbederer zait vun lembä er die ma besonners würdisch beschdadde wollt irschendwonn im johrhunnert hat ma uf die grundmaure vun de kabell e donzbodde bedoniert gehatt was schun e bissel makaber war es hat domols halt känner mä was vun de gräber gewisst un wahrschoinlich noch netemol dro gedenkt dass des mol e kabell gewässt sin kännt nodemm ma bai ausgrabunge donn de bedon widder weggeriss hat hat ma a die gräber gefunn un die knoche sinn wo onnerscht beschdattet wor ä besonnerhaid vun de burch lemberch is die schachtzischdern die a als brunneschacht odda brunneschdolle bezaichnet werd was awwer net gonz richtisch is no meder ware die brunnegräwer immer noch uf kä grundwasser geschdoß deshalb honn se de schacht zur zischdern umfunktioniert un vum berchhong e faschd waagerechder schdolle uff de schacht zugedribb in ungefähr meder diefe träfft de schdolle no ungefähr meder uff de schacht e quell am burchhang hat iwwer de schdolle de schacht gefillt in däm donn de wasservorrat war denne ma honn gewollt hat alles honn se mit hommer un mäsel gemacht es is a erschdaunlich dass se mit em schdolle iwwerhaupt de schacht getroff hon im schacht hat ma in mehrere ausgrawungskomponje in de er johre e haufe archäologisch interessonde sache gefunn vor allem aus de zait vun de zerschderung vun de burch im johrhunnert bärmesens amtlich pirmasens is e kraisfrai i schdadt in rhoilond palz daitschlond sie is verwaltungssitz vum londkräs siedwestpalz vun dämm se a umschloss is un lait om westrond vum pälzerwald ihr nome geht uff de hailische pirminius zurick der wo es kloschder hornbach baue geloss hat bärmesens hat mer longi zait die daitsch schuhmetropole genennt awwer mittlerwail wern in bärmesens bai waidem nimmi so viel schuh gemach wie in de beschde zaide im oschde wie gesaat de pälzerwald im weschde vun bärmesens lait die schdadt zweebrigge unn de saar palz kräs im norde lait die schdadt lautre un de londkräs lautre im nordoschde grenzt de londkräs derkem ò im oschde lait de kräs siedlichi woischtroß un im siede die grenz zu frongraisch mit de départments moselle un bas rhin die kernschdatd is in acht dääle gegliedert alles ògefong hat s emol om horeb donn gäbbt s noch de kerschberch es winzler verdel de schache un die huschderheh außerum lait noch im norde de summerwald hat mol moler birgel siedlung gehäß im siedoschde die ruhbonk un im weschde de erledaich un de waißhof außerdäm gäbbts noch so e paar klännere verdelscher wie die hohneruh oder die parkwaldsiedlung donn gäbbts noch siwwe ordsbezirke erlehof fehrbach gerschbach hengschberch niedersimde winschberch un winzle des sinn mol selbschdännische derfer gewässt die donn ingemaint wor sinn saitdämm honn se schdatt em boiemäschder e ordsvorschdeher die uffgawe vum gemänerad hat de schdadtrad bärmesens iwwernumm awwer e bissel mitredde derf a de ordsbairad noch frier ware a mol die huschderheh un die ruhbonk aichene derfer awwer e ortsvorschdeher odder e ordsbairad honnse nät behall es gäbbt relativ viel niederschläch des lait im owwere värdel vun daitschland on vun de messschdatzione vum daitsche wedderdienscht sin die werde niedrischer am druckenschde isses im abril om maischde niederschlach gäbbt s im dezember nämlich mol so viel insgesomt sin die niederschläch aber ziemlich glaichmäsich iwwers johr verdält nur bai vun de messschdazione gäbbts wännischer johreszaitliche schwonkunge do gäbbts e extra artiggel gschischd vun de schtadt bärmesens bärmesens is zum erschde mol in ännre urkunde erwähnt wor un zwar als pirminiseusna des war e siedlung wo zum kloschder hornbach geheert hat de nome kommt vum hailische pirminius der des kloschder baue geloss hat em londgraf lui ix vun hesse darmschdadt hats im jachtschloss vun soim vadder in bärmesens so gut gefall dass er de siedlung die schdadtrechte gäb hat un soi residenz doher verlet hat er hat in bärmesens e garnison uffgebaut wail er im elsässische buchswailer kä bewaffnede soldade schdationiere gederft hat die schdadt hat e schdadtmauer kriet e schloss e exerzierplatz un die grescht exerzierhall in euroba no der im russische sonkt pedersburch als de londgraf geschdorb war hat ma die garnison uffgelest un schluß war mit de kurze blied vun de schdadt die fraue honn dann ògefong zuerschd aus de alde uniformreck schdoffschlabbe zu nehe des war de òfong fun de schuhschdadt bärmesens die encyclopdia britannica aus em johr schraibt unner m stichwort pirmasens om november is die synagog während de novembepogrome zerschdert wor haid gäbbt s dort e gedenkdafel in de synagogegass bai äm erschde alliierde bombeògriff om auguschd sin e haufe lait geschdorb om märz hat s e zwätti bombardierung gäb bai der die inneschdadt praktisch komplett kabuttgeschmiss wor is acht da schbeder om märz sinn donn omerigònische truppe in die schdadt inmarschiert domit war fa die laid de zwätte weltkriech vorbai ä grund fa de rickgong vun de inwohnerzahl sait war de abzuch vun de omerigònische schdraitkräft awwer a die aldersschdrugdur un de mongel on arwaitsblätz tran dodezu bai ma siet a daitlich wie schdark sich des ausgewirkt hat als de lui ix im achzehnde johrhunnerd seu residenz do gehatt hat de schdadtrad in bärmesens beschdeht aus radsmidglieder die bai de kommunalwahl om juni gewählt wor sinn sitzverdälung mit m fronzesische poissy werd sait e schdädtepardnerschaft gepflecht on de zufahrsschdroße in die schdadt un in de domolische außebezirke vun bärmesens schdehe noch e paar schäne wòhnhaiser aus de grinderzait zwäbrigger schdroß londauer schdroß lembä er schdroß om alde friedhof im zwätte weltkriech is awwer viel kabutt gong die gonz inneschdadt war in trimmer gelä aus em johrhunnerd gäbbt s noch e paar sogenonnde grenadierhaiselcher wo die lui ix fa soi soldate hat baue losse noch älder is aigendlich nix bärmesens wa dodevor jo nur e klännes baurekaff zu de greßere parks in bärmesens gehere de alde friedhof der zum park umgewidmet wor is nodämm de waldfriedhof uffgemach wor war die frieher insechnungshall werd inzwische als carolinesaal fa kuldurelle veròschdaldunge genutzt de neiffer park is vum neiffer emil näwer soiner schuhfabrik ogelet wor es schdehe viel alde bäm drin de schdreckdalpark is entschdonn als ma sich fa die londesgadeschau beworb hat aus der is zwar nix wor awwer ma hat es gelände vun enner alde gerwerai mol widder in die raih bringe känne jetzt is e gonz netter park entschdonn wo a fa kinner un juchendliche viel gebott is om aiswaiher gäbt s a noch e bissel fraizaitgelände wo ma schbaziere gehe konn un kinnerschbielblätz un e schbortplatz gäbts do a außerdem kommer minigolf do schbiele de aiswaiher hat ma mol ògelet damit die braueraie im winder ais hacke un inlachre gekennt hon des ma im summer gebraucht hat um baim braue es bier zu kiehle de schdadtwald owwerhalb vum aiswaiher is jetzt net direkt e park aber im dem waldschdick gäbt s a euniches mit erholungswert schbazierwege nadierlich interessonde felsformatione de waldlehrpad e schbielblatz fa die kinner un ab un zu sieht ma a mol e paar rehe wonn a nätt grad om schbielblatz es aushängeschild vum logalschbord is de fk bärmesens no m kriech waren se ziemlich gut honn a schunn e mol gonz vorne mitgeschbielt zwischedrin hat s eher e bissel beschaiden ausgesieh ma war dann a mol in de londesliga awwer jetzt is ma in de owwerliga siedwest widder gonz gut debai bärmesens is jo e middelzentrum vum londkräs es hat drai gymnasie es hugo ball gymnasium frieher naischprachliches gymnasium es immònuel kont gymnasium frieher altschprachliches gymnasium noch frieher sait die ladoinschul un es laibniz gymnasium frieher owwerrealschul awwer ma konn a on de berufschul soi werdschaftsabi oder technisches abi mache außerdämm gäbbt s die daitsch schuhfachschul dezu komme acht grundschule drai hauptschule e duali owwerschul e realschul un de sonnerschul matzeberch sait gäbt s a e ablecher fun de fachhochschul lautre die erwachsene kenne sich a bai de volkshochschul waiterbilde bärmesens war sait em johrhunnerd es zendrum vun de daitsche schuhinduschdrie sait de er johre isses allerdings immer schwierischer wor sich in de masseproduktion gäe die kongurrenz aus em auslond zu behaupte die maischde òsässische schuhfabrigge honn zugemacht onnere hon ihr produktiòn ins auslond verlachert odder sich uf nischesegmente schbezialisiert de lädderhonnel de maschinebau un a die chemiebranche in bärmesens sin urschbringlisch wäe de schuhinduschdrie iwwerhaupt erschd endschdonn endschbrechend honn die a probläme kriet so sin ungefähr arwaitsplätz verlor gong dann sin als die omerigòner abgezo sin nochemol ungefähr soldade un ògeherische fortgezo und arwaitsplätz fa zivilbeschäftischde sin nochemol weggefall hat s zum baischbiel e arwaitsloseòdäl vun gäb ma hat donn ògefong es ehemolische kasernegelände uf de huschderheh und verschiedene leerschdehende fabrigge wie de neiffer om park fa naigrindunge oder a òsidlunge vun firme zu nutze a im rhoibäer is eunisches bassiert des war emol die grescht schuhfabrig vun gonz europa inzwische is es dynamikum drin die zwä tageszaidungen pirmasenser zeitung un rheinpfalz bärmesens is die änzisch schdadt in rhoilond palz wo ma internationale messe dorchfiehre konn de lui kieffer hat es gelände ab schbeziell fa die pirmasenser schuh und lederwarenmesse uffgebaud die is no un no de bach nunner gong awwer diverse messe gäbt s immer noch es sin halle mit m iwwerdachter fläche un m fraifläche inklusive parkplätz außderdem gäbbt s e kongressberaich mit konferenzräum äm sitzungssaal pkw und busparkplätz es gelände wärd a fa ausschdellunge tagesveranschdaldunge schbordveranschdaldunge un feschde genutzt frier hat s hauptsächlich schuhmesse gäb zum baischbiel die pirmasenser schuhmusterung psm un die plw internationale messe für leder schuh komponenten und mehr die hageha verbrauchermesse für handwerk gewerbe und handel sait die gesundhaitswelt un die kulinaria sin noh un noh dezu komm un e paar onnere messe mit unnerschiedlicher läwensdauer es lond gäbbt immer mol widder geld um em messeschdondort zu helfe awwer es fallt nät laicht mit messe erfolgraich zu sinn un gäbbt a immer mol wieder schdadtpolidische turbulenze sait hat ma versucht a in onnere schdätd messe zu organisiere des war awwer net grad rentabel hat ma deshalb alle mitarbaiter vun de messegesellschaft entlosse misse wail kä geld mä do war die messe in bärmesens sin zuerschd mol vun de schdadtverwaldung organisiert worre wischdische veoschdaldunge wie die plw unn die hageha sollde awwa uff jede fall weider in bärmesens stattfinne vun bis april hadd die firma mattfeldt sänger marketing und messe ag die betroiung iwwanumm said werd die mess vun de das agenturhaus gmbh ausgerischd die a onnere messe in de stadt wie anja die messe für angeln und jagen unn kulinaria lifestyle bedroie dud vakehrsteschnisch dut sich nät besonners viel die b zwische de a bai bärmesens un de a bai londau wärd zwar noh und noh vierschburisch ausgebaut bis rubberschwiller is ma schun komm awwer des is wännischer wie e verdel es wärd wohl noch johrzehnde daure bis alles ferdisch is no norde gäbt s die sogenonnte a no londschduhl un donn waider in richtung trier die awwer im kräs nur zwäschburisch is und die b no lautre die a net viel besser ausgebaut is no weschde die a do kommer nix sae no siede sinn nur schdreselscha dorch de wald awwer uf de onner said vun de fronzesisch grenz sieht s a net onnerschd aus iwwer die km long stichstreck biewermiel bärmesens nord bärmesens hauptbòhnhof is bärmesens per aisebòhn ògebunn vun bärmesens nord geht s waider no lautre uf de biewermiel kraizt die schdreck vun londau no sabrigge fern und giederverkehr gäbbt s uff dänne schdrecke nät die geografische komplikazione honn zu ennre schtroph in em fasnachtslied gefiert zwische bärmesens un biebermiel do gäbt s e tunell wom mer rinfahrt wärd s dunkel wom mer rausfahrt wärd s hell vun bis hat bärmesens e elektrischi schdroßebòhn gehatt was sellemols arisch fortschrittlisch war vun bis dann noch owwerlaidungs omnibusse peter kaiser sait is die äldescht schuhfabrig vun daitschlond framas macht läschde un sohle unner onnerem fa adidas un nike profine macht kunschschdoffpladde un profile unner onnerem fa fenschder keck schdellt induschdriefarwe her z b fa fußbäll die park bellheimer die unner onnerem aus de parkbrauerai hervor gong is gehert mittlerwaile zu de monnemer aichbaum brauerai convar is e schbezialischd fa datereddung bärmesens hat zwä tageszaitunge die bärmesenser zaitung die es sait gäbt un die rhoipalz mit ihrem lokaldäl de bärmesenser rundschau es gäbt dann doch es schdadtmagazin p un e wochebladd in de schlossgalerie sitzt es radio pirmasens donn gäbt s noch de offene kanal e kabelsender mit rechionale baiträch de pirmasenser luft und badepark plub is es schdädtische schwimmbad es hallebad is komplett modernisiert wor uff de huschderheh is es schdädische schdadion des vorwiechend vum fussballklub bärmesens fkp genutzt wärd om aiswaiher gäbt s e schbord un fraizaitòlach mit schbielplatz bolzplatz minigolf badminton un volleyball denäwe de schbortblatz om mordloch denne ma de auswärdische zulieb a spesbach nennt de schdreckdalpark is aus ennrer induschdriebrach entschdonn un ännre bewerbung zur londesgardeschau aus der zwar nix wor is awwer die schdadt hatt deswäe de kopp nät hänge geloss un grad seläd doch e schäner park draus gemach do is e wasserschbielplatz fa kinner e skateboard parcours fa die greßere un a nochemol schbielfelder fa diverse fraizaitschbordarde bärmesens is der ardikel basiert uf are freie iwwersedzung vum ardikel aus da e lischt mit de dordische audore finnsch da carl philipp fohr aa karl philipp fohr nofember in heidelberg juni in rom waa in låndschaftsmoler in da deitsche romåndik soi zeischnunge un gemälde hod a an da bergschdrooß im odewald neggerdal in bade bade soiner umgewung un em schwazwald in tirol venedisch un in da umgewung vun rom gschaffe da call philipp fohr schdammd aus are ladeberjer bärjafamilje soin vadder waa da jacob fohr ehemolischer gadischd vum frånzesische kenisch un schbroochlehrer soi mudder di susanna elisabeth hod er soin äschde zeischenunnerischd beim heidelberjer universidedszeischenmeischda friedrich rottmann erhalde zåmme mid dem soim såhn carl un em ernst fries schun da rottmånn hod en ågeleidet newa de iwwlische schdudie aa noch da freie nadur zu zeischne wiera do als väzehjährischer grad des schdifd neiburg in zigglhause gezeischend hot hod en da daamschdädta moler georg wilhelm issel zufällisch gsehe un beowachd er hod em glei e pa tips gewwe un soi nadirlische väålarung äkånnd dodrufhie hod a n noch daamschdadt oigelade un em bildung zukumme losse un e paa uffdräg verschaffd da dieffebach hot em fohr di bekånndschaft mi da erb un groußbrinzessin wilhelmine vun hesse geboarene vun bade vermiddeld die wu dånn ab soi gennerin worre isch duajsch e johresgehald vun vierhunnad gulde wu se m ab zugschdånne hot hod er uff di akademie in minsche gehe gekennt wu er molerei schdudiert hot dort hod er sisch mid em sigismund ruhl åågfreindet wu sisch wie er selwer fär deitsche middelalderlische saare indressiert hot beide hawwe do drin motive fä zum mole gfunne soin jingerer bruder da daniel fohr waa aa in låndschaftsmoler hessisches låndesmuseum daamschdadt rausgewwer carl philipp fohr romantik landschaft und historie ausschdellungskadalog kehrer verlag heidelberg isbn de christoph lehmann in finschdawalde janua isch en daitsche schrifdschdella un schdadschraiwa in schbaija oam rhoi g wesd soi schbaijmara gronig vun fa die a noch uffde kombledde agdenbeschdoand vun de fraie raichsschtadt schbaija hod zuriggraife kenne isch ä wischdisches zaischnis ned blos fa die g schichd vun de schdadt schbaija sondan a vunde daitsche schdadtg schichd un a iwwahaubd vun de alldaachsg schischd vum middlalda zidiad werdse ofd als lehmannschi gronig er iwwaliefad g drailisch die schdändische schdraideraie zwische de birscherschaft un de domimmunided so heßd s dord baim schraiwe vun de gronig hoda sisch uff orischinalagde g schdidzd un isch insowaid a gridisch mitde fabulierende voagänga umgonge zum baisbiel hed sich noch de schbaijmara gronig vum wilhelm eysengreins de bernhard von clairvaux voaem madonnebild im dum g knied un es salve regina gsunge woruf des mariebild vernehmba bernhards bezaichned hed de hailische awwer iwwa die stimm endsedzd hed des word vum aposchdl paulus zug rufe christoph lehmann hod sisch in sainere chronicon vun de freie reichsstadt speyer driwweer luschdisch g machd dass zidaad ein gemaltes bild teutsch oder lateinisch geredt hawwe soll und waisd druf hie dass die legend erschd jahre nochem ongeblische eraignis uffg tauchd isch und dass die zaitgenosse nix vonem ongeblische wunner wussd hawen als komblikadoa hoda es florilegium politicum politischer blumengarten darinn außerlesene politische sentenz lehren regulen und sprüchwörter in locos communes zusammengetragen g schriwwe daitsches raisch vun bis in de zaait vunn bis war de adolf hitler an de macht un hat de zwedde weltkriesch begonne ablaaf am september hodd de fiera vunn de daitsche de angriff uff pole im oste befohle zusamme mit dem russische diktador stalin unn soine armee häwwe ess die daitsche geschafft die polnisch armee zu schloe innerhalb vunn guud emm monadd kapitulierde die gonze polnische truppe pole wurd uffgedahld ä driddel kimmt zu russland de rest wird daal vumm großdaitsche raich die verbindete vunn pole england unn frongraisch erklärn daitschland zwor de krieg unnernemme äwwer nix die daitsche häwwe trubbe uffgezooge on de fronzäsisch ostgrenz jedoch dunn se bis sich koan millimeter uff frongraisch zubewee die daitsch sprooch kerz daitsch is e germanische sprooch sie geheert zum weschtliche zwaig vun de germanische schbrooche die hochdaitsch standardschbrooch standarddaitsch is e weltsprooch die werrd meeschdens in noaddaitschlond g red wu sie defier ihr pladddaitsch uffgäwwe häwwe d laid saache daßs beschd hochdaitsch in hannover g red werrd wu sie sogar denke dass des ihr n dialegd is des schdimmt awwer net wall denne ihr n dialegd aa pladddaitsch gwest is un se den eefach uffgäwwe häwwe immer meh junge laid härrn uff ihrn dialegd zu redde und schdaische uffs hochdaitsche um dodebai kummt no meeschdens a mischung aus umgongsschbrooch un hochdaitsch raus s hochdaitsche is a mischung aus verschiedene owwer oder hochdaitsche dialekte aus m middelalda hoch haast dass se im hohe beraisch von daitschlond gredd werre z b schwäbisch bairisch pälzisch hessisch oda fränkisch d gschischt vum hochdaitsche werrd in vier zaide aigedailt aldhochdaitsch middelhochdaitsch friehnaihochdaitsch un naihochdaitsch ab d hochdaitsche dialekt unnerschaide sisch vun de niederdaitsche dialekt plattdeutsch dursch die aldhochdaitsch lautverschiewing s institut für deutsche sprache ids in monnem unnasuchd un doggumendiad said die daidsch schbrooch un ia dialegde alla wiema wu uff daidsch babble dud daitschlond amtlisch bundesrepublik deutschland is e bundesschdaad in europa un e mitglied vun de europäische union es laihd in middleuropa un hod grenze mit däänemark pole tschechie eestraisch de schwaiz frongraisch lugsebursch belgje un de niedalande die haubdschdad is balin rhoilond palz hesse un bade wäddeberg sin drai vunde bunneslänna in rhoilond palz laihd die palz un in bade wäddeberg un hesse die kurpalz mid millione lait is daitschland es bevelkerungsraichschde land vun de europäische union im norde vun daitschlond liechd des norddaitsche tieflond des wie de nååme schun sechd ä geringi heh iwwerm meeresschbiechl hot unn ziemlisch flach isch des ziehd sisch vun de adlandiggkischd vunde niedalande im weschde biss middlpole im oschde im siede werd es vun de middlgebirsche begrenzd endschdonne ischs in de ledschd aiszaid die middlgebirsche beginne edwa im siedwesdlische nordrhoiweschdfaale im siedlische niedasaggse im wesdlische saggse õõhald unn im nerdlische saggse die raische biss zur donau im siede unn beginne ab ner heh vun meder de hechsd bersch im middlgebirschsgebied iss de feldberch im schwazwald mid iwwer meder heh im middlgebirschsgebied lieche aa die hiechllänner unn tieflänner vun de fliss wie z b die rhoiewene siedlisch vun de donau beginnd des voralbelond mid ener geringerer heh wies middlgebirschsgebied unn raischd bis zu de albe im siedlische baian die albe sinn ä hochgebirch unn erraische midd de zugschbidz ä heh vun mehr wie meder gonz daitschlond liechd in de middlere braide unn hot en warmgemäßischdes ozeanisches klima die vorherrschende windrischdung is vun weschde unn die gonze wind draiwe reegewolke vum adlåndigg noch daitschlond dorsch de golfschdrom werd warmes wasser an die airopäische kischde geschbild des sorgd fer reladiv hohe temberadure aach in daitschlond im oschde is ä iwwergongszon vum ozeanische ins kondinendale des sorgd fer hehere temberadurunnerschied unn ä abnåhm vum niederschlaach vun weschd noch oschd am maischde niederschlaach gebbds am meer in de gebäärgsregione vor allem in de albe am wennigschde gebbds in zone die vum meer aus hinna gebärsche lieche sodass die wolge schun ausgereschned sinn en baischbiel is magdebursch hinnerm harz midd em jahresdorschniddsniedaschlaach vun mm am wärmschde sinn die grääwe vor allem die owwerrhoigraawe wo midd temberadure vun c odda heher die heggschde jahresdorschschniddtemberadure erraischd werre die jahresdorschniddstemberadur in daitschlond bedräächd c laub unn nadelwald is die dominierende londschafd in daitschlond im middlalda is en großdääl vum haidische lond vun wälda bedeggd worre dorsch oigriffe vun de mensche wie rodung is de wald in de friehe naizaid zerickgedrängd worre im johrhunnad hot ma widder ufgforschd unn hait bedeggd de wald en driddl vun de fläsch hochgebäärge unn hehere laache vun middlebäärche sinn aussschließlisch vun nadelwälder wie fischde unn tanne bedeggd in niedrischere laache gebbds mischwälder midd vor allem ulme aische buche unn ahorn uff saide vun de laubbäum unn kiefern uff saide vun de nadelbaim ä bsunnerhaid is die lüneburscher haid do sorgd awwa aa ner de mensch dever dass sisch do keen wald endwiggeld kuldivierd werd in daitschlond vor allem waize gerschde unn rogge unner de getraide äppel unn bärne unnerm obschd unn die grumbeere riewe unn salad unnerm gemies im daitsche wald leewe marderarde dam unn rodhärsch reh wildwutze unn fichs biwer unn odder bewohne flussaue dorsch de mensch iss de leewensraum vun viele tierarde de wald abgeholzd worre viele tierarde sinn dodorsch zerickgedrängd worre de elsch unn bär sinn ausgerodded worre welf kumme aus oschdairopa zerick noch daitschlond de meckleburgisch vorpommersch ord jabel dudd en wildreservad fer wisend bedraiwe es schdehe viele tierarde uff de rode lischd da drunner die wildkatz unn de luchs in daitschlond gebbds elf nadsionalparks in denne flora unn fauna en sehr hohe schudz genieße es griine bond an de ehemolisch daitsch daitsch grenz is en dorsch die grenzzon endschdonnene zon wo sisch seldene tierarde zerickgezooge hawwe in de hehere alpe leewe gämse schtääbeck unn murmeltier in daitschlond verbringe veegel ausm norde de winter eeweso fliege viele vegel aus daitschlond noch siedairopa unn afrika unn vabringe do ihr windakwardier die óófäng lieje im dunkle daitsch kimmd vum alde germanische thiusk un häßd volk schun unnär hainrisch i un äm gruße oddo hod mär vunde thiutsche un aach diutsche lande gebabbld schbäda hod sich des uff alles ausgedehnd was unnär daitschi schbrooche orrä härrschafd waa des waa die zaid wu die laid s ärschd móó gmärgd hän doß do iwwäm aischne schdamm nuch äbbes waa wu doßse aach dezu ghead hen do hods doan midem daitsche nazionalgfiel óógfange schbäda hod mär donn aach es sacrum romanum imperium nationis germanic als nachfolgä vum sacrum romanum imperium iwwasezd als hailisch reemisch raisch vun de daitsch nazion awwee des ging vun schleswisch holschoi im norde bis waid unnä rom im siede un vun valenciennes lyon un marsaille im wescde bis nóó krakau im oschde un im nordoschde hod de daitschriddäorde äs gonz schbäda oschdpraiße inde händ ghäd do waan die daitsche lande nadierlisch när ä dääl devun won aach d greeschde immahie waan die kaisa aach all daitscha keenisch un als solsche hän se aach ijan noofolscha wähle geloßd si die kuafärschde hän gewähld die kreenung waa in aache donn ärschd gings nõõ room fär die kaisagrohn zu grieje es mindschd oofangs eeja daß sisch die inschdellung zum raisch gännad hod ärschd midde raischgrinnung hods mim daitsche raisch än easchde schdaad gäwwe wu mär als daitschlond bzaischnd hod obwohl nadialisch im eeschdraischische kaisaraisch aach daitsch gschbroche worn is zumindschd im aischndlische eesdraisch also wies haid is un dezu nuch schlesie beeme mähre siedtirol un slowenie un im daitschschbróchische dääl vun de schwaiz gradso awwär ä daitschlond mid alle daitschschbrochische gebiede ohne annär schbrochgebiede hods nie gäwwe äm kaisaraiš is noom eršde weltkriesch die waimarer republik gfolšd de eršde demokradiše daitše nadsionalšdaad noom kuldurelle unn wärdšafdliše uffšwung hots ä šdargi infladsion gewwe des geld is noo ä paar monad sogar zum haize vawend worre geleesd worre is des problem dorš die aifiirung vun de rendemarg hot aa de hitler zamme mim ludedorff vasuchd zu pudše des is awwa šiefgånge die nadsionalsoziališde henn ned als äänzische de versailla vadraach nedd vadraache könne unn henn vasuchd midd legale wege die lait midd ihra propaganda middzeraiße die nsdap war in de waimara republik im balamend vadrede awwa ner wails noch kee hürd gewwe hot war also nuch ä šwachi baddai war de šwaddse fraidaach die börs in niu yorg is zammekrachd unn des hot ä wärdšafdskriis uff de gonze weld midd sisch gebrochd in daitšlond hots viele arwaidslose gewwe unn mer hot sisch eena gewinšd wu des gonze problem beheewe konn des hot aa dezu gfiird dass die nsdap šdärga worre is im januar is de adolf hitler vun de ašdargde nsdap zum raišskonzla ernennd worre die drufffolschende raišsdaachswahl hot soina baddai die maischde schdimme gebrung die wahl war die ledschd die nazis henn õõgfonge die demokradie abzubaue alle onnere baddaie sinn vaboode worre unn wer gemeend hot er müssd sisch gege es rešim uffleene der is vahafded worre is de raišspräsidend hindenburg gešdorwe unn de hitler hot sich raišskonzla unn fiirer nenne geloßd die nazis henn ihr andisemidišes progromm imma šdärga doršgezooche vun aafängliše diskriminierunge vun judde is des bis zum berufsvabood unn es vabod vum benudze vun effendliše vakeasmiddl gonge am november henn die nazis die bevelgarung gege die judde uffgehedzd die synagoge unn läde sinn zeršderd worre am selwe daach hot de abdronspord vun judde in kondsendradsionslaacha begonne aa zigaina fraimaura homoseksuelle unn õõhänga vun onnere religiese mindahaide sinn midgenumme worre in de kzs hot mer se sisch dodschaffe gelossd die šwäšere sinn midd zyklon b vagasd worre aa šwachhaid hot nedd in die ideologie gebassd erbkronge sinn šderilisierd worre behinnerde hot mer umgebrochd sin eestraisch unn die daitsche gebiede in de dšechoslowakai annegdierd worre dšechie is als prodeggdorad beeme unn mähre unner daitsche kondroll kumme es dridde raisch unnerm adolf hitler is am eršde sebbdemba iwwer pole hergfalle des gild als es õõfangsdadum vum zwädde weltkriech midde dorš pole hän es hitlerdaitšlond unn die sowjedunion ä linie fešdgemachd wesdliš devuu hod daitschlond annegdierd gederfd esdliš devun die sowjedunion is dänemarg un norwege besedzd worre hot mer siš em wešde zugewend wail die fronzesiš grenz zu daitšlondšdarg befesdichd gewessd is hot mer eršd die benelux šsaade iwwerfalle unn is donn vun belgje aus in frongraiš oigfalle die fronzesiš armee hot domols als šdärgšd armee in airopa gegolde unn de hitler hot awadded das de kriech ä paar johr õõdauad awwa noch ä paar woch hot frongraiš kabidulierd unn de grešde dääl is vun daitšlond besedzd worre im siede hot mer mim vichy rešim en marionedde šdaad gelossd noom afolgraiše feldzuuch im wešde hot de hitler zamme mim fašisdische idalie siedošdairopa besedzd donn issa noch ošdairopa gezooche des hot siš long hiigezooche wail aach die daitše wie schun napoen mim kalde russische winda nedd zurešd kumme sinn un die ausdehnunge vum lond gewaldisch unnaschädzd hän aa noch nordafriga hot mer soldade gešiggd wahrschains um zu vahinnere dass die alliierde vun do õõgraife die usa sinn jo noom japåniše õõgriff uff pearl harbor in de kriech oigedrede hot es bladd begonne siš zu wende die sowjeds hewwe die daitsche zerickgedrängd unn in nordafriga hot ä großoffensiv vun de bridde de amerikåna unn de fraie fronzesiše armee die daitše unn idaljener gešlaache unn sisch donn vum siede dorš idalje vorkämbfe kenne sinn die alliirde vun großbridannje aus in da normåndie gelonded unn henn vun do aus frongraisch un die benelux schdaade zerick erowwerd dodemid sinn drai fronde endschdonne die sisch vun wešde siede unn ošde aus noo daitšlond bewegd hewwe sinn die alliierde noch daitšlond naigezooche unn noo longe kämbf is am mai die kabiduladsion unnerschriwwe worre de kriesch hot ä hochi õõzahl an doode zivilišde midd siš gebrochd haubdsäschlisch vaursachd doršs nazidaitšlond unn die sowjedunion awwa aa großbridannje hot viele menše in de dod gebombd dodórsch doß die soviets halb pole ónägdiad un die pole all no weschde gejachd un ihne schlesie un halb oschdpraiße gäwwe hän die onna hälfd hänse selbad annegdiad un doß die pole donn alle daidsche aus schlesie un oschpraiße un die tscheche un slowake alle daidsche aus beeme un mähre vatriewe hen gäbds in dänne gebiede haid tatsächlisch koi daitschschbroochischi gäbiede mea su hän mär jezad grad zwää ähalb daitschschprochische schdaade die brd eestraisch un dän daitsche dääl vunde schwaiz awwe die eestraischa un die schwaiza hän ijane aischni nazionalidääd un när die brd is daitschlond die bunnäsrebubligg daitschlond gliedad sisch bolidisch in bunnäslänna die flagg vun de bunnesrepublik daitšlond bschdehd aus drai glai große horizondale balge welle vun owwe noch unne die farwe šwadds rod unn gold hewwe es saideverhäldnis is die läng zur braid ihrn uršbrung hot die flagg in de befraiungsgriech gege de napoleon im johr domols henn siš fraiwilliše aus mehrere daitše šdaade gemeld um middzekämbe zammegšdelld worre is des fraikor vum praißiše general adolf von lützow wail die soldade jo aus vašiedene šdaade kumme sinn hawwa ihre uniforme aa onneršd ausgsehe um ä oihaidliš uniform zu šaffe henn sie se schwarz oigfärbd un goldene knebb unn rode ärmelumschläg õõgbrachd šbäda henn siš die padriodiše šdudende uff die velgašlachd zerickbesonne unn die fraikor zerickbesonne derre ihre buršešaffde hawwe ä šwadds rod goldeni flagg õõgenumme aa die farwe vun de hrr flagg ware šwadds rod gold unn so hot siš die flagg zu em nadsionale symbol endwiggeld die vašiedene šwadds rod goldene flagge sinn awwa vun de owriškaid vaboode worre unne es benuddse vun denne hard bešdrafd worre in dem konteggsd hot mer de farwe ä bedaidung zugešbroche aus de šwäddse šwadds vun de knešdšaft dorš bludiche rod schlachde ons goldene gold lišd vun de fraihaid orra wie mär inde palz säähd aus schwaadza knäschdschafd dorsch roodes blud zua goldne fraihaid dodorš hot siš die flagg aa zu em symbol vun de demokradie unn fraihaid endwiggeld die flagg in ihra haidiše foam is vun johann philipp abresch endwiggeld worre die hot mer donn baim hambacha fešd uffm hambacha šloss gehissd die flagg is donn vun de revoludsionäre gešwengd worre unn is in de paulskärš ghonge noom kaisaraiš war des die offiziell flagg vun de waimara republik unn donn ab em mai vun de bunnesrepublik daitschlond is middem bip vun billione euro die greeschd wärdschafdsmachd in oiropa unn die verdgreeschd uff de weld in daitschlond werd vun de wärdschafdslaischdung in de londwerdschafd in de induschdrie unn im dienschdlaisdungseggdor abrachd daitschlond is en rohschdoffarmes lond verfiechd awwa iwwer en paar wie silwa aise zinn induschdrieminerale edelsalze unn bauschdoffe kohle werd hait in grooße menge noch im ruhrgebied in saksä unn im saarlond abgebaud in monsche induschdriegebiede is daitschlond führend wie z b audomobil nudzfahrzaisch elekdronische maschinebau unn schemieinduschdrie schdarge konkurrenz kummt awwa vun schina dorschs expordiere vun induschdriegiida hot daitschlond es verainischde keenichraisch als ekspordweldmaischda iwwerhold inzwische werd devuu ausgonge dass die vr schina daitschlond iwwerhold hot daitschlond hot awwa noch en grooßes wärdschafdswaggsdum es hot bai glesche monsche wärdschafdswissenschafdla määne daitschlond wär aa weeche soim grooße ekspordõõdail bessa aus de wärdschafdskriis kumme als onnere schdaade die oikommevadailung is in daitschlond sehr uuglaisch henn die raischsde vun de bevelkerung vun dem volksvermeege besesse de raischsde prozend besidzd vum volgsvermeege dem gescheiwwer schdehn zwee driddl vun de bvelgarung wu faschd niks odda gar niks vadiend dodebai därf mär ned iwwaseje daß die brd noch voa gaaned so lange zaid des loand mid de reladiv glaischmääßichsd vadailung vum vameesche un aach inkomme waa eha daß äm a müller aamagg un äm lui eahad ijane soziale maagdwäddschafd unna de kanzlan kohl un schreeda gaa gonz gesche de us kabidalismus ingedauschd worrn is un die sozial scheer sich als waida effnd said hot daitschlond zamme midd onnere oiropäische schdaade de euro als währung die oifiarung hod zunärre praisvadobblung bsunnasch bai däm zaisch gfiad des wo mär än jede daach brauche duud dodemid hän donn die unnare inkomme bis zu wead valoore während des bei hoche inkomme faschd gaaned ufgfalle is die erschde geplasderde schdrooße sinn vun de reemer õõglehd worre feschde schdrooße sinn dodenach ärschd wirra mid de afindung vum audomobil gebaud worre in daitschlond isch unnam kelna ob adenaua die erschd audobåån ereffned worre zwische keln un bonn donn hän die nazis audobahne gebaud fär die trubbe schnell beweesche zu kenne in de zwedde hälfd vum johrhunnerd hot de schdrooßevakea de schienevakea abgeleesd daitschlond hot eens vun de dischdesde schdrooßenedze uff de weld km long sinn die audobååne km die bunnesschdrooße km die londschdrooße km die krääs unn gemäändevabinungsschdrooße in daitschlond schderwe nach wie vor viele mensche im schdrooßevakea awonn die zahl midd mensche im johr ricklaifisch is es aisebahnnedz vun daitschlond is km long im johr is die daitsche bunnesbahn weschd unn die raischsbahn oschd in de deutsche bahn ag uffgonge des unnernemme is en schdaadsbedrieb unn organisierd en grooßdail vum schienevakea awwa es gebbd aa privade unnernemme welle die schiene befahre losse es fahre waidahin regionalzieg fer fernzieg schdehe km schnellfahrschdregg zur verfiechung daitschlond verfiechd iwwer flughäfe unn plädz devuu biede en indernadsionale flugvakea õõ de flughaafe in frongford is gemesse an de õõzahl vun de passaschiere de driddgreeschd an de frachd de greeschd flughaafe in oiropa daitschlond hot en hohe õõdail am außehondel unn ekspordierd soi induschdriegiida siehe wädrschafd desweege is es uff en guude seehondel õõgewiese de heggschde umschlaach henn die seehäfe in hamburch wilhelmshave unn bremerhave de wischdigschde oschdseehafe is in libeck daitschlond hot aa en gud ausgebaudes syschdem vun binnewassaschdrooße die wischdigschde fliss sinn de rhoi main moosel weser unn elwe daneewe gebbds aa wischdige kanäl in diusburch befind sisch de greeschd binnehaafe uff de weld gefolgd vun monnem die geburderad liechd in daitschlond bai kinner pro fraa dodursch dudd die bevelgerung singge dorsch oiwannerung schdaigd awwa glaischzaidisch di õõzahl vun auslänna am schdärgschde nemmd die bevelkerung in de ehemolische ddr ab do dorsch binnewannerung viele mensche in de weschde ziehe die bevelgerungsendwigglung in gsamddaitschlond vun bis es hochdaitsche is in daitschlond die nadsionalschbrooch es hochdaitsche is awwa aach ner aus de reschionale germanische dialeggde endwiggeld worre als urschbrung vum haidische schdandarddaitsch gelde verschiedene middel un owwadaitsche dialekt voa allem die reschion sakse thiringe un noadbayern die dialeggde gliedan sisch in owwerdaitsch middldaitsch wozu aa es pälzische gherd unn niederdaitsch niederdaitsch is awwa inzwische als aigeni schbrooch aaerkannd worre dorsch emigrande sinn viele schbrooche noch daitschlond kumme said de õõwerbung in de er johr leewe viele idaljener in daitschlond unn viele vun denne babble aa noch idaljenisch als muddaschbrooch said de er johr sinn aach viele tirge oigewannerd vun denne viele keen daitsch könne schbädaussiedla also daitsche derre familie johrhunnerdelong in oschairopa gelebd henn bringe unner annerem russisch noch daitschlond waidere migrandeschbrooche sinn polnisch griechisch schbanisch unn onnere schbrooche außa de dialeggde unn es hochdaitsch gebbds noch waidere aagschdammde minderhaide unn regionalschbrooche nord unn saterfriesisch sinn die germanische schbrooche vun de friese romani ä indoarischi schbrooch is vun de sindi im middlalda hergebrachd worre de schleswig hot frieher zu dänemark gherd deswege babble do aach noch uugfähr lait dänisch der schbroochgemääschafd ihre baddai is vun de hürde ausgenumme desweeg isch sie aa im schleswig holschääische londdaach vadrede die ledschde iwwerblaibsel vun de daitsche slawe wende sinn owwersorbisch in de säksische owwerlausidz unn niedasorbisch in de brondeburgische niederlausidz im gegesadz zu frongraisch genieße minderhaideschbrooche in daitschlond en gewisse schudz bis in die schbääde antike unn in s friehe middelalda ware die haidnische religione vun de germane unn kelde im haidische daitschlond vorherrschend noodem die fronge es chrischdedum õõgenumme henn henn sie aa õõgfonge daitsche gebiede zu erowwere zu viele germanische schdämm sinn bridische unn irische missionare gschiggd worre um sie zu missioniere die saksä wollde sisch nedd missioniere losse also sinn sie abschlachded worre zu de slawe im oschde sinn oschdsiedla aus daitschlond kumme die die chrischdlische relischion midgebrachd hewwe unn die slawe henn sie aa assimilierd die kadolisch kärsch hot im middlalda es leewe vun de lait beschdimmd unn die daitsche kuldur midgebräägd erschd midd de zaid vun de renaissance is de oifluss vun de kärsch gesunge gild als beginn vun de reformadsion de martin luther hot die bigodderie unn die fehlende biewelglaibischkaid vun de kärsch õõgbrangad dodraufhin hot sisch die luderanisch kärsch vun de kadolisch kärsch abgeschbalde mer hot sisch in augsburg dodruff geainischd dass jeeda ferschd sisch aussuche derf welle konfession soi raisch hot do daitschlond jo territorial gsehe en fliggedebbisch gewese is hot es sisch midd de relischion ähnlisch vahalde unn die vadäälung vun de religione is haid noch uugfähr genauso es hot sisch awwa dorsch binnewandarung aach schdarg verännerd in de haidische brd sinn zwar schdaad unn kärsch gedrennd awwa de schdaad hot ain iwweroikumme midd de zwee konfessione es werd kärscheschdaier oigedriwwe de schdaad zahld prieschda unn kärschlische oirischdunge midd haid hänge rund vun de bevlgarung de chrisdlische religion õõ in de ehemolische ddr ner en verdel uugfähr een driddl gherd keener glaawesgemääschafd õõ die hohe õõzahl vun im oschde is dorsch die atheisdische oischdellung vun de ddr zu erkläre es juddedum in daitschlond hot ä längeri gschischd als es chrischdedum schun im reemische dääl vun daitschlond henn sisch uffgrund vun de diaspora viele judde in schdädt niedagelasse viele daitsche ferschde henn judde in ihr raisch geloggd um vun derre ihre erfahrung im kaufmonnswese zu brofidiere es hot mehrere progrom gewwe awwa insgsomd is die õõzahl geschiege bis sie in de waimara republik uugfähr bedraache hot also een prozend vun de gsamdbevelgarung bis sinn viele judde vun de nadsionalsozialische umgebrochd worre odda gflohe sodass ner iibrisch ware in de brd hot sisch donn in de er de zendralrad vun de judde in daitschlond gebild die zahl vun de judde blieb awwa klää bis noch de wend sinn viele judde aus oschdairopa noch daitschlond kumme unn hait ghere lait ä jiidische gemää õõ die zahl vun alle judde is awwa e bissel heher dorsch oiwannerung vor allem vun tiirge hot de islam ä schdargii õõzahl an midgliedan mer gehd vun uugfähr millione vun de bevelgarung aus daitsche schdaadsbirga hänge dem islam õõ unn a die õõzahl vun konverdidde is im ledschde johrzehnd schdarg õõgeschdiege die buddhischde in daitschlond organisiere sisch in de daitsche buddhisdische union unn derre ihre õõzahl bedrägd uugfähr dorsch die hohe õõzahl an konverdidde sinn ner die hälfd devuu asiadische oiwannerer de reschd maischd daitsche schdaadsbirga dambnudle oder ah hawedampnudele sin ä klassischs esse in de palz un annere siddaitsche länner die sin mit hefedäch g macht un in ner diefe gschlosne pann in salzwasser med fedd uf gonz glääna flamm zuersch gekochd un dann nohdemm es wasser vedambd iss am deggl horsche awwa ned effne gebrode worre bei de bayere nemme se schdad em salzwasser zuggerwasser odder segah millich med budder es gibt n schtrait zwische de pälzer un de bayern wer de dambnudl erfunne hot der is ach schon in die politik getrache worre awwer mer kann se nitt verwechsle wail die bayere dun se mit zucker statt mit salz mache esse dut ma se mit sisse sache wie ner vanillsoße odder applbrai odder awwer mit ennere woisoß aus pälzer riesling viel lait dun se awwer ach mit ner deftisch supp odder m herzpeffer esse in nussdorf eme schadddääl vun landaach issd ma se med gulasch ähnlich sin die oofeknepp aach roanudle die mim sieße hefedäch g macht werrn un donn in die reehr gschowe wärr selle reehr hod nix mim tiiwii zu duun sunnan midde scheene aale kachleefe in dänne iane ofereehr sin de hawwe orra die pann gschowe worn awa när midde knepp un när oigfädded ohne salzwassa die griehn donn aach ä hellbrauni gruschd un ned die so tybische helle haud vunde dampnudle wails haid an ofereehr fehld muß mer schdadtdesse de bachofe nämme mär solld awwa ned zu haiß sunschd wärd zu dungl de pilscha frija de grischdlische pilscha isch die wochezaidung vum kadolische bischdum schbaija gegrind worre isch die zaidung oam janua un dodemid ischse die äldschd bischdumszaidung in daitschloand un a älda als de osservatore romano wärendem nadzionalsosialismus ischd die zaidung vabode un isch dnoch vum haubdschridelaida nikolaus lauer widda g grind worre die gegrind schbendeagzion vum pilscha die aktion silbermöve fiad jäalisch zu em schbendevolume vun uug fea änere million euro die zaidung isch vun bis inde schbaimara pilscha druggarai valeschd worre saidem weadese wescchendlisch im naije schbaimara valaach peregrinus gmbh uffgeleschd wuem bischdum keere dud de scheffredagdea ischde norbert rönn die ufflaach isch schdigg des blatt schraibd vum keäaschlische lewe inde diözes eweso wie iwwa des gscheeje inde weldkeäasch dodzu kummen relischiöse tegschde wie gbeed un biwelausleeschunge insbsonnare zude jewailische agduelle sunndaachsevangelije im unnahaldungsdeel hodd die zaidung buch und schbieletibbs koazgschischde rädsl un kochrezebde reschelmäßig wean a ea aischnisse un bolidisches gschee aus kadholischer sischd kommendiead derkem aa derkm oda därkem is e klästadt in de vodderpalz an de woischdrooß gelegge also an de haad am rand vum pälzerwald unnes is än bekannde lufdkuaódd un däaff sisch bad nenne desdeweesche hääßds uff hochdaitsch aach bad dürkheim bsiedld is die gonz geeschnd schun saide schdoizaid funde uffm schdadtgebied waise vorkeldisch v chr und keldisch v chr siedlunge nooch un hannl midde edruschkä die ärschd schrifdlisch ärwähnung is vum im lorscher codex als turnesheim anno hodde kaisa konrad ii zamme mid annäre därfa aach därkm em kloschda limbursch gschengd vun voa bis un dann wieda said hod därkm schdadtreschde nóódäm doßs vum verlochene räuber lui xiv em sunnekeenisch un soim mordbrennär mellag zärschead un vum laininga graf johann friedrisch wieda schee heagrischd worn is schbäda iss donn sogaa residenzschdadt un färschdesidz worn bis is därkm baide hardenburger lainingär gebliwwe donn isses ärsch fronzesisch worn und zum keenischraisch bayern kumme eschär daßs nóm griesch rhoilonpälzisch worn is schun voa sin die quelle zum salz mache genidzd worn im joahunäd sin salin gradiarwäak un sudhaisa gebaud worn im därgemer wasser vun de maxquell hott de robert bunse und de guschdav kärchhoff mit de schpegdralånalys des cäsium un s rubidium gfunne es gradiarwäak wu mid soine m ääns vun de greeschde in daitschlon waa is zwaa am abril abgfaggld worn mär hod awwee widdee ufgebaud un waile des häßd óófang fäbrua wädd schun widdee waißdonnraißisch ingebrung wu aus pole unde ugraine kummd zum wuaschdmaagd sulls fäddisch soi inde midd vum joahunäd is därkm mid soine siwwe hailquelle zärschdäs ä solbad worn und im ö joahunäd donn schdaadsbad mär mäschdo bade un trinkkure gesche rheuma wirblsäule und bondschaibelaide gaschdridis bronschiallaide und väschdobbung gesche ledschderes hod sisch nuch bessa ä häbschdlisch bizzlä kua bewäad drai lidda naije hen dorchschlochende ärfolsch haid kummd oogsischds vunde allgmää lufdvaschmudzung aach noch vaschdäagd de fagdoa wald dezu es gäbd kään bessare u greeßare un wiagungsvollare lufdfilda als wie die ülanze bsunnaschd die bääm ärschd wonnse so massiad schdeje wie im wald un de pälzawald is gerademol de greeßde womma die kua inde kuaoirischdunge mid viele wanderunge im pälzawald kombiniere konn is de ärfolsch noch greeßa un die ufgewendt zaid hod sisch dobbld rendiad de derkemer schdadtrat bschded aus leit die cdu hot devun die spd grine fdp und fwg enner is fun de linge un enner padeilos derkem is enne fun ganz wennische schdädde in deitschland wo fun ner jamaika koalition aus cdu grine und fdp g fiert werd die bschded schun seid und war domols enne vun de erschde iwwahaubd is de woi in derkem wie on de gonz woischdroß ä bsunärdäri schbezialidäd meschä nuch is awwee in därkm es greeschde faß vun de gonz wäld es därgemer faß faßd millione lidda un hod m doschmessa inne is ä woischdubb wu iwwärs joar measchdedääls zu am worschdmaagd awwee iwwafülld is de woaschdmaagd vum zwädde zum dridde sebdembawucheänd iss greeschd woifeschd uf de weld do kimme bsucha die blasonierung vum wabbe is in silber ein schwarzer maueranker türangel des riad vunärem alde grischdssieschl hea des wo wiedarum uf des wabbe vunde härrn vun derkem bzuch genumm hod bai de glaische blasonierung hods offebaa schun die vaschiedensde wariande gäwwe wobai mär zwaifln därf daß imma ä jedi abbildung aach gschdimmd hod odda gaa audorisiad gwesd waa die rhoi haad bahn isse tram vun därkm iwwe monnm nó haidlbärsch de heggschde berg uff de gemarkung is de drachefels mit m ü nn derkm hod zwää bursche skloschda limbursch un die loiningega haadebursch derkem is de sitz vun de kraisverwaldung vum landkrais bad derkem die oiwohnerzahl is uugefähr mer hänn do in derkem des alte kloschder limburg im ordsdääl greethe des is soidem jarhhunnerd ä ruine die haadebursch is ääne vun de greeschde burgruiine in de palz schää in die roiewene gugge kannschd vum kaffeemühlsche hääßt ach flaggeturm im schenkebehl in de schdodt hämmer noch unsere droi kersche schlosskersch protestandisch godischer baustil burgkersch im krieg abgfaggelt jetzert en gemoindezentrum und die schääne ludwigskersch mit de neie orschel un em hitler newwerm jesus am kreiz hinnerm aldar kadolisch de derkemer worschdmaagd aa derkemer worschtmarkt is e großes woifescht in dergem un es greeschde woifescht uf de welt wisse muss mer dass de worschtmarkt immer am zwedde un dridde wochenend im september stattfinne dud de worschtmarkt gebts seit em joor wua s erschde mol urkundlich erwänht is awwer da hoda noch annerschder keese frieher war de worschtmarkt uff em michaelisberg en kleene hischel net weit funn dergem de worschtmarkt war do weil do als e wallfahrt hieh war die laid uff de michlsberg gepilgert sin unn die winzer unn die baure viel kundschaft hawwe un sache verkaaft wie z b woi ledder un anneres zeig werre könne ab em joor wurd de worschtmarkt dann uff de brühlwisse gefeiert weils uff em michaelisberg zu klee geworde war iwwer die entschdehung gebt e schauschbiel des de pälzer mundartdichder helmut metzger gschriwwe hot un des werd immer freidaachs so um dreivertlsechse in de näh vum woidorf uffgfiert dodenoch dud dann de worschtmarktsmeeschder s erschde fass mit woi aschdeche un de bojemeeschder de worschtmarkt eröffne haitzutag sinn die reitschule unn die schubkärchler im vorderdrund vum worschtmarkt des sind hald woiständ wu ma gmitlisch beisamme hockt und babble dut vun denne gebts stick da kann ma en guhde schobbe un schorle dringe weil de ganze woi prämiert sai muss ma dringt en aus dubbeglässer du wo n halwe liter woi noi geht eener vunn vier ausgeschenkte woi muss en risling eener en trockene un eener en halbtrockene sai seit em joor darf ma aach rotwoi ausschenke es großes hailait is de literarische frühschoppe der immer mondaachs um zehne mojens stattfinne dud un bei dem die lait gemietlich zusamme sitze unn de pälzer mundartdichter oder de pälzer musigger wie z b de tremmel die fraa meißner die anonyme giddarischde zuzuhehre un jetzert en geheimtip bidde kämm verzehle richdisch schä sinn die zwee daach mittwochs un dunnerschdaach wann eigentlich ruhepaus is do gehen die därgemr un ach annere uff de worschtmarkt nunner nemmen vun dehäm ebbes zu esse mit meischdens hausmacher doseworscht un hoggen sich in die schubkärchler vun denne hänn nämlich mindeschdens zeh stick uff un bei denne holt mer dann de woi musikalisches hailait is an emme owend die klampfemussig vun de därgemer pfadfinder also jeder pälzer muss minischdens äh mo ufm worschtmarkt gwese soi dermschdää amtlich dirmstein is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrääs derkem in de palz es hott oiwohner dermschdää liechd in de owwerrhoiewene m i nn zwelf kilomeder lufdlinie eschdlisch fließd de rhoi nain kilomeder weschdlisch fongd de pälzerwald õõ unn zwee kilomeder nerdlisch rhoihesse nachbarord sinn im uhrzaigersinn õõgfonge im norde offschdää worms heppenheem haichelheem gerolsm laumersheem unn owwersülze de weschdlische dääl vun dermschdää iss flach der eschdlische hiegelich do werd woi õõgebaud de ord iss im johrhunnerd des erschde mol erwähnd worre obwohl er nie de grafe vun laininge kehrd hot zähld mer ihn hait zum laininger lond de hischdorische unn gud restaurierde ordskern iss als dengmalzon oigeschdufd die barogge kärsch ausm johrhunnerd zähld aa zu de dengmalgeschidzde objegde bis zum ende des johrhunnerds soll dermschdää die schdadtreschd besesse hawwe de jetzische ordsbirgamaischda vun dermschdää iss bernd eberle vun de fwg de gemainderad hot sidz ergebnis vun de gemainderadswahl am juni zum vaglääsch midd nochm zwedde weltkriech hot sisch dermschdää vun em agrarisch geprägde ord endwiggeld wo londwärdschafd unn dienschdlaischdung glaischbereschdigd newweenonner schdehe hait befinne sisch bedriewe in dermschdää die all middlschdännisch sinn großkonzerne gebbds do nedd weche dem pendle viele dermschdäer in umliechende orde said de er johr effned sisch dermschdää dem tourismus en wischdische dääl vun de londwärdschafd nimmd de woiõõbau ää de woi iss schun in de reemerzaid in de palz õõgebaud worre unn de därmschdääer woibau iss im johr des erschde mol erwähnd worre vun km² ordsfläsch werre fer de woibau benudzd außer woirewe werre aa äppel mandle faige schbargl getraide unn grumbeere õõgebaud die anonyme giddarischde sin e musigalischie selbschthilfegrupp un schdamme urschbrünlich aus frongedahl denne ihr mussig heert mer mittlerwaile ach außerhalb vum draistromland s draistromland lait zwischem fuchsbach em eckbach un de isenach ganz am ofang waren se zu dritt de edsel am gebabbl am singe un manchmol am schlecht rieche de michl an de hawai gidda un de roman am loggekopp saidem konzert bai de därgemer faierwehr sin se zu fünft do sin de kaule an de annerschtrum gidda un de stebbes an de drumml dezukumme de schorle mischer an de kneppscher is de grosse aus eppstä de produzent is de hoffmann dirk ausem draistromland un insgsamt hän die anonyme bis hait konserve cd s rausgebrocht die wohl zwee bekannschde lieder sin die texde vun de anonyme lieder sin ausem kläne pälzer saim lewe gegriffe die dreggisch wäsch mol uffen haufe sieht glai ganz annerscht aus un en jeder odder jedie find sich dodrin widder die meischde lieder sin komblett selwer gschriwwe im johr hän die anonyme ihr jährisches beschdehe gfaiert obwohls do lait gebt die saachen dasse schun ä johr friejer zamme gewese wärn baim werner rohr an de grundschul im kläkallbach lernen die kinner im mussigunnerricht s palzlied dodriwwer hot die judith kaufmann vum swr fernseh neulich ach en bericht gemacht sait e paar johr sinn se als baim literarische friehschobbe uffem därgemer worschtmarkt debai ansunschde hänn se e paar lokalitäte wu se ach reglmäßisch jedes johr debai sin bai schraier un kohn in großkallbach odder baim langewalder in weisrem am sand als fan vun de anonyme isses übrigends e muß s grüne tieschört middem palzlogo azuhawwe awwer uffbasse do gebts ach gefakte tieschörts im indernett un mer muss immer e dutt voll korke debai hawwe wail nämlich baim lied flieg kläner korke flieg baim refrää die fäns korke uff die biehn nuffschmaiße dun insaider wissen dass die allererschde korke vun de speyergörls des is die annika un die schaggeliene gschmisse worre sin un erscht viel viel schbeeter nochahmer gfunne hot legendär is de wannerdaach der im johr schun zum zwedde mol schdadtfinne dud baim erschde wannerdaach in därgem hot mer sich an de drai ääche getroffe die erscht grupp is uff die limburg geloffe die zwett grupp uff die schneggenudl un die dritt grupp hot vergeblich de hammelsdahlbrunne gsucht gedroffe hot mer sich dann widder im ebbedahl wus dann e schänes waldkonzert gewwe hot momendan isses so dass am ofang vumme anonyme konzert en alde porsche bulldog orgle dud nadierlich als konserv des is de ofang vun alles weil mer pälzer sin un ganz am schluss wanns rischdisch ferdisch is werd de pälzer sängergruß gsunge im indernett gebts bai mehrere anonyme giddarischde grubbe bai u s w find mer e paar videos un e hp hänn die anonyme nadierlich ach dann gebts do noch die fansait vun de anonyme diedesfeld war frieer e winzerdorf un is in naischdadt oigemänded worre was km im norde lischt diedesfeld is mit de zait mit unnerhambach zammegwachse was zum naischtadter ortsdel hambach gheert diedesfeld lichd an de midd von de km lange woischdrooß die laach in de vodderpalz am weschtlische rand von de owwerroiewene sorscht fer ä mildes klima de gebirschszuuch vun de haardt im weschde sorscht dodefor dasses ned viel reschnt un dass im summer schää warm is de ortsvorschteer vun diedesfeld is de henigins ehrn roland de woibau hot e g schicht vun johr bis in de zait vun de reemer zurigg woilooche die mer kenne dud sin drausse duhn keschte mannle faische un zidrusfrischde wagse frieer war diedesfeld a normales winzerdorf awwer inzwische isses faschd nur noch n ort wo die laid aus naischtadt wohne dun hän ungfähr laid in diedesfeld g wohnt de drai wischdischde strooße fer diedesfeld sin die woischtrooß die autobaah a und die bundesschdrooß b alle drai gehn am bersch entlang also vun siide nooch norde de woischtroß dud diedeseld mit hambach un maikammer verbinne die annere baide schdroße sin im oschte vun diedesfeld un gehn ned direkt durch de ort de donald john trump juni in new york usa ischn amerikonische unnanehma unnen bolidigga soin groosfadda isch vun kallschdadt om januwa ischde donald trump alsde fünfunnveazigschda bresidend vunde vaoinischde schaade vun amerigga va aidischd worre unn isch bis zum januwa im omd g wesd vade regierungsschdiel vum trump unn va soi bolidische ideologie hodd sisch des word trumpismus endwiggeld unn domid mähndma gons allgmoin reschtskonsavadive neonationalischdische odda national populischdische beweschunge inde weschdlische demogradije unna b rufung uffn ehemolische kgb major werd innem addigl berischd dass de trump vum russische g hoimdienschd kgb said johr g pfleschd worre isch unn b raidwillisch anti weschdlische parole nochg blabbad hod soi omdszaid end im januwa nochdemem de joe biden im novemba inde wahl zum bresidend vunde usa gschlache hodd bis zum schluss hodde trump awwa des nedd zugewwe unn hodd gsachd dassa um die wahl b drooche worre isch unn dass jo er de haushohe g winna vunde wahl g wesd isch de trump unn soi team hawwen klaache inn vaschiedene bundesschdaade vunde usa wesche wahlb druuch oigewwe wu awwa alle als uuhaldba zuriggg g wiese worre sinn dodriwwanaus hodde trump om telefon de wahllaida vum bundesschdaad georgia og ruufe unn hoddn uffgfordad uugildische schdimme fade joe biden zu finne domidd er de trump doch noch do gwinne konn schliesslich hawwen ohänga vum trump om januwa des kabidool vunde usa gschdirmd wailse gmähnd hawwen dassde siesch vum joe biden durschn wahlb druch em trump gschdohle worre isch unnse vahinnare wolldn dassde joe biden alsde segseverzigschda bresidend vunde usa ausg rufe werd wail bolodiga mähnen dassde trump se do d zu uffgschdachld hodd hoddma ä vafahre ogfonge umde trump in soi ledschde daach als bresidend zu endmachde unn d vor zu sorsche dassa kän bledsinn mehr mache un in zukunfd kä omd inna regierung vunde usa mehr onemme konn im zuch vunem trump soina redd vorm schdurm uff die regierung vunde usa hawen soziale medije em trump soi accounts voriwwgejend odda endgildisch gschberrd unn soi inhalde gleschd dodmid hodda insbsondere midd twitter soi wischdisches schbrochrohr valore als ledschda aggd hodde trump inde ledschade stund als bresidend nochn haufe laid b gdnadisch dodrunna a ejemolische weg g ferde unn ferdara vunem uffde onnare said hodda a noch paa laid inde gfängnis hierischde losse inde leschde johr isch die aad unn wais wiede trump saache in die weld rausposaund ofd unnasuchd worre zum baischbiel unnasuchd die jennifer mercieca wu onde texas am university professorin fa retorigg isch said em trump soi retorische gniff unn soi schbrooch alla wiea bai bressekonfarenze odda uff twitter so babbld nochde jennifer b nudzd de trump g zield muschda wu schon saide ontigg b kond sinn unn vonde reedna domols schun b nudzd worre sinn zum baischbiel iwwadraiwbda unn polarisierd bschimpfd bolidische geschna argumentum ad hominem drohd argumentum ad baculum unn machd dasse vun onnare laid nemme als ernschzunemmende persone gseje werren zum baisbiel hodda im wahlkombf vunde crooked des heesd bugglisch odda gbaischd hillary g redd wailse ogeblisch g grimmd gonge isch awwa crooked b daid a bdrigarisch alla gauna hillary do d zu sedzda gern schboddnome oi haifisch b nuzda sog nonnde paralipse zum baischbiel isch saach nedd isch saach bloß unn schdeld vorwirf so inde raum dassman nedd vaondwordlisch mache konn whataboutism bai gridische froche wegseld de donald trump vun inhald unn posidzjone uff oneggdode odda uff persone vun soim persenlische umfeld unn leschd sisch nedd uff details feschd waidare glassische middel wude trump oisedze dud sinn die hyperbel wu midd iwwadraiwunge ebbes schadaag b tond unn s gfiehl schdaischad unn die alliteration um slogans zu brääsche zum baischbiel nasty nancy odda the horrible heartache donn hodd de trump midd soina retorigg vunde ausgrenzung die wir unn ihr abgrenzung geschesedz uffg baud unn domit in grubbe gschbalde unn domid a uffgschdacheld alles wassem nedd ins konzebd gbassd hodd hodda korzahond abg werd unn zum baisbiel als fake news b zaischned in gschbräsch midd laid falldan ofd ins word unn unnabrischdse was im fall vunde hillary clinton im wahlkambf middm kunschword manterrupting än monn unnabrischd ä fraa bzaischned worre isch wass awwa a bai onnare machd än waidare retorische gniff wude trump bnudzd oisedzd isch die sognonnde sandwich methode do werd zwische lobende aussaache des uuognehme dwischedrin vapaggd was donn wenischa wahrg numme werd alses lob um soine aussache glawbwirdisch zu mache b ziehda sisch gern uff uub konde onnare wu des a sache dedn do d zu b nudzda gern oilaidende phrase wie zum baisbiel die laid saachn people say viel laid deng gn odda ich weeßes nedd awwa viel laid saachn des do d mid duda so als oba bloß des saachd was schun viel wissen odda deng gn des isch ä abard vum argumentum ad populum wumidda soi meenung efach mol so sache konn ohne dodruff feschg nacheld werre zu kenne de trump babbld in korze glaare unn efache sedz midd werda wu bloss wenisch silwe hawwen unn wu die wischdigschde maischd om end kummen haifisch saachda soi sache im imperativ wie soin b konnde slogan make america great again wassa unn wieas saache dud isch so efach uffg baud dasses noch indizes aa vun elfjehrische vaschdonne werre konn do hebda sisch vun onnaere us bolidiga ab wu daidlisch iwwakondidlda redden frija inde er unn er johr hodde trump a noch hochgschdochene setz und werder g numme awwa inde johr hawwen soi redd noch compjuda schdudije mehr waiblische ausdrigg kabd als die vun onnare präsidendschaftskondidaade said unn a als die vunde hillary clinton em trumps soin schdiel isch aggressiv unn gehd uff kollisijonskurs des bladd new york times hodd saidm februar ä schdändisch aggdualisierd lisdchd vun faschd laid ord unn gescheschdänd wude trump saidm juni uff twitter b schimbfd b laidischd odda va uuglimbfd hodd de markus feldenkirchen hodd g määnd dassde trump faschd alles onnaschda machd als onnare bolidigga indemma alles uugfildad saachd wassa om bolidische sischdem vunde usa falsch find trump hodd midd soine browokadive aißarunge wua wedda tabus noch wählagrubbe schone dud midd vaschwerungstheorije unn außesaidathese imma widda fa viel uffmergsomkaid gsorschd midd soina rhetorigg vunde schdaage unnde schwache aissada sisch a va schdlisch iwwa bolidische geschna zum baischbiel midd oschbielunge zu familjemiddglieda odda schboddnome wie crooked hillary gauner hillary odda little marco de gleene marco de vietnam wedaran john mccain denna als kenn eschde held siehd waila sich hodd g fonge losse die add vun vauuglimpfung iwwa schboddnome vun unn verbale ogriff uff bolidische geschna als ausdrugg vun soina vaachdung hodde trump als schdielmiddl ofd oigsedzd soi schdondpingd hodda a gern mol g wechseld so wara mol pro life awwa frija a fa abdraiwung eweso wija mol baide demograde unn donn widda beide rebublikona mitglied g wesd isch newe soina zur schaud gschdellde männlischkaid hodde trump sisch schun imma gern a als än selbschg machda millijadär dogschdelld was awwa umschdridde isch womma em trump gridische froche gschdelld hodd donn hodda gern komedijehaft in soina efache schbroch de inhalde ausg wische isch uff anegdode odda uff laid aus soim persenlische umfeld ausg wische unn hodd sisch nedd uff dedails geschg leschd de trump hodd im johr soin twitter account ereffend unn hoddn saidem im wahljohr unn in w hrend soina bresidenschafd haifisch b nudzd als donn soin account vun twitter endgildisch geleschd worre isch hodda mehr als millijone twitter follower kabd bis ende mai hodde trump guud tweets vafassd dodzu keren tweets in siwwe johr bevora fa die bresidenschafd kondidierd hodd tweets währendde johr vun soina kandidadur unn inde iwwagongszaid unn tweets inde erschde drei johr vun soina bresidenschafd de trump hodd twitter haifisch oigsedzd umde effendlischkaid diregd soin meenung middyudeele ohne iwwa die bress geje zu misse än bresseschbrescha vum weißes haus waiße haus hodd schun frieh im trump soina bresidenschafd gsachd dass die tweets vum trump offizielle aussache vum bresidend vunde uas sinn unns glaische im novemba midm vadaidischungsminischda mark esper viel vunde tweets vum trump sinn falsche b haubdunge was midd fagde iwwabriefunge gzaischd worre isch im mai hodd twitter ogfonge die tweets vum trump middna waanung zu vaseje wu vunde fagde iwwabriefung kumme isch unn hodd tweets vunnem wesche valedzung vunde twitterreschle g kenzaischnd de trump hodd donn brombd g drohd dassa social media pladdforme schdaag oischräng ge odda soga schließe werd nochdem de trump soi oh nga om januwa zum maasch uffs kapitol inn redd uffgfordad hodd ischa om januwa uff uubschdimmdi zaid vun facebook unn instagram gschberd worre om januwa hodd twitter em trump soin account wesche em risigo vun waidara oschdachlung yur g wald fa imma gschberrd nochdem soin account schun zwee dach davor wesche tweets gschberrd worre isch saiddem ischde trump a uff onnare soziale medije pladdforme gschberrd worre wie uff snapchat twitch odda parler vunde the washington post em toronto star unn vun cnn zsommegschdellde daade zude falsche odda irrefiehrende b haubdunge oranga hinnargrund bzw falsche b haubdunge violedda vordagrund als bresidend hodde trump ofd falsche b haubdunge unn bemergunge bai effendlische uffdridd un redde g machd die gonse desinformazione wude trump vaschraid hodd isch vun faggde tschegga doggumendierd worre aggademigga unn die medije hawwen des phenomen als baischbielslos inde omerikonische bolidigg bschriwwe duddwailer amtlisch duttweiler is e winzerdorf un is in naischdadt oigemänded worre was ugfeehr km odder km im nordweschde lischt duddwailer werd ach gern als pfort zu de daitsche woischtroß bezeichnet es lischd am rand vuum gäu die laach in de vodderpalz am weschdlische rand vun de roiewene sorscht fer ä mildes klima de gebirschszuuch vun de haardt im weschde sorscht dodefor dass es ned viel reschnt un dass im summer schää warm is de ortsvorschteer vun duddwailer is de syring lingenfelder gerhard im ordsbeirad sinn leit vun de cdu de fwg und de spd in duddwailer werd schun immer woi gemacht guude woilaache sin de dunnersbersch is de heegschde bersch in de palz mid saine seggshunnertsiwweneachzisch meder is er in de gesamte nordpalz unn nadiirlisch aa driwwer inaus des beliebteschte tourischteziel de dunnersbersch lait inmidde de nordpalz zwische maiedaahl marienthal unn dannefels ragt awwer aa erunner no falgestää falkenstein de dunnersbersch is iwwer e landstroßabzweischung bei baschdehaus e hotel uff halwer schdreck zwische maiedaahl unn dannefels se erreische e zusätzlischi rickfahrmeeglischkeit biedet die ännbahnstroß erunner no dannefels gonz owwe kunnsch haid nuch die reschd vunnerem wall vunde kälde sien en glääne dääl hod mer widde uffgebaud fär zum óógugge die gonz óólaach he die kelde zwäämol ufgebaud un un des is weldwaid äämolisch hinnär däm schudzwall in des abgsischade terrää hen se nuch ä viaeggsschanz enoigsedzd un weile schwädzd mer sugaa devun dosse häddn quarzporphyr gschmolze fär zum glas mache owwe isn aussischdstuam vun däma bisnóó woms zum orewald un bai gon klaare sischd sugaa bis zum daunus gugge konn ned waid devun schdeed de fänseetuam mid iwwa zwäähunnad meda hee un dodezwische hen die amis ää vun iane guuße funkschdazione enoigsedzd die greeschd in oiropa dämogradie issä regierungsfóm wo d macht vom volk ausgeht där begriff duud aischndlisch ausm alde grieschelond schdamme un is aus demos volk un kratos herrschaft zammegsäzd hääßd also härrschafd vum volk volk des sin domols die männä mid bürscharäschd vun ännärä schdadt ännärä polis gewäßd die reema hen die dämogradie oigfiad nóhdäm doßse die edruskische keenisch gschaßt hän des waa awwee schun kä diräkdi dämogradie mea sunnärn när nuch ä räpräsendadivi mär hod än senad gebild un zwää konsuln bschdimmd alles när arischdograde und zum ausglaisch zwää volkstribune gewähld die wu des volk zu vatrede ghad hän un dodezu iwwa all ä vetoräschd ghad hän fär nodfäll gabs donn die csc consul sine collega die wu als dikdadore schnell un ohne widaschprüch entschaide konnde inde kaisazaid war rom ä republik unes römisch raisch ä monarchisch kaisaraisch die germane hen damols die viellaischd dämogradischde regierungsfóm ghäd än keenisch haipdling fär im friede un än annärn fär im griesch baide abhängisch vum thing dä volksvasammlung die wu bschlosse hod wu dä wesch long gehd die sippechefs hän de óófira aach absädze un än naie oisädze gäkennd awwee aach dea hod ärsch nuch die bschdädschung vum thing gebraachd in indie waa ä maharadscha zwar än absolude härrschär waa awwee on soi aischn gsädz gebunne die gsädze hoddä zwar alläns mache gekännd awwee fär doßse räschdskräfdisch geworn sin hän ned mea als wie finf därfschär nää saache gedärfd so hods volk dorsch nix als wie dorsch soi veto regiad mim houes of commons hän die englänna es erschde volksparlamend gschaffe des awwee nuch wenisch räschde ghad hod bessa isses ärschd dorsch die bill of rights vun geworn in daitschlond waas easchde parlamänd däs inde paulskärsch in fronkfód däs hod awwee kään gruße ärfolsch ghad dä kampf um fraihaid dämogradie borjaräschde un nadzionale oihaid in daitschlond is äng vabunne midm hambacha feschd die nägschde versuche waan die weimarer republik un said die brd eduard jost juli in trier märz in naischdadd an de waischdrooß war än daitsche autor der vor allem in de palz gewirkt hot es mehrschd hodda uf hochdaitsch gschriwwe es schännschd uf pälzisch außam pälzalied jost hot des pälzer lied g schriwwe oogonge hode joschd als sänga un schauschbiela ab wara als audoa bai vaschiedene pfälzer zaidungen tätig so bei der triasche volgszeidung beim derkema oonzeicha und beim landacha ailbode hoda die pälzisch wocheschrifd die heimat in lautre gerind noo zaide in leipzig und naumburch saale isa in die pfalz zriggkumme un is schäff vunde redagzion vunde naischdadta zeidung worn de jost hod aach haimadbezochne wärge gschriwwe wie die patriotin von lautern ä koazi pälzisch geschichd aus der leedschde zaid vum karl theodors soinäre härrschafd soi audobiographie hodda vor jahren genennd eestraisch esch e land in mitteleuropa un e mitglied vun de europäische union eu millione laid wohne do unn des lond hot e fläsch vun km² somid leewe uff em km² ugfähr was im verglaisch zu soine benachbarde schdaade ziemlisch gering iss es grenzt im norde an deitschland un die tschechie im oschde an die slowakei un ungarn im süde an slowenje un idalje un im weschde an die schweiz un lieschteschdäjn dere hauptschdadt unn aa die greegschd schdadt is wien eestreich beschdeht aus nain bunneslänner die verfassung esch föderal es land esch seit mitglied in de uno un seit in de eu die eestraischischen bunnäslänner sinn die elwedritsche aa ilwedritsche elbedritsche elwerdritsche etc fascht nur im blural verwendt genus uklaa lat bestia palatinensis sinn ä fahwlwese wu faschd aussiehd wie n voggl wu in sieddaitschlond vor allm in de palz dehääm iss de verbraidungsraum vun de erzählunge iwwer die elwedritsche erschdreggd sich vum saaland im weschde iwwer de pälzerwald un die owwerrhainisch tiefewene noch oschde riwwer in di kurpalz bis in de siedhessische odewald un im norde bis noch rhoihesse im side kumme se bis in di gejend vun bihl landkreis raschdadd vor do sinn se als hilwedritsche bekannd un bis ins nerdlische elsaß wu ma se dilbetrütsche heeßt als haubdschdadd vun de elwedritsche gild naischdadd an de woischdroos wu es ah än elwedritschebrunne gibd der wu vum rumpe gernot gschaffe worrn iss onnere quelle sahn ah dahn in de südweschdpalz wuus aachn elwedritschebrunne hod odda erfwailer odda noch gands annere orde weahrn haubdschdädd vun de elwedritsche e isolierdes vorkumme gibts in niederbayan wu ma se als oibatrischl kennt ob des urschbringlisch emol e zammehängendes verbreidungsgebiet waa odder ob e paa elwedritsche noch niederbayan ausgewannert sinn hot sisch bisher nonet kläre losse pennsylvanisch laid määne aach daß in die schdaahde ausgewannerde pälzer ainiche elwedritsche middgenumme heddn so ass sie kenn heemweh gricke deete elwedritsche werrn maischd als hinglaardich beschriwwe iahr fliggl sinn nedd zu gebrauche dessdewehge se maischdens im gschdrübb odda unner de rebschdegg lehwn de legend noch sinn se ä kroizung vun huhn ent und gäns die sich midd im wald lehwende fahwlwese wie kobolde unn elfe vermischd heddn manchmohl werrn elwedritsche ah middm gewaih unnem lannge schnawwl dargschdelld vor johre wie di vorfahre vun de pennsilfaanisch deitsche noch in da palz gewuhnt hewwe hots noch kää elwedritsche gewwe awwer schunn gude deitsche bauare vun seller sort wie se heit noch in pennsilfaanie wuhne un ääner vun selle bauare er hot ganz noh am wald gewuhnt hot hinkel ghatt un aa en haufe gäns un ende selle viescher sinn frei rumgschbrunge uff em bauarehof un hewwe s aa bsunners gemeegt im wald iwwer di hegge un glääne bääm zu hupfe wann se was zum fresse gsucht hewwe am owend hot di bauersfraa als laut gegrische sie sollde hääm kumme ehs duschder werd un di hinkel gäns un ende hewwe sell gheert un sinn dabber hääm geloffe alsemol wanns doch e bissl schbeed worre is un schun ball nacht waa hot di bauersfraa e ladern wu gebrennt hot ins fenschder vun da scheier gschdellt daß di viescher hewwe sehne kenne wu se hie laafe misse äämol awwer wie di hinkel ende un gäns widder im wald rumgschbrunge sinn hot s wedder umgschlaare un e schweeres gewidder iss kumme do hewwe se ängscht griggt sinn im wald hie un her gerennt un hewwe sisch am end ganz verlore wie der reeje ufghert hot sinn se oigschloofe am negschde morje hewwe se geguggt was do los waa an derre schdell wu se di nacht verbrocht ghatt hewwe selle schdell heeßt heit in da palz nimmerkehrwidder di leit gehne dort sunndaags gern hie sie hewwe nimmie gewisst wu se sinn un wu se hielaafe sollde s waa kää bauersfraa do un aa kää ladern un wie se so ghockt sinn un sisch gfärscht hewwe hewwe se gemergt dass se ebber beoowacht hot do waare etlische gnome un feee sumpf eile wald keiz un annare viescher wu se bis dohie noch nie gsehe ghatt hewwe selle hewwe all uff äämol aagfange bischbare un di hinkel ende un gäns hewwe a gebischbert so hewwe se sisch noch ere weil kennegelernt di viescher hewwe di ganz gschicht verzählt un weil kääns vunnene de rischdische weg hääm gewißt hot hewwe se ausgemacht sie deede all im wald bleiwe bei ihre neie freind di feee un gnome eile un keiz hewwe de hinkel ende un gäns e euladung gewwe daß se beiene wuhne kennde un wies so geht bei de mensche wie bei de leit hots net lang gedauert bis aus de eier vu di viescher gelegt hewwe klääne viescher gschlubbt sinn wu halwer ausgseh hewwe wie e hinkel e ent odder e gans un halwer wie en gnom e fee e eil odder en wald kauz sell waare di erschde elwedritsche heitzedaags wisse se nimmi daß ihr vorfahre vor johre uffem bauarehof gelebt hewwe awwer wann se s lischt vun ere ladern sehne misse se doch dort hie geh un kenne sisch net dageeje wehre seit seller zeit sinn se im wald vun da palz daheem un wie di vorfahre vun de pennsylfaanisch deitsche losgfahre sinn in di nei welt zu ziehge hewwe se paa vun de elwedritsche mitgenumme daß se kää häämweh grigge deede un wann der herbscht do iss gehne di leit hiwwe wie driwwe mid eme sagg un ere ladern in de wald se zu jaare di jäjer gehne zamme schbääd am owend in de wald mit laderne un eme grooße sagg ään kerl wu villeischt no nie elwedritsche jaage waa iss weider zu nix zu brauche er muß blooß de sagg heewe un hot di gschicktschd uffgaab di annere jäjer gehne fort mi de laderne un dreiwe di elwedritsche zum sagg der kerl mim sagg muß sellen blooß noch schnell zumache awwer edlische mol bassierts daß di jäjer sisch uffem weeg verliere un nimmi zurigg zum kerl finne wu de sagg hebt wann se gligg hewwe finne se villeischt irjend e wärtshaus un dort duhne se ebbes geeje ihrn grooße dorscht un wann se gnunk gedrunke hewwe vergesse se de kerl mim sagg wu als noch im wald schdeht un uff di elwedritsche waade duud die pälza elwedritsche bestia palatinensis odder elwedritsche palatinensis ghere zur große familie vunde äschde elwedritsche elwedritsche verae iane nägschde värwandte sin die bayrische wolbadinga elwedritsche wolpertingiensis die wu wie kännds aach onnaschd soi voaallm inde owwapalz voakumme sich awwa aach bis noo frange un in die alpe ausgebrääd hän ä onnan waidläfischare värwandte hod mär in skandinawie ändeggd in schwede die skvader die prof brigitte sokop hodd zude abschdammung vun de elwedritsche a reschaschiad naier forschunge hen ergäwwe doßä ängeri vawondschafd mimm bayrische wolpertinger bschdehd un sisch aach im dna tesch mißd noowaise losse kenne wammer när je ä gewebprob häd im landacher zoo gibts e gehege mid elwedritsche s engadin isch e houchdaal in de oscht schwaiz im kanton graubünden im oschte werrt s vun de ortler albe un vun de sesvenna grubb begrenzt im weschde vun de silvretta grubb de inn lefft durrich s engadin wu s aach sein name her hott gardde vum inn s engadin werrt in zwee hälfde uffgedaailt die engadiner sin rätoromanen des haaßt zu de zeide vun de alde römer hott do un aach fascht iwweraal sunscht in de albe e keltisch s volk g wuhnt die räter die sin noh awwer vun de römer eignumme worrn un häwwe ihr schbrooch latdain ahnemme messe do draus isch noh rätoromanisch entschtonne des isch urschbringlisch iwweraal in de albe gebabblt worrn isch awwer pö a pö wennischer worrn wall vun alli seide anneri schbrooche reigedrängt häwwe desdweech sin blouß noch e paar inseln iwwerich gebliewe wu d lait rätoromanisch schwätze graubünden in de schweiz un e paar dolomiten deeler in südtirol italien des rätoromanische werrt awwer immer wennicher in de schweiz wall die lait meh un meh daitsch babble welle im engadin sin im verhäldnis noch die meeschte schbrescher im engadin gibt drei verschiedeni dialekte vum rätoromanische ladin puter im owwerengadin ladin vallader im unnerengadin un jaura im münstertal die erd is de planed wu die mensche lewe due die erd is de einzische ploned vun dem ma wisse dud dass do lewe iss sie iss de dritte ploned im sunnesischdeem unn iss millione km vun de sunn endfeand sie hot en duaschmessa vun iwwa km unn is ugfähr milliarde joa ald die erd broochd doog um die sunn emol zu umgraise däs is ään joar unn schdunne däswege gibts jo alle viea joar des schaldjoar um des auszuglaischä die erd benedischd schdunne minnude unn sekunne um sich um die eigini aks zu drehä trotzdäm heeßt es en doog dauad schdund die erd hod en drabond en mond also unn dea heeßd nadierlich mond wie denn sunschd die erd iss zu vun lond bädäggd unn zu vun wassa die atmospär vunn de erd iss die gasfermische hill iwwer de obafläsch oone die atmospär wird nix uff de erd lewe due die haupdbeschdonddeile vun derre is esperanto is ä sprooch abba onnerschd wies pälzische ned ä normali sprooch sunnern ä konschtruirti sprooch unn plonsprooch des heeßt sie hot sich ned zufällisch endwiggeld sunnern is erfunne worre nämlisch vum ludwik lejzer zamenhof ea hot im joa ä broschier midde grundlooge vun derer sprooch veaäffentlischt trotz ollem is esperanto ä läbändischi sprooch wu sisch weidaendwiggeln dudd dea zweck vumm esperanto is ä sprooch zu hawwe die leecht zu erlerne iss unn das kee onneri sprooch bevorzucht oddah benochteilischt werd heit dun zwische unn zwe millione lait uff der gonze weld esperanto babble davunn en paar dausend als muddasprooch im eschberando gibt s kee konjugation europa is e eurasischer subkondinend wo im abendländische denke trotzdem als mo als kondinend bezeichnet werd des is im weschde kuldurell un hisdorisch verankert europa hat e fläch vun mio km² un is domit no auschdralie de zwettklenscht kondinend mit ugfähr mio leit wo do leebe hats aber mehr inwohner wie auschdralie nord oder südameriga europa besteht heit polidisch aus souveräne schdaade europa grenzt im siede ans middelmeer welles de kondinend vun afriga drenne dudd im weschde is de atlandig weller an die iberische halbinsel frongraisch die bridische inseln unn island grenze dudd im norde grenzd an de arktische ozeån die grenz im oschde is des gebärg unn de fluss ural im siedoschde is mer sisch nedd ainisch ob de fluss manytsch als grenz diene soll odda es kaukasus gebärg vum asiadische dääl vun de tirgai werd airopa dorsch de bosporus gedrennd die schdadtt istanbul do is die eenzisch wu uff zwee kondinende lieche dudd europa werd außa vum middlmeea im siede welles midd de schdrooß vun gibraldar ä vabinnung zum adlåndigg hot aa vun de nordsee zwische großbridannie im weschde unn dänemark im oschde daitschlond unn niedalonde im siede unn die norwegisch see im norde dorschflosse de ärmelkanal zwische frongraisch unn großbridannie schdelld ä nadierlischi vabinnung zwischem adlåndigg unn de nordsee dar zwische dänemark unn norwege befind sisch de skagerrak zwische dänemark unn schwede de kattegat die baide meerenge vabinne die nord unn oschdsee midenonner die oschdsee ziehd sisch donn waida noch norde unn laifd donn rischdung russlond im finnische meerbuse aus noch norde im boddnische meerbuse die oschdsee drennd zudem skandinavie vun oschdeuropa siedlisch vun oschdoiropa unn ösdlisch vun de balkånhalbinsel liechds schwaddse meer welles dorsch de bosporus ä vabinnung zum middlmeer hot in europa gebbds ainische hochgebärge die alpe in middleuropa schdelle mim mont blanc iwwer meder de heggschd bärsch vun oiropa waidere hochgebärge sinn die pyrenäe im siedweschde die skande in skandinavie die karpate uffm balkån de ural im oschde zu asie unn je noch grenze de kaukasus im siedlische russlond vulkåne gebbds zwische de oirasisch unn afrikanisch bladd z b de ätna unn de vesuv unn am middladlondische graawe v a islond in europa herrschd im grooße unn gonze en gemäßischdes klima dorsch de golfschdroom werd warmes wassa vun de karibik noch europa dronspordierd wudorsch die dorschschniddstemberadur heher als in vaglaischbare braidegrade is dorsch de vorherrschende weschdwind is bis noch pole en maritimes klima vabrääded noch oschde gehds longsom in en kondinendales iwwer charaggdisierd dorsch hohe temberadurschwangunge unn en geringe niedaschlaach en mediterranes klima is an de siedlische länner bsunnersch die middlmeerlänner unn aa an en paar wesdlische länner wu de golfschdrom uffdriffd nochwääsbar warmgemäßischdes klima find mer noch in de middlere braide vun oiropa im nordoiropa herrschd en kihlgemäßischdes klima gonz im norde hots polares klima europa hot mit uhgfehr millione oiwohner noch asie unn affriga die drittgrehschd b velgerungszahl vun alle kondinende unn ghert zu dichte bsiedelte teile vun de erd die durchschnittlich bvelkerungsdischd is aiwuhna km² am högschde is se in west mittel unn sideuropa in rischdung norde unn oschde werd se nihdrischer mähner wie prozent vun de oiwohner vun europa schbresche indogermanische schbrooche om waideschde verbräät sinn slawische schbrooche in midd oschd unn siedoschoiropa germanische schbrooche in nord weschd unn middloiropa romanische schbrooche in sied weschd unn siedoschoiropa ach grieschisch albanisch die baldische unn keldische sprooche unn romani sinn in oiropa vabräädede indogermanische schbroochgrubbe ä grooßi schbroochgrubb isses finno ugrische zu dem g here die nadsionalschbrooche finnisch esdnisch unn ungarisch des zu de turgschbrooche g herende tirgisch werd im siedoschde vun de balkånhalbinsel gebabbeld des uff malta geschwädzde maltesisch g herd wie arabisch aa zu de semidische schbrooche im siedweschde vun frongraisch unn norde vun schbanje werd baskisch gebabbeld ä schbrooch wu mid kee onnere vawondt is die maischde lait hänge de chrisdlische religion õõ des liechd dodrõõ dasses reemisch raisch im johrhunnerd es chrischdedum als schdaadsreligion õõgenumme hot brdische unn irische missionare die germane unn slawe chrischdianisierd henn unn die fronge de unnerworfene velga ihre religion uffgezwunge henn um des johr hot en schisma schdaddgfunne die kärsch hot sisch in die kadolisch unn orthodox gedääld es byzantinische raisch hot de orthodoxe glaawe õõgenumme wella aa die kiewer rus iwwernumme henn unn somid sinn haid viele oschdairopäische länner orthodox im unn johrhunnerd henn mehrere reformadsione schdaddgfunne dodraus sinn haubdsäschlisch die reformiade v a schwaiz unn niedalande unn luddaranan v a daitschlond unn nordische länner dorsch kaukasische velger unn die tatare is frieh de islåm noch oiropa kumme dorsch die osmanisch erowwerung henn die albaner unn bosnier de muslimische glaawe õõgenumme welle zamme midd de balkån tirge uffm balkån en grooße õõdääl am oiropäische islam aus oigewannerde araber tirge unn pakistani hawwe in de ledschde johrzehnde immer mehr en grooße õõdail iwwernumme es juddedum is dorsch die diaspora saidem johrhunnerd in oiropa vadrede unn hot zamme mim chrischdedum die airopäisch kuldur gebrägd dorsch oiwannerung is de hinduismus aa vabrääded genauso wie de buddhismus wobai ledschdara aa ä hohi õõzahl an konverdidde hot dorsch de sogenannde realsozialismus is in viele osch unn middloiropäische länner die religion bekämbfd worre schdarg zaischd sisch des im oschde daitschlond ner noch en verdel religiese unn dscheschie ner noch kaddolike aa in ungarn ner noch kaddolike im gegesadz dozu hot sisch die religion in russlond schdarg erhold die maischde oiropäische schdaade henn en konschdutsionelles syschdem waißrusslond gild als ledschd diggdadur uffm kondinend balamendarischi demokradie gebbds vor allem in nord unn weschdoiropäische länner schdaade sinn midglied in de oiropäische union ou unn viele devuu henn de oiro als währung es gebbd awwa aa nedd ou länner welle de oiro hewwe ewwerdsem amtlich ebertsheim is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrais derkem in de palz es hott oiwohner unn ä fläsch vun km² was ä bevelkerungsdischd vun ergewwe dud der jetzische birgamaischda iss klaus linska vun de cdu ewwerdsem unn soin ordsdail rodebach liesche im lainingerlond im norde vum londkrais derkem dorsch de ord fließe de aisbach de seldebach unn de rodebach nachbarorde im uhrzaigersinn im norde oogfonge laudersem quirnem merdese grinnschdadt tiefedhal hettrum aiseberg und kerzene im joor sinn evangeelisch unn kadolisch de reschd iss konfessionlos gwessd odda hot zu ner onnere relischion kehrd die pennsylvanisch deitsch zeidung hiwwe wie driwwe iss im johr in ewwerdsem gegrindt un bis im ort rausgewwe worre de fc kaiserslautern korz fck orra fck spitznåme di roode daiwel de betze is e spordveroi aus lautre wo voa allem dorch soi fußballabdäälung in daitschlond bekånnd iss di profifußballer spielen said de säsong werre in de bundeslicha un g heeren mid vier daitsche mäschderschafte un zwää dfb pokalsieche zu de erfolchraischde månnschafde im gånze lånd de fck iss agduell uffm achde platz in de ewisch tabell vun de bundeslicha de veroi had momendåån mee wie midglieder stånd juli näwer de fußballabdäälung unnahalld de fc kaiserslautern aa abdäälunge fär ånre spordaade wie basketball boxe håndball hoggey laichdadledig un triadlonn innanationale erfolche vum veroi waan unna ånrem es äraiche vum verdelfinale in de champions league un di zwäämolisch dailnååm åm uefa pokal halbfinal ämolisch iss dass de fck in de säsong as uffstaier di daidsch mäschderschaft gewunn had es stadion vum veroi iss es fritz walter stadion in lautre bennend iss es stadion noom fck spieler un kabidän vun de dfb nationalelf wo de weldmäschdertiddel gewunn had es stadion laid im stadddääl betzenberg uffgrund vun em ähmolische stadionnåme stadion auf dem betzenberg un soina laach wern es stadion un äwefalls de veroi rechionaal betze genennd de fck iss de änzisch profiveroi aus de palz no de mäschderschafd iss es sellemols spordlich immer waider nunnagång bis de fck dånn in die zwädd bundeslicha abg stie iss jezad anno mai hadder no vier joor in de zwädde licha endlich werre de uffstiech in di erschd bundeslicha g schaffd un spield in de säsong werre gää de bazi de schwowe un die gånze ruhrpottler des iss de veroi in dämm de fritz walter kapitän vun de weldmäschder erschder ehrespielfierer vunnde daidsch nationalmånnschafd un ähnzischda ehrebircher vun rhailand pallds g spield had domols hän finfe vum betze in de daidsch nationalelf g spield de fck waa långe zait es fußball aushänge schild vum siedweschde de fc kaiserslautern bis fv phönix kaiserslautern iss åm mai ausm zåmmeschluss vum sv phönix kaiserslautern unnem fv kaiserslautern ennstånn de fv kaiserslautern iss åm märz aus de veroine fc kaiserslautern fc palatia kaiserslautern un fc bavaria kaiserslautern ennstånn de fc kaiserslautern werrerum åm juni dorch de zåmmeschluss vum fc germania kaiserslautern un vun de fg kaiserslautern zwää joor noom wirreruffstiech in di bezirgslicha had sich de fck as zwädder fär di gaulicha qualifizierd no zwää joor iss de veroi awwa werre in di bezirkslicha abg stie im joor iss de fck werre in de gaulicha serick kumm awwa iss im selle joor widda abg stie iss em veroi dånn werre de wirreruffstiech in di gaulicha siedwescht gelung vun bis iss dånn de spielbetrieb in de gaulicha ing stelld worr had de fck di mäschderschafd im gau weschtmark gewunn in de endrunn um die daidsch mäschderschafd iss de veroi awwa gää schalke mid im achdelfinal geschaidad im letschde kriechsjoor had de fck e spielgemäänschafd mim vfr kaiserslautern gebild is awwa nimmi zu pflichdspiele õõgeträäd in de owwerlicha siedwescht wah de fck sellemols es maß alla dinge in de erschde joor is de veroi zehmo mäschda worr un zwäämo vizemäschda glaichzaidich hadda aa die mäschderschaft in de frånzeesich besatzungszoon un gewunn im joor wahn die rode daiwel es erschde mol im finale no de sieche in de endrunn gee minche un de tus neuedorf es finale had de betze awwa gee de fc nürnberch veloor un im joor denoo is de veroi dridder worr åm juni is mer dånn zem erschde mo daitscher mäschder nohm siech iwwa preiße minschder worr die zwädd mäschderschaft had de betze dånn im joor mid em gee de vfb štuttgadd gewunn im joor druff had mer awwa iwwerraschend gee hånnover veloor in de weldmäschdermånnschafd vun de schweiz hen glai špieler aus de raihe vum veroi midgešpeeld des wahn fritz walter ottmar walter werner liebrich horšt eckel un werner kohlmeyer iwwrischens devun in lautre gebor nor de horšt eckel štåmmd vun vochelbach in de näh vun de štadt lautre zem letschde mol had mer dånn åm endšpiel in de daitsche mäschderschafd dailgenumm wo mer alladings gee rod waiß esse mid veloor had nohm karriereend vun de lautrer weltmäschder un ånre wichdische špieler wah de betze dånn nimmi so dominierend in de owwerlicha siedwescht erschdmols im finale vum dfb bogal wah de fck dånn im joor wo de veroi alladings gee werder bräme mid de kerzere gezoo had im ledschde joor voa de infierung vun de bundeslicha had mer dånn nochmols die siedweschtmäschderschaft gehool de fck wah in de saison änna vun de grindungsmidglieder vun de bundeslicha un had die erschd saison as zwelfder abgeschloss åm juli wah de fußballclub zem zwädde mol im dfb bogal final gee schalke awwa had widda veloor in de bundeslichasaison hen die rode daiwel unna trainer kalli feldkamp mim platz ehr beschdes ergebnis bis dato erzield in de špielzaid wahn die lautra nor zwää plätz vun de abštiechsräng ennfernd awwa no änner štargi riggrunn widda uffm dridde platz die nägschde baide saisons had de fck jewails mim platz abgeschloss un sich fär de europabogal qualifizierd in de erschd åmdszaid vum trainer feldkamp had de veroi mim inzuuch ins uefa bogal halbfinal nohm siech gee real madrid soi bisherischer greeschder erfolch gefaiad im halbfinal had fc kaiserslautre dånn gee ifk gedeborch veloor de fck is also zem špitzeclub worr un had mim kaaf vum norbert eilenfeldt soi erschda millione trånsfär gedädichd rudi kröner had die trainerposition vun feldkamp no demm soi weggong iwwernumm åm märz is de trainer kröner dånn awwa widda endloss worr de trennungsgrund wah dorchaus omštritt wail mer in špiele lediglisch zwää špiele veloor had de noohfolcher vun kröner wah de bisherische co trainer ernšt diehl unna demm mer sich fär de uefa cup qualifizierd had in de saison wah es saisonziel sich widda fär de eurobabogal se qualifiziere un e långa veblaib in de pogale was unnam neie trainer dietrich weise aa widda gelung is doch trodz denne erfolche is de fck in demm joor daidlich unna de erwaadunge geblibb un de trainer weise had no änna uflesung vun soinem vetraach gebott unnam noohfolcher manfred krafft is de veroi awwa aa ned iwwa die voaherisch platzierung vum zwölfde platz hinauskumm un aa in de folchejoore dånn unnam trainer hannes bongartz ab hen die rode daiwel nor plätz im middelfeld beleed as die monnschafd noh åm abštiech wah had mer de trainer sepp štabel vepflichd unna demm die reddung gelung is zwää saisons špäda is de betze awwa widda in abštiechsgefaah kumm doch wie de trainer karl heinz feldkamp de vorherisch trainer gerd roggensack abgelešt had is de klasseerhald ernaid gegliggd åm mai kunnde die lautrer zum erschde mol de dfb bogal in de hänn halle nodemm mer es finale gee werder bräme mid gewunn had im joor druff is em fck de gewinn vun de dridd mäschderschafd gelung zum enn vun de špielzaid had kalli feldkamp soi engagement baim veroi beend soi noohfolcher war trainer rainer zobel mid demm die månnschafd awwa de inzuuch in de uefa bogal vebassd had un desse vetraach widda ufgelešt worr is denoo is de fck unnam naie trainer friedel rausch widda ins špitzefeld vun de tabell kumm un had de zwädde platz hinna bayern minche erraichd doch wie zu de saison ciriaco sforza un štefan kuntz de veroi veloss hen is de betze zem erschde mol in die bundeslicha abgeštie im ledschde špiel had de fc kaiserslautre e siech gee bayer leverkuse gebrauchd nohm erschde treffer vun pavel kuka zum had die werkself aus leverkuse in de minudd de ausglaich ärzield de zuschauer blaibd der gehetreffer in beeser erinnerung da e fck špieler veletzt wah un de bayer špieler paulo sergio de ball ned wie im gesetz vum fair play serick zu em fck špieler geschmiss had sunnern es ungeschribbne gesetz missachd had un de ball zem aichne špieler geworf had im folchende konder had dånn markus münch es door fär leverkuse geschoss un de erschde abštiech fär die lautrer wah besicheld nor ä woch denoo is de monnschafd dånn de zwädde siech vum dfb bogal im finale gee de kallsruher špordclub mid gelung nohm abštiech in die liga is die monnschafd im kern zåmme geblibb es präsidium om norbert thines is alladings serickgeträäd un de fck had e naia ufsichdsroot bekumm im ufsichdroot vum klub wahn nun jürgen friedrich beraids mol präsidend vum veroi robert wieschemann un karl heinz feldkamp des weidere sin as naia präsidend hubert keßler un as naia špordlicha leida hans peter briegel vorgeštelld worr zwää woche voam saisonštadd is aa de trainerposchde vum eckhard krautzun zem otto rehagel gewechseld worr im europabogal vun de bogalsiecher un im dfb bogal sin die pälzer dånn glai in de erschde runn rausgefloo doch in de bundeslicha is em klub mid änna sensationelli saison un nor niederlache de sofordisch widdaufštiech als mäschda vun de licha gegliggd es ledschde špiel gee de sv meppe štelld noch bis haid es doorraichschde špiel vun de bundeslicha mid em ennergebnis vun doo ä joor špäda is em fck middem gewinn vun de mäschderschafd in de bundeslicha e novum in de fußballgeschichd gelung de klub wah bisher nämmlich de erschde un änziche fußballveroi der as zwäddlichamäschder un ufštaier aa noch glai mäschder in de bundeslicha worr is genaa wie in de voasaison sin aa nor špiele velor gång in de folchende špielzaid had de betze in de champions league es verdelfinale un in de licha de rång beleed no de nohmhafde naizugäng wie youri djorkaeff un mario basler had de fck åm enn vun de saison die zielvorgaab indernational se špeele mim ernaide inzuuch in de uefa bogal erraichd in de špielzaid is dånn de trainer otto rehagel no em misslungene saisonštadd serickgeträäd åm enn vun de ära rehagel is de fc kaiserslautre in špordliche un aa finanzielle schwierischkääde gerood die sich dorch viele fehlinkaafe erkläre geloss had unna ånrem dorch špieler wie taribo wešt šteffen freund chrištian nerlinger carsten jancker un štefan malz unnam noohfolcher andreas brehme vum voagänger rehagel wah de športlich erfolch noch korzfrisdisch werre verhånn so wah de fck im märz im uefa bogal halbfinal gee deportivo alaves sowie aa uffm tabelleplatz in de bundeslicha vun demm zaidpungd õh is awwa de špordlich abštorz vum veroi erfolchd der wenich špäda dorsch de bekånnd geworrne finånzskandal om die fierungsrieg vun de fck veåndwordliche flånkierd worr is denoo is de fck chancelos ausm uefa bogal ausgeschied un had no em kataschdrophale saisonfinal lediglisch de platz in de tabell erraichd zem uftagd vun de saison had dånn de klub die erschde špiele hinnanånna gewunn un somid de rekord vun bayern münche ingeštelld åm saisonenn had mer dånn awwa nor platz beleed in de nohfolchende špielzaid wah de veroi pragdisch schunn abgeštie un korz voa de insolvenz doch de brehme noohfolcher eric gerets had de fußballclub no na sensationelle riggrunn werre in die špur gebrung un de klasseerhald noch vehinnad e waidera erfolg hads im joor gebb wie de fck es dfb bogalfinal erraichd had des alladings gee bayern münche mid velor worr is finånziell kunnd de veroi mid de hilf vum fck vorštandsvorsitzende rene c jäggi waidgehend sånierd werre des is awwa aa nor mid em štadionvekaaf vum voahär veroinsaichene štadion so guud gelung in saison wah de fc kaiserslautre ernaid in abštiechsnod eric gerets had denoo soi štuhl fer de naie eschdraischiche trainer kurt jara misse roome där widdarum de klasseerhald geschaffd had no na solide säsong in där jedoch de uubeliebde träner jara endloss worr is had die månnschafd åm enn de pladz beleed in de säsong is uf de naie junge träner michael henke gesetzd worr där awwa wennich speder ufgrund vun mångeldem erfolch werre fer e naier träner de ehemalische fck spieler wolfgang wolf had waiche misse doch aa mim wolf kunnd mer ned de abstiech vehinnre sodass de betze in där säsong zum zwädde mol in soiner veroingeschichd aus de bunneslicha abgestie is åm ledschde spieldaa vun där säsong had es remis gee de diregde konkurrend vfl wolfsburch ned gelångd um die klass se halle trodz em abstiech hån sich innahalb vun zwää monade iwwa naie midglieder oogemelld un so is die midgliederzahl baim fck erschd uf oogehoob worr und dånn bis åm enn vum november nochmo uf rund waida oogestie die säsong is fer die lautrer dennoch endaischend veloff trodz em rång in de winderpaus mid nor pungde riggstånd uf e ufstiechspladz is mer åm säsongend sechsder worr wäswee de veroi de träner wolf noch in de säsong endloss had un de bisherische co träner wolfgang funkel die månnschaft aus lautre bis zum säsongend iwwernumm had unnam nai vepflichtede norwechische träner kjetil rekdal hån die roode daiwel in de säsong no de riggrunn e abstiechspladz beleed die niederlache gee minche åm spieldaa had dånn fer de träner rekdal konsequenze gehadd där ufgrund vun de oodauernde spordliche misserfolche vum voastånd frai gestelld worr is bis zu de vepflichdung vun soim nofolcher milan sasic waa alois schwartz interimsträner unnerm milan sasic is dånn e klänni ufholjachd gelung aa wann sich de veroi bis zum vorledschde spieldaa uffm abstiechspladz befunn had de fck hat dann doch mid em siech in em denkwirdische heimspiel gee de fc köln de klasseerhald uffm ledschde drigger gepaggt in de folschende säsong mussd dann aa de trainer sasic no schlechde laischdunge un interne querele am mai gehe als interimsträner wurd ernaid de alois schwartz oigestelld mid demm die mannschafd am end de platz beleed had said em summer is de nohfolcher un agduelle chefträner marco kurz baim fck im amd die mannschafd dann unner ihm mim waiderkumme im dfb pogaal un zwä sieche in die säsong gestadded am spieldaa had de betze dann die tabellespitz iwwernumm un is midna guude hinnrunn am end souverän herbschdmäschder mit punkde worr aa in de riggrunn is es weida so guud geloff un am spieldaa had ma erschdmols die chance sisch de vorzaidische uffstiech zu sichre doch die erschd mechlichkääd dezu im hämspiel gee hansa rostock konnt die mannschafd jedoch ned nutze un had veloor zwää daa speder sin die roode daiwel in abwesenhaid dann doch noch ufgestie wail de tabelledridde fc augsburg baim fsv frankfurt ned iwwer e rauskumm is erwähnenswerd debai is dass hunnerde lautrer fans baim spiel vum fsv frankfurt midgeraisd waan um die frankfurter am bornheimer hang ze unnerstidze am ledschde spieldaa gee de fc augsburg wurd zudääm vor zuschauer im fritz walter stadion die zwäddlichamäschderschafd fer de betze klaa gemach no m uffstiech had de betze die ausgeliehne spiela laischdungsträha wie de sidney sam un de georges mandjeck misse ziehe losse doorjäha erik jendrisek had de veroi äwefalls veloss die abgäng konnde waidesgehend ärsedzd werre sodass de fck mid punkde un em tabellepladz in die winnapaus gång iss e zwischedief mid nor em punkd aus siwwe spiele iss iwwerwunn worr un posidiv had e erfolch gee bayern minche un e gee de fc schalke zum beginn vun de riggrunn iss mer dånn in e klänni kries kumm spiele uhne siech wodorch die roode daiwel uff e abstiechspladz abgerutschd sinn aus de ledschde neu säsongspiele had de betze awwa noch punkde gehol un åm voaledschde spieldaa de klasseärhalld perfekd gemach had un åm end iss mer soga noch uff de siebde platz kumm die zwädd säsong no m wirreruffstiech waa gepräjd dorch brobläme in de offensive känna vun de stiermer itay shechter dorge kouemaha richard sukuta pasu un de ab m winna veplichd sandro wagner konnde die ärwaddunge erfille un de no wolfsburch gewechselde srdjan lakic ärsedze nodemm im säsongvelaaf spieldaa åm stigg kä siech mäh gefaiad werre konnd un die månnschafd uff de ledschde tabellepladz abgerutschd waa had de fck die trennung vum chefträner marco kurz un co träner günther gorenzel bekånnd gebb åm märz had mer de naie träner krassimir balakov veplichd die õzahl vun siechlose spiele had sisch dånn bis uff waida erheed un åm end had de betze als erschda abstaija vun de säsong feschdgestånn åm mai iss de träner balakov endloss worr wall mer in de bunneslicha e naistadd begeh wolld beraids no daa iss de franco foda as naia träner voagestelld worr fleßer isn haid faschd ausgschdorbne beruf wu aa in de palz e langi tradition ghabd hod schun hot keenisch ruprescht de stadt naischdadt e privilesch zur fleßerei uffm schbayabach ausgstellt de kaal friedrisch willem ferschd vun leinischinge hardenbursch hott die grindung vun de siedlunge waldleininge un franckeeck gfäddad vor allem wesche de fleßerei kunnt ma in enere beschraiwung lese daß jenes holz so den winter hindurch gehauen werde den darauffolgenden sommer an die bach und den darauffolgenden herbst nach mannheim gebracht werden könne wodurch die güte des holzes beibehalten und das versporen verhindert werde des fleße war zunägschd schwierisch awwer ab hodd de bairische schtaad die bäsch systemadisch ausbaue losse die sinn verbreidert worre ufer ausgemauerd klause und stauwooge angeleschd die brennholzfleßerei nennd ma trift wail märs ääfach drifde geloßd hod zaischnisse vun dere zaid sind ufgelossene wooge wie de franzosewooch bei hochschpeyer odder die mit sandsteequader ausgemauerde bachbedde im elmsteener dal im storrbachdal hot ma e aldi triftschdregg widder inschdand gsetzt wo s aa als emol vorfiehrunge gibt en drifd isch im pelsawald im summa wesche wassamongl ned meschlsich oda vaboode gwesd awa aa wonns wassa kabd hod hods meischd ned glongd uma hod deswesche glause gbaud un domid schwallwassa eazaischd forschd amtlich forst an der weinstraße is ä klääns schdrooßederflsche on de woischdrooß km ssw vun derkem un km nnw vun naischdadt es k eerd zur verbondsgemäänd daidsm im londkrääs derkem hot ä flesch vun km² un lischd m i nn in de heeh wie de saalisch färschdbischuf johannes i soi länner im schbairgau em huchschdifd gschengd hod is de wald nädlisch vun deidsm vorst außevoa gebliwwe fär die färschdlich jachd sella vorst waa de oofong vum däffsche in de bauregriesche hod de kuafärschd ludwig v in forschd midde baure vum gailwaila un vum bockrema haufe vähonneld in de er is aach forschd duasch die fronzeesisch rewoluzion noo frongraisch kumme un de wiena kongreß hod donn die gonz lingsrhoinisch kurpalz un dodemid aach forschd noo bayan geduun es measchde un es wischdigsde sin die wingäd un forschd hod ä paa vun de beschd laache iwwa ään woi en uukaija as forster ungeheuer weldwaid bekannd hodde aal bismaak emol gsaad es dääd em jo uukaija schmecke desdo uukaija allweil is awwe aach ä bisje durismus middezu kumme frankeschdää amtlich frankenstein iss e kläner ort in de palz er lait an bundesstroß zwischen lautre unn naischdadt frankeschdää hott ungefähr oiwuhner und gehehrt zur verbandsgemää hochschbaya unn zum krais lautre de ord hot ä fläsch vun km² unn iss domid mid ner bevlkerungsdischd vun oiwuhner je km² zimmlisch dinn bsiedeld der jetzische birgamaischda iss eckhard vogel vun de fwg frankeschdää lieschd inmidde vum nadurpark pälzerwald unn iss die esdlischsde gemää vum londkrais lautre nachbargemainde sinn im uhrzaigersinn derkem waidethal londkrääs derkem waldlaininge hochschbaija unn fischbach londkrääs lautre zu frankeschdää kehrd diemerschdää unn de klafertalerhof die radsmidglieda sinn bai de kommunalwahl am juni gewähld worre unn henn en ehrenamdlische ordsbirgamaischda als vorsidz sidzvertailung im gemainderad in frankeschdää had e jiddisch gemää bis um beschdann ehr enschdehung geed uff die zaid vum joorhunnad serigg im joorhunnad un am õfang vum joorhunnad had sisch die zahl vun de jiddische inwohner wie folgd endwiggld da fritz brentano februär in mannem august in berlin war en pälzischer mundartdischder awwer aa en hochdeitscher schriftschdeller dramadiker redagdeer reschiseer un schauschbieler soi erschieneni reisch illuschdrierdi gedischdsammlung schnooke un schnurre is im kurpälzische dialekt gschriwwe uff hochdeitsch schdamme aus soiner feder vor allem humorischdische gschischde un schauschbiele ånnaraseids hot sisch offensischdlisch schun domols im großschdädtische dialegd des hochdeitsche ü bei einische wärder oigschlische wass es jo eingklisch im gsamde pälzische net gibt brüfung dhür awwer schtick zurick wietend uf da ånner seit verwendter des ü aa als schdilmiddel wann jemånd bsunners vornehm dud ach wü es doch in düsem jahr wüder einfach himmlich war rentier buttermilch iwwers reese di iwwerkorregdur vum pälzische ins hochdaitsche himmlich wie se aa im rischdische leewe als vorkummt wann sisch äner mieh gibt setzd er zum selwe zwegg oi indresånd is soi pälzischi reschdschreiwung des schdajk vokalisierde end r wu noch schdärger wie s er schun als korzes rischdisches a a gschbroche werd schreibd er r wie heit di schwoowe bei uns dageje schreibt ma des heit als a so schreibt ma denn bschdimmde männlische adiggl äzahl in da kurpalz als da linggsrhoinisch deed ma de saare un schreiwe da brentano schreibt d r weidere beischbiele sinn m r schdeht r d rfoor nasale vokale kennzeischend er middeme nochfolgende mit tilde mei asichte wei kee dra da orginaltidl uffem buchdeggl is folgender do sin gedischde drin mit de folgende tidl schnurr is e bezeischnung fä e korzi heidare erzählung odder e luschdisches gedischt rentier gschbroche n tje ausem frånzesische dort tje gschbroche hot ma frieher äner gheiße wu vun soim ågelegde geld odder grundbsidz soviel oinåhme hot daßer davu e schäs lewe fiehre konn die leit im ort die saache all ich wär n alder lump weil ich jetzt schunn seit zwanzig johr nor bettel odder bump doch wißte se wie ich warum ich uff meim g schefft nix dhu un bettle odder borge muß do ließ m r mich in ruh ich bin n mensch der schaffe will un in d r arweit fix awwer so oft ich s johr um johr browier do is es nix ja liewer gott kann ich d rfoor wann ich kee arweit finn weil winters ich schwimmlehrer un summers schneeschibber bin di lischt is ugfähr chronologisch sordiert die meischde johreszahle endschbresche der erschdausgab e paa wennische awwer meglischerweis are schbedere ufflaag um leise leise weht ihr lüfte denn mein kind es geht zur ruh haucht ihm eure blütendüfte blumenbalsam haucht ihm zu aber leise leise sacht schlafe herzchen gute nacht eng lein steiget still hernieder decket sanft mein kindlein zu flüstert leis ihm himmelslieder wiegt es ein zu süßer ruh eng lein vöglein lüfte sacht herzchen schläft schon gute nacht des lied waa so belibbt daß es e gonzi reih vun kombonischde vertond hot des deitsche kommersbuch enthält zwee lieder vum brentano frongedahl is ä kraisfraie schdadt in de vordderpalz zwische ludwichshafe im siede un worms im norde die schdadt hot so uug feer oiwohner erschtmols erwähnt worre is frongedahl in änre urkunn vum kloschder lorsch im johr hot de ergebert aus worms des auguschtiner chorherrenstift gegrind sechs johr späder hot soi fra die richlindis e frauenstift gegrind vum ergebert soine kloschterkärsch steht heit noch e ruin die ergebert ruin hot frangedahl die stadtreschte verliee bekumme de owwerboijemeeschter is im momment de martin maddin hebich vun de cdu frongedahl hot die vier vororde eppschtä flomerschem mersch un studrem dann gibts do noch de ormsemer hof der glei reschds kummt wann mä noch lambsem fahrt es gibt zwää gymnasie un zwar es karoline gymnasium un es albert einstein gymnasium und aa ä realschul die schilla schul im frijohr entwedda an chrischdi himmelfahrt oda fronleichnam je nochdem isses strohhutfescht in frongedahl des greschte stroßenfescht von de vorderpalz des wu iwwerreschional bekannt is in de ergebert ruin sinn im summer als veranstaldunge und während dem woihnachtsmarkt is dort e eisbohn frongraisch fga amdlisch république franaise kurzform franz france fs is än demokradische schdaad in europa es is im siede un noom saarlond im weschde än nachbaa vun de palz haid vaschdeje sisch pälza un fronzoose guud middenonna frija waas ä dierisch gräuel frongraisch liehd in weschdoiropa siedlisch vun de palz bis enunnee ans middlmea un im weschde vun de palz hinnam saaland bis an de adlandig im siedweschde grenzds an schbanije unn andorra hinnärm saaland un lugsebursch gehd die grenz noo wnw an belschije long zum ämmlkanaal weller frongraisch vun großbridannje drenne dudd siedlisch vunde palz mächdie fronzeesisch osdgrenz de rhoi long bis basel donn die schwaiz un idalje long bis ans meer oofangs hot s kelde in große dääle vun europa ghed vum adlandig bis noom haidsche pole die reema hen se galli genannd in de velgerwanderungszait sinn donn vum niederrhoi her di germanische frangge kumme un hen sisch de rhoi un de main ufwärts bis ins haidische bayrische frangge ausgebraidt die hen don ärschd alles bis zum adlandig unnäworfe un donn aach nuch alles bis zum haidsche pole und idalje bis siedlisch vun ruum des waas beriemde raisch vum scharlemanje wassa donn fer soi seehn gedääld hod ins middlraisch wu ner en schmale schdraife waa vun holland noo siede und donn ärschd in idalie in die brääd gonge is uf de londkaad hods ausgsiehn als wiien dolsch mid bräädm handschudz im oschde devun hod sisch daitschlond edablijad un im weschde frongraisch oofangs waa des weschdraisch ja nuch gonz schee schdaak anno is de lui i sogaa zum reemsche kaisa ggreend worn awee schun zwää joa schbääda hod sisch burgund selbschdännisch gmachd anno hen die maure muslim aus nw afriga bei freijus zwische marsäji un monaggo feschdgsedzd die bredone waan en aischn heazochduum un de gonze siede un siedweschde is soi aischn weesch gonge is don middm hucho vun kabee de ärschde kabedinga on die machd kumme die kaabedinga hens lon schdabilisiad un mäschdisch gmachd hen sich awwee aachn gaaschdisch laus in n belz ghogd ean heeazoch willm hod zwaa englond ärr owäd awwee die englisch keenisch hen donn alsfod zores gmeeschd de lui vi hodonn mid soinere scheidung vun soim eleonoa es halwe raisch wieda valoan ans angewinische raisch vun de plåndaschenee wu de oschde vun ialand ghed hod un vun englond noo siede bis ans middlmeea gong is soi suun de phillip ii auguschd hod donn mid hilfe vun de deitsche schdaufa die englänna zum dääl widda enausgebrischld awweeä gruuß schdigglsche im siede hen se sogaa nuch bhalde noadäm dos de lui ix ihne nuchemol dischdisch säng väbaßd hod anno schdäbd middm kall vi de ledschde kabedinga und die vun waloia aach vum hucho vun kabee hea kumme ons ruuda un halde sisch bis wail awwee aach die plåndaschenees keenischs soi wolle gäbs äschdemol hunnäd joa griesch äschd hod die hailisch schanndaak die wändung gebrung undde dofää in rääns greene geloßd awwee wies alle wäglisch gude allweil geehd isse verrade un vä kaafd worn väraade an die buagunne wuse bei de uugliggsschdadt märz werds deitsche marine lufdschiff l abgschosse doode abril bis mäzz hq vun de ontont nowemba im wald innerm eisebahnwache waffeschdillschdand deitschland ontont juni waffeschdillschdand zwische de nazis un frongraisch transit und internierungslager fär kzs kunschs noolese kombiäe compigne griehd hen un vä kaafd fer fronge on die englänna die wuse noarem sikophande brozeß bewussd un gezield ooglach vun uuschuldschä in rue uffm maagdblads vabrennd hen die hod in frongraisch midde huchenodde griesche glai guud oogfange äschd wie de hainrisch iv gaskonnija färsch vun dänne vun bourbon un schef vun de huchenodde keenisch un kadolik worn is paris is mer ä mäss wead hod frongraisch wieda mea machd griehd unnärm vun de effizienz hea kännd mer faschd saache iwwäm heinrisch soim suun lui xiii hod donn de kaadinal rischljöh de weesch zum absoludismus fodgsedzd außadäm hodda alsn kadohlische kaadinal un hegschda minischda vunäräm kadohlische lond uff de said vun de prodeschdande geje die kadohlische habsburscha undie kadohlische daitsche färschde im als relischionsgriesch deglarierde jäärische griesch midgemengd es waa äwwe duch ned die relischion sunnärn när wie imma die roine machdgier unnerm lije lui xiv em sunnekeenisch isses donn fer uns gonz schlimm worn dem soi grieschsminischder luvoa hod uns mid brlez le palatinat dt brennt die pfalz nieder duud die palz abfaggle dän mordbränna mellag mélac gschigd dea hod midde rhoiamee baade un uns uhne grieschsärglärung iwwafalle un unsa eh schun kabudnes lond bis nuch mecha väwieschd des is aach dea vabräscha däwus heidelberscha schloß hod schbrenge geloßd un des alles fär zum ruhme vun dä gróó nasion dodefä hense donn koz denoo dä amis geje die englänna gholfe wasne die finonze nuch mea zäridd hod ä kozi unnäbreschung hod där wahnsinn donn midde fronzeesisch rewoluzion griehd wies volk am vahungan waa hods am die baschdije gschdüamd am sebdemba die republik ausgrufe un bis zum juli die hoche hänn aach die vun de rewoludzion ä köbsche käza gemachd awwee dó hense se aach glai schun wiere mid naie griesch oogfange mim naboleon als general un dea had aach am dezemba noom schdaadschdraich die rewoludzion fär beänded äagläad die rewoludzion hodn nó owwe gebrung wia donn als äaschde konsul gonz on de schbiz waa hodda dän gonze rewoludzions beddl abgleehd soi masge fodgedun un unnerm boja bonapaad is de l émperadöa naboleon erauskumme zäschdemol hodda gonz oiropa unnä soi fuchdl gebrung außa englond donn wolda aach nuch rußlond un is nó moskau gonge hod awwee vagesse doßa mid moskau ner donn aach gonz rußlond im sagg hod wannä vun wladiwoschdog kimmd unnäähod vagässe doßmä sisch im winda muß waam óózije bsunnärschd in rußlond dodefär hodda säng griehd doßs när su gegrachd hod un eahod abdonge gemißd elba hodda griehd als fäschdeduhm un kaisa hoda sisch waida schänne gedäffd awwe in baries hod widdan keenisch regiad lui xviii lui xvii is in de rewoldzion im gfängnis alsn zeejärisch buu gschdorwe uhne regiere z könne awwee de naboleon is glai nuchemol zriggkumme wonns aach när fär hunnäd daac waa nódem dossa nomol die huck volgriehd hod hensn desmol glai no songd hälena gebrung fär dossa ned gloai so schnell zriggkumme kend su hen die fronzoose ea naies aldes keenichsdum gnännd obwohl daßse de griesch valoore un sogaa bsadzung griehd hen hense uffm wiena kongräß nednär iia gonz lond behalde gedäffd sunnern aach nuch ä guud dääl vun däm wasse uns geraubd hen die halwe palz gonz elsaß un gonz luhdringe außadäm hen se kozdenóó anno sich aach glai nuch gonz algerie unnä die näjl geriß glaidenóó hod wieda ä rewoludzion gäwwe un de lui phillip vunde orleona bourbone is bojakeenisch worn bis zua negschd rewoludzion die is inde er rewoludzion ausgeruuf worn un hod napoleon iii zum bräsidende griehd desdeweje hodse aach ner drai joa ghalde s zwädd kaisaraisch waa närn schlächde vasuuch vunärem uufäische neff soim griminelle awwee fäische ungl noozudue es is ne alde reschl doß wea nó inne ned glaakimmd nó auße die digge ärm meschd su hod aach napoleon iii gglaabd ea kennd sisch an soine nachbaan bereischärn doßn sich dodebai mim bismaak òòglehd hod issm iewl bekumme un hodm exil in englon oigebrung ääschd hoda unsa schee palz hen wulle unnuch annean daidtsche länna awwee de bismaak hod sischs schrifdlisch gewwe geloßd un donn abgewunge un gsaad ea kännd sisch ihm weje on soi fronzeesisch nadzion halde ääfach nää sache wollda ned damid daß där sisch ned in de esderaichisch praißische griesch däd oimische donn hodda lugsebursch kaafe gewelld awwee do hodde bismaak all dem napoleon soi forderunge in die zaidung gsezd un deä waa wieda blamiad un hod in london uf de konfarenz iwwee lugsbursch nóógäwwe gemißd schließlisch hen die schbania ääm vun de kadohlische hochezollän die schbaanisch gruun óógdrache un de napoleon waa uff hunnädachzisch de praißisch keenisch willm hod zwaa soi neffe abgroode un dä hod donn aach vazischd awwee de napoleon had aach nuch ä vaschbräsche hon welle daßs läbdaach kää hochezollän mea die schbanisch gruun óónämme dääd de willm hod in bad ems ande lahn när abgewunge un soim bisbismaakä depäsch nóó bealin schigge geloßd fär doßsa wääs was lus waa die depäsch hod dea don aach glai an die zaidunge gäwwe un die hänn redagdööre wän wuhl aach nuchn scheene kommendaa dezugsedzd hen jeednfalls waa de napoleon schun wärra blamiad un hod praiße am de griesch agläad am hodda bei sedan soin deesche iwwagäwwe un is in gfangeschafd gonge aach es zwädde kaisaraisch waa passée de kaisa waa gfange die arme e gschlache awwee die parisa hen wieramol ä republik usgrufe die dridd schun fäng hänse griehd und ned zu knapp awwee se hän duch ärschd om uffgäwwe die zaid hod dä bismaak guud genizd um glai schunämol in versaai am es daitsche kaisaraisch ausrufe z losse un den keenisch willm zum kaisa zu proglamiere desdewesche waa die polidik vun de dridd republik g bräschd vun rävóschißmus und lazißmus kää kärsch im schdaad un griese dreyfus affääa faschoda gris marokogrise im ärschde weldgriesch hädds kenne zunerm ausglaisch mid daitschlond kumme wie die fronzose un englänna uff de ää un die daitsche uff de annä said nimmi waidakumme sin friede wär die äänzisch meeschlischkaid gwesd wann ned die amerikaana wesche iam profid oigegriffe hädde suu isses schdaddesse awwee zum wersaia verdraach kumme där wu äm hiddla de weesch beraid un de zwädde weldgriesch unauswaischlisch gmachd hod im zwädde weldgriesch is frongraisch vun daidschlond in ä paa wenisch woche ääkassiad worn iwwa die hälfd waa bsedzd de reschd es vischy reschiem abhängisch de äänzisch wu die daitsche druppe hod zum riggzuch zwinge gekännd waa de körnl colonel charles de gaulle där wu dodefä brigadiée worn is wie de maschall petää die machd iwwanumme hod is de degohl no englond gonge un hodn uffruuf gemäschd ons fronzeesisch volk doßse häddn ä schlach valoan awwee kään griesch ned wie die alliioade in nordafrika oimaschiad sin hen die daitsche aach de reschd vun frongraisch bsedzd un de frozeesisch schdaad waa fudsch wie awwee die alliiade nóóm diedäi londung inde nommandie in paris oimaschiad sin waa de scheneral degohl on de schbidz vun de browisorisch regierung middebai un hod glaiemol fäschgschdelld doß di dridd republoik alsfod waidegónge wäa om nowemba hoddn die nazionalväasammlung zum minischdapräsidend gwähld im dezemba hodda än hilfs un fraindschafdsvadroch midde udssr abgschlosse un om janua issa zuriggedreede wailm die nai väafassung ned gfalle hod die vädd republik waa ä äänzich griese in ner elf johr hods finfäzwonzsch regierunge gäwwe die gonz machd lach boim palamend un des waa zärschdridde wies daitsch in weimar de äänzisch wäglisch guude ja außagwenlische polidiger wu frongraisch zu dere zaid ghed hod waa de roberd schuhmann der wu noo em joa als finanzminischda un minischdapräsidend in soi uraischnes rewia kumme is in die außepolidik als daitsch fronzos vun luxmbursch lohdringsche abschdammung issa de gröschde friedenspolidiger aller zeide gwesd un hod es äänzisch vaninfdisch gschaffe wu la fróós in dere zaid zuschdanne gebrung hod de schumanblan fär die montanunion waa die kaimzell vum ausglaisch mid daitschlond und vun de eu schbäda hensn aach nuch zum finanzminischda gemachd bevora de ärschd präsidend vum oiropaparlamend worn is sunsch hod die vädd republik näa mischd gmachd die indoschinakolonie hen se valoan iwwee die evg hen se gschdridde un fer de rené coty zum präsidende zu wähle hendse droizeh wahlgäng gebrauchd wies donn aach nuchn armeeputsch in algerie gäwwe hod do hodde degohl gsaahs ea wäa bereid die machd inde republik zu iwwanämme de präsidend hod des donn äm parlamen gsaad un aach daß won se nää sache dääde ea de bäddl aach hieschmeiße dääd de degohl hoddon glai ä naii väfassung ausaaweide geloßd nóo seinere voaschdellung un die is mid vun wahlbedeilischung óógnumme worn dodemid waa donn die finfd republik geboan de präsidend wäd vum volk gewähld un ärnännd sich soi premijeminischda där wu em soi minischdre voaschlehd die wua don aach ärnänne duud äer is de owwärschd befehlshabä vun de schdraidkräfde konn gsedze väabschiede oram väafassungsrad voalesche un die nadzionalväasammlung uffleese es volk wähld aach nuch die drai unnergeoadnädä gremi gmäää depaadmóó un reschionalrääde die wu de senaad wähle bzw gmäää wen hiischigge duun im väafassungsrad sin all ehmalsche präsidende un je drai väafassungsrischda vun de nadzionalväasammlung vum senad un vum präsidend där wu aach de chef bschdimme duud dedegohl waa de ärschd präsidend gwesd vun de finfd repulik un isses gbliwwe vun bis ea hodde algeriegriesch beänd mim adenaua än froindschafdspakd abgslosse midde plischd zu reschlmäßisch konsuldadzione und gschnsaidsche abschdimmung vun de auße wäddschafds un europabolidik un inzwische gemainsame armeeoinhaide endgesche em adenaua hoda wolle die usa un die udssr zuriggdränge un europa zamme mid daitschlond als schdarke machdfakdor dzwische schiewe was haid aach nuch meeschlisch wäa wammär die eu när effizienda gschdalde dääde gesche englond issäa imme skpdisch un uunóchgiewisch gbliwwe ea wolld kää trojanisch perd vunde amis cheval de troie américain inzwische hod die gschid ihn bschdädischd ea waa aach gesche de widnamgriesch un all die annern amerikanische intervenzione fär frongraisch waas ä glick uunesglaische doßs hod polidiker ghed wie degohl un schuhmann noo de er u rue hodde degohl die verfassung ännern gewelld un hod dodemid die vadrauensfrooch gekobbld un die laid hen des refeerendum abglehnd do hodda näre de beddl wierä hiegschmiß nóóm degohl sin kumme georges pompidou valéry giscard d estaing franois mitterrand jacques chirac nicolas sarkozy un franois hollande said frongraisch hod im norde siedoschde un weschde see und dodemid aach ä dämendschpräschnd klima un londschafde des hääßd om middlmea än typisch meditärraanes klima mid palme un kakdee un im kalde norde es rauhe klima vum ärmlkanal im siede lihje die alpe un die pyreneje im oschde die vogese un in de mid es zendralmassiv dä räschd is eha flach ewene mid hichlchas typisch sin die viele schdaile un dief oigschniddne dähla m onde schdailkisde ändschiede mea im cdralmassiv die viele große rebfläsche un die zendralisierung uff paris mid soine millione inwohna aach des prächd schdaag es londschafdsbild die bahn haabdlinie mid iwwa km h is thalys pba paris brüssel amsterdam bzw thalys pbka paris brüssel köln amsterdam ää numma klääna gehds vun pari noo marseille als noo mid thalys awwa när säsonal sunschd tgv un mim tgv noo nizza un perpignan gradso mim tgv vun paris iwwa bordoo noo bayonne orra noo toulouse awwa vun toulous noo mõõpäjeehöd hods hegschns ä klää regionalbähnsche so isses midde bahn midde schdrooße un mid allem un aach des prächd die londschafd des klima in frongraisch raischd vum subpolare klima in de alpe unn pyrenäeregione zum mediterrane im siede demendschbreschend hot frongraisch aach ää grooßi ardevielfald in de owwere albe waggse maischdens ner moose unn fleschde im mediterrane sinn eelbaim unn orõõsche vabraided aach aleppokiefan schdää unn korkaische zypresse unn platane sinn do zu finne in troggenere regione waggse aach hardlaubgewächs õõbaue duun die siedfronzose maischdens olive mandle unn woireewe voa allem in de siedlische adlandigregion find mer ausgedehnde kiefawälda welle midd enere fläsch vun heggdar es greeschd zammehängd waldgebied is in de nerdlische middlgebirge find mer laubwälda midd buche aische esche ahorn unn bärge in de albe gehd des gonze donn in nadelbaim iwwer z b tanne unn fischde zwee driddl vun de fronzesische waldfläsch is niedawald unn do leewe feldhase reebhiehner unn fasåne in de gebiärgswälda rodhärsch reh wildschwoin unn rodfichs im hochgebärg leewe gämse murmeltier unn schneehase in de pyrenäe find mer die ginschderkatz unn ainische wennische braunbäre in de simbf vun de camargue find mehr ainische maischdens waiße camargue perd welle vun vawildaden hausdiern abschdamme awwa monschmol hait fers raide domesdizierd werre in de camargue leewe aach flamingos in frongraisch behäämadete adler sinn de seeadler schdääadler habischdsadler zwerchadler unn de schlongeadler õõzudreffende vogglarde sinn aach de bienefressa unn de wiedehobf bsunnersch de wärmere regione find mer reptilie wail die viel wärm brauche um zu leewe geckos find mer in frongraisch awwa aach skinge aidechse schlonge unn sumbf unn meeresschildkrööde de haifigschde sießwassafisch is de karpe im adlondigg un dem middlmeer konn mer dorsche hering makrele pladdfisch sardine unn de bedrohde thunfisch wie mär schun gsien hun is frongraisch än zendralschdaad par exzellenze ärschd hod mär wäklisch emol kompedenze vun de zendraalregiarung noo unne valaachad die heegschd vun dänne unnärewene sin die reschione ää devun is korsika midnärem sondaschdadus via onnan waan bis iwwaseedepatmóós guadeloupe martinique französisch guayana und la réunion die reschion däähle sisch uff in die depatmóós die wu en präfekde als chef hän där wu vum präsidende oigsedzd wäd gonz unne schdehe die gmää óófang waan des un dodevun in iwwasee frongraisch un soi iwwaseereschione un depadmóós un aach saint barthélemy un saint martin khere zur eu die onnan fronzeesische iwwaseegebiede awwee ned die insl sää madää is zwische frongraisch unm niedaländsche keenischraisch gedääld des is die äänzisch grenz zwische dänä zwää awwee wail sint maarten när zum keenischraisch kherd un ned zum niedaländische schdaad do isses aach ned inde eu die fronzeesisch grenz is do eu außegrenz die flagg vun frongraisch is ä tricolore unn bschdehd aus drai verdigal verlaafende farbbänner es saidevahäldnis is vum horizondale zum verdigale am fahnemaschd is blau in de midd waiß unn im wind fladdad rod dodebai schdehd rod unn blau fer die farwe vum parisa wabbe unn waiß is die farb vum käänisch des soll die vabinnung zwische monarschie unn volg unnaschdraische die drai farwe schdehe aa fer die drai schlagwerder vun de fronzesische revoludsion fraihaid waiß glaischhaid blau unn briederlischkaid rod die flagg schdehd dodemid fer die in de fronzesische revoludsion akämbde werde am februar is die tricolore uff de nadsionale konvendsion in de erschde republig feschdglehd unn zur nadsionalflagg aklärd worre während de fronzesische revoludsion sinn alle zaische endfeand worre die irgend ebbes midd de monarschie zu du ghabd hewwe desweege hot es wabbe aa nedd de schdadus vunnem schdaadswabbe uffem wabbe siehd mer en fasces en rudebindel midd bail welles im reemische raisch als machdsymbol gelde hot hinner dem fasces siehd mer olive unn aischezwaig vor dem fasces is en schild midd de iwwerenonner gelechde buchschdaawe l e f welle fer die schlagwerder vun de fronzesische revoludsion liberté fraihaid egalité glaischhaid fraternité briederlischkaid schdehe haid bilde die drai werder es fronzesische schdaadsmoddo die nadsionalhmne vun frongraisch is die marseillaise en lied welles während de revoludsionskriesch vun claude joseph rouget de lisle in schdraßbursch vafassd worre iss korz zuvor hot sisch es revoludsionäre frongraisch ä krieschsaklärung vun eestraisch oighondeld es lied war als en marschlied fer die fronzesische rhoisoldade gedengd deswege hots aa en milidärische klong am juli is des lied zur nadsionalhymne vum revoludsionäre frongraisch aklärd worre die schdraidkräfd vun frongraisch frz les forces armées franaises sinn midd soldade noch de russische die zweddgreeschd schdraimåchd in oiropa de owwerbefehlshawwer is de fronzesische schdaadspräsidend zurzaid de franois hollande die soldade mache en õõdääl vun an de gsamdbevelgarung aus jährlisch werre mrd fers milidär ausgewwe en õõdääl vun am bsp es fronzesische milidär is ä berufsarmee oidrede konn mer ab em leewensjohr mer konn sisch awwa schun midd zuschdimmung vun de eldan ab en alda vun vaplischde do frongraisch in de nato is bedailischd es sisch aa en derre ihr milidäroisädz de fraaeõõdääl liechd bai frongraisch hot vier däälschdraidkräfd es heer armée de terre midd soldade die lufdwaff armée de l air midd soldade die marin marine nationale midd soldade unn die gendarmie nationale en bollizaivabond weller em vadaidischungsminischderium unnaschdelld is frongraisch is midd adomschbrengkebb noch russlond unn de usa die driddgreeschd adommåchd uff de weld es milidär verfiechd unner annerem aa iwwer inderkondinendalrakede daitschlond is õõgeblisch õõgeboode worre en dääl vun oisadz endschaidungsgewald vun de nuklearwaffe zu iwwernemme awwa die reschierung hädd abgelehnd zamme midd daitschlond bild frongraisch awwa ä daitsch fronzesischi brigad wo fronzesische als aa daitsche soldade drin sinn frongraisch is die finfdgreeschd wärdschafdsmåchd uff de weld unn noch daitschlond die zweddgreeschd in oiropa es bruddoinlondsproduggd hot billione us dollar bedraache pro kobb sinn des us dollar es wärdschafdswaggsdum hot uffgrund vun de kris bedraache die arwaidslose kwod liechd midd im airopäische vaglaisch ziemlisch hoch daitschlond de fronzesische schdaad nemmd jeds johr vum bip oi gebbd awwa devuu aus die schdaadsvaschuldung liechd bai vum bip am januar is die vorrherrische währung franc in de oiro oigedauschd worre vun de bevelgarung schaffe in de londwerdschafd zum vaglääsch daitschlond in de induschdrie unn im dienschdlaischdungsseggdor die engschde hondelsbeziehunge beschdehe zu daitschlond sowohl im ekspord als aa im impord werd do am maischd umgsedzd es greeschde wärdschafdszendrum is die reschion paris frongraisch is fihrender narungsmiddlproduzend in de eu aa weege em hohe prozendsadz an londwerschafdlisch beschäfdischde so wie die nadurraim vielsaidisch sinn so is aa die londwärdschafd in frongraisch vielsaidisch in de milde kaldwindgschidzde geschdende wie burgund de rhoiewene unn um bordeaux werre woireewe õõ frongraisch is eens vun de bedaideschde woiaabaugebiede uff de weld in de bretagne hot de fischfång ä hohi bedaidung siedlisch vun paris aischne sisch die bääde fer de waize zuggariewe unn maisõõbau am middlmeer konn mer weege em mediteråne klima olivebaim õõplonze vor em erschde weltgriesch is die fronzesische induschdrie reladiv riggschdännisch gewessd des hot sisch awwa im laaf vun de johr geännerd frongraisch isses beschd bsuchde lond uff de weld desweege lässd sisch am turismus viel vadiene de õõdääl am bip liechd bai unn zwää millione arwaisblädz hänge vum turismus ab am maischde bsuchd werd paris weege soina sehenswirdischkaide wie de aiffeltorm odda de louvre im finånzberaisch werd vum bip umgsedzd frongraisch hot zurzaid millione oiwuhner devuu millione in oiropa dodemid hot es lond die driddheggschd bevelgarung in oiropa unn noch daitschlond die zweddheggschd in de ou es bevelgarungswaggsdum in frongraisch hot in de ledschde johr bedraache en ziemlisch hohe werd fer airopäische vahäldnisse des liechd wahrschains dodrõõ ass frongraisch midd eena bevelgarungsdischd vun oiwuhner km² fer middlairopäische vahäldnisse dinn bsiedeld is die bevelgarungsdischd is awwauuglaischmäßisch vadääld dischd bsiedeld is de großraum paris die bretagne die provence es elsass unn de norde vun de fronzose leewe in schdädt zum vaaglääsch daitschlond fraae henn ä leewenserwaddung vun johr männa vun gebabbeld werd in frongraisch vor allem fronzesisch daneewe sinn awwa reschionale schbrooche unn dialeggde vabrääded in gonz frongraisch vadääld gebbds mundarde vun denne mer nedd saache konn obs fronzesische dialeggde odda aischeschdännische schbrooche sinn in de bretagne werd es bredonische gebabbeld ä inselkeldische schbrooch welle vor johrhunnerde vun briddische oiwannerer hergebrochd worre is die keldisch schbrooch vun de gallia is said de reemisch zaid ausgeschdorwe im siedoschde leewe die basge welle basgisch babble ä schbrooch welle midd kee onnere vawondt is im elsaß unn lothringe werre frängische unn alemannische dialeggde unner annerem aa es pälzische gebabbeld unn im norde flämisch die zendralisdische schbroochebolidig bevorzuchd es fronzesische unn die bolidig werd schun said johrhunnerde dorschgezooche zur zaid vun de fronzesische revoludsion hot schädzungswais die hälfd vun de fronzose fronzesisch gebabbeld saidem werre die reschionalschbrooche noomehr unnerdriggd erschd hot mer de unnerrischd in denne schbrooche erlauwd alloinische amdsschbrooch is awwa noch wie vor es fronzesische unn gsedze wie z b verbod vun gebraach vun de schbrooche in de medie sorge fer ä singendi schbreschazåhl die maischde fronzose sinn kadoligge welles a die tradidsionell relischion is õõgaawe schwange zwische unn millione en õõdääl zwische unn uffem zwädde bladz lieche die muslime midd welle vorallem dorsch oiwannerung aus afriga kumme sinn in frongraisch leewe uufgähr judde erraische dodemid ä en õõdääl vun em prozend des is hisdorisch gsehe uunormal wail frongraisch im schbäde middlalda judde vabonnd hot unn selbschd bai de oinahm vum elsass ner wennisch judde dezuu kumme sinn schdarge oiwannerunge vun judde hawwe nochem erschde unn zwädde weltkriesch begonne vor allem aus afriga unn oschdoiropa aa de prodeschdandismus is longe zaid unnerdriggd worre edwa bekenne sisch haid zu ennere evangelisch kärsch frongraisch is en laizisdisches lond relischion unn schdaad sinn vollschdännisch gedrennd des is en religgd aus de fronzesische reliscion domols wolld mer de oifluss vun de kadolisch kärsch oischränge fußgennem amtlich fußgönheim is e klääni ortschaft in de verbandsgemää maxdorf im rhoi palz krääs in rhoilond palz newwer ludwichshafe gelesche awwer schun viel älder als selwes bei grawunge vun archäologe in fußgennem wurd zeigs vun de kelde unn reemer gefunne unn de erschde nochweis uff ennere urkund stammt aus em johr fußgennem is in de rhoiewene wesdlisch vun luddwischshaafe geleje de schwawebach dudd dorsch de ord fließe õõgrenzende orde sinn im oschde beginnend im ohrzaischersinn luddwischshaafe dannschdadt schauernem gennem ellerschdadt bärkehaid unn maxdorf fußgennem isses erschdemol im johr innem gidervazaischnis vun de abdai prim erwähnd worre bis is hot fußgennem em salische kaisahaus gherd unn is denoo de kurpalz iwwergewwe worre fußgennem is donn in en owwerdorf unn unnerdorf aigedaild worre uun an die familie falgeschdää unn bolandr valehnd worre de bolandische bsidz hot mer schbäda an die grafe vun loininge vakaafd de kurpälzische hofkonzler tillmann von hallberg hot die erbaaschbrisch vum owwerdorf gekaafd schbäda aa vum unnerdorf donn hot de karl iii philipp ihm hohaidlische reschde iwwers dorf iwwergewwe hot de konzler donn es hallberjer schloss erbaue losse unn de kadolische glaawe in dem said de reformadsion ludderische ord aigfiehrd die fronzose hawwe bai ihrer erowerung vun de palz aa die herrschafd vun de hallberjer beended noom abzuuch vun de fronzose is de ord an de bayrische rhoikrääs kumme die haidisch palz is fußgennem em bezärgsåmd luddwischshaafe zugedääld worre welles noom zwädde weltkriesch im londkrääs luddwischshaafe uffgonge is unn haid de rhoi palz krääs is am juni is die basf siedlung noo maxdorf umgemäänded worre die radsmidglieda vun fußgennem sinn am juni gewähld worre de vorsidz is de ordsbirgamaischda hait schdehd nochs hallberjer schloss welles in privadbesidz iwwergånge is unn saidem als lade schain unn laacha vawend werd isses vun de kadolisch kärschegemää erworbe unn uffwendisch renovierd worre die schlosskärsch st jakobus major is arischded worre die prodesdandisch ludderkärsch is arischded worre an sellem schdåndord konn mer schun said ä kärsch noowaise de torm is zamme midd de naie fassad gebaud worre im johr isses kärschschiff ahehd worre in fußgennem isses grumbeermuseum dähäm nerdlisch vun fußgennem liechd die bunnesaudobåån derkem ludwischshafe dorsch die rhoi haardtbåån derkem monnem ä schmalschburbåån is de ord said ans schienenedz õõgschlosse fußgennem liechd im tarifgebied vum vakeasvabund rhoi negga vrn im ord gebbds en kinnergadde ä grundschul unn ä bischerai färschdbischuf hod mern bischuf ghääße der wu zuglaisch aach nuche färschd war un aach aischnverandwordlisch des färschdedum regiert hod gäwwe hods die oirischdung ner im hailisch reemisch raisch vun de daitsche nadzion annärschdwo sin zwa aach kärschefärschde ande schdaadsmachd bedailischd gewesd orrä sins nuch awwe de rischljöö fär zum baischbiel waa kadinaal un ea waa minischda uhne doßs ää mim onnan zu due ghad hod än färschdbischuf awwe waa färschd waila bischuf vunärem färschdbischdum waa dóó wu des sunschd nuch voakumme is waas ä ausnahm ned die reschl un schun glai gaaned ä inschdiduzion wie im hrr schun oddo de grooße hod sich uf die kersch als ännerä raischunmiddlbari inschdiduzion gschdidzd un iane färschde de bischef un äbde macht gäwwe wu ned ärblisch waa do waa die ärhewung inde färschdeschdand ner nuch ä logisch folsch schbeeda sin don die färschderzbischef vun määnz kölle un dria aach nuch kuafärschde worn um hen mer im hrr färschderz un bischdüma ghed koaz denooch dorsch die fronzeesisch rewoluzion ner nuch ääns de kuafärsschd erzbischuf vun määnz karl theodor von dalberg als de kuaerzkonzla vum raich vun oo als färschdbrimas vum rhoinbund hod fer ä paa joa nuch soi gaischdlischen schdaad rechiere gekennd is awwee aach sägularisiad un ins großhärzuchduum frongfod umgewannld worn des wu de daalbärsch nuch bis regiad hod dänne färscherzbischef faschd glaichgschdelld waan die färschäbde när hänse ned all ä virilschdimm ghed sunnärn als bank abgschdimmd kuriadschdimm de gaul equus ferus caballus is e domestizierdes viech aus de ordnung vun de unpaarhufer er is außerm przewalskiviech equus ferus przewalski mit demer barrierefrei kreizbar is die äänsiche üwwerlewende unnerart vum wildgaul equus ferus de gaul stammt awwer nit nur vun dem ab awwer nach ennere theorie is de gaul de nachfahr vun vier urtype in die tarpane un przewalskis ingefloss sin das sin es nordpony näggschder verwander exmoorpony es tundrepony n v przwalskigaul de ramskoppgaul n v sorraia un de steppegaul n v kaspisches pony weiße abzeiche wie blässe unsoweider sin domestikationsmerkmale wo uff inzucht basieren mischlinge zwische gaul un esel orre gaul un zebras kummen vor sin awwer in de reeschel unfruchtbar ausnahme kummen bei de muli gaul x esel nur bei manche weibcher vor wo sich mit de elderearde vermische kennen in de palz hämmer nadierlisch ä eicheni rass de palz adenner der schwere ackergaul kaldbluud is noch in de neunzehhunnertfuchzicher johre im wald im transportgewerwe un im wingert die wichdigschd aweidskrafd gewese in de nainzischer johr war er vum aussterwe bedrohd awwer dursch angaschierde zischder hotter wohl widder e zukunfd weil das teschtprojekt hier noch key taxobox zein kann is de inhalt inneme eischne absatz gezeit wann eyner weys wie mer so ebbes a im teschtprojekt darstelle kann dann sollers mo probiere gelleriewe aa gelweriiwe ääzahl gellerieb daucus carota subsp sativus sin ä bsunnerschd werdvolles gemies un keren zude deldebliedla apiaceae karotte kummd vum ladoinische carota un möhre hodd die grieschisch bzaischnung fa worzel s woad hodd sich iwwa die ald und middlhochdaidsche nome mokra morke un more enwiggeld s woad gelleriewe kummd vunde bzaischnung gelbe rübe wuma im saalendische unnem pälsische awwa a im badische schwebische un bairische saache dud s woad fa die bflonz awwa a fa die rieb unnaschaid sisch a inde regjone in noad un oschdaidschlond sachdma möhre un in neadlische un siedlische deel vun daidschlond fa junge riewe saachdma karotte inde umgewung vun niedasaggse heesds donn wurzel im niedalendische isches wortel un im saterfriesischen donn wuttel doad sachdma räiwe eja fa aade wie z b fade acka reddisch räiwe wüülde räiwe odda die schdeggriewe räiwe stäkräiwe in esdaraisch un sieddaidschlond saachdma karotte un inde schwaiz isch rüebli longi geeli aad un feldrüebli geeli rieb ieblisch im friejohr gsähd kann mer se vum friesummer bis in de härbschd ärnde die määnschde sorde sin lang un schmaal es gibd awwer a runde die junge hän noch rischdisch viel zugger all hän providamin a un folsaire roh helfe se sogaa geje salmonelle sunschd geje dorschfall un värschdobbung mär solld se als mid e bissel fedd esse wail des es providamin a lese duud sunschd kann de menschlische kerper des vidamin net verwerde die ganz junge kann mer mid de schaal esse die nägschde kann mer mid growwem salz abriwwle die äldere duud mmer besser schäle fär än ääfache salad duuschd ä paar gelleriewe fai riwwle gibsch ä glää bisssel zugger un zidronesafd däzu unn en schuß sahne odder kondensmilsch fäddisch fär gemies duuschd gelerieweschaibe mid zwiwwle aadinschde mid brieh uffgiese un koche bisse gaar sin die geschischt vun de schtadt bärmesens beschreibt die entwicklung vun ennrer klänne siedlung om westrond vum pälzerwald zu ennrer garnisonsschtadt un äm zentrum vun de deitsche schuhinduschtrie bis in die gechenwart ògefong hat s wohl in de gechend um de wedebrunne in bärmesens de nome hat die schtadt vum heilische pirminius der wo in de neh e kloschder bei hornbach ufgebaut hat die siedlung war soi waldmark un is um ògelecht wor londgraf lui ix vun hesse darmschtadt hat aus em derfel im johrhunnert e garnisonsschtadt gemacht im johrhunnert is die schuhinduschdrie gewaltich ufgeblieht un so is es bis zum end vun de er johre geblib die äldeschde besiedlungsschbure in bärmesens hat ma zwische m erlehof un em kettrichhof gefunn un zwar e feld aus zeh grabhichel de hoimatforscher oskar schäfer hat bei grabunge vier defu uffgemach do ware skelett schdä und brondgräber drin die näwer skelette un knochereschde a schmuck un waffe aus vaschiedene epoche enthalt honn die ältschde bronzefunde hat ma uf die frieh brozezeit v chr datiert onnere de hallschdatt v chr un de la tne zeit jhd v chr zugeordnet die funde hat ma em hoimatmuseum in bärmesens iwwergeb die onnere grabhichel hat ma net ufgemach onnere keltische schbure hat ma in de neh vun gerschbach un windsberch gefunn des sin heit schtadtdäle vun bärmesens do sinn a reschde vun opferschdätte die em keltische un schbeder vun de remer iwwernummne waldgott vosgeus a vosagus oder vosacius em nomensgäbber fa die vogese vosges un fa de waasgau geweiht ware un im johr entdeckt wor sinn die reschde sin ungefähr drei kilometer vum wedebrunne weg nomenspatron vun bärmesens is de heiliche pirminius der soi letschdes kloschder in hornbach ufgebaut hat un dort geschdorb is em kloschder hat mer die besonners waldreich hornbacher waldmark iwwerschribb uf däm lond sinn schbeder folgende siedlungen entschdonn bärmesens ruhbonk simde winzle gerschbach fehrbach es unnergongne hunscheid wo schbeder die huschderheh als schtadtverdel vun bärmesens entschdonn is der däl vun münchweiler wo uf em linke ufer vun de rodalb leit rupperschwiller un em ehemalische dorf gudebach zwische lemberch un bärmesens dem soi gebiet lemberch zugeschla wor is des entschprecht im große un gonze em schtadtgebiet vum heidische bärmesens es kloschder hornbach hat die besiedlung vorogetribb un die mönche honn e kloschder in de neh vum wedebrunne ufgebaut die siedlung is es erschde mol als pirminiseusna a pirminisensna in ennrer urkunde erwähnt wor sie hat em kloschder hornbach gehert die endunge seusna bzw sensna schdehe im aldhochdeitsche fa allä un komme vum ladoinische sus wutz es war demno e oinsomi waldsiedlung wo ma es vieh vum kloschder hauptsächlich wutze gehall hat onnere quelle nenne die siedlung a pirminishusna oder pirminishausna also sowas wie die heiser vum pirmin vielleicht honn die vum bis zum johrhunnert gefunnene bezeichnunge bermesesne un birmasesse a was mit em bermann zu due jedenfalls is do a e kabell oder kerchel gewest die schbeder greßer iwwerbaut wor is uf em gelände vun de färwerei kenich is ma uf mauerreschde vun em kerchel geschdos des mol meder groß war un zwar unner em bladdebodde aus em johrhunnerd die òsidlung wa on die schun ald salzschtroß ògebunn die is vum lothringische salzgau saulnois bei chteau salins kom es schdädtche duss dieuze hat de schtroß a de nome duser schtroß gäb sie is durch hornbach gong weider iwwer em no ihr benonnte dusebrigge un siedlich vun hehäschwiller vorbei wo se sich mit de vun zwääbrigge kommend schtroß vaoinischt hat die is a ausem heidische fronkreich komm hat bei zwääbrigge die blies iwwerquert is donn durch zwääbrigge gong dann de berch nuff iwwer die heidich bärehitt bei ninschwiller noh hehäschwiller donn isses gemoinsam weidergong on fehrbach vorbei no bärmesens ninn iwwer die londschdroß heit hauptschtroß oder iwwer die alt schtroß heit alleeschtroß also estlich om dorf vorbei donn ging s weider no lemberch un salzwooch wo se de salzbach iwwer die salzbrick iwwerquert hat weider no hinnerweidethal un on häschde vorbei in richtung vorderpalz un schbaya des war nur e gewähnlicher feldwäg nät befesticht heit wärd die oschd weschd verbindung vun de a un de b gebildet die nadierlich die ordschafte umgehe aber uff die alde trasse sinn immer noch londschdroße die schutzfunktion vum kloschder hornbach das im endeffekt a e vogtei war hat om òfong beim bischof vun metz gelä is hornbach e eichenkloschder vum bistum schbeyer wor hat bärmesens e zwätti greßeri gotischi kärch st juliana kriet die in de mitte vum dorf e bissel erheht gebaut wor is un die erschd kärch ersetzt hat die zwische wedebrunne un pirminiusschtroß geschtonn hat wahrschoinlich war des e eigenkärch die de heilich juliana vun nikomedia n chr geweiht war es dorf is mit hornbach um on die durch erbteilung entschdonn grafschaft saarbrigge iwwergong um die waldmark zu sichere mit weiler derfe hef un schtroße wollt de hoinrich i in lemberch e burch baue weil er do kä lond gehat hat hat er vum abt wernher wo domols de vorschdeher vum kloschder hornbach war de guteberch un de rubrechtsberch mit umgebung kaf hat er dort die burch lemberch un die wachtburch rubbertschdä gebaut die lembäer burch wa om òfong e vogteiburch die nät vum graf sonnern vun vecht bewòhnt ware des ware vum graf ausgesuchte edellait inn er urkund vun schdeht dasses dorf bärmesens e parrort mit kärch un eichenem parre war awwer abhängisch vum kloschder hornbach die kärch wa de middelpunkt vun de seelsorch un vum gottesdienschd fa die gläuwiche aus de derfer hef un miele is e siechehaus bei de kärch st juliana gebaut wor im selwe johr hat die bischof vun metz die iwwertrachung vun de bärmesenser parrverwaldung on s kloschder hornbach beschdädicht domit sinn alle gelder vun de parrei fa die errichtung un unnerhaltdung vun de kron geversoiung iwwer s kloschder geloff em graf hoinrich i is soi sòhn graf hoinrich ii gefolcht der hat vier sehn hinnerloss als er geschdorb is ewwerhard un walrom honn zusomme iwwer die grafschaft zwäbrigge geherrscht ab un zu honn se streit gehatt un deshalb honn se die grafschaft gedäld ewwerhard i hat de unnere däl kriet mit em hauptort birmesessen wie bärmesens domols gehäß hat walrom i hat de unnerschde däl kriet mit eschwiller des hat sich vor allem uf die leibeichene bezo die gerichtsbarkeit is zusomme geblib bußgelder vun frevler sin ufgedält wor die unnertòne honn es recht vum freie zuzuch gehatt awwer haus hof un erbschaft vun em weggezone leibeichene hat weiterhin soim friehre herr gehert immerhi honn a jungfraue wegheirate derfe ohne dass ihr bishericher herr hett was degehe honn derfe witwer un witwe honn erschd die genehmischung vun ihrm herr zu ennrer neie heirat inhole misse no hat de graf ewwerhard i mit em herzoch friedrich vun lothringe e paar derfer in lothringe gäe die burch un herrschaft bitsch gedauscht un is a dorthi gezo er hat sich donn graf ewwerhard vun zwäbrigge bitsch genennt während soiner òmtszeit iss em es geld ausgong un so hat er berchzabre hornbach un zwäbrigge on ruprecht de rode vakaf bzw verpänd wi rer donn ohne kinner geschdorb is is die grafschaft on die kurpalz gong un soi vameche hat de johonnes i vun zwäbrigge bitsch kriet im baurekriech um is die feschdung bitsch vun lothrinische baureschare ingenumm un zerschdert wor die burch lemberch is geplindert wor e paar woche no de kerb in nußdorf hon die firschde die baure ufschdänd uf em feld bei peddersem bludisch niederschla e losse des hat nadierlich nät gut gedu un hat kall die ämter lemberch un bitsch selwer besetze geloss doriber is donn johr vor em reichskommergericht geschtritt wor vun bis is in de grafschaft hònau lichteberch die reformation ingefiehrt wor weil de londesherr die relichion im lond beschdimmt hat also sin bärmesens un soi katholischi kärch unner parre frölig proteschdondisch wor philipp v is geschdorb soi nofolcher johann reinhard i vun hònau lichteberch hat donn de streit durch e vergleich beende kenne er hat uf de hauptdäl vun de herrschaft bitsch verzicht awwer es omt lemberch un e paar derfer vun bitsch kriet sin die truppe vum lothringer herzoch abgezo des donn bis zu soiner uflesung unner de fronzesisch herrschaft bei hònau lichteberch geblib is die verwaltung und rechtsausiwung in de derfer had e vum londesherr ingesetzter schultheiß worgenumm hat s im omt lemberch sechs schultheißereie gäb dorunner die vun bärmesens mit winzle gerschbach fehrbach un em erlehof sinn widder kaiserliche truppe unner general matthias gallas dorch die palz gezo un honn es lond verwieschd sie hon a die burch lemberch geplindert die niedergebrennt werde no m weggong vum lutherische parre johann georg fiedler vun lemberch hon die lembä er die herrschaft gebitt man möge ihnen keinen neuen pfarrer schicken da sie denselben nicht bezahlen könnten doruffhi hat ma de hauptsitz vun de lutherische parrei vun lemberch no bärmesens valeht in de lutherische kärchebicher die ab gefiehrt wor sin is de schultheiß ebert faul genennt der um bärmesens valoss hat un sich erscht widder zurick getraut hat e omtsinvendar vun hat in lemberch noch drei familie ungefähr innwohner uffgefiert de widderufbau vun de bärmesenser kärch is erschd mit em uffhänge vun zwä glocke abgeschloss wor no m dreisischjährische kriech is die dorfverwaldung reformiert wor de eichentliche dorfvorschdeher so e art bojemäschder war de hoimbojer hat ma in bärmesens no de neie kärcherechnung nur noch familie mit ungefähr inwohner gezehlt fascht alle hef un miehle sin abgebrennt un vafall gewest die felder vawildert die lait ware meischdens vun dorchziehend soldate dodgeschla wor vor ihne gefloh odder durch seiche un hunger geschdorb awwer die bevelkerung hat dorch zuwonnerung vun reformierte schweizer katholische tiroler un familie aus moinfronke un wirttemberch longsom widder zugenumm sin in bärmesens familie ungefähr lait gezehlt wor hat die peschd die bevelkerung widder dezimiert so dass noch familie mit ungefähr lait do gewònt honn die fronzesische raubkrieche honn de wiederuffbau vum lond gehemmt um die fronzesisch feschdung landau zu entlaschde un gä e kaiserliche truppe zu vaschderke hatt de lui xiv vun fronkreich ab vamehrt soi marschall turenne in die palz geschickt wodorch a es gebiet um bärmesens als weiter vawieschd un geplindert wor is is bärmesens niedergebrennt wor vier johr schbeder hat s noch bewohnte heiser gehat ungefähr inwohner dorch die reunion vun hat de fronzesisch känisch alle gebiede die mol mit fronkreich vabunn ware widder als fronzesisches hoheitsgebiet erklärt zugewonnerde zimmerlait sin beuftracht wor es beschädicht dach vun de dritte bärmesenser kärch in schdond zu setze weil domols kä katholisches gotteshaus im ort war hat s immer widder schtreid zwische de lutheròner un de katholike um die nutzung vun de änzisch kärch gäb nodämm die hoimburcher schunn seit viele johr ihr omt praktisch ausgeiebt hatte sinn ihr aufgabe rechte un pflichte gäeiwwer de lait in bärmesens feschdgeleht wor do honn nur noch lait im dorf geläbt viel ware gefloh als fronzesische truppe unner general ezéchiel de mélac im pälzische erbfolgekriech die palz vawiescht hatte was vun de lembe er burch nom dreißichjähriche kriech noch bewohnbar war is reschdlos zerschdehrt wor burch un dorf lemberch honn praktisch nimmi exischdiert so dass ma di omtssitz vum omt lemberch no bärmesens valeht hat es dorf bärmesens is domit deitlich uffgewert wor es omtshaus also de sitz vum omtmonn hat in de omtsschdroß geschdonn die heit bòhnhofschtroß häßt nodemm de kriech rum war honn sich e haufe flichtling in de dinn besiedelt gechend um bärmesens niedergeloss so dass widder bis lait do gewohnt honn is die kärch renoviert wor un ma hat e paar sakrale bilder kaaf es werd zum erschde mol e wärdshaus un de hirschwärd in bärmesens erwähnt zwä johr schbeder sin zwä weidere wärde dezu komm de graf roinhard iii hat gern gejaht un dofier warer efters un om liebschde im waldreiche omt lemberch um s bequämer zu honn hatter sich vum tiroler baumäschder jennewoi owwerhalb vun bärmesens e geräumisches jachdschloss baue losse näberm schloss sin unnerhalb vun de heidisch pirminiuskärch zwä große heef un pavillons gebaut wor un e gaade is ògeleht wor dief unne om wedebrunne hat es dorf mit äschdeckische un zwäschdeckische heiser gelä hat bärmesens schunn e rothaus gehat familie mit ungefähr lait ware òsässisch die schultheißerei bärmesens hat aus de derfer bärmesens und fehrbach beschdonn em hase eckerhof em hungerpiehlhof odder neihof em lombsbacher hof em nesselthaler hof de neie blimelsmiehl de imbsbachermiehl de gerwerei om donkelsbach sowie de alt un de nei zichelhitt gersbach war e eichenie schultheißerei zu der a winzle die rehmiehl die schelermiehl die ächelsbacher miehl die blimelsmiehl un die littersbacher miehl odder katzemiehl gehert honn faschd alle derfcher un hefcher exischdiere bis heid monche sin in de schdadt uffgong wie die zichelhitte die gerwerei oder es hase eck onnere honn sich kaum verännert wie die schelermiehl odder de lombsbacher hof näwer de londwärdschaft wa domols a die fischzucht e wesentlichie ernährungsgrundlach bei bärmesens hat s fischwooche gäb hauptsächlich entlong fun de londschdroß no londau wo a heit noch de eisweiher leit die änzisch dochter vum graf roinhard iii charlotte is no nur noi johr ehe mit lui viii vun hesse darmschtadt geschdorb de graf roinhard hat dodruff hie ihr erschtgeborner sohn lui zu soim nachfolcher fa die grafschaft hònau lichteberch beschtimmt weil die ämter vun de grafschaft wo im elsass gelä honn seit dorch die reunion vun fronkreisch beherrscht wor sin hat de graf vun hònau lichteberch em fronzesische kenich de treueeid leischde misse roinhard iii hat also die grafschaft uf die nochkomme vun soiner dochter charlotte iwwertra e losse so dass net soi schwiechersohn londgraf lui viii sondern direkt soi enkel lui ix hònau lichteberch erwe sollt der fall is donn a ingeträt allerdings war lui ix do noch minderjährich deshalb hat ma om regierungssitz in buchsweiler e regentschaftsrat beschtellt als er donn volljährisch wor ist hat er selbscht die regentschaft ògeträt un im gleiche johr die prinzessin henriette karoline christine vun palz zwäbrigge birgefeld geheirat lui ix wollt e eichenie militärtrupp honn un hat e garnison ufgebaut er hat vor allem in de londgrafschaft hesse darmschtadt soldade òwerbe losse un hat se in bäredal im elsass zusommegezo wä e de fronzesisch owwerhoheit iwwer die elsässische ämder hat de lui awwer in buchsweiler kä soldate halte derfe jedenfalls nät mit richtische waffe bärmesens war awwer reichsgebiet lui war schunn mo do gewässt un so hatter umdischboniert die erschde grenadiere sin om fronleichnòmsda juni in bäredal ingetroff de lui hat se sich ògeguggt un monn de befähl gäb sich no bärmesens in marsch zu setze domols hats in bärmesens äschdeggische un zwäschdeggische heiser gäb in denne bis lait gewòhnt honn dorch die grenadiere is die inwohnerzahl relativ schnell ògeschtie de lui hat allerdings soi grenadiere nie zu kriegerische zwecke ingesetzt im gäesatz zu soiner vawondschaft in hesse kassel wo soldate ins auslond vakaf hon zum beischpiel no òmeriga fa soi grenadiere hat de lui kaserne un gächenwwer vun soim schloss die zwättgreschd exerzierhall vun europa baue losse no der vum russische zar in st petersburch er hat a e zeichhaus schdäll lazarette un wachheiser baue losse de londgraf hat soine grenadiere die er wä e ihrer greß als longe kerls bezeichent hat erlaubt zu heirade um se noch mä on soi garnison zu binne jeder soldat hat so long diene derfe wie er gewollt hat awwer mindeschdens sechs johr näweher hat er e hondwerk ausiewe derfe besonners vadiente soldate honn e grenadierheisel gebaut kriet ab hat jeder grenadier wo heirate un baue wollt e bauplatz in lemberch kriet bauholz un zwä morje ödlond des er sich rode konnt ball sin in bärmesens gonze schtroßeziech mit grenadierheiselcher entschtonn meischtens äschdeggisch monchmol zwäschdeggisch hat die garnison schun fünf kompanie mit soldade gehatt erbprinz lui ix hat om auguschd soim nòmensda soi residenz zur schdadt erhob um se e bissel repräsentativer zu mache hat er de palisadezaun dorch e vier meter hohi mauer ersetze losse dehinner sin in rechelmäßiche abschtänd wohn un dienschtheiser fa militärische poschde gebaut wor bei da un nacht sin ungefähr husare patrouilliert um fòhneflichtiche zu fawische bei de zwä schdadtdore is e schdick vun de londschtroß geplaschdert wor alles onnre war noch unbefeschtischt de lui hett die plaschderung zwar unnerschditzt awwer die schdadt hett se unnerhalte misse wie schun die mauer nur die dore hat de lui unnerhal om juli hat bärmesens die schdadtrechte donn a schriftlich kriet in form vun elf artikel die bürgerschaft sin vun de leibeigenschaft befreit wor wer wegziehe wollt hat awwer die erlaubnis vun de fürschdliche rent cammer gebraucht un e abzuchsschilling bezahle misse und die frondienschd pflicht is a geblibb die ernennung vun de acht schdadtratsmitglieder hat sich de erbprinz vorbehal no omtliche vorschläch aus de capabelschde subjekte weil de schdadtrat die unnerscht gerichtsinschdonz war sollte auch gerichtspersone immer verträt sin in de zeit vum lui sin in bärmeseins etliche neie schtroße gebaut oder ausgebaut wor wie die hauptschtroß die schloßschtroß un die alleeschtroß er wollt eichentlich e gonz nei i allee schnurgrad vum zwäbrigger dor bis zum onner end vun de schdadt baue awwer aus geldmongel hat ma e bissel improvisiere misse a wonn de lui schun schtreng zu soine soldate war so war er doch fa die domolisch zeit eher e toleronti persenlichkeit er hat de bau vun schtroße un schule in de schdadt un de derfer geferdert er war òschdännisch zu de lait hat ihr rechte geacht un hat ufgebasst das soi beomte un offiziere des a so gehal hon um die neie schdadtrechte zu dokumentiere is es heidisch alde rodhaus als ufwendischer mansarddachbau entschtonn de tiroler werkmäschder rochus pfeiffer hat s no plän vum saabrigger baumäschder friedrich joachim stengel gebaut hat die lui die erscht ladoinschul ins läbe geruf es heidisch immonuel kont gymnasium ab sin die erschde jiedische inwonnerer in die schdadt komm warens fünf familie om òfong hat e bäätsaal fa de gottesdienscht gelongt ab is de bau vun rer synagoch fa die gemoindeglieder geplont wor isse im juddegässel heit synagochegass ferdisch wor hat ma se durch e neibau ersetzt zum johreswechsel hat de reichsfreiherr von un zum stein die provisorisch laitung iwwer die zurickeroberte linksrhoinische gebiete kriet beim wiener kongress ä johr schbeder honn die siechermächt vun de koalitionskrieche entschied dass die palz als rhoikreis zu bayern falle sollt weil schun vor de krieche die widdelsbacher in person vum kurfürschd kall theodor sowohl iwwer die palz als a iwwer bayern geherscht honn und zu de zeit vum wiener kongress e widdelsbacher nämlich max josef i kenich vun bayern war schbaija is hauptstadt vum rhoikreis wor in bärmesens hat zu ofong vum jahrhunnert vor un noh de ufflösung vun de ganison die entwicklung zu ännre induschdriestadt ogefong zuerschsd sinn klänne schuhbetriebe sowie entsprechende zulieferfirme wie gerwereie entsdschonn om òfong vum johrhunnert is die entwicklung vun bärmesens zur induschtrieschdadt losgong zuerscht sin klänne schuhbetriebe un die entschprechende zulieferfirme entschdonn wie gerwereie no m dod vum londgraf lui ix im johr ware grenadiere in bärmesens un ihr familie ohne arweit aus de not heraus honn se aus reschde vun de uniforme schlabbe gemach äfache schdoffschuh die fraue sin durch s lond gezo um die schlabbe zu vakafe un die männer honn dehäm neie gemach mit de zeit sin die schlabbe immer besser wor honn e guder ruf kriet un so hat sich e gonz beachtlichi schuhinduschtrie entwickelt weil ma fa schuh zu mache lädder werkzeich schbeder maschine babb und farwe gebraucht hat hat ma e entschprechendi infraschtruktur ufbaue misse domols is zum beischbiel de kömmerling als lieferont fa die gonz schuhchemie entschdonn die wachsend induschtrialisierung im johrhunnert hat de ufbau vun großbetriebe beginschdischt aus klänne familiebetriebe sin schufabrigge entschtonn wie de neiffer de rhoibä er un de peter kaiser denne es immer noch gäbt a im umlond wie in waldfischbach boialwe oder in häschde sin großbetriebe wie de mattil oder de josef seibel entschtonn ab hatt de daitsch britische inscheniör un unnanehmer adolf friedrich lindemann ogefong mit de pirmasens water company e modernes trinkwassernetz uffzubaue ab em selwe johr sin die verschdorbne judde uffem alde friedhof beigesetzt wor hat die nei synagoch im juddegässel de alte bau vun ersetzt im johr hat de schdadtrat otto schtrobel aus bayreuth geholt un ne zum erschde hauptomtliche boiemäschder gewählt schtrobel hat die bedeidung vun de schuhinduschtrie fa bärmesens vaschdonn un hat defir gesoit dass emol e besseri infraschtruktur entschdeht zum beischbiel hatter e elektizitätswerk uff de biewermiel baue losse a hatter sich drum gekimmert dass die filial vun de kenichlisch bayrisch bonk om exe gebaut wor ist is die biewermielbohn bis lautre ferdich wor vor m erschde weltkriech hat s in bärmesens schuhfabrigge mit beschäftichte gäb om jonuar honn uf die initiative vum schdrobel hi e paar unnernehmer aus de schtadt die bauhilf bärmesens gegind um billicher wohnraum fa die fabriggarweider zu schaffe in de nazizeit is e gedenkdafel siehe bild uffgehängt wor was sich in de wortwahl niedergeschla hat ma gedenkt iwrischens nur de bircher awwer net de separatischde no m zwätte weltkriech hat die besatzungsmacht die dafel abhänge geloss awwer nodäm es hogekreiz entfernt wor is isse in de er johre no äm umschdrittene schtadtratsbeschluss widder ufgehängt wor in bärmesens hat s bis e jiddischi gemä gäb waren vun de bärmesenser judde ab hat s im neie waldfriedhof e jiddischer däl gäb der de jiddische däl vum alde friedhof ersetzt hat zwische und januar sin judde wä em zunämmende druck uf die judde in deitschlond aus bärmesens wäggong meischdens in die usa odder no israel om november war de letschde goddesdienschd vier da schbeder sin die synagoch un viel jiddische geschäfte und wòhnunge während de sogenonnte novemberpogrome zerschdert wor e gedenkdafel in de synagochegass erinnert on es gebäude die jiddische däl vum alde friedhof is in de nazizeit fascht gonz zerschdert wor nur grabschdä sin iwwrisch geblib ma hat schbeder e gedenkschdä ufgeschdellt jiddische bärmesenser sin zwische un in e konzentrationslacher verschleppt wor judde sin um s läwe komm die meischde bärmesenser ware om ófong vum kriech un dann nochmol gäe schluss evakuiert awwer no em erschde alliierte bombeògriff om auguschd hat es zahlreiche dodesopfer unner de bevölkerung gäb om märz is bei ennrer zwätte bombardierung die inneschdadt fascht komplett zerschdehrt wor nur ä woch schbeder om märz sin alliierte truppe in die schtadt inmarschiert so dass de kriech fa die bevölkerung vorbei war no m zwätte weltkriech sin die zerschderte fabrigge in de inneschdadt widder uffgebaut un zum däl vergreßert wor ware lait in de schuhinduschdrie beschäfticht deno honn viel firme ihr produktion aus koschdegrind ins auslond verlachert während die modell entwicklung un die verwaldung in bärmesens geblib is uf die dauer war des awwer a net besonners rentabel so dass die meischde firme zugemacht hon zur zeit arweide noch ungefähr lait fa schuhbetriewe dodefu allä beim kaiser peter a de greschde arweitgewer in bärmesens die gegrindet firma kömmerling profine gmbh war urschbringlich e zulieferbetrieb fa die schuhinduschdrie so wie euniche onnere chemie und maschinefabrigge etliche gebäude honn e nei i nutzung gefunn so gäbt s im neiffer ärzt logale un so weider beim bleiching is e däl vum finonzomt unnerkom un im rhoibercher is mitem dynamikum e mitmach museum sowie die redaktione vun de bärmesenser zeidung und de bärmesenser ausgab vun de rhoipalz unnerkom in bärmesens erinnert zwar noch monches on die bliedezeit vun de schuhinduschdrie in de praxis hat se awwer kä großi bedeitung mä die mechlichkeit in de schuhinduschdrie ohne viel gelernt zu honn gutes geld zu vadiene hat de bildung vun de bärmesenser allerdings nät grad gut gedu dodro hat ma heit zu knappse a hat da arweitskräftebedarf vun de schuhfabrigge domols es hochkomme vun onnere branche behinnert die arweitslosichkeit in de schtadt is demzufolche a recht hoch wor un schwonkt in de er johre so um die dodebei gäbt s nät wennich lait die mit de schuh e vamehche vadient honn also gonz schäne soziale unnerschiede ma derf a net vagesse dass die schtadt bärmesens ziemlich uff die kernschdadt beschränkt geblibb is sieht ma vun änzelne oingemoindungen wie fehrbach odder winzle ab also sin viel besserverdienende in de kreis drumerum gezo weil sichs do schänner wòhne losst obwohl do gar nät so viel arweitsplätz sin de kreis siedweschtpalz hat a deswäe e wesentlich besseri arweitslosequot vun um die un schdeht finanziell a deitlich gesinder do awwer des alles is kä typischi bärmesenser situation sonnern in de onnere pälzische schtädt ähnlich sie konn sicher nät de schuhinduschdrie im schbezielle ògelaschd werre sondern gonz allgemoin de tatsach dass gering qualifizierte arweitskräft in deitschlond kaum noch gebraucht werre mit de kaiserslautern military community kmc vun de omerigònische schtreitkräft ab hat ma uf de huschterheh e kasern ufgebaut es pirmasens army depot husterhoeh kaserne hat wòhnòlache sogenonnte housings die husterhoeh kaserne vun de us armee ecommunication site defense message system transition hub e repair facility e medical facility un e hubschrauwerschditzpunkt fun de us luftwaffe enthal de schtondort hat mit äm vertrag mit ennrer bosnische schpedizion de tronsport vun technische geräte ersatzdäle un medizinische gieder in gonz westeuropa abgewickelt während em kalte kriech hat ma in unnerirdische supply caves fertisch betonkte un munitionierte ponzer zum insatz bereit gehal in de kasern hon bis zu omerigòner un deitsche gewohnt un geschafft im johr hat die kmc mit schdondorte in lautre londschduhl miesau bärmesens un romschdä wòhnunge geschäfte un onnere inrichtunge fa omerigòner unnerhal die zentrale schule in lautre und romschdä hon schüler un schtudende uffgenumm nodämm die omerigòner faschd vollschdändich abgezo ware hat de bund es gelände zurick kried hektar defu sin im ròhme vun äm konversionsprojekt erschloss un in e gewerbepark umgewonnelt wor was millione euro gekoschd hat a die fachhochschule mit schtudende is uf es gelände gezo die schtadt hat fa de fußballklub bärmesens e neies schtadion gebaut damit de kömmerling es alte hat abreiße kenne um sich ausdähne zu kenne om juni schaffe lait in firme uf der fläch guck a mol unner bärmesens is zum nai g grindede bundesloand rhoiland palz kumme wesche de rhoiloand pälsisch vawaldungsreform sin oam juni erlenbrunn fehrbach hengsberg niedersimten und winzeln oig moinded worre un doann oam april a noch gersbach un windsberg in bärmesens isch ä zwaischschdell vun de fachhochschule kaiserslautern erefned worre in de ejemolische schuufabrig isch im abril doan des erschde rhoiland pälsische science center dynamikum erefned worre die encyclopdia britannica aus dem jahr vermerkt unter dem stichwort pirmasens de goldene hud vun schiwwerschdadd is en ardefakd aus goldblech unn kummt aus de bronzezait er is uf äm agger bei schiwwerschdadd g funne worre unn iss dodemid de erschdgfunnene vun vier goldkegeln vun derre sord der hud iss aigendlisch keen hud awwa die aißere veaklaidung vunner koppbedeggung wahrschains vunnem zeremonialhud der zu religiese zwegge gediend hot des religd iss vor dem jh v chr entschdanne uff dem kegel befinne sisch ornamende die in umlaafende ribbe unn bända kraisschaibe ovalbuggl und rundbugglmuschder zaische des original liegd hait im hischdorische museum der palz in schbaya ä kopie befind sisch im haimadmuseum vun de schdadt schiwwerschdadd de grimhildeschduhl is en uffgelassene remische steebruch in de näh vum heidische bad derkem der vun de legion leschion der remische armee betriwwe worre is die leschion war in meenz schtationiert der steebruch is nur korz um v chr betriwwe worre der steebruch liescht im norde vunde stadt ugfähr meter iwwer der dalaue noch de unnersuchunge vun fritz röder betruch die gsamtfördermeng ugfähr kubikmeter quarzitischer buntsandstee dodevu kubikmeter wu als bauqauder abtranspordiert worre sinn des is e menge wu grad ugfähr fa en remische großbau wie etwa e door vun em leschionslacher langt en stolze reschd vun so em door hot sisch in reschensbursch des jo a e leschionslacher wa erhalde anhand von de schrodrille komma erkenne dass die schteebleck länge zwische meder un meder brede zwische meder un meder und e heh vun meder ghabt hen verenzelt sin ach kapitelle und runde stee eventuell fer säule ausghaue worre die enzelne stee sin zunägschd mit schrodhemmer an zwe saide vun den felswand freighaue worre dann is mit setzkelle die unnersaid ausgelösd worre beide sorde werkzeisch sin bei de ausgrawwunge gfune worre gschafft worre is mit mehrere arweitsgruppe sogenannde arbeitskepp un zwar vun unne noch owwe enzelne arweitskepp sin meder iwwer de negschde ewene unne drunner es sin zum beischpiel folgende inschrifde gfunne worre ma vermud dass de abbau wesche de stabile qualidät vum schtee erfolscht is weil jo de sandstee an viele annere stelle sehr wesch un breklisch is die abdranspordrille wu die bleck uff kufe un rolle in dal gschafft worre sin is noch gut zu erkenne dass ma ganz in de neh vom plateau gschafft hot liescht vermudlisch doran dass dord de stee wenisch vun erd iwwerdeckt war uffgfunne hod mer im fels figürlische darstellunge vun kepp männlische un weiblische geschlechtsorgane mensche diere radzaische un e hakekreiz newwe de schun erwähnte hinwaise sin folschende texde gfunne worre im middelalder hot ma de steebruch mit dem sachekrais vun de nibelunge in verbindung gebrocht ausgrawwunge hot mer un vorgenumme in de dreisischer johre hod mer versuchd mit berufung uf die radzaische denn steebruch als germanisches heilischdum zu inderbrediere haid isch de alde steebruch im besitz vun em hoimadveroi wo drachenfels club verschönerungsverein e v hoissd des gebied isch mit reschdsverordnung vum dezember zur denkmalzon erklärt worre grooskarlbach amtlich großkarlbach is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrääs derkem in de palz es hott oiwohner uff km² dodemit leewe lait uff eem km² grooskarlbach iss en schdaadlisch anerkannde fremdeverkehrsord de ord liegd uff ner heh vun m i nn der jetzische birgamaischda iss ralf peter riegel vun de spd grooskarlbach lieschd in der näh vum weschdrand der owwarhainschisch diefewene unn werd vum eckbach dorschflosse weschdlisch vum ord sinn die hischl vum ehemolische unterhaardt die zu de woibauregion mittelhaardt daitschi woischdrooß kehrd des erschdemol erwähnd worre iss großkaalbach im lorscher codex im johr als carlobach bis hot der ord zum londkrais frangetahl kehrd im johr ware der oiwohner evangelisch unn kadolisch de reschd hot zu koiner oder ner onnere relischion kehrd gschichd is ääna vun de drai grunpaila vun de wisseschafd philosophie theologie sins ärschd physik un ia newefächa also die nadurwisseschafde es zwäd un gschsichd is es dridd schdandbää all die annern wisseschafded sin dailgebiede vun denne drai orra iwwagraifend iwwa dailgebiede vun mea wie äm paila in dänne drai paila schdegd alles drin es lewe die nadur un wie sisch alles endwiggld hod die gschichd leades ledschdere desdeweje konns aach kää hischdorika gäwwe dea wu alles erforsche kunn fär die gonz alde sache wie de uaknall braach mär subnugleaphysika die wu daß erausgrie wie daß des sellemols gewesd is wie unsan härgod de schdaadschuß gäwwe hod fär denóo braach mär aschdronome die wu erausgrie wie sisch donn där gonze kladderadadsch waira endwiggld hod bis zur endschdehung vun unsam sunnesyschdem unde ead donn brache mär die geoloche fär zu erschrsche wie daß unsan planed wisch endwiggld hod un des gehd schun diregd in die geographie iwwa donn braache mär aarscheolooche fär auszubuddle was unsan voa voa äldere sellemols fódgschmisse hän un don gonz am end kumme die aischndlische hischdorika die wu ärschdemol in gruße ziesche all des lärne was die annärn erausgfunne hen un sisch donn mid all däm bschäfdische was uffgschriwwe worn is wannse guud sin kennese des aach nuch differenziere nóóm zweck un de óósischde vun sellemols un so reladiwiere daß ebbes brauchbares erauskimmd gschischd tut mer all des nenne was emol gewet is mer kann domit awwer aa die ganz entwicklung vun uns mensche määne dennedowegge tut mer aa vun menschheidsgschischd stadd nadurgschischd spreche wisseschaftler die sisch mit gschischd befasse tut mer historiker nenne gschischd derf mer net verwechsle mit gschischde des sinn sache die mer verzählt kriegt heidlberg isch e großschdadt in da heidische kurpalz am ausgång vum neggerdal aus m odewald in di rhåiewene mit gut oiwuhner isch s di fimftgreescht schdadt vun bade wirddeberg bis isch heidlberg di haubd un residenzschdadt vun da hischdorische kurpalz gwest di im johr gegrindete uniwersided isch di eltscht im heidische deitschlånd weltbekånnd isch di ruin vum heidlberjer schloss bekånnd is aa des liedsche isch hab moi häzz in heidlberg valoore heidlberg beschdeht aus fuchzeh schdadtdeile zur inneschdadt ghere di altschdadt bergheum di weschtschdadt un di siedschdadt außerdemm ghere di folgende umliegende orde zum schdadtgebiet boxberg emmertsgrund hendese kärsche neiene paffegrund rohrbach schlierbach wieblinge un zigglhause mit pedersdal an bergheum un di weschtschdadt ååschließend wärd uf em gelände vum ehemolische ranschier un giederbååhof da neie schdadtdeil båånschdadt gebaud heidlberg wärd zu vun maritime luftmasse beschdimmd die ausm siedweschde herwehe die laach am ausgong vum neggerdal bewirgd ä iwwerdorschschniddlische oozahl an oschdwinde die häng vum odewald beginsdische wolgebildung unn niedaschläg vun bis iss in da dwd weddaschdadsion in heidlberg ä dorschschniddstemberadur vun c unn ä niedaschlachsmeng vun mm pro jahr gemesse worre im joor iss heidlberg midd c jahresmiddl da wärmschd ord in daitschlond gewessd da schdaufa kaisa friedrisch i barbarossa hot soim halbbruda konrad uffm raischsdaach in woms die palzgrafewird valiehe wie a donn gschdorwe is hot mer ihn im kloscher schääna beigsedzd unn ää johr schbäda isch heidlberg es erschdemol erwähnd worre urschbringlisch is des gebied wo die schdadt heidlberg endschdonne isch im b sidz vum bischdum woms gwest is awwa de palzgraf bai rhåi vum womsa bischuf mi da burg un em burgflegge heidlberg belehnd worre in heidlberg isch aach schun ä womsarischi feschdungsålach beschdanne die hot awwa niks mim schbädare heidlberjer schloss zu du g hatt do dabei isch aach die peterskärsch mid are siedlung geleje unn die isch dodemid älda wie die schdadt selwa heidlberg hot sisch zum zendrum vum pälzische herrschafdsbereisch endwiggeld unn isch dånn aa haubdschdadt vun da palz worre obwohl des gebied jedzad zur kurpalz gherd hot henn en paar besidzunge noch zu woms gherd desweje hot mer de womser hof errischd um des zu vawalde es owwerhaubd vun da schdadt heeßt seid owwerbirgamaischda seid is des da badeilose eckart würzner di wahlergebnisse vun unn es hailisch reemisch raisch vun de daitsch nadzion lateinisch sacrum romanum imperium hod soi õõfäng long voa däm doßs iwwahaapd ä daitschi nadzion gäwwe hod un soi exischdenzgrundlaach waa es mystisch vaschdändnis vum aale reemisch raich un vum prophede daniel soim raische draum däm hod gedraamd doßes via raise gäwwe dääd un donn käm de weldunnärgong es vädd waa schun es reemisch raisch gewäßd un desdeweje hod des ned ufheere gedäffd außadäm waa de reemisch kaisa aach als de bschidza vunde kärsch gewasd nämlisch saids grischdedum dod schdaadsrelischjon worrn is dodemid waa klaa doßs raisch hailisch un ewisch soi muß bis zum weldunnärgong un doßs när ääns gäwwe konn de scharlemanje hod soi raisch vum adlandig iwwa de rhoi bis waid iwwas sägsische enaus ins beemische un an die oda un nõõ kroazie un halb siedidalie ausgedehnd un sisch im rom zum kaisa kreene geloßd des raisch is donn zerfalle un im oschdail hod sischs oschdfrängisch raisch gebild mid grenze vun uuugfea mõõpejee haid siedfrongraisch nõõ gent un an die westaschelde b nl un su isses aach im gonze middlalda gebliwwe in därre zaid sin als im norde die wikinga oigfalle die normanne un hen bis waid enuf bis kölle alles geraubd un geplunnärd un im oschde sin die ungan uff ihre klää schnell perdscha kumme hen gebrennd u geraabd un waan werra fod ehh doß mer se hod packe gekennd des is su gonge bis de ledschde frongekeenisch konrad un die gruße vum raisch die grohn ande sagseherzoch hainrisch de vochler gäwwe hen obwohl daßsä sisch nie hod zum kaisa gröhne geloßd beginnd doch midm die aischndlische raischgschichd de sagse haina hod lodharinge zrigghold all soi abschbensdisch värwandschafd bsiechd begnadischd un nai belehnd un ea hod die ungan baim schob genumm un ä bißje druffgeklopd awwee donn hoda midnäre en waffeschdillschdond vaoibaad fär zeh joa un hod sulong aach dribud gezahld obwohl daßa siescha waa die zaid hod donn genuzd fär doßa soi oschdgrenz hod befeschdige gekennd iwwaall hodda doad bursche baue geloßd hod än guude soldad inärem bleschõzuch enoighogd un hodm auch nuch es land erum dezugäwwe die baure hen donn än dääl vun ihrne ernde in die bursch bringe gemißd hän awwee dod aach schudz gfunne wie don nõõ zeh joa anno die hunne kumme sin un fär nuch zeh joa hän abschließe gewelld hodase mid schimpf un schande fodgejachd un wailse glai gemä donn hoddan oddo soin zwädd äldschde zum nachfolscha bschdimmd unnen mid näre halbschwesda vum englische keenisch vahaiad un de gruuße vum raisch präsendiad wia annärem schlaachõõfall gschdowe is waa soi raisch vun inne un auße konsolidiad soi suhn hainrisch hod bayan gried soi suhn brun is ärzbischuf vun kölle worn un thankmar aus de easchd ehe is zwää joa schbäda im kampf geje oddo gfalle oddo i de gruuße nowvemba in wallhause bai sangerhausen mai in memleben bai naumburg ande saale waa ab herzoch vun sagse un keenisch vum osschdfrangenreisch regnum francorum orientalium ab keenisch von idalie un ab reemisch daitscha kaisa grad wie soin vaddä hodda all wu sisch empöad hen bsieschd un dääls nai oigsedzd dääls dorsch annärn ersezd un suu gzaischd doßse all kää selbschdännisch färschde mea waan sunnan keenischslaid un aach gradsu wie soin vaddä hodda die raischskärsch geschärgd un so nochn annärn basis gried färschde diewu als bischöf eh schun innäre annärn greeßeordnung gedengd hen als wie die herzösch die när ihr klää herzochtum gsien hen die kärsch hod sowieso indernazional geschaffd un färschde un bischöf waan die härre när dorsch de keenisch dea wu als kaisa ned när bschidza vunde gonz kärsch waa sunnan aach selbad ian owwärschde chef im raisch trodz allem hodde oddo nuch massisch äja griehd de nai idalienische keenisch is nõõ drai joa gschdorwe un oddo hod die nuch kää zwanzisch joar ald widwe die hailisch adlhaid ghaiad un is dodemid audomadisch keenisch vun idalie worrn un hod die lombardisch aisern grohn griehd do hod soin äldsde de luidolf ängschd griehd um soi schongse un hodn uffschdand geprobd long gings als werra vun naiim luus bis daßar am änd gaa kä schongse mea ghad hod unroiisch häämkuimme is un sisch unnärworfe hod glaischzaidisch is soi äldere halbbruda wilhelm den wu de oddo mid juchndlische joa midnärre adlische slawin gezaischd hod zum ärzbischuf vun määnz gewähld worn die außenonnasedzung hen die ungarn genizd um werramol inzufalle un desmol augsbursch zu belachere awwee de bischuf ulrisch hod sisch guud ghalde un die schdadt suulong vadaidischd bis de oddo minärrm schee heea uffm leschfel oigedroff is wus donemol su rischdisch gerappld hod awwee desmol endgildisch oddo is midde mischaelisflagg unde hailisch lanz vorneweggeridde un hod soi panzaraida mol glai wienäre dampfwalz iwwa die ungarn kumme geloßd sin gflohe die annärn ware dod die gflohne sin awwee aan ed waid kumme wail die bursche un die donauiwwagäng all bsedzd waan un so sin all hiegemachd worn bis uff die õõfiera die wu mer in reschnsbursch inäre massehiirischdung exekudierd hod jezad hod aach de pabschd än schdarge bschidza hen wolle un hodn oddo nõõ rom gerufe dod issa am zum kaisa gegröhnd worrn un waa dodemid aach nõõfolscha vum scharlemanje un soi kaisaraisch waa de nõõfolscha vum reemise raisch dodezu is donn schbeda nuch es hailisch kumme un nuch schbeda es daitschi nadzion es waa awwee jednfalls schunemol klaa doßs när ään änzisch kaisa hod gäwwe gekennd zmindschd im weschde de oschde hods jo frija gaaned agzebdiad un schpeda ned gean awwee die trennung in oschd un weschdreemisch raisch waa do schun gschichd un uf de byzandinisch alloivadredungsõõschbruch hod schun long känna mea was gäbbe awwee de oddo hod sischageje gewelld un hod soin sohn oddo ii middm theophanu nischd vom byzandinsche kaisa johannes tzimiskes vahaiad zudäm waan baide de filius unes theophanu aach zum kaisa gegreend worn su waan die problemschas mid byzans fõd un die nõõfolsch wa klaa un machd un oifluß in idalie waan gsischad oddo is häämkumme un hods ärzbischdum magdebursch gegrind am mai issa ufm hejepunkd vun soinere machd gschdorwe un in soim dom in magdebursch begrawe worre an de said vun sainere ärschde fraa de machdiwwagang uff soi sohn waa ääfach wail daß dea eh schun keenisch un kaisa waa un wail aach soi mudda un soi fraa kaisarinne waarn wail daßa awwa imma im hinnagrund gschdanne hod hodm doch die brääd machdbasis gfehld un so hodda die mehrschd zaid dodemid zugebrung die machd im innan zu schdabilisiere un midde dänisch weschdfrängisch un idalienisch keenisch un härzösch zu kämpfe mecha wie soin vadda un großvadda hoda die raischskärsch uff kleeschda un mösch gschdidzd un die uuabhängisch gemachd vun episkopad un adel zu de färschdbischef sin die färschdäbde kumme anno hodm soi theophanu än thronfolscha geborn den wua schun mid drai joa hod zum keenisch wähle geloßd inde glaisch zaid ea selbad waa nuch in idalie hen die slawe erfolgraisch de uffschdand geprobt un oddo hod viel influß im oschde valoan es gonze missions un oddnungswäk vun sion vadda waa hie ea hod awwee eh nix mea duu gekennd ea hod sisch malaria ingfange un is drõõ gschdorwe wail soi suhn noch zu jung waa hen die zwää kaisarinne die regendschafd iwwanumm easch dem soi mudda theophanu donnn nõõ dea iarm dood em oddo iii soi großmudda die hailisch adelhaid baide hen zwa nix schbegdaguläres geduhn hens awwee gschaffd in ruh un friede un ohne panne zu regiere mea konn känna mid joa waa de oddo iii volljärisch un hod selbad regiere gedärfd anno hodn de pabschd johannes xv zu hilf gerufe un oddo is gen idalie gezoche in pawia hoda erfahrn daß de pabschd gschdorwe wär un hod in rawenna soin hofkaplan brun vun kärnde als pabschdnachfolscha nominiad un vum ärzbischuf willigis vun määnz un bischuf hillebard nõõ rom beglaide geloßd wu dea de ärschd daitsch pabschd worn is un sisch gregor v genennd hod dea hodn donn aach glai zum kaisa gekreend noonärem korze uffendhald inde haimad wara donn vun bi werra do unne un hod mim gregor die kärsch in schuß gebrung glai nõõde joadausendwend is de oddo es dridd mol enunne gezoche un dod zwää joar schbäda gschdorwe soi nachfolscha waa de hailisch hainrisch ii dea waa de idealtyp vunärm herrscher vun goddes gnade inärem raichskärschesysdem nõõ sainäre uffassung hodda sio raisch diregd vunn godd griehd un waa dem un nua däm aach värandwordlisch un dere värandwordung hoda mid alle kräfde nõõzukomme vasuchd wie kää onnan hoda die raichskärsch sainere keenischshohaid unnaschdelld un uubedingden ghorsam valangd un befolschung vun sainerem wille ea hod awwee ned när die kärsch regiad sunnärn aach dorsch die kärsch es raisch all soi kanzla hoda bischdüma gäwwe uff väzee synode hodda sisch mid soi bischef abgschdimmd un dodebai gaischdlich un weldlisch sach grad egal behannld mär kenndn faschd schun als prieschdakeenisch bezaischne fär ihn waas raisch es haus goddes indäm wu ea deväwalda waa berufe vum schäf pasenlisch schbädschns dodemid waas raisch hailisch als buu waa de haina ärschd baim bischuf vun fraising zur ärziehung un donn in de hillesma domschul wora fär in de gaischdliche schdand is ausgebild worn is baim bischuf wolfgang in rejensbursch hoda soi ausbildung beend wonna aach ned zum prieschder gewaihd worn is hoda so doch deie ausbildung zunärem färschbischuf ghabd um die joadausndwende hoda als härzoch vun bayan es hailisch kunugunde ghaiad wu soi engschd midarwaida worrn is anno hen die zwää es bischdum bambersch gegrind wu se haid nuch im dum begrawe laie nõdäm daßa keenisch waa hoda ärschdemol aach soi kunigundsche zur keenschin waihe geloßd un soi herrschafd konsolidiad zeh joa schbäda hoda sisch un soi gaddin in rom zum kaisapaa kreene geloßd außa derre kreenung waan soi drai idalie ziech ner fär soi härschafd zu edabliere onsunschde hoda in daitschlond un fär daitschlond unnes raisch regiad die abschbaldung vun pole des wu zwar än aischn herzochdum un unna oddo iii gaa keenischraisch awwee doch dääl vum hrr waa hodda rausgezeschad bis lõng noo soim dood un aach sunsch hodda faschd alles was nõõm gruuße oddo vädõõrwe worn is so guud wie meeschlisch berainischd unäm mea geldung vaschaffd wie je zuvoa nõõ soim dood er is an blaseschdää infekdzion gschdorwe hod soi kunigund allääns waidagschafd bis än naie keenisch gewähld worrn is däms donn die insischnije iwwagäwwe hod de naie is de kunrad ii gewesd de ärschd salia die salia waan aus unsa äck vun schbaya un worms un des hense aach ned vagesse de kunrad hod gleiemol de grundschdää fär de schbayra dum gelehd un wie vazähld wärd nõõdem daßa morschns schun den färs kloschder limbursch gelehd hod un donn issa drõgang aach es burgundisch keenichraisch ins hrr zu hole õõgfange hod dodemid schun de hl hainrisch ii un ea hods zum end gebrung es indresandeschde droo is em kunrad soi argumendazion wie soi voagänga de hl hainrisch es als erb zugschbroche griehd hod do wärs ned an die person kumme sunnan ans raisch su hodda aach iwwahaupd es raisch vum kaisa als person abgekoppeld in de zaid vum kunrad ii is aach die clunyazensisch reform gfalle die wu in de kärsch auffgeraamed un ausgfegt un en naie wind einoigebrung hod ää vunde folsche vun däm gaischt vun cluny waan die friedensbemühunge friede waa goddessach un dodemid hailisch un uubedingt inzuhalde s wär es ärschd mol gewesd daß des fär ä längari zaid ghalde häd hods awwe nadierlisch ned awwee mer hods doch wenschns väsuchd un hod aach wärglisch die bludrach un die fehde un all dän schmonzes ä glää bißje oidämme gekännd wail de hainrisch iii doch arg dehinna hea waa dehinna hea waara ach in rom wora de hailsche schduhl nõõ saim guudin ge bsezd hod wia zur greenung enunnakumme is hods schisma un simonie gäwwe wie ned gscheid unes pabschdamd is vunde reemische padrizia verschacad worrn do hodde hainrisch ä paa synode oiberufe de ledschd pabschd is zriggedrede un die annärn sin abgsedzd worrn un uf voaschlach vum äzbischuf adalberd vun hambursch breme dea wu selbad ned gwelld hod is de bischof suidger vun bambärsch am dezemba als clemens ii zum pabschd erhowe worn un dea hodn hainrisch iii un däm soi agnes donn ach glai zum kaisa gegreend un dea hod sisch donn aach glai nuch de tiddl patricius iwwadraaache geloßd wail des de schudzhärr vun rom waa un wail dea ande pabschdwahl hod midmache gedärfd clemens ii hod soi bischdum bhalde un dodemid sin kärsch un schdaad nuch mescha väzahnd worn de reemisch bischufsidz is su noch enga in des beziehungsgfleschd vunde raischskärsch oibezoche worn uff de clemens folschde bischuf poppo vun brixen als pabschd damasus ii un bischuf bruno vun toul als pabschd leo ix mim finfjährische pondifikad vum leo ix hodde kampf um die mißschdänn in der kärsch priesdaeje simonie än ersschde hejepungd ä reischd un uf de määnza synod vun hod sich gezaischd wie eng die zwää heegschde mäschde zammegeawwaid hen dodemid hods pabschdtum aach iwwa rom enaus nuch mea geldung griehd un ännäre uniwärsälle machd ärraischd ääns waa gonz nai un es wäa besa des dääd aach haid nuch un iwwaall un in alle syschdeme gelde wia soin suhn hod zu soim nõõfolscha hod wähle lasse wolle hodmärm die bedingung gemäschd doß die unnärordnung unnär den naie keenisch när gelde solld wanna än guude härscha wär uff die hegschd machd folschd när allzuofd die diefschd ärniedrischung baim hainrisch iii soim dood waa soin glääne grad erschd joa ald un so hod soi mudda die regentschafd iwwanumme mim pabschd viktor ii där wu als bischuf vun aichschdädt aach raischsverwalda wa unäm hugo vun clüny äm gohde vun ihrm suhn hods s aach gonz guud hiegriehd donn is de viktor gschdorwe unde friedrisch vun lodringe is als stephan ix pabschd worn ohne daß mär am hof noogfõhd häd awwees agnes hods donn schließlisch duch abgniggd es waa eh när fär ä paa munad donn hodda gsahd mär mißd midde wahl vun soim nõõfolscha warde bis daß de hildebrand vun daitschlond zurigg wäa awwee die reema hen glabd se därfde alläns en pabschd bschdimme unde bischuf vun velletri als benedikt x zum pabschd ernannt die kardinäl hen prodeschdiad hen awwe flije gemißd do hendse uf de hildebrand gewaard un uf däm soin raad un mim agnes soim placet en gerhard vun burgund zum nikolaus ii gewähld un der hod don es pabschdwahldekred värabschiede geloßd wahl dorsch die kardinäl akklamation vum kärsche volk zuschdimmung vum kaisa orra keenisch donn hän die kardinäl dän alexander ii gewähld un die kaisarin hod än aischene wähle geloßd därwu donn awwee wirra abgsedzd worn is dorsch dän uufuuch isses pabschdum vum raisch gedrennd worn ebbes schbäda hod donn de hainrisch iv inzwische mündisch däre dummhaid die kron uffgsedzd de mailänna bischuf hod resigniad unnäm keenisch die insignie zrüggschiggd un dea hod vun alle gude gaischda verasse die schdell ausgreschnd minärm exkommuniziade bsedze gewolld do hod donn ää word es onnan ärgäwwe uffm raischsdaach hodde keenisch en pabschd inzwische waas gregor vii eewe sella hildebrand midde unnaschdidzung vun faschd all vun soine bischef zum riggdridt uffgfordad undea hodn aach ned faul mim kärschebann beleehd prombd hen sich soi bischef um gedrehd un sisch jezad vum keenisch losgsahd un wail der den kärschebann nimmi hod toppe gekennd hodda misse nõõ canossa geje un als bießa vorde pabschd drehde fär absoludzion zu griehe un keenisch zu blaiwe schbäda anno hende pabschd calixt ii unde kaisa hainrisch v im wormsa konkordad vaoibad doß när die kärsch die bischef oisedze därf awwe när in õõwesehaid vum keenisch där wu donn die regalie zu iwwagäwwe hod des waa donn nadierlischs end vun därre raischskärsch es gruuß problem is awwer ebbes gonz onnärschdäres gewäsd dorschm keenisch soinere dummhaid isses raisch gschwächd worrn schlau wanna gewesd wär donn häda gsaad horsch zu moi guuder du hosch jo ganz reschd wannde die bischef nõõ aischenem guschdoo oisedze willd awwer värgiß ned daß all die schdifder vun dänne se lewe zum färschdetidl gheere un vum raisch värliehe wärrn un des raisch des bin isch un wann mär än bischuf ned paßd don is un blaibda bischuf awwe uff doi koschde färs schdifd säz isch donn än schdifdsvwerweser oi der wo mia paßd un der donn aach die machd ausiewe duud schdattdesse issa zu kraiz gekroche hod all soi reschpekd värlore un än gonzes kor vun innnepolitische geeschna gschaffe soi suhn hod don rebelliad unnen zum abdange gezwunge un schließlisch mim kalix es konkordad ausghanneld awwre des waa hall aach nix halwes un nix ganzes un guud gewqorre isses aach nie wierer friedrisch i barbarossa um juni im fluß saleph nah bai seleucia im armenisch keenischraich vun kilikie waa vum vaddä staufer un vun de muddä welf vun bis war dädõ härzoch vun schwõwe de reemisch daitscha keenisch un vun bis kaisa vum hailisch reemisch raisch fernau nenndn de ledschde riddä un des d is ned grad wenisch ea hod väsuchd nuchämol die ald machd vum raisch uffzurischde hod awwee kää nachhaldische ärfolsch ghab zwaa hodda alle reschde im gsedz feschdgschriwwe griehd hodse awwee in italie ned aach dorschsedze gekennd im daitsche raischsgebied hodda alladings gezaischd doß när alläns de kaisa die ledschd machd iwwä lehe hod bainäräm graizzuch issa ertrunke regent un donn aach keenisch un kaisa waa soi suhn hainrisch vi vaddä vum friedrisch ii där wu nõõm daitsche thronschdrait wu de pabschd innozens iii geglaabd hod ea kennd iwwa die keenischsgrohn bschdimme keenisch un kaisa worrn is ea waa än erschdaunlisch gelehrde individualischd un wisseschafdla un soi greeschdi laischdung waa doßa jerusalem ohne griech när dorsch värhandlunge griehd hod ea hod fließend daitsch idalienisch un latain gschproche un aach nuch griechisch un arabisch soi ausenonasedzunge mim pabschd ware die imma allaselwe problemscha nõõm jesus soinere lea konn die kärsch gaakää weldlisch härrschafd ausiewe wolle schdadtdesse hodse defär zu sorsche dos de keenisch orra kaisa alsn guude grischd härrsche duud donn hod wasa seehd aach gewischd un gildischkaid wonn awwee de pabschd när uf die weldlisch machd schiele duud när die vagreeßere will donn duuda de kärsch eäm raisch un sich sebad nix wie när schade su waas aach mim friedrisch ii un de päbschde zu soinäre zaid was hädde die ned all erraische gekeend wannse zommeghalde hädde schdadd desse is dorsch die päbschdlischi machdgier än geniale härrscha vergoided worrn awwee des is nadierlisch grandiose schwachsinn wail där guudschde dodemid vagesse hod was de jesus selbad dodezu gsaad hod ned när gäd em kaisa was em kaisa is un god was god ghead ea hod aach gsaat wiera voam piladus gschdanne hod un wies um kopp un graace gonge is moi raisch is ned vun därre weld wann moi raisch vun deärdo weld wäa määnsch ned doß donn moi soldade kumme wääre un fär misch gekämpfd häddee doß isch ggned ärschd in dänne judde ihrne händ gfalle wär was där dollbohra dodemid ärraischd hod waa grademol wenisch gnuuch un doch viel zu viel känna hod sich wäklisch drum gekimmad awwees õõseje vun baide vum kaisa wie vum pabschd hen gelidde die keenisch waare schwach un machdlos räschd un gesedz am end gegolde hod när es fauschdräschd raubridda sin uffkumme die schdäd hän sisch zammegschlosse im gruuße schdädebund där wu vun määnz un worms ausgange is die wu sisch mid opprum un binge zammgedohn hen un dänne sich vun basel bis zum niedarhoi faschd all õõgschlossen hän un inde hanse die wu uff longi sischd de gonze seehandl un än guude dääl vum binnehandl gedrõõche hod ärsch mim rudolf i gabs wäära än stärkere keenisch un de õõfang vum end vum raisch mär konn zwar iwwerall nõõlese was des färän großardische keenisch gewesd wäa awwe wann märn midde gruße vum õõfang vum raisch värgaischd donn wara hall doch när durchschnidd waana aach bessa waa wie die ledschde im innäregnum es schlimmschde waa daßan habsgurscha gewesd is dänne waa die aischn hausmachd imma schun wischdischa als wie ärschnd ebbes onarschdäres es is uusinn die nadzionebildung vunde schbrooch abhängisch mache zu wolle oddo de grooße un hainrisch ii waare näscha annere nadzion als wie iirschnd ään habsburschä un wann mär haid än kalsprais vagäbd donn mißd des aach aischndlisch oddoprais haise karl hod när es frangerais vagreeßad awwee oddo hods ärsch zendraleuropäisch raisch gschaffe wu ned unnä de fuchdl vum ääm schdamm waa ärschd midm hainrisch vii hods wirra än kaisa gäwwe awwee die außepolidisch krafd waa ford die machd gebroche die kuafärschde häns saache ghed die schdädt hen sich zammegschloß ghed zum schdädtebund un zu de hanse de außehannl waa schdark die peffersäck hän sich ä goldni nõs gheeld die päbschd hen in avinjong ghockd un gschännd un die daitsche keenisch waan machdlos die kuafärschde hen donn aach midde golden bull ä gsädzlisch reschlung griehd wu daß uuvaännad bis zum end vum raisch midde gildisch gween is des sin aach immahin schun faschd joa viellaischd solld mär sich wärklisch emol iwwaleje ob mär ned oiropa uffleese un es hailisch raisch wirra ufflewe losse mer kenndns donn ja uff gonz oiropa ausdehne außam karl iv mid soinäre bull is aus dere zaid när nuch de rupreschd vunde palz indressond ärschdns waila kuafärschd vunde palz waa un zwäddns waila als de mäschdigsde un als geaignschde vunde kurfärschde an die schdell vun däm uufäisch wenzl gewähld gen is driddns awwee zaischd däm sio baischbiel daß des alles ned raischd fär zu regiere soi machd als kuafärschd waa nix werd vun därre zaid õõ isses när nuch uff die hausmachd õõkumme des is die machd wu daß mär vun haus aus vun dehääm schun hod un wann de ää orra onnan jezad säääd ai des is duch grad des härzochdumsdenke wu mär vun weg gewolld hen donn hod dea graad reschd awwee es middlalda ging zu end un die naizaid fangd hall glaisch rischdisch õõn se zaihd glaisch daß alles schunämol dõõ waa es raisch waa gelähmd de kaisa hod kään heea khäd un kää machd fär ebbes zu bewesche hodda all drai raischschdäd unna ään hud bringe gemißd un des waa maischd ned meeschlisch wail se all gejedailisch inderesse ghad hän in die zaid fälld aach de iwwagang vum kaisadum an die habsburscha noom rupreschd kam mim sigismund de ledschde luxmburscha uff de drohn un wie daß dea gschdorwe is sin donn die habsburscha drõkumme un hen nimmi losgelaßd schun im joahunnad is die papiaheaschdellung uffkumme un hodde guddebärsch dän buchdruck erfunne dodemid waas donn aach mechlisch mainunge un idee schnell un praiswerd zu verbraide maximilian hod ä umfassnd raischsreform õõgelaiad minnärem ewische landfriede un änere raischsweide staia äm gemaine penning mid gliederung in raischskrääs un mim raischskammagerischd däm soi sidz waa ärschders frongford am moin donn waas in worms augsbursch nirnbärsch rejnsbursch schbaya un esslinge un ab gonz in schbaya bis zur zerschdöörung dorsch die fronzose doo isses donn noo wetzlar kumme un bis on soi seelisch end gebliwwe ä bessari tiefa un grindlischare reform wär aischndlisch needisch gewäßd mea awwa nuch als wie es raisch hädd die kärsch ä reformazion gebraachd die hod sisch waid vunde lehr vun jesus entfärnd ghad die päpschd hen noch machd geguckd hen kriege gfiad fär nix ware raiwa un gaa mörda erpressung nepdismus simonie un korrupdzion ware normal hemmungslosa sex aach un wie de härr so s gschärr die kardinäl hän sisch noode kurie gerischd un die noom papschd zuglaisch awwee hen die parra es volk in angschd un schrekke halde gemißd fär daßes kusche solld un brav soi un gehorsche zuglaisch awwa hen die laid nix verschdanne vun däm was die parra am aldar gebet hen wails alles uf ladain waa sogaa gsunge worn is uf ladain un die biwel hod aach niemand lese gekennd sogaa hoche kärschefiera hen die zuschdänd õõgeprangad un wie wyclif in england gfordad daß die kärsch sisch tränne solld vun weldlische macht un besidz in prag hodde jan hus messe uf daits un tschechisch beemisch gfoddad in konstanz hensen vabrennd obwohl daßsm frai gelaid vaschbruch hen drai joa devoa schun hense in prag drai borsche wu geje de ablasshannl waan vabrennd hodde pauka vun niklashause de beehme hannes es raisch goddes un ännäre soz ialrevoludzion vakind un is glai vahafd un vabrennd worrn am end vum joahunnad is de savonnarola vabrannd worre än dominikanamensch wu geje die mißschdänd inde kärsch gepredischd hod wieda zurigg hodda soi doctor theologiae gebaud des waa damals de heegschde akademisch grad su wie haid de professõ jezad hoda voalesunge halde gedärd dodebai hodda schun die iwwelische kärscheleea vun reue un buße dorsch die direkde gnade vun godd ärgänzd un sich donn uubemärkd als waida vun däm hohle gschwädz vunde ablaßpreedscha un vunde dobblzüngischkaid vun so viele kärscheowere endfärnd un hodda donn soi reschdfäddichungslehr fäddisch ghed när dorsch de glauwe wär de mensch geräschdfärdichd voa gott när dorsch m jesus soi laidn un tood dääd mär värgewung finne ned dorsch aischn duun un schaffe däm gejeiwwa hod die kärsch ihr ablaßpraxis ghed wo die predscha gsaad hen das won mär des un selles mache dääd bsdimmde gebeede schpräche bschdimmde ärwed due vorallm awwee ablaßbriefscha kaafe donn grääschd mär die schdroof ärlasse orra än doode fär dän wu mär dän ablaß kaafd hod grääschd soi schdroo ärlasse glai wann des geld im baidl klingd die aarm seel aus m faija schbringd hods ghääße dodegeje hod dä auguschdinamönch maddin ludda these gschriwwe fär soi kollesche fär daßemol ä klää bißje schwung in die diskussion kääm des waa am korz bevora soi thesebabia ausghängd hod die reformazion hod waidi värbraidung gfunne un bis in unsa zaid gräwe uffgeriß zwische de laid oofangs hods sich als mea zugschpizd bis hiie zum bauengriesch den wo de ludda abgelehnd hod un schließlisch bis hiie zum draisischjährsche griesch deer war so verloge un kriminell wie faschd alle griesch un es äänzisch wodrum daßes gonge is waa machd aach wann so e paar scheefärwa un gschichdskliddärär als nuch vun religion schwäze uf baide saide schdande die widdlsbacha friedrisch v vun de palz geje soin cousin max i vun bayan uf de ä said waare die habsburscha kadolisch un uf de annä said frongraisch kadolisch frongraisch pardna waa es evangelisch schwede wu aach geje die evangelische däne gekämpfd hod die prodesdandisch union hod geje die kadolisch liga gefochde und zamme hense geje schwede un frongraisch gekämpfd gewinna kään griesch uune grieschsgewinna waan schwede habsbursch un nadierlisch wie immä frongraisch in meyers konversationslexikon von hääßds värliera waars raisch die daitsche un bsunnärschd die pälza in waide daile vun sieddaitslond hod när ä driddl vum volk iwwalebd in de palz nuch wenscha drauß gelärnd hod kenna wie imma es raisch is nuch schdärka dezendralisierd worn un faschd alle häfe un schdrommündunge sin unna auslänischn oifluß kumme wannse ned gar ganz värlore gonge sin es raisch waa vum seehannl un iwwahaabp vunde seefahrd waidgejend abgschnidde wärend di onnan sisch all ihr kolonije gschaffd hän dodefia hods nuch ä gonz nai kuawüad gäwwe fär hannowa fär doß die änglänna aachemol ä bißje in daitschlond midregiere därfe wanns aach wie su viel wu daitschlond gschadt hot sysdemadisch scheegredd wärd solld mär des ned vagesse un gradsowenisch doßmä die kurpalz nuch viel mea zärschdiggld hod als wie doßse voahea schun waa un doß mära die gonzi owwapalz un all elsässisch lodringisch gebiede geklaud hod schun nõõ värzich joa hod sisch bidda gerächd doß mär die fronzeesisch gränz so gfezd hod do sin die fronzose als land un machdgaila worrn un hen alles weschdlisch vum rhoi han welle un sin ää ums anner mol ingfalle un hen gemord un gebrännd un vawieschd dosses zum goderbarme waa mär hod des baide hioschdoriga völlisch zu räschd fronzeesisch raubgriesch genännd wie donn de sunnekeenisch lui xiv inde palz als lije lui brichdischd in frongraisch keenisch waa isses gonz schlimm worn dem soi grieschsminischder luvoa hod mid brlez le palatinat dt brennt die pfalz nieder duud die palz abfaggle dän mordbränna mellag mélac iwwa die gränz gschigd dea hod midde rhoiamee baade un palz uhne grieschsärglärung iwwafalle un unsa eh schun kabudnes lond bis nuch mecha väwieschd des is aach dea vabräscha därwus haidelberscha schloß hod schbrenge geloßd aach die grooße romanische dome am rhoi hodda abgfaggld un draiväddl vunde laid ermorded un des alles fär zum ruhme vun dä grõõ nasion zur glaische zaid hän im siedoschde die dirge mid fonzeesischa unnaschdidzung õõgegriff un sin äs zwädd mol uf wien maschiad doo hänse donn die hugge voll griehd un alles bis belgrad väloan wie donn de melag oigfalle is hodde leopold i de läschd kaisa wu noch waida gschaud hod als wie uf soi habsburscha ärblond die trubbe abgezoche un geje de mellag geworfe des hod zwa de laid ned viel gholfe wailse dood waarn hod awwa wenschns äm raisch an dääl vun dänne gebiede gerädded die wu die fronzoose hän han welle dänoo is de prinz euscheen wirra zurigg ufde balkan un hodde dirke alles abgenumm wose sisch im joahunnad õõgeaischnd hän de greeschde kluu waa än õõgriff am sebdemba wia die dirge baim iwwagong iwwa die daiß erwischd hod des hods raisch mann gekoschd inglusiv offizia de suldan awwa hod rund mann väaloore gewonne hod dodebai awwa nimmi es raisch sunnan när nuch habsbursch wu sich vun doo õõ än drägg um die belange vum raisch gscheead hod joseph ii hod sisch nuch näddemol gschaid sich an raischsdärridorie zu vagraife wie sisch die kaisa nimmi ums raisch gschead hän sin die praiße grooß worrn ärsch sin die kuafärschde in des hailischn reemschn raisches schdraisondbix wie mär brandebursch ghääße hod keenisch in praiße worrn donn keenisch vun praiße än klääne awwa wichdische unnaschied praiße waa än klää un ziemlisch uuwichdisch häzochdum waid außahalb vum raisch sich dod selbad zum keenisch zu mache konnd ääm aichndlisch känna väbiede un de leopold i hods donn aach ausdrigglisch ärlaubd doß sich die brandeburchische kuafärschde aach im raisch hän keenisch in praiße genännd hän se waare ja dodemid kää keenisch im raisch als keenisch vun praiße waan se awwa im raisch keenisch un dodemid schun faschd ä konkurrenz zum daitsche keenisch voaallem waan se allwail schun keenisch im raisch wande nai keenisch un kaisa nuch gaaned gewähld waa wann also än kaisa gschdorwe wär ohne daßa soi suhn schunämol zum keenisch hod kreene geloßd donn waa doo schun mim keenisch vun praiße än annan mid närrem heeschan rang als wie de podenzielle drohnfolscha un dodemid selwad än podenzielle drohnfolscha die praiße hän also de habsburscha kongurrenz gemäschd des ging noodäm daß de soldaadekeenisch es praißisch milidär komblädd reformiad hod sowaid doß sich soi suhn friedrisch de gruße weja schlesie mid eestraisch in ä gonz serie vun griesche oigeloß hod doßa wägglisch de gruße waa hodda doodemid bewiese doßa denoo gsaad hod wonna aach noch so sea im räschd wäa ea dääds doch ned nuchemol mache wails ääfach zuviel doode un zuviel schade wäa was ea selbad waaschainds gsien hod was awwa haid nuch in kännäre schul geleead wärd un was aach die hischdorigär när sälde un ea värschdäggld väreffenlische des is daß soin ledschde de siwwejäarisch griesch än roine schdellvadreda griesch waa do gings ganimmi um schlesije zwische praiße un eestraisch sunnärn um die voahärrschafd uffm globus zwische englond un frongraisch die englänna hän in daitschlond voa allem in hesse soldade gekaafd fär se als kanonefudda in amerika zu värhaize wu daßse geje frongraisch gekämpd hän englisch bluud wär dodefär viel zu koschdbaar hod de fernau gsaad doßse gedengd hän zuglaisch hänse frongraisch rußlond un estraisch geje praiße ufghezd un praiße mid geld unnaschdidzd fär doß uf die waise die kräfde vun frongraisch uffm kondinend gebunne waan un so in iwwasee ned zum oisadz kumme konnde äm friedrisch soi grußes glick waa daß wia reschlos am end waa un kää reserwe mea ghad hod un die englänna in amerika gewunne hän un nix mea geschonsad hän daß doo grad die zarin elisabed gschdorwe is un iia nochfolscha peta iii zwar uuzuräschnungsfähisch un greeßewahnsinnisch awwa än troie faind un kridiglose bewunnara vum friedrisch waa wu soford de griesch gschdobbd hod un doß däm soi fraa kadarina die gruße die wo ian mõõ glai gschdärz hod de griesch aach nimmi ufgenumm hod ufnärrem onnan bladd schdehd nadierlisch aach zur dischbosidzion doß die drai aladn selbad völlisch blank waan un ned mea häddn waidakämfe gekännd när wea froochd vor ännäre ledschde un reladiv laischd zu gewinnende schlachd nuch noom geld friedrisch hod bis frongraisch un eestraisch gschlach un sogaa nuch ä bisje was gewinne gekännd ea hod praiße so schnell un guud wi meeglisch wirra ufgebaud un is ruhisch gschdorwe englond hod die gonze fronzesische kolonie in indie un amerika oikassiad hod awwa glai druf die usa wirra väloore wailse die hoche schdoian fär de griesch ned hän zahle gewelld habsbursch hod schlesie endgildisch valore hod sich awwa wie imma an onnäre voa allem am raisch schadlos ghalde frongraisch hod all soi kolonie in indie un amerika on englond valoore un die vaschbrochene eestraichische niedalande ned griehd de schdaad waa haillos iwwaschuldet un de keenischun soi marie andoanedd hen ia kepp valoore de schdaad waa haillos iwwaschulded un wie die schdaian als waida hochgschraubd worn sin hods volk rebelliad hod die fronzeesisch rewoludzion begonne vum bis auguschd hän sich uff schloss pillnitz kaisa leopold ii un de keenisch friedrisch willem ii vun praiße getroffe es ging wirra mol um pole un um es änd vum habsburgisch dirgische griesch uf dränge vun fronzeesische exilande gabs in de ledsch minud nuch ä ärgläärung mim ziel den könig von frankreich in die lage zu versetzen in vollkommener freiheit die grundlage einer regierungsform zu befestigen welche den rechten der souveräne und dem wohle frankreichs entspricht des hän die scharfmacha inde revoludzion als bedrohung hiegschdelld un glai vun sich aus de griesch ärkläad nadialisch wäärs färs raisch än klags gewäsd die fronzoose gaaned ärschd marschiare zu losse sunnan aach glai nuch all die geklaude gebiede aach nuch zuriggzhole wamma sich äänisch gewäßd wär awwa de habsburscha isses wie su ofd när um ia aischn lond gonge es raisch waane schurz egaal doo hen di onnan nadiarlisch aach nix geduun so hods om änd de raischsdebudazionshaubdschluß gäwwe nodäm daß eestraisch habsbursch mid frongraisch friede gschlosse hod hod habsbursch de kaisa aufdie linksrhoinisch gebiede vazischde gemißd fär doß awwa när kääna vunde grooße äbbes valiere duud hänse uffm raischsdaach bschlosse doß mär die käschelänna säkularisiere dääd när reschnsbursch un määnz sollde blaiwe wail der kuaärzbischuf aach raischsärzkanzla waa glicklischawais waare färschde klerus un pabschd kluch genuch dodefär de pälza caal theodoa dahlbärsch hänsm jezad woms zu nämme dea wus donn gschaffd hod die daitsch kadolisch kärsch un dodemid aach all annan zu ärhalde awwa die gonz linksrhoinisch palz waa ford un aach sunsch alles bis annanch dä napolen waa ärschd rewoludzionsoffizia donn hoda sich als kaisa ausrufe geloßd un de daitsche kaisa franz ii habsbursch was dann sunsch hod sich ändgesche de raischvärfassung ä zwädd kaisagron fär eesdraisch uffgsädzd donn hodde napoleon bayan bade un wirrdebärsch die voll souweränidääd gäwwe mär känn aach saache ea hod se sisch unna de nachl geriß de dahlbärsch hod färs bischdum zu sichre äm napoleon soi ungl dän kadinal fesch zum koadjudor gemachd dodebai hodda eändwrra schächd formuliad orra die onnan hän schlächd verschdanne jednfalls hän ainsche gmäänd doß dea donn aach raischskanzla wärre kännd die rhoiõõlischa hän de rhoibund vun napoleons gnade gegrind napoleon hodn uldimadum gschdelld un franz is zu kraiz gekroche un hod resigniad ea hod am die gron undie regiarung niedaglehd unns raisch fär ufgeleesd ärklääad mär konns sachzwang nänne un mär konn vun jurisdisch uuhaldba schwädze mär konn awwa aach ääfach sache värraad nodäm daß de napolion uffm riggwesch vun moskau vunde rußße praiße un englänna mol so rischdisch die hugge voll griehd hod un no elba värbannd worn is hod mär in wien oiropa nai ufgedääld gewinna waa wie imma frongraisch wu när än dääl vun soim raub hod zuriggäwwe gemißd värliera waar oiropa un daitschlond die färschde hän es raisch wira ufbaue gewelld awwa on habsbursch isses gschaidad selbad wolde se ned praiße odda aach äm onnan hänses ned gegennd fii waa fi worn grnda vum kaisadum in eestraisch fär was sich doo nuch mid konkurrenz beläschdige än daitsche bund hänse gegrind es volk hod de uffschdand geprobd äs ärschd parlamend hod än kaisaraisch unna praiße bschlosse där dummbaidl un keenisch hod abgelehnd und selbschd wie schbäda de bismark in versail es daitsche raisch ufgrischd hod waas hald när än daitsches raisch und nimmi äs hailisch reemisch raisch vun de daitsch nadzion es hambacher schloss hääßd aischendlich gaaned hambacher schloss sunnern käschdebursch oar maxbursch wail dasses in de käschdewäller liehd un wails anno nochwas es wärd so geweßd soi em bayrische gruhnbrinz max gschengd worn is so rischdisch beriemd geworn isses awwer erschd dorchs hambacher feschd wo mir pälzer wiramol do awwer mid indernazionaler bedailichung unser fraihaid aigefoddad han vum naischdadter maagdplaz schdaigschde hoch zum härz jesu kleeschderle un spazierschd als waider zwische wingerde un wald bis zum paakplaz un de burschweesch hoch zum schloss des sin högschens km middm schlossbersch m hoch drängd sisch die haad in roiewene enoi zwäähunnerd meder guggschde nunner uff die wingerd un wanns emol so rischdisch glaar is sieschde de schbayrer dum un mid e bissel glick sogaar s haidlbärscher schloss zweng därre guude aussicht hammer doo schun in zaide vum schaarlemanje bis zum aale oddo em gruuße un soine seehn ä greeßeri schudzoolaach gebaud fer die laid im lond awwer mir warn ned die eerschde mir han schun die reschde vun aale reemische oolache midgenuzd die eerschd käschdebursch is do wohl um dausendunebbes fer de schbeyrer bischuff gebaud gen der wo se dann um die jaahunnerdwend em schbeyrer hochschdifd gschengd hod demm se dann ach bis zum napoleon gheerd hod im gonze middlaldr waa die keschdebursch de middlbungd vun dere verwaldung vun de schbayrisch kersch die milidärisch scherung hen di burschmanne innekäd viele vun dänne waan vun hoche un heegschde familije die wo mer so had ans hochschdifd binde wolle so hen do die härn vun lichdeschdää un häpprm die graafe vun veldenz un zwääbrigge un die härzeesch vun palz zwääbrigge gediend ofd waan die bischöf dord un anno is in de burschkabell de wiesbaadner glaus zum bischoff vun schbayr gewääld worn erschd in de bauerngriesch is die bursch erowerd besedzd un ausgeraamd worn donn hodse im zwädde maggrafegriesch nuch ebbes abgriehd awwer de schbayra bischoff magwaad hodse glai reschdauriere geloßd drodzdem war ihrne wischdischkaid fleedegonge denn dreßischjeerische griesch hod die keschdebursch zwaa nuch iwwerschdanne awwer im pälzer ärbfolschegriesch waa se uubewohnd un do hen die franzoose se doch ziemlisch niedäägemachd am oofong vum joahunnerd is die gonz óólach nuchemol befeschdisch worn awwer aom end vun demm joahunnerd isse sägularisierd un em nazionalgud zugschlach worn noom wiena kongreß is die ruin noo bayan gong un die hense an seschzee bärscher vun naischdadt winzinge un mußbach verkaafd midde keschdebursch waas aus die ruin hod mär fär feschschä pol polidisi akzione genutzt óm mai sin don um die laied uffs hambacha schloss gzoche un hän ainischkaid un räschd un fraihaid gfordärd ainichkaid vum gonze daitschlond ddaßs sold när ään schdaad soi borjaräschde mänscheräschde fär än jede fraihaid fär z schwädze fär soi mainung z saache fär z demonschdriere fär sich zu värsammle un sisch zammezschließe un fär solidaridäd mid alle annäre nazione wu daß aach fär iane fraihaid kämpfe nadierlisch sin die wischdigschde laid glai verhafd worn wie des jo haid nuch in daitschlond su iwwelisch is womär geje stardbahne un adombombe geje umweldzärschdörung un bängsdadum un geje kabidalismus un induschdriewillküa demonschdriad die rädelsfüra sin nóó iwwarem joar voa än assisen gerischd in de fäschdung landach gschdsälld worn wu gschworne zu endschaide hen de siewepaiffa hod dänne siwwe schdun long de marsch geblase un all sinse fraigschbroche worn iwwa dän unne óógäwne ling sin sogaa nuch die gerischdsbrodokolle als download z hawwe nódäm doßs do doch so monsche grumpl midde bayrisch regierung gäwwe hod hän pälzisch abgeordnede än zendralkommidee gewähld und des hod die ruin fär gulde gekaafd unm bayrische gruunprinz un schbädare keenisch maximilian ii fär di huchzaid gschängd saidäm hääßd die käschdebursch maxbursch de max hodse wälle uffbaue geloßd hod aach de uffdraach gäwe awwee sgeld hod ned gelongd när die hälfd vunde zugsaade gulde is kumme un nóóm joa hoddi ärwd wirra uffghead ärschd wie die maxbursch ausm widdlsbacha ausglaischsfóó no naischdadt kumme is hod mär werra óófange gekännd mid subschdanzsischarung un uffbau naischdadt hod soi sach glai päfegd hiegriehd mer hod uugfärded hiegeje gekännd un aach enoi alles waa sisch un offe fär än jede donn is des guude schdigg nóó därkm kumme onde krais där hod donn glai typisch daitsch reagiad un ärschdemol gidda un schlässa óßógebrung un donn uffgebaad saiddäm därfs volk von drauße zugucke wie soi vatreda drinne faian die schlimmsde massemörda un griegsdraiba wie de us bräsidend busch wärn dohie ingelade fär sisch die gonz demogradie óózugugge die wu doßm volg fehle duud waaschainds laihds on de definizion dämogradie häßd all die machd gehd vum volg aus uff huchdaitsch hansgetrauwe ribes aach kanzdrauwe odda kanzdraawe uff schriftdaitsch johannisbeeren sin meischtens heckefermisch wachsende un oft in gärde se finnende obschtplanze die meischde sorte kammer esse aber net alle schmecke gut die bliete vun der schwarze sorte werren ach genumm fer parfüm herzustelle die truuschele sin a e art vun de hansgetrauwe un e mischling vun denne un ennere annere art nennt mer jostabeer was sich aus de schriftdaitsche werter fer die zwo planze sammesetze dut in de wisseschaft werren nur kreizunge aus schwatzer hansgetraub un truuschel als jostabeer bezeichnet es gebbt um die hunnertfuchzich arde un viele serte un zuchtforme schwarze rote aach weiße de bliedestand is meischtens trauwefermisch un enthällt viel bliede die planze sin entweder zwittrich das heyscht das ey blied zwo gschlechter hot orre zwoheisich das heyscht dass ey ganzi planz nur bliede vun eym geschlecht hot in de beerscher gebts zwansich bis hunnert klenne keere hansgetrauwe gebts vorwieschend uff de nordhalbkuchel e paar arde gebts awwer a in de ande in südamerika die kuldivierte hansgetrauwearde un sorde kummen allegar vun schwede bis uf die truuschele die wahrscheinlich ausem himalaya kimmt hautfliggler ladeinisch hymenoptera sin e ordnung vun de insekde mit durschsischdische fliggel zu ene ghere zwee unnerordnunge di planzewefze symphyta ohne oischnierung un di talljewefze apocrita mit oischnierung am hinnerleib da sogenannde wefzetallje talljewefze sin di ämänze wefze un biene zu denne aa di hummle ghere di unnerschiedlisch große vorder un hinnerfliggel vun de hautfliggler sin während em flug mitenanner verbunne in der reegel hawwe se große faceddeaare un drei punktaare di mundwerkzaige sin je nach ihrer funktion zum beiße kaue odder suggle unnerschiedlisch gschdaldet di fiehler sin mehrgliedrisch di weiblische hautfliggler hawwe en schdachel wo urschbringlisch zum eierleeje beschdimmt war awwer bei mansche arde zumne wehrschdachel umgebildt is zu de hautfliggler ghere di klänschde gfliggelde insekde di erzwefze di klänschde insekdeart iwwerhaupt is di erzwefz dicopomorpha echmepterygis vun der di männsche bloß mm groß werre di gräschde hautfliggler dageeje erreische bei are kärwerläng vun siwwe zendimeder fliggelschbannweide vun ugfähr zäh zendimeder haßloch is e verbondsfreii gemoinde im londkreis derkem in de näh vun mannem ludwigshafe der ort werd als es greeschde dorf in daitschlond bezäächeld im londkreis derkem is haßloch die greegschd kommun noch vor derkem selwerschd des dorf hot e ausgeprächdi infraschdruggdur mit viele schule un meeglichkeide fer zum oikaafe die umlichende orde vun de region sin iwwerwiechend innerhalb vun minudde zu erreische haßloch liggt eschdlich vun naischdadt an de woischdrooß un is n dääl vun de metropolregion rhoi neggar londkreis derkem siedwestlisch von mannem und ludwigshafe es liggt an de boohschdregg mannem lautre die audobooh a liggt an de nerdlisch ortsgrenz vun do sinns kilomeder bis nooch ludwigshafe mannem haßloch is im gonze e zusammehängendi siedlungsfläsch de sied eschdliche dääl vun haßloch die wehlach liggt e bissl abseits haßloch is weeche de herrschaft vum graf vun loininge eher prodeschdandisch wie mer aa an de alde evangelische kersche chrischduskerch ludderkerch pauluskerch siehd im geechesatz zu de zwää eher neiere baude vun de kadoligge st gallus und st ulrisch es wappe hennse in minsche entworfe un offiziell verliehe dodruff sieht mer de goldene leeb vun de kurpalz un neewedro drei silwerne adler vun de loininger grafe de dobbelhooke wu aussieht wie e s wu letztrum is is e aldes gerischdssiegel haßloch hot städtepardnerschaffde zu denne gemoinde im sebdember find in haßloch seit es andechser bierfeschd stadd wu e paar dausend bsucher jedes johr hiekummen außerdem gibts seit im mai sogar e woifeschd es äldeschde haus in de gilergass in haßloch ist ausm jahr und hot e großes door seid ischs aa hoimatmuseum un kuldurzentrum bei haßloch liggt de holiday park des isch en freizeitpark mit fahrgschäffde wie unner onnerem em frieh fool tauer mit em freie fall aus meder ennre wildwasserbooh un de achterbooh expedition tschifoors haßloch hot e halle un freizeitbad mit außenoolag de badepark wu mer aa in die sauna konn außer dem gebts in haßloch noch e pferderennbooh und e paar theaderbiehne un e großes veroinswese iwwerrall gebts spielplätz und sportfläsche un im wald sogar en trimm disch paad in haßloch is hauptsäschlich induschdrie fer medall oosässisch booll päggetsching jurobb die ehemalisch schmalbach gottlieb duddeheefer gmbh un die dinex es booll päggetsching jurobb ball packaging europe isch eens vun de modernschde und greeschde geträngedosefabrigge vun de weld do isch die erschd l doos fer bier hergschdellt worre haßloch is teschdmargd fer neie markeardiggl un konsumprodukte im haßlocher äänzelhonnel kommer schunn zeich kaafe wus wuonnerschder in daitschlond erschd spooder se kaafe gibt ins hasslocher fernseh werrn demweeche äächens gedrehte werwunge fer die neie produkte oigeblend un e paar zaidunge gibts speziell mit oozääche fer haßloch demdeweesche hän a e paar haßlocher e kart wu mer säähne konn was die kaafen die gsellschaft fer konsumforschung hott haßloch demweeche ausgsucht weil die haßlocher faschd de daitsche durschschnitt sin z b beim alder und in die soziale schichte un weil haßloch so e middelding isch zwische dorf und schdadt die haidelsbursch bai waldfischbach is e inzwische erloschenie befeschdischdie hehesiedlung aus keldischer un remischer zait die haidelsbursch dere keldischer odder remischer name net iwwerlieffert is is gesche v chr also schun zu spedkeldischer zait besiedelt worre is in remischer zait ausgebaud und im jahrhunert erlosche heit sinn noch die reschde vun zwä dore un vun trebbe maure un enrer zischdern erhall die ålach is komplett mit wald zugewachs awwer es fiehrt e pädel durch die ruin leit km siedeschdlich vun waldfischbach boialwe uff äm felsrigge vum drei summer berch in m heh rechts owwerhalb vum schwarzbachdal ma konn nät mit em auto hiefahre vum parkplatz galcheberchhaus bei waldfischbach boialwe is e waldwonnerwäg ca km e schdunn zu laafe ausgeschildert vum parkplatz summerdell im schwarzbachdal fiehre e paar gut ausgeschilderde waldwäge mit vaschiedene schwierichkeitsgrade un länge zur heidelsburch gewähnlich sinns klänne waldwäge odder geschodderde holzabfuhrwäge die oinsomere känne schunn e mol gut zugewachs sinn noch de wahrschoinlisch grindung in keldischer zait aus der ma minze gefunn hat is die siedlung in remischer zait vermudlisch in de birschergriegszait vum draikaiserjohr n chr erschmols widder korzfrischdisch als befeschdischung genudzt worre dann isse in de wirre um n chr als siedlung ausgebaut worre un dann n chr widder verlosse worre um n chr is ernait gebaut worre vor allem die abschnittsmauer zur sischerung vum plateau net weid entfernt is e remerschdroß dorchgong so dass die ålaach domols wohl nät gonz so abgelää war wie s vielleicht de åschoi hat eventwell is die burch in schbetkarolinischer zeit nochemol ausgebaut wor bearweidungsschbure om kommerdor siehe grad deno aus in ännrer urkund vun is von äm felse bunenstein die redd der vum graf arnold vun homburch on graf walram ii vun zwäbrigge verkaf wor is des muss sich uff die schdell beziehe zumal de nome heidelsburch aa erschd im middelalder ufftaucht jedenfalls wollt de walram do e nei i burch erbaue awwer des hat dann nohär doch nät schdattgefunn de nome heidelsburch losst vamude dass die leid im middelalder e iwwerlieferung gehatt honn no der heide die die burch in vorchristlischer zeit gebaut honn solle des deet jo zu de remer odder kelde als erbauer basse der nome fallt aa in eim schriftschdick aus waldfischbach vun ungefähr in die mauer sinn viel sschdääbleck vun graab denkmeler ausm zwädde un m driddä joahrhunnadd n chr verbaut worre dodezu ghert ach de graabschdää vun em forschdbeamde ladainisch saltuarius publius tertius un soiner fraa die ma im joahrhunnadd bei erschde ausgrabungsarweide gefunne hodd als symbol vun soiner amtsgewald als ferschder treschda e kleeni axt beklaided isser mit em gallische kapuzemandel im em hordfund in de haidelsbuursch ausm joahrhunnadd is so e werkzaisch im original gfunne worre die agschd is en sogenande harzraißer wo ma zum gewinne vun boomharz verwend hodd die fraa treeschd e gstufdes tunika ardisches fußlanges gewand in de link hand treschd se e sogenantes bersearmband ah wommer s nät gonz sischer wisse konn obber werklisch e ferschder war hatt mers do mit m äldeschde indiiz fa waldadminischdration zu due die original graabplatt is haid im hischdorische museum vun de palz in schbaija uffbewahrt awwer on ord un schdell sieht ma e reblik vun außerdem hodd es hoimatmuseum in waldfischbach e holzschnitt defu dort sinn a minze werkzaisch und keråmikbruchschdigger vun de haidelsbuursch ausgeschdellt zu em um dord verborschene hort aus medallgescheschtänd geheren newe de erwähnte raißaxt radnawe e pann en draifuß en sens e pluchschar e seche schofschere waideglocke äxt leffelbohrer un sechs medallkemm zur texdilverarwaidung ma konn also ånämme dass die heidelsburch domols so e art befestischder gutshof war wo näwer de forschdwärtschaft a ackerbau un viezucht sowie hondwerkliche tätischkeide e wichdischie roll geschbielt honn dursch de große alemanneoifall im spädsummer is die haidelsbursch unmiddelbar betroffe worre un schbäder nemmer besiedelt worr ma vermud dass des schwarzbachdal um die haidelsbursch noch zur remische provinz germania superior ghert hot un domit zum verwaldungsbezirk der civitas nemetum also der gebiedskerperschaft um noviomags dem haidische speyer hauptquelle fer den ardikel is helmut bernhard die heidelsburg bei waldfischbach ein kaiserlicher domänensitz saltus in karl heinz rothenberger karl scherer franz staab jürgen keddigkeit herausgeber pfälzische geschichte band institut für pfälzische geschichte und volkskunde verbesserte auflage seiten helmut metzger juli in derkem dezemba aach in derkem waa ä gruuße pälza audor noom realschulabschluss es ääjährisch middla raif hodda baide pälzisch pangsionsooschdald ä vawaldungsleea gemachd un die priefung färde ghowene dienschd abgleehd de griesch hodda vun oofang oo midgemachd denoo wara drai monad griechsgfangna im griech hoda es ziechlas helene luise ghaiad mid däm wua zwää sehen ghad hod un aus de gfangeschafd frai hodda baide pangsionsooschdald waidagschaffd bisa als omdsrad noom härzinfargd donn muldimalad friehpangsioniad worre is inde folschnde joa issa zwische härzatagge nierevasaache bääambudadzion un onna malesse als mundarddichda un mensch zu bsunnaschdäre greeß uffglaafe echa doßa donn im krongehaus vaschdorwe is schun vun kind oo ons deglamiere vun mundardvärsja geweehnd hodda inde gfangeschafd die bund biehn gegrind un is mid därre sogaa uf turnee in onnan laacha gschiggd worrn ä grooßi ärlaichdarung fär ihn selwad un soi kolleesche nadialich awwa aach fär di gfangne wu so ä klää bißje abwegslung griehd hän schun bald noode ändlassung hodde mezgas helmud oogfonge zamme midde londsknächd ufzedrede un vun doo on hodda aach nimmi uffghead zwische uffdridde un berufsärwed hodda alles wu em uffgfalle is un alles wasm soi uffdridd glehrd hän aach noch in bicha gepaggd ä gonzi longi lisd voll meah als wie mär doo uflisde känne awwa ned när bicha hodda gschriwwe sunnan aach heeaschbiel un biehneschdigga aach dodevun ä klää auswahl noo soinäre pangsionierung hodda soi humorvollschde wärge gschaffe un außadäm aach noch inde schule pälzisch unnarichd när fär die schbrooch zu ärhalde schun inde a hodde helmut mezga soi audobiographie begonne un die hodda donn als fordgschriwwe un wia des nimmi gschffd hod do hod soin jirge des nodiad die audobiographie hämma geposded griehd un uf die dischb gsedzd wose als noch schdeje duud un druf waad doß wea dändo ardiggl so ausbaue duud wiea des jo wais god aach längschd schun vadieend hod hermerschberch amtlich hermersberg is e ord in de vebandsgemä waldfischbach boialwe im landkrais siedweschpalz inde palz in daitschlond hermerschberch is de greeschde ort uf de sickinger hee es gebiet wo hermerschberch entstan is hat emol zu quärschbach geheert e kleneres geheeft hermerschberch werd in em urbar giderverzaichnis fum kloschder maursminschder im elsass ausm johr erschtmols erwähnt de kaiser otto ii hat die gechend im johr em kloschder hornbach bai zwäbricke geschenkt die erscht gesichert nennung find sich im kopialbuch vun de burch falgeschtää ausm johr bai enerer dälung fun de zehntrechte selmols is hermerschberch am dunnerschdaa no dem hail märz urkundlich erwäähnt wor boiemäschder ist de summer erich die wahle zum gemänerat sin so ausgang die hermeschbeier kuldur werd fun de veraine getraa iwwer de ort hinaus bekannde feschde sin es schnapsgassefeschd schtroßefeschd im auguschd un de oschderrock konzerd an oschdre in hermerschberch werd hinnerpälzisch gesproch wobai in de aussproch es e oft wie e ä ausgesproch werd baischbiel de daitsche satz ich besitze keine einzige mark mehr werd im hinnerpälzische ich han kee marg meh ausgeschproch de hermerschbeier schbrecht dene satz eher ich han kä märg mi bis ins letschde johrhunnerd war hermerschberch ain bauredorf es hat wait iwwer hunnderd baure geb un e haufe schapsbrenneraie desweeche werd bis hait die bergschtroß a schnapsgass gehääs hait hats awwer nur noch zwä baure im ort sin zwä firme fer medallverarwaidung un e kunschdoffirma außerdem hat es e haufe handwerger und geschäfte unner annerem e autowerkstatt mit tankschdell un e iwwer de ord hinaus bekannder baumarkt weitere besonderheite sind die schtraussefarm om ordsrond richtung waldfischbach sowie es schdrohheizkraftwerg im noibaugebied die maischde hermeschbeier schaffe awwer in de umliechende gemääne und städt hermerschberch ist dorch die bundesautobahn a permesens nonnwailer ans iwerrechionale stroßennetz agebunn net nur innerhalb daitschlands sunnern aa an luxemborch un frongraisch herxem amtlich herxheim am berg an de woischdroß ist en ort unn ortsgemää in de verbandsgemää fräänsm im landkreis derkem in de palz herxem liechd an de daitsche woischdrooß am weschdrånd vun de owwerrhoiewene eschdlisch vum pälzerwald die näggschdgreeßere schdadt is derkem siedlisch vun herxm im johr iss de ord des erschdemol als heriesheim erwähnd worre s wohrzääsche vum ord iss die johr aldi avangelisch kärsch di kärsch iss im johr gebaud worre unn iss dodemid eene vun de äldschde sagralbaude in de palz de longhaus iss gebaud worre die moleraie im gwelwe vun de apsis schdamme ausm johrhunnerd de gemäänderad vun herxem dudd aus rodsmidglieda bschdehe unn hot en ehreamdlische ordsbirgamaischda als vorsidz die jetzische sidzvadäälung im gemäänderad die blasonierung vunnem herxemer wabbe dudd laude in rod uff grienem draibärsch ä uffgerischdedi silwani hagg midd goldenem schdiel im ord gebbds ä aldi wehrmauer wo uff ä läng vun meder erhalde gebliwwe is die evangelisch kärsch st jakob is ausm johr wobai de chortorm vun is unn die moleraie ausm unn johrhunnerd schdamme neewe em romanische urschbrung lasse sisch aa barogge unn godische bauelemende akenne es paffehofdoor is eens vun de baide doore vun de herxemer schdadtbefesdischung gewessd unn noch hait isses johr alde door erhalde heitzedaach werd im ord dischbediert iwwer die glock in die kärsch sie hot e hakekreiz geheert awwer de ordsgemain es herz jesu kleschderle in naischdadt is ä kloschder vun de herz jesu prischder ääns vun de jingschde iwwerhaubd noom ärschde weldgriesch sin die daitsche missionare aus de kolonie ausgewies worn wail mer net guud hod vazeele gekennd was die daitsche fer schlechde laid sin wann die mensche zuglaisch vun dene schlechde laid ner guudes erfahre un so sin die herz jesu prischder vun de kameruner missione zuriggkumme un hen es kloschder in naischdadt gegrind denn schdääbruch uffm käschdebärsch hen se schunn im vorjaa gekaafd ghed un aus demm haus vum voabesidza hen se ä kabell unä seelsorschhaus gemaachd in de nägschde paa joar sin dann iwwer laid dohie gebilscherd um do de moses de un de verlorne sohn als frailichdschauschbiel oozugugge die websaid vum e hohl is in dief ins gelände oigschniddener weg hohle bilde sisch im leeß awwer aa in verwittertem bundsandschdåå wånn in uubefeschdischder weg jazehnde odder jahunnerde lång benutzt wärd im leeß knne mehrere meder hohe senkreschde wänd schdehebleiwe schdeile bschunge heißt ma resche tibische gebiede mit hohle im leeß sin s woiverdel in niederschdreisch un da kaiserschduhl in siedbade im rhoifränggische gebied find ma se vor allem im weschdlische kraischgau an da bergschdrooß zum beischbiel in laidershause un di weiß hohl bei nußloch un in rhoihesse bei de rhoihessische derfer alsem un mettenem exischdiert des greeschde hohlesyschdem vun daitschlånd in alsem sin kilomeder erhalde di hoch schdrooß in alder fernweg wu vun heidlberg aus quer dursch de gånze odewald gfiehrt hot is zum deil noch als hohl im bundsandschdåå zu sehe in bschdimmde bereische vum bundsandschdåå im pälzer un odewald sin kärzere odder längere abschnidde vum hohle net selde di wänd in leeßhohle diene verschiedene tiere als lebensraum insekde wie verschiedene aade vun wilde biene erdhummle un wefze awwer aa vggl wie bienefresser un mauersegler baue ihre brutrhre in di leeßwänd reinhard wolf un dieter hassler rausgewwer hohlwege entstehung geschichte und ökologie der hohlwege im westlichen kraichgau verlag regionalkultur isbn humborch is e schdad im saaland wo so schdigga lait wohne es is die graisschdad vum saapalz grais unn sidz vun de saalännisch unniglinigg in humborch schwedze die laid saapälzisch das is e saalännischer dialekd nóóm pennsilweenisch waaschains de wichdischde pälza dialegd außahalb vum kärnland uff hochdeidsch häßd de ord homburg humborch leid im oschde vum saaland an de ausläifer vum pälzerwald die weschdliche schdaddeel ehnedd beede schwazebach schwazeagger werschwiller un ingwiller leie im bzw am dal vun de blies de deelweis vewende namenszusadz saa manchmol ah humborch saa is kenn offizieller beschdanddeel vum schdadname und bedeid ned dass humborch am fluss saa leid sonnern is e korzbezeichnung fa es saagebied die nordweschdliche deel vum schdadgebied leie in de groß weschdpälzisch moorniederung em landschduhler bruch das sich iwwer kilomeder vun schwazebach bis laudere erschdreggd de geographisch diefschde pungd humborchs med m befind sich beim abfluss vun de blies aus em humborjer schdadgebied bei ingwiller die hegschd erhebung is med m die ehnedder heh zwischen kerbrich und ehnedd die schdad bestehd aus humborch schdad und nein schdaddeel nom alphabed sin das beede bruchhof sandorf ehnedd errbach järschborch kerrbrich reiskerje schwazebach und werschwiller de schdaddeel ehnedd däld sich in ehnedd ingwiller un schwazeagger de schdaddeel järschborch unerdääld sich in järschborch altbrädefelderhof un webswiller zu errbach geheere die ordsdeel labbedascherhof un johannishof werd a hingelsbix genennd zum dobbelord bruchhof sandorf geherd de ortsdeel echelschäd erschde siedlunge had s bereids zu de remerzeid im heidiche ordsdeel schwazeagger als wichtichie schdation an zwee sich kreizende fernschdroße metz mainz und drier schdroßborch an gleicher schdell soll a e siedlung vun de mediomadrigger gewehn sin das is allerdings haid umschdridd besonersch noh minzfun in de omgechend die hohenburch war im jahhunerd sidz vun de grafe vun humborch die han vum pälzisch kurfärschd un daidsche keenich un reemisch kaisa ludwich em bayer far ehr schdad am fuß vum schlossberch die schdadrechde erhall noh em dod vum ledschde graf im johr is die burch un die schdad an die grafe vun nassau saabrigge gefall die baude in der zwett hälfd vum jahrhunerd die burch in e renaissanceschloss om in de reunionszeid had de franzesische kenich ludwich xiv dorch sei feschdungsbaumeschder vauban schloss und schdad in de johre bis zu erer schdarge feschdung ausbaue geloss die grundschdrugdur vun de aldschdad schdammd aus der zeid die feschdungsanlache sinn und noh eme widderuffbau ab im jahr endgildich geschleifd wor ab sinn die indrugsvolle ruine uff em schlossberch freigeled und resdaurerd wor sie sinn heid e sehenswirdichkeed uff de baroggsdroß saapalz bis nom erschde weldgriech war humborch also e dääl vun de palz es iss awa nom griech zum saagebied komm welches als mandadsgebied vum velgabund unna die fuchdl vun frangreich komm un fa die ganze johr vun de waimara rebublig aah dord geblieb is aah noom zwedde weldgriech is es werre beim saaland geblieb wie das selbschdännich woor is humborch had ä guudi un waid bekanndi unniglinigg die is med rund beschäffdichde de zweddgreschde aweddgeber in de schdad auserdemm kann ma dord a medizin schdudeere de uni angegliederd is e schulzendrum med schule far gesundhedsfachberufe weiderhin gebds fünf grundschule zwee erweiderde realschule un drei gymnasie saapalz gymnasium johanneum und es chrischdian vun mannlich gymnasium es berufsbildungszendrum bbz humborch in de nähe vum haubdbahnhof beschdehd aus mehrere berufsfachschule un fachowerschule sowie eme oberschdufegymnasium auserdemm gebds noch die volgshochschul je e schul fa lern un geischdich behinerde sowie es chrischdliche juchenddorf cjd in schwazebach dord kenne behinerde mensche e beruflichie erschdausbildung mache humborch is zur zeid die wichdichschd induschdrieschdad im saaland med iwwer sozialvesicherungspflichdich beschäfdichde bei inwohner das endsprechd was die awedsbladzdichde angehd bundeswaid bladz großbedriewe med anzahl vun de beschäfdichde es wohnverdel im dreiegg zwische de eisebahnlinie noh saabrigge de betschbacher schdroß un de saabrigger schdroß heeßd bei de alde humborjer inoffiziell neigriggebach es is dorch die ahnsiedlung vun eisebahner die haubdsächlich vun kriggebach in de näh vun laudere zugezoh ware endschdann med de insedzend bauluschd om is das verdel erschloß wor die schdroße vum verdel sin noh musigger benennd wor wahrscheinlich weil die anwohner die musikalisch dradition aus ehrm heimadord weider geflechd hann härschhorn is e klääni schdadt mit euwohner im odewald un im hessische neggerdal an da hessische riviera wie ma sescht di alt schdadtmauer am negger entlång is gut erhalte do schdehe umiddelbar haiser druff owwerhalb vun da schdadt ligt e kloschder un e burg in da schdadt sin etlische fachwerkhaiser erhalde des dorf härschhorn werd ugfähr mit der burggrindung um entschdanne seu hot s di schdadtreschde erhalde un is vun are schdadtmauer umgewwe worre hot en verherender schdadtbrånd des so genånnde hinnerschdädtsche fascht gånz vernischt sin deile vun der schdadtmauer vun eme hochwasser mit eisgång zerschdert worre während em dreißischjährische krieg is härschhorn åns ersbischtum määnz gfalle di bevelkerung is verarmt di pescht hot di bevelkerung weider dezimiert un fascht ausgelescht noch em weschdfälische friede hot ma de ort mit lait aus der palz kurmäänz kurtrier lothringe tirol un da schweiz widder ufgsiedelt seit ghert härschhorn zu hesse seunerzeit zum großherzogtum hesse damschdadt zu härschhorn ghere heit aa di benochbarte derfer erschhoim di ältscht siedlung in da gejend långedhal unner haabrunn un di hälft vun igglsbach di ånner hälft ghert zu ewwerbach un dodemit zu bade di burg härschhorn is ugfähr vum johånn vun härschhorn meglischerweis aa vun seum vadder em kunarad rind vun schdåånisch konrad rind von steinach gegrindt worre des wabbe vun de herre vun härschhorn geht uf vorfahre vum johånn uf da burg härschberg bei leidershause an da bergschtrooß zurick un zeigt e geweihschdång vun eme härsch dodevu hawwe di burg di burgherre un schließlisch aa der ort ihrn nåme im johrhunnert is di burgåålag ausgebaut un erweidert worre ihr heidisches aussehe hot se am end vum johrhunnert erhalde wo se im schdil vun da renaissås ähnlisch wie e schloß umgebaut worre is di burg is noch ausgschbroche gut erhalde die beschdeht aus are kern odder haubtburg an da hegschde schdell are owwere un are unnere vorburg un is vun eme weitleifische befeschdischungssyschdem umgewwe wo bis zur schdadt nunner reischt alle gebaide sin aus ärtlischem rodem såndschdõõ errischt des karmeliterkloschder härschhorn mit seunere schbätgodische kärsch mariä verkindischung is vun de herre vun härschhorn gegrindt worre des ligt unnerhalb vun da burg un iwwer der schdadt des härschlbad is de berimtsch schwimmstalt in gonz mannem de jidisch kaufmann bernhard herschel hot nach seim asscheide ausm lewwe a halwe million deitsch goldmark on mannem gschdiftet um e bade ooschdalt zu baue vun däm geld häwwe se donn vun des bädle in u in de inneschdadt gebaud de baumäschter is de richard perrey worre in de ns zeit wurds donn als städtisches hallenbad beschriwwe do de herschl jo n jud woar des härschlbad hot ä greß vun m² un woar unnnerteilt in ä paar schwimmhall männa fraue und volksbad wannebäda sunnterrass sauna ä wäscherei un ä bädl für köter ä wellebad woar a do abba nachm addi wurds zerbombt un nimmi uffgebaut es gibtn alds lidchä üwwa s herchlbad mitm text wissd da wo isch mei ärschl bad im härschlbad di ilse rohnacher geborene moos am juli in heidelberg uf di welt kumme am mai in zigglhause heidelberg gschdorwe waa e pälzischi mundaaddischderin wu aa uf hochdeitsch gschriwwe hot ihr bereische ware liirik proosa hrszeene kinnergschischde unn essejs ihr kindheid hot di ilse rohnacher geborene moos deils in kaiserslaudere verbrocht un deils in zigglhause wu se di ledschde jazehnde vun ihrm lewe gewuhnt hot verheierd waa se mim hans rohnacher wu illuschdrazione zu ihre bischer beigedraare hot zunegschd hot se in heidelberg e ausbildung zur wwersedserin gemachd dann in moinz kunschd schdudierd un schbäder in månnem soziaalpedagogik dort in månnem hot se dånn aa als soziaalpedagogin geaaweit bis waa se kuldurreferendin vum schdaddeil veroi zigglhause bei demm se aa grindungsmidglied un ehremidglied waa vun bis hot se in da akademie fä äldere in heidelberg kurse iwwer di endwigglung vum dialekt un iwwer pälzische mundaadlideradur abghalde im germanischdische seminaa vun da uni heidelberg waa se immer widder als gaschd im haubdseminaa iwwer de heidelberjer dialekt ihr gedischde sin kinschdlarisch kreadiv un deils aa zeitgridisch ihr gedischt na un die insekte latäin insecta sin e klass vun gliederfießer die wisseschaft wo sich mit de insekte befasse dut is die entomologie wie de name insekte orre a die nomenklatur schun seet is e insekt e ingeschnittenes viech es gliedert sich in de kopp caput die bruscht thorax unn de hinnerleib abdomen die sich a selber widder in verschiedne segmende indäle wo mit schdrabbazierfäiche häutcher intersegmental häutcher verbunne sinn auße rum is e außeskellet aus chitin die trachee sin zum atme do a im wasser leewende insekte henn so e tracheesyschdem es werd so genutzt in dem die viecher entweder luftblose mit unner wasser nemme was de riggeschwimmer so macht orre a de gelbrandkäwwer wanner unnerm eis is un nit an die luft kann orre se missen an die owwerfläch gehe um se atme libellelarve zum beispiel henn was besonneres die henn tracheekieme das sin stark verzweigte un alle organe versorschende un a unnernanner verbunnene schläuch am ganse kerbber manschmo a ganse luftsäck se sin net nur do wo mer se vermut sondern a an de fiehler un in de flieschladere se ende in de dinne tracheole wo dezu do sin dass de sauerstoff ins gewewe gehe kann die löcher wo die luft dorschgeht heißen stigme ey stigma is normal oval orre schlitzfermisch henn e filder drin wo de dreck drin hänge bleiwe soll unn se sinn an de seide vum thorax un em abdomen wann es insekt was fresst dann gehts dorschs maul dorsch erscht in de schlund vun do her werds in de verdauungskanal gesooche dorsch die speißerehr gehts fudder in de kropf wo vorverdaut un vorrät uffnemme kann wo bei manche arde ver die larve se fiddere benutscht werd dann gehts in de kaumache wo es fudder zerklennert der teil vum verdauungssyschdem nennt sich de vorderdarm zum middldarm dodezu rechnt mer nur de maache in demm werren die nährstoffe uffgenumme die maphalgische gfäße sin schläuch im abdomen vun denne viecher wo sackgasseardich vum darm meischdns em üwwergang zwische middl un hinnerdarm abzweischn un die nemme ausm blut die abfallstoffe uff un leidn se in de verdauungskanal de hinnerdarm unnergliedert sich in de dünndarm de grimmdarm wo oft mit bakderje wo nährstoffe abbaue voll is unn dann de maschddarm wo es wassa was in de scheiße war uffgenomm werd außerdem werd se do gelaachert bis es insekt kagge muss wo die scheiße wie beim mensch üwwer de hinnere rausgeloss werd es nerrvesyschdem besteht ausm bauchmark un re reihe vun ganglie das sin s herrn wo die sinnesreize vun fiehler unn aue verarweit es unnerschlundganglion wo vor allem de kauvorgang steuere dut drei ganglie im thorax wo die fortbeweschung bediene unn die ganglie im abdomen die sogenannde abdominalganglie wo die innere organe steuere dun außerdem gebts noch es periphere nervesyschdem wo es herrn un es bauchmark mit muschgele unn sensore verbind um die beweschunge zu steuere unn dann gebts noch es viscerale orre a vegetative nervesyschdem wo die selb verbindung herstellt awwer um die innere organe steuere se kenne es insekteblut is rot gelb gree orre farblos unn besteht aus plasma unn hämocyte es enthält key stoffe wo sauastoff binnen es dient nämlich im geesatz zum blut vun z b uns mensche net dem transbort vun sauastoff sondern nur dem vun nähr un abfallstoffe un dem kohledioxid insekte henn en offne blutkreislauf das hääscht sie henn key adere sondern es blut geht so dorsch de kerbber es herz hot zum pumbe e ringmuschgulatur wann sich es herz zammezieht kontrahiert werd es blut dorsch die aorta wo ke ader is wie beim mensche sondern de vordere däl vum herz in die kerbberhehl gepumt un dann wirre dorsch sogenannde ostie schlitze im hinnere däl vum herz wo sich a in de fachsprooch herz nennt im geesatz zum vordere däl ingesooch außerm hauptherz henn die insekte noch an de fiehler un an de bey pumpvorrichtunge un die wo flieschel han noch am flieschelansatz wo sich flieschlherze nennen un es blut dorsch die flieschladere pumpen insekte gebts eienlich faschd weldwaid bis uff in de ozeane sogar in de antarktis gebts insekte wie e paar die zu de wasserläufer zähle un zuckmigge wie die belgica antarctica unn aus de gaddung clunio in de troobe is die greschd ardevielfalt awwer sunscht eschnwo gebts a ganz schee viel verschiedne insekte wammer vun so extremleewensräume absieht weltweit sin üwwer ey milion insekdearde bekannt johann peter krieger juli in zwebrigge september war en parrer gymnasiallehrer un dischder dem soi zwe gedischde un gelden als onfong vun de pälzer mundartlideradur de dialekt isch weschdpälzisch wie wendunge zaische wie han geween un ingeschenkt er war de suhn vum e schuhmacher in utrecht hot er theologie un philologie schdudiert noch soiner tädischkeit als schdudielehrer am gymnasium vun zwebrigge wara ab zwedder parrer an de alexanderkerch in zwebrigge er ischt verheirat gwest mit de marie claudine silly vun vaux bei metz sie hänn vier kinner ghet drei buwe un ä mädel noch em dot vun sainer frää hot er am mai wider gheirat d karoline hofmann mit ihre hodda drai sihn ghet joy fleming birgalisch erna liebenow geb raad in eh strube nuvemba in rockene nordpalz septemba in sinse hilschbach iss ä daitschi schlacher bluhs und tschäs sängarin gwest wu uf kuapälzisch deitsch un englisch gsunge hot wegem kriesch hot die familie korzzeidisch vun mannem nach rockene umziehn misse wo se dann uff di welt kumme is mid verzehn hot se donn mim lied ciao ciao bambina enn schlacherweddbewerb gwunne hotse donn mim lied ein lied kann eine brücke sein enn lied konne brigg soi om eurovision song condeschd in schdockholm mid gemachd die joy hot drai kinna ghet e dochta heidrun aus de erschd eh mim strube unn zwee buwe bernd unn rainer aus de eh mim liebenow un engglkinna schbäda hot se mim franzesische kombonischd bruno masselon zammegelebd seid de er johr hot se uffmne bauarehof in hilschbach gwohnt wu se aa e eigenes tonschdudio ghet hot sie hot waidahin konzerde gewwe unn war viel im fernseh zu sehe die kaiserslautern pikes sinn e american football mannschafd aus lautre gegründ worr iss des team im johr vunn ehemalische spieler der cougars und warriors beides mannschafde die vorher in lautre exisdiert honn dies abber nimmi gebt die mannschaft iss erschtmols in enner liga angedrähd unn glei meeschder geworre insgesommt sinn se dann noch drei mol in enner liga meeschder worr es ledschte mol in de regionalliga unn sinn domit in die zwedde liga uffgestiege die jugendmannschafd hat es sogar geschaffd in die juniorebundesliga uffzusteige der verein hadd ah cheerleader die sinn ah schunn erfolgreich gewess henn sie die lonndesmeeschderschafde vunn rheinland pfalz unnem saarland gewunn die regionalmeeschderschafd west kerwe is e feschd un werd ämol im johr in jedre gemää gfeiert des word kerwe westpälzisch un deils sidhessisch kerb kummt von hochdaitsch kirchweihe unn werd aus õõlass vun ener waih vunner kärsch gfaierd haid hots ned mehr viel religiöses õõ sisch uaschbringlisch is de jahresdaach vunde waih vun änäre kärsch gradsu wie haid minäräm feschdgoddesdienschd gfaiad worrn un es waa fär all bedailischde ä grußi ehr doo midmache zu därfe die fahnedräscha vun alle vaoine vun alle gilde un vun alle nachbaerda hen newwam aldar schdeje gedärfd die kärsch waa zum bärschde voll un drauße hod mär die ohre gschbidzd um aach nuch äbbes midzugrieje do waa mea los als wie on onnan hochfeschde wie oschdere odda pingschde wail des jo all zude selwe zaid bai sich dehäm gfaiad hän uf die kärschwaih sinse awwa aach aus de gonz umgewung zammekumme um midzufaire do hod don aach die schenk nimmi gelongd fär all die hungrisch mäula saddzegrieje uff de gaß hodmer die schbies ufschdelle gemißd mid all däm viehzaisch wu doo gegrilld worrn is de härr ambdmonn unde härr ridda waan doo un die padres vum gloschda un die härrn vum schdifd hänm härrn parra am aldar gholfe wann ned gaa de dekan kumme is odda de bischof allahegschd selwad doo is mär noom feschdgoddesdienschd gärn nuch zommegebliwwe un hod gesse un gedrunge un gefaiad un monscha hod nuch vun ärzählunge vum bau vun därre kärsch gewißd nadialisch sin do aach die umlieschnd bauan un hondwärga gärn kumme um iane sach õõzbiede un aach selwad oizkaafe undes hod donn aach die fremde hendla oogzoche fär die kinna hodmär egschdra belusdischunge gebraachd ned wailsänne sunsch longwailisch worn wäa des word hods doo nuch ganed gäwwe sunnan wailse sunsch sischa äbbes oogschdell hädde soviel wie des doo waan do hods gääßboggrenne gäwwe un wudzeraide un dosewärfe gäbds haid nuch un nadialisch hods doo aach sießischkaide gäwwe wu mär sunschd nirschnds gsien hod ned när honischwaabe sunnan sogaa äschde dirgehonisch wie donn die reformadzion kumme un die palz evangelisch worn is do hod mär nadialisch des feschd ned abschaffe gekennd die pälza sehn des ned gärn womma ihne on iane feschdaach gehd des häd ufschdänd gäwwe gekännd un so is die kärwe gebliwwe un iwwa die joahunnade is des draus worn wases jezad is ä schießbud odda ä paa ä karusell odda ä paa imbißbude woiausschäng aus de umgewung bai de kurpälzer kerwe gebbds den brauch vun de kerweschlumpel ä schdrohbubb die an de kerwefaierlischkaide tailnimmd unn vun de junge männa im ord umsorgd werd zum abschluss vun de kerwedaache werd die bubb unner wehklage unn er redd vum kerweparrer faierlisch verbrånnd in keschdebååm castanea sativa is en bååm wu eßbare frischde di keschde träscht un in deitschlånd vor allem zwische m odewald un da mosl vorkummt ach de gonze bååm werd monschmol nur als keschde bezaischnet di keschdebääm sin laababwerfende bääm wu bis zu in seldene fäll aa meder hoch werre knne e hoches alder knne se erreische oft bis zu johr månschmol sogaa johr in middeleuropa werre se normalerweis kaum älder wie s gibt mitunner stattlische exemplare mit eme enorme ståmmunfång di bääm hawwe e weit ausgebreidede kron äldere bääm sin in viele fäll hohl di kätzsche genånnde geele bliedeständ sin schmal un bis zendimeder lang ähnlisch wie peifebutzer sehe se aus ende juni aafang juli erscheine se um die zeit sin dann viele häng uf beide seide vun da rhoiewene vor allem in eme bschdimmde hehebereisch vun de keschdebliede geel gfärbt alle bliedeschdänd wachse uf de neie eujährische trieb di keschdebääm sin monözoisch des heeßd di männlische un di weiblische bliede sin getrennt hogge awwer uf m selwe bååm s gibt bliedeständ wu nur männlische bliede hawwe die wachse aus blattachsle im mittlere deil vum trieb di zweegschleschtlische bliedeständ hogge an de spitze vun de trieb selle bliedeständ beschdehe am grund aus weiblische un weider owwe aus männlische bliede damit sisch en baam net selwer beschdeibt bliehe se nochenånner verschiedene bääm bliehe awwer versetzt zuenånner intressand is daß di keschdebliede sowohl vum wind als aa vun insekde beschdeibt werre knne des weist druf hie daß di keschdebääm grad dabei sin sisch vun are insekde zu are windbesteibde art zu entwickle bei druggenem wedder wwerwiegt die beschdeiwung dursch de wind bei feischde widderungsverhältnisse werre di polle klebrischer un knne besser vun insekde wwertrare werre de keschdebersch daitsch ludwigshain is in weisrem am sand eichendlich isses gar kän rischdische bersch ehr sohn hiechel sein nome hott er vun de viele keschdebäm die wu do stehn mid are fläsch vun fuchzisch hegdaa un eme dischde netz vun weeche ischs e wischdichs naaäholungsgebied fä di umgewung en deil vum gebied schdeht unner nadurschuutz un s hot dord e feischdbiotob als eichendlich sidairopäische aad kummd de in deitschlånd seldene schdebbefenchl seseli annuum vor im herbschd wans widder neie woi gebe dut do is mords was los uffm keschdebersch do sischde alle meschlische lait mit aldidudde oder loinedasche rum renne un die keschde eisammle do mähnscht als emol manschi dudd misst alle ridd aussenanner reise so voll isse gschdobbt mit keschde awwer ach im summer isses schä uffem keschdebersch selbschd beim häseschde wetter bleibds im schadde unner dene große bäm ohgenähm kühl uffem keschdebersch gibts iwwers johr immer als emol feschde un vaåschdaldunge immer am adwendwocheend isch di waldwoihnachd im ludwischshoin mid eme woihnachdsmaagd wu kunschdhåndwerg un chrischbääm ågebode werre un wåndarunge mid käze im dunggle wald uff em keschdebersch schdeht in gedenkschdää mid folgender inschrifd aus derre ma aa erfährt wuher de nome ludwischshoin fä de keschdebersch kummt uf da ånna seid schdeht gschriwwe di inschrift is im orginal uff hochdaitsch un zwar wonn de raus fahrschd rischdung maxdorf vor de audowerkschdadd reschds enoi in de riedweg un dann gans bis zum enn do is de keschdebersch ketsch iss e gemeind im rhoi negger krais in bade wirddebärsch unn liegd domid in de kurpalz de ord hot nohzu oiwuhner unn zur gemeind keert außa ketsch keen annere ord meer de jetzische birgamaischda iss de bardeilose jürgen kappenstein ketsch hot ä pardnaschafd middäm fronzäsischä ord trélazé ketsch liechd im nordesdlische bade wirddebärsch siedlisch vun brihl nerdlisch vunn hoggene un weschdlisch vunn schwedsingä weschdlisch vunn ketsch liegd der aldrhoi unn die ketscha rhoiinsel die aa zu ketsch kehrd die näkschte großschdädt sinn monnem ugfähr km weg unn haidlberg ugfähr km weg vun ketsch ketsch liechd esdlisch vum rhoi in de rhoiewene die rända vun de rhoiinsel wesdlisch is midd flussaue bewaggse die rhoiinsel selwa im große unn gonze bewalded viele wildwutze leewe do die rhoiinsel selwa is dorsch em tulla soi rhoibegradischung endschdonne bai de vabinnung vun de ehemolische halbinsel fließd hait de rhoi vum badena feschdlond werd se dorsch de aldrhoi gedrennd en erhalde gebliwwene wassaarm hait schdehd die insel unner nadurschudz esdlisch vun ketsch liechd de ketscha wald nerdlisch unn siedlisch haabdsäschlisch ägga unnn felda vun de baure die ketscha gemargung is heggdar groß devuu endfalle uff siedlungs unn vakeasfläsch en driddl uff londwärdschafdlisch genudzdi fläsch uff wassafläsche unn uff waldfläsch erwähnd worde iss ketsch des erschdemol inna urkund im joah unn hot dem bischuf vunn schbaya köhrt beriemt gworde iss der ketscha birgamaischda enderle dea sich gege de kurfärschd ottheinrich gwehrt hot weller mid sene perde die ketscha felda zerdrombeld hot im joarhunnad iss ketsch im dreßischjährische kriech unn im pälzische erbfolgekriech zerschtert worde im johr iss ketsch wege dea säkularisierung su bade kumme vunn biss hots inn ketsch ä schtroßeboon gäwwä iss ketsch ons schtrom unn dringwassanedds ogschlosse worde die kpd iss die schtärkscht pardei inn de woimarer rebublig inn ketsch gwesst biss die nazis nochm kampf midde kommunischdä die mocht iwwernumme hewwe iss ketsch vum låndgrais mannem wu uffgeleest worre iss summ rhoi negga grais kumme do so wennische prodeschdande in ketsch gelebbd henn hawwe die im johrhunnerd noch zur brihler parrai gherd die erschd evangelisch gemaind is gegrindt worre hot se ihr aigini kärsch grigt die parrai is selbschdännisch worre unn gherd hait zum kärschebezärg siedlische kurpalz vun de evangelische lonneskärsch in bade saidem johrhunnerd sinn judde im ord nochwääsbar zur jiidische gemää in ketsch henn aa die judde vun brihl gherd henn judde im ord gelebd des ware vun domols oiwuhner im johr henn judde in ketsch gelebd saidem is die zahl gsungge bis ner noch draizäh judde do ware seks vun ihne sinn de vafolgung zum obfa gfalle unn die synagog is in de raischspogromnachd zerschderd worre de gämainderad in ketsch hot sidz un werd in diregda wahl gäwähld die jetzischä verdailung vun de sidz unn die ergebnissä vun de kommunalwahl uff dere tabäll im wabbe vunn ketsch isch lings der enderle weller en birgamaischda in ketsch gwesst iss de jetzischä birgamaischda vun ketsch de bardailose jürgen kappenstein iss said im amd ä lischd vun de bishärischä birgamaischda dä lädschd jugändgemaindärad is gäwähld worre wolldä sä noch än wählä wolld sisch awwa faschd kääna uffschdelle lossä die blasonierung vum ketscha wabbe im silwa unn blau gschbaldene schild vorn de griingekläädede enderle vun ketsch mid griienem federhud rodm koller unn gärdl umghängda roda leddertasch unn schwaddse schdulbeschdiefel in de händ ä aggsd midd rodem schdiel kwer haldend hinne en goldene winggel triangel aus dem soim schaidl en goldnes endraudekraiz waggse dudd beglaided vun seksschdrahlische schdern de enderle is im johrhunnerd in birgamaischda in ketsch gewessd unn es gebbd aa ä sag vun dem siehe enderlesag es kraiz gehd uff e siegl vun zerick es vum generallondesarschiv ausgeschaffde wabbe hot aa so ausgsehe die farwe ware schbayarisch silwer unn blau hot ketsch uff wunsch vun de gemäände en wabbe mim enderle valiehe griehd said dem johr gebbds aa die blau gelwene ketscha flagg wo vun monsche haiser nunnerhängd odda gar an em fahnemaschd befäsdischd is said hot ketsch ä paddnaschafd mim säksische vielau welles hait zu rainsdorf gherd im haidische leewe schbield die paddnaschafd kaum ä roll ketsch zaischd baim aindreffe in de ord nedddemol õõ dass es ä paddnaschafd midd dem ord hot aagezaischd werd die paddnaschafd midd dem ord trélazé dépt maine et loire in frongraisch die said beschdehe dudd ketsch liechd an de bertha benz memorial route wu frieher die bertha benz unn ihre sehn mim erschde audo vun ihrm monn rumgefahre sinn uff derre schdregg lieche viele sehenswirdichkaide gegeiwwer vum margdbladz uff eena vakeainsel is ä schdatur vunnem korbfleschda es korbfleschde is in ketsch frieher en wischdische wärdschafdszweig gewessd die kadolisch kärsch st sebastian is vun johannes schroth im neuromanische schdil erbaud worre unn gild als wischdigschd sehenswirdischkaid in de gemnää is derre ihrn turm jo im gonze ord unn driwwer hianus sischdbar die kärsch is die nachfolgerin vun de oigwaihde st sebastianskärsch said is im alde wasswerk en häämatmuseum unnergebrochd es gebbd zwee onglavaroi de asv ketsch unn de schbordfischaclub ketsch angle konn mer außer am onglasee aa am aldrhoi die erschd frauemonnschafd vum tsg ketsch schbield in de zwedde hondball bunnesliga ringa vum ksv ketsch schbiele in de regionalliga bw die erschde herremonnschafd vum spvgg ketsch schbield in de londesliga in ketsch werd ä grooßi meng on schbargl õõgebaud unn hot schwedzinge de nååme schbarglschdadt oigebrachd wail ketscha schbargl uuvaschämdawais als schwedzinga schbargl verkaaft werd frieher war de duwakõõbau in ketsch waid vabraid unn es hot ä duwakvaarwaidende fabrigg gewwe ä regionalgsellschafd ä kaffeeröschderai unn en lager vun aldi süd hawwe in ketsch ihr häämat in ketsch befind sisch zudem aa en borgwarner werk ketsch hot oschliss an die a im oschde unn die a im siede vun bis hots ä aisebahnschdreck vun ketsch iwwer brihl noch mannem gewwe die hot sisch awwa weegem schdarg õõschdaigende audovakea nimmi gelohnd de öpnv dudd hait de brn midde linie brihl mannem schwetzinge haidlberg unn hoggene schbaya ketsch kehrd zum tarifgebied vum vrn die schwetzinger zaidung ä tochterzaidung vum mannemer morge bericht iwwers lokale gschehe des amdsblatt ketscher nachrichten erschaind weschendlisch bai nussbaum medien regionales kummt aa im rhoi neggar fernsehe welles iwwer die gonz medropolregion rhoi negga berischd in ketsch gebds ä grundschul unn mid der neurottschule ä grund unn haubdschul die marion dönhoff realschule befind sisch siedlisch vun briehl onnere waidabildende schule in der näh gebds in hoggene unn schwetzinge ketsch hot ä biescherai im johrhunnerd is de enderle schulthaiß birgamaischda bauer unn fährmonn in ketsch gewessd unn iwwer den gebbds ä sag midd mehrere geringfiechisch abwaischende versione hier eeni devuu des alljährlisch in ketsch zäh daag lang bis zum zwedde sunndag im auguschd schdaddfindende backfischfeschd iss mid bsucher des greeschde feschd in nordbade ihrn unåme faiare di ketscher mid em hewwlfeschd am pingschtwocheend di kerwe is immer am dridde sunndag im okdower ä ketsch hääßd mär aach ä schradseejlgedaagldes schiff wu soi besan klänna wie de großmaschd un voam ruda schdeje hod kinnrem amtlich kindenheim is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im londkrääs derkem in de palz es hott oiwohner uff km² dodemit leewe lait uff eem km² de ort liegd uff ner heh vun m i nn kinnrem iss en woibauord der jetzische ordsbojamääschda iss albrecht wiegner vun der fwg im johr iss des dorf des erschdemol als cunerono urkundlisch erwähnd worre der noome hot sisch in derzwischezaidlisch iwwer cunnenheim unn kinnenheim zu kinnrem endwiggeld bis zum johr hot de ord zum londkrais frangethal kehrd im johr ware der oiwohner evangelisch unn kadolisch de reschd war konfessionslos oder hot zu ner onnere relischion kehrd des kloschder härschhorn is e ehemolisches karmeliterkloschder mit are schbätgotische kärsch umittelbaa owwerhalb vun da schdadt härschhorn am negger des kloschder hot da håns v vun härschhorn zåmme mit soiner fraa iland vun dhaun un soine brieder cunarad un ewwerhard conrad und eberhard gschdift di kärsch is im johr geweiht worre da cunarad vun härschhorn waa seunerzeit domherr in mainz gebaut is des kloschder am hång unnerhalb vun da burg härschhorn un iwwer da schdadt es sin ugfähr e dutzend mnsch vum karmeliterorde eugsetzt worre noch are wechslvolle gschicht is des kloschder ufgeleest worre noch geplåndem abriß is di kärsch schließlisch erhalde un renoviert worre seit is se widder als parrkärsch geweiht im sebdember sinn schließlisch nåch långer unnerbreschung widder drei karmeliterpader ins kloschder eugezoore die schdåmme aus indie un iwwernemme di seelsorg in de kärschegemoinde vun da nahe umgewung di kloschderkärsch mariä verkindischung is e schbädgodischi euschiffischi hallekärsch mit noch oschde ausgerischdem chor an de wänd sin freske aus da zeit vun da erbauung erhalde hot ma se ufgfrischt iwwerm triumfbore is di verkindischung zu sehe in engel kummt zu da unnerm ne baldachin betende maria iwwerm eugång is da chrischdopherus dagschdellt ån are ånnere schdell di heilisch margreth in da kärsch befinde sisch e paar grabschdää vun de herre vun härschhorn zur eurischdung vun da kärsch ghere in godischer lettner aus såndschdåå un in neigodischer gschnitzter aldar aus m johrhunnert an da siedseit vun da kärsch hot ma di sånkt anna kabell åågebaut die hot e eigenes deggegewlb un dach noch siede gehe zwee maßwerkfenschder mit glalmolereie naus fers kloschder limburg is am juli morschens um siwene vum kaiser konrad em zwädde de grundschdoi geleed worn es waa nere kozi sach wail die majschdääd schun middachs um äänse hod aach nuch misse de schbayra dum grinde dodefer hodda ärschdemol nunner gemißd ins daal un die isenach lang no derkm un donn woidä dorsch die halb vorderpalz bis no schbaya khalde hods ned haid isses ner nuch ä ruin d käzschde weech donuff is wann de vum derkemer bahnof tram aus iwwer die woischdroß ins isenachdaal un do glai no de easchde reschds korv lings dorsch de wald denn aale dräbbeweesch hochdabbsch konnsch awwä a gonz begweem vun seebach uffm luidboldweesch mim audo hoochfaan im nainde johrhunnerd hen die saalische häzeech vun woams do obbe uffm lindbärsch ä bursch gebaud wo donn vun o zu närrm kloschda umgebaud worn is no däm was die derkmer uff ihrne iwwer die limbursch gschriwwe hen is die grundschdoileeschung gaakää grundschdoileeschung gewesd sunnärn die oiwaiung vun denne drai aldääre vun därre draischiffich kloschdabasilika zu därrä zaid hen do sogaa die raichsinsischnie vum hailsche reemische raisch vun de daitsche nation geleeje die allerselwe wo mer speeda nuch uffm driefels uffghowwe hen mer warn hald schun damals de middlpungd vun de weld wie die dänisch keenschin gschdorwe is wu em kaiser hainrisch iii soi fraa gwest waa hon se eer iwwer die albe gebrunge un in de basilika beerdischd do laihd se haid nuch in de mid vum joahunnerd hodde abd ä maagdoddnung fer derkem gschriwwe un domid aus dem maagd ä effendlischi kerwe gemachd dodraus is donn de worschdmaagd geworn oofangs vum joahunnäd henn sich im londshuuda ärbfolschgriesch die pälzische druppe am inn geschlaache weernd em kuurfärschd soi nachbarn soi gebied vawiesd hen dobai hen die laininger aachs kloschder abgebrennd bis uff die grundmaure saidämm isses ä ruin uns is als schdääbruch genuzd worn derkem hod die ruin gekaafd un said gsichad wan kää väoschdaldunge sin hoschde fraie zugong in de frijern sagrischdai is ä wäddschafd und vun mai bis ogdoba werd in de ruin deada gschbield kläkarlbach amtlich kleinkarlbach is en ort in de gebild verbandsgemää grienschdadd land im landkreis derkem in de palz es hott oiwohner uff ner fläsch vun km² des ergibbd ä oiwuhnerdischd vun oiwuhner km² der jetzische ordsbirgamaischda iss rainer gierth vun de fwg kläkarlbach iss enn woibauord im nordweschde vun de medropolregion rhoi negga biss hot die gemää zum londkrais frongedahl kehrd klääkarlbach lieschd am oigong vum laininga tal am eggbach des erschdemol urkundlisch erwähnd worre iss kläkarlbach im johr hot de ord zum kloschder murbach kehrd iss er als lehe an die laininger gonge noch der fronzesische revolution hot er zum département du mont tonnerre kehrd biss iss kläkarlbach unna eeschtraische varwaldung geschdanne bis es zum rhoikrais unn bayern kumme iss die kuafärschde sin die wahlmänna vum kenisch gwesd schun said oddo m grooße hen sisch die keenisch un kaisa im hailige reemische raich uf ihrn raichskersch gschdidzd un uff ihrn färschdbischef die drai wischdigsde devun die drai färschd erzbischef vum määnz kölle un dria hen aach bai de keenichswahle midgwääld zamme midn paa annern heechsde roichsfärschde imma middebai waan die palzgrafe bai rhoi mer ware hald schun gonz schee wischdisch un die herzeech vun sagse die hen donn aach middm maggraf vun brandebursch de rhensa kuav anno hoddon schließlisch de karl iv die modalideede vun de keenischswahl nai gereschld un in die hond vun siwwe kuafärschde gleehd wohea des kua kimmd ai vum alde chur was mer naja ned haid awwee doch gäschdern nuch gsaadhen die chur mache un was haid nuch in de kia vum aislauf schdegge dud so hen dann die siwwe kuafärschde ab em jh naine die häzeesch vun bayan un vun braunschwaisch lienebursch sin nuch dezukumme de keenisch zu chure gehed un es is gonzungaa worschd obner des jezad midenem kire iwwasedze duun oddee mid wääle des hod donn ghalde bis zum end vum roisch bis noom naboleon sai greenungsschau de karl ii soi grohn am abglehd un dodemid es hrr beend hod kurpalz heeßd mär haid es ehmolisch räschdsrhoinisch kuapälzisch gebied um monnem un haidlbärsch des wu vum napoleon vun de gsamd ehemolisch kurpalz abgschnidde woore un zu båden gewwe worre is die gonz kurpalz is awwa um än vielfaches greeßa gewäßd vun simmere im hundsbuggl bis dief inde elsass un vun lodringe bis tief inde orewald hods kurpälza gebied ghad die palzgrafe ware im hailisch reemisch raisch vun de daitsch nadzion schun bal su hochgschdälld wie die härzeesch när ääna waa all de annan waid voraus dea vum bai rhoi im zendrum vum raisch desdewesche wara aach glai vun óófang óó bai de kurfärschde middebai die färschdärzbischöf vun kölle tria un määnz mid ihrne ärzschdifde un die palzgrafschafd bai rhoi hen de gonze middlweschde inneghad de härzoch vun sagse de maggraf vun brandebursch un de keenisch vun beeme de oschde vum raisch desdewesche sin die siwwene kurfärschde worn un dodemid die palzgrafschafd bai rhoi ä kurpalzgrafschafd dass de pälza wie märn ball ghäße hod ärzdruchsess waa äm kaisa soi färschdlische owerkellnär sozusache waarä huchi eea dassr raischswikaa fär all gebied mid frängischm un schwäbschm räschd un alle rhoilande waa waa wischdscha dodemid wara dord schdellverdrehta vum kaisa un sozusache soi gschäfdsfiera un owwärschdä rischda pärsonalchef un haupdkassiee un er waa nadierlisch de regierende färschd vun soinäre kurpalz de ärsch palzgraf bai rhoi waa heinrich ii vun laach anno is de ludwisch de kelemer als ärschda vunde widdlsbacha än pälzisch kurfärsch worrn un die widddlsbacha hän die machd dann aach feschdghalde aischndlisch kennd mär se haubdsächlisch als herscha vun bayan awwee des toischt die hen aach holland inde händ ghad un halba belschje un aach sunsch nuch viel bayan un die palz hense awwee guud feschdghalde aach wanse sichsch dodebai uffgschbliddad hen in vaschiedne linie wann ää hie waa isses ärbe wiera an die annern zuriggfalle so hod die palz zugenumme an machd un oifluss un is de kurfärschd rupräschd iii sogar als rupräschd i reemisch daitscha keenisch worn däm soi ärwe hän donn awwee die owwapalz zweebrigge simmern und mossbach gedäähld des waa zwar ä gewaldisch schwächung wann die ned zammeghalde henn awwees is alles nuchemol guudgonge bis zur reformation wu haidlbärsch ä calvinistisch zendrum worrn is un friedrisch v hod aach nuch beemischa keenisch wärn wolle des waa donn ääna vun de auslesa vum draißschjährische griesch dodenóch waa die palz öde un leea es waa soo schlimm doss die laid sogaa die ärlaubnis gried hen zwää orra drai fraue zu haian wails zu wenisch männa gäwwe hod un aach wail mär dringend nachwugs gebraachd hod dozu isch die kurpalz nuch viel meena zärschdiggld worre als wie dosse voahea schun waa un mär hod die gonzi owwapalz un all elsässisch lodringisch gebiede weggenumme arg gedroffe is die palz aa worre fum habsburscha kaisa ferdinand ii erschd hodda gejeiwwa de beeme dänne ian im majesdädsbrief feschdglehde räschde widarufe donn de kurpalz die in de goldne bulle fäschdgschriwwne hegschde weldlische kurwürde weggenumme un se de bayan gäwwe un die gonz owwapalz samt de gonz unnapalz räschds vum rhoi glai nuch dezu un schließlisch hodda die palz aach nuch vunde generalamneschdie augenumme die wu fär all die annärn prodesdandische raichsschdänd gegolde hod im weschdfählische friede hen mär zwaa die unnapalz wirra zammegriehd und aach ä kurwürd awwee des waa ä nai achdi un dodemid nimmi de ärschde pladz sunnan de ledschde zumindsch bis s don nuch ä naindi fär hannova gäbbe hod gewinna waan vor allem schwede un frongraisch in meyers konversationslexikon vun hodds desweje aa gheeße awwee schun drai joa schbäda isses unnerm lui xiv em sunnekeenisch funn frongarisch donn fer uns gonz schlimm worn der hod im naame funn seinere fraa de liselotte vun der palz die uugligglisch em hof in versailles middem keenisch sein bruder verhaierd gwesd isch ooschbrisch uff die palz oogemeld dem soi grieschsminischder luvois hod uns mid brlez le palatinat dt brennt die pfalz nieder duud die palz abfaggle dän mordbränna mélac gschigd dea hod midde rhoiamee baade un uns uhne grieschsärglärung iwwafalle un unsa eh schun kabudnes lond bis nuch meena väwieschd des is aach därjeeenisch wus haidelberscha schloss hod schbrenge gelossd die is donn nóóde befraiungsgriesche aach nóó bayan kumme un ins naie rhoilond palz uhne die saapalz die is haid es saalond un uhne kur wail die jo zamme mim hrr hopsgonge waa des sin när ä paa grenzorde wamma den nome bai däm fliggeteppisch iwwahaupt gbraache därf rawegiasbursch hunsrigg veldenz hunsrigg braunebärsch mosl enkirsch mosel simmäre hunsrigg waldeg hunsrigg waisl taunus dörschaid taunus mermudh hunsrigg gonärschhause hunsrigg liesefeld hunsrigg bacharach rhoi kaub unj palz rhoi holzfeld rhoi saxehausa hof rhoi taunus ingelem un die kaisapalz rhoi elsm rhoi oppnm rhoi middlkinzisch taunus móó hegschd móó schafm móó lindefels oudewald neuenem oudewald schefflenz jezad negga oudewald gräs brette graischgau hachebach rhoi weglnbursch elsass peppekum hassl dörrebach kurpälzisch aach badisch pälzisch iss e unnagrubb vun de vordapälzische dialekte ä rhoifrängischi dialektgrubb unn die ähnzisch reschdsrhoinisch dialektgrubb vum pälzisch lexikografisch erfassd unn beawaid werre di kurpälzische dialekte vum badische un vum siedhessische wärdabuch s kurpälzisch is des pälzisch wu ma reschts vum rhoi babbelt di abgrenzung zu alle iwwarische pälzische variande is also da rhoi des schbroochgebiet vum kurpälzische deckt sisch im große un gånze mid em reschtsrhoinische deil vun da hischdoarische kurpalz dodemit gehts weit iwwa s gebiet vun da haidische regiõn kurpalz in bade naus di außegrenze losse sisch net schaaf feschdleje des is äfach e dialegdkondinuum mid allmählische iwwergäng zu de nochbadialegd di unnerschied zwischem kurpälzische un em siedhessische sinn net gräßer wie innerhalb vum badisch kurpälzische gebiet di bezaischnung als hessisch un kurpälzisch odder gaa badisch rischt sisch änzisch noch de haidische ländergrenze un hot mit da schbroochgeografie nix zu du im hessische ried des is di rhoiewene an da bergschdrooß un im odewald schwetzt ma pragdisch di selb schbrooch wie in da badisch kurpalz vawunnere dud des oim net hot doch des gsamde gebied zum fliggedebbisch ghert wu vor allem unner de färschdetimer vun kurmoinz worms un kurpalz uffgedaild waa di schbrooch ännert sisch gõnz allmehlisch noch norde hie naigt ma tendenziell mehr zu helle vokale noch siede zu dunggle s gibt wennisch unnerschied im wortschadz zum baischbiel deggd ma sisch im hessische orewald mid eme kolder zu im badische odewald mit eme debbisch de selwe unnerschied gibt s iwwarischens aa innerhalb vum lingsrhoinische pälzische schbroochgebiet des kurpälzisch siedhessische setzt sisch noch bis ins bayrische unnerfrõngge iwwer de main weg fort un erschdreggd sisch noch ugfähr uf de londkrais mildeberg noch siede hawwe di schbroochforscher schemadisch di linje zwische p un pf als grenz vum kurpälzische zum siedrhoifränggische feschdgelegt des gilt glaischzaidisch als grenz zwischem middldaitsche un em owwerdaitsche awwer so äfach is des net erschdens emol hot sisch di linje im lauf vun da zaid immer waider uffgschbalde un is fä vaschiedene wärder gnz unnerschiedlisch zweddns hawwe sisch selle linje noch nordweschde verschowe des hot dodezu gfiehrt daß ma hait in da gejend um die ald haubschdadt vun da kurpalz haidlberg noch da lingwischdische definizion gar nimmi kurpälzisch babble ded dabei ännert sisch zwische da regiõn närdlisch un e gnzes schdick siedlisch vun haidlberg net allzuviel an da schbrooch lenisierung heeßt ma e erwaischung vun konsonande vun ladeinisch lenis mild smpfd vun rhotazismus redt ma noch m grieschische buschdawe rho wann sisch in konsonand zu mne r verännert je nochdem wu ma im odewald is sescht ma odewald oddewald orrewald ourewald odder oulewald beim lambdazismus noch em grieschische buschdawe lambda bennnd wärd in konsonand zu eme l des hot s frieher in verschiedene orde in da gejend vun månnem bis ewwerbach gewwe wie aldrib direkt iwwam rhoi driwwe neggarau kefferdal faidene wu di oiwuhner selwer failne nenne wallstadt seggene friedrischsfeld heddese des heßt dort hellese schriese dossene aldebach låmbeh hilseh wilhelmsfeld hailischkraizschdåånisch aiderbach altnaidorf schänau heddesbach långedal schääbrunn moosbrunn ewwerbach hait hert ma des wohl bloß noch in e paa orde bai månnem un nerdlisch vun haidlberg im nordoschde vun da kurpalz sescht ma ähnder brurer im siedweschde bruder un bloß in sellem klääne lambdazismus gebiet dazwische heeßts bruler tibisch kurpälzische ausdrigg sinn zum beischbiel die käwwer coleoptera sin e ordnung vun insekte die sin normal also in europa eher kley awwer es gebt a greßeri arde de herschkäwwer lucanus cervus is de greschde eiropäische käwwer un de herkuleskäwwer dynastes hercules is zusamme middm riesebockkäwwer titanus giganteus de greschde käwwer vun de welt die zwo arde sin beide siebzeh zendimeder lang es gebt a angebliche sichtunge vun noch greßere riesebockkäwwerexemplare wie die ganze annere insekte a besteht e käwwerkerper aus drei segmente em kopp caput de bruscht thorax un em hinnerleib abdomen außerm gehirn im kopp han die käwwer noch e ganze menge annere ganglie e ganglion is so e art knode von zwo nerve un zwar is da so e doppelstrang der längs dorsch de kerper geht wenn eschnwo e ganglion is dann verzweigt sich an dere stell de nerv dann gebts abzweische zu de nägschde wischdische muskle e ganglion kann ganz unnerschiedlich geformt sin es gehirn is mehr so e art querband zwische de aue währnd es ganglion im rache eher annen knode erinnert die zahl vun de ganglie kann ganz verschiede sin weil z b manschmo zwo ganglie verschmelze insekte hen hegschdns zwansisch stigme das sin die atemlöcher un zwar reelmäßich verteilt uf die zwo seite vum viech die stigme lossen sich a zumache was so im wasser lewende arde voll ausnutze bei de käwwer sins meischdns wennicher die trachee sin so klenne zylindrische rohre un ihr wänd sin aus viele spiralfermisch gewundne fäde sammegesetzt die kenne sich bei schwere arde wiem maikäwwer zu große luftsäckcher erweitern wahrscheinlich dasse besser flieche kenne wie bei de annere viecher a is en käwwermuskel e bündel vun fasere bei dems beuger un strecker gebt außer selle gebts nochn drehmuschkel der an der stell is wo bei de wirbeltiere de knoche is die ufgab von dem üwwernemmt bei de gliederfüßer awwer die haut die nämlich chitin nach auße absonnert die flieschel setzen sich aus de eienlische flieschel alae un de deckflieschel elytra zamme die deckflieschel decken die flieschel ab manche arde hen nur deckflieschel die dann häufich verwachse sin widder onnere arde hen deckflieschel wu zwar friher e mol sinn g hatte hen jetzat awwer nimmi zum fladdre do sin es hautskellet cuticula is e chitinschicht uf de haut chitin is stickstoffhaltich außerm chitinskellet kummen aus de haut noch hoor borschte un schubbe die fortplanzungsorgane vun de käwwer sin im hinnerleib bei de weibcher isses manschmo so dasses de meischde platz beansprucht bei beide geschlechter sinse schlauchfermisch bei de weibcher sin dodebei die eierstöck es greschde bei de männcher die hode die farb vun em käwwer kann ganz unnerschiedlich sin anhand vunnere farb kammer e käwwerart a nit werklisch sicher bestimme weil besonnerscht in de farb viel aberratione abweichunge vorkummen es gebt a so standdartaberratione wie de albinismus wann se weiß sin de melanismus wann se schwatz sin un de rufismus wann se rot sin fer die organe dezu siehe im merkmale absatz un dodevun im entsprechende unnerabsatz die korpulation is ganz normal wie bei de meischte annere viecher a es gebt awwer a nach manche vermutunge parthenogenetische vermehrung das is awwer bei viele arde noch nit nogewiss wor mer weyses awwer zum beispiel vun e paar rüsselkäwwer arde bei denne isses nämlich nogewiss wor no em eierlee oder a im kerper vun de mutter härtn die eier aus damit die klenne no em auschlippe ebbes se futtere hen leet die mutter die eier ufs futter aus denne schlippe dann die larve die werre in de fachsproch made genannt wann se ke bey hen un wann e larv bey hot werd se engerling oder eyfach nur larve genannt in de gsprochne sprach werd das awwer alles dorschenanner gewoff un z b es wort engerling vun manche leit nur fer maikäwwerlarve verwendt ganz häufich sogar fer dem sei bobbe larve kenne ganz unnerschiedlich geformt sin mer kann awwer en kopp un ringe erkenne vun denne ihrer anordnung kammer schun die spätere gliederung in de kopp die bruscht un de hinnerleib erkenne eschnwann verpuppt sich so e larv un zwar frisst se vorher noch alles zamme es bobbestadium is die üwwergangsform vun de larv zum imago em erwachsne insekt landaach amtlich landau in der pfalz in annere regione vun de palz sacht ma ach landääch orra landääsch isch ä schdadt im sidoschte vunde palz die poschtlaidzahl vun landaach is d delefonvorwahl un s kfz zääche ld landaach hot ach noch schdadtdääl arzem dammem godramstää määrlem määrzem nußdorf quäächem un wollmesem de aktuelle owwabürchermääschter hääßt thomas hirsch landaach hot schdädtepartnerschafte mit hagenau un rappoltswailer in fronkreich außerdem gebt s ä partnerschaft mit ruhango mit hektar rebfläch hot landach s grescht waibaugebiet in de ganze palz landach isch s erschtemol erwähnt worre un hot zum besitz von leiningen dagsburg landeck dezu ghert ab war s ä schdadt un noch ä raichsschdadt isch landaach an de bischof vun schbaia emich vun laininge verpänd worre in landaach gebds drai staatliche gymnasie max slevogt gymnasium eduard spranger gymnasium un otto hahn gymnasium außerdem gebts in landaach ä priwadi katholischi mädscheschul wo s ä gymnasium un ä realschul gebt maria ward schul sunscht gebts noch die dual owwerschul d konrad adenauer realschul ä berufsbildendi schul ä naturwissenschaftliches technikum elf grundschule un fimf sonnerschule seid gebts ach noch ä integrierdi gsamtschul s gebt ä freibad un ä hallebad s la ola im la ola gebts ä rutschbahn un e wellebad s hot e sauna un massage im freibad hotts ä klänni rutsch än sprungturm un ä babybecke in landaach gebts ä fußgängerzon wos viele schuhgschäfte tellefongschäfte un eisläde gebt uffm rathausplatz is zwäämol in de woch markt im summa kamma dert sitze un sich erhole un in der woche vor waihnachte gebds do de thomas nast nikolausmarkt landwerdschaft aa londweadschafd is sowohl die herstellung fun blanzliche erzeichnisse uff dodefor voorgsehene oanbaufläche als aa die herstellung fun tierische erzeichnisse dorch die zichdung fun hausdiere in de landwerdschaft wern vor allem nahrungs und genussmiddel un vorbrodugde dodezu hergdeschdellt es wern awwer aa rohstoff fer bekläädung hergestdellt in de palz werd landwerdschaft vor allem durch familiebetriewe betrib zum dääl durch neweerwerbsbetriewe die nennt mer a flutlichtbaure weil se noo de arwed noch uffs feld fahre un deshalb efters im dunkle schaffe in de palz wern je no region unnerschiedliche landwerdschaftliche brodugte hergestellt die forderpalz laid in de rhoiewene wo woi wachst weshalb dort vor allem woi awwer aa gemies un zuggerriewe agebaut wern in de annere dääle fun de palz is es kliema dodefor net geeichnet dort werd vor allem getraide mais un grumbeere agebaut un vieh gezicht lautre manchmo a kaiserslautre frieher mit rhotazismus a laurere amtlich kaiserslautern is e induschtrie un universidädsstadd in de palz un leid am nordweschdliche rand vum pälzerwald im süde vun rhoilond palz sie had de stadus vun ra kreisfreie stadd un is aa gleichzeidisch de sitz vun de kreisvewaldung im landkreis lautre beriemd worr is lautre vor allem als heimad vum fck lautre leid meeder iwwer m meeresspichel om nordweschdliche rond vum pälzerwald im kaiserslautrer begge die stadd werd im siede un oschde vun bewaldede fläche umroomd un dähnd sich im weschde in de landstuhler bruch aus wo se im siede vun de sickinger heh begrenzd werd derch die stadd fließd e klääner näwefluss vum glån mim name lauter die lauter werd im staddinnere jädoch unnererdisch gefierd die näggschd greeßere städd sin ludwigshafe määnz un saarbrigge lautre leid innerhalb vun de gemäßischde klimazoon mid rää zu jeder jooreszeid im diregde vegleich zu onnere regione in deitschland had lautre e rechd waames un sunnisches klima de jooresniederschlaach betraad mm un leid dodemid im unnere driddel vun de in deitschlond erfassde werde de truggenschde monad im joor is de febbrua un de monad mim mäschde niederschlaach is de juni es gebied vun de stadd lautre is traditionell in finfdel ingedääld woderch die faawe bloo weiß gääl rood un grien gekennzeichend worr sin die gliederung is im joorhunnad vun de frånzeesisch besatzungsvewaldung ingefierd worr un had heid vewaldungstechnisch kä bedeidung mäh mid de ingemäändung vun de umlaiende ordschafde is die stadd in ortsbezirge ingedääld worr dodevun enfalle bezirge uff die kärnstadd un die weidere uff die ingemäändede stadddääle äsiedlerhof ääsierl morrlautre erlebach melschbach dõõsebersch hunegge hunagge sischelbach un erfebach om enn vun is die haubdsatzung vun de stadd wirrer geännad worr un die ortsbezirge wirrer ufgeleesd worr ortsbezirge bestehn seidher nor noch fer de äsiedlerhof morrlautre erlebach melschbach dõõsebersch hunegge sischelbach un erfebach de raum um lautre iss said de jungstääzaid besiedeld aa e reemisch besiedlung iss noogewiss ums joor iss die villa luthra vun aldhochdaitsch luttar klar hell und aha wasser im lorscher raichsurbar erschdmols ukundlich erwähnd woerr no had de barbarossa do e pfalz errichde geloss weswää lautre aa haid als e barbarossastadd gelld e joorhunnad speda had rudolf vun habsburg em oerd lautre die staddrechde velieh im joor iss die jetz kaiserslautern genennd stadd ån die kurpalz vepändd woerr un aa dodemid zur kurpälzische owwaåmdsstadd woerr no em joor had johann casimir näwer de barbarossabursch e schloss baue geloss im dreißischjährische kriech iss die stadd dånn mähfach umkämpfd un besedzd woerr im joor iss die stadd lautre im pälzische erbfolchekriech un deno im spånnische erbfolchekriech zwäämol vun de frånzose besedzd worr es schloss un die bursch had mär dodruffhie gesprengd no de napoleonische krieche is kaiserslautre unna frånzeesisch herrschafd kumm un as sitz vun na unnapräfegduur ausgewähld worr no de befraiungskrieche is die palz un lautre dånn im joore bayerisch woerr in de revolution vun had in de fruchthall e provesorischi regierung räsidierd wo die unabhängischkäd vun de palz vum lånd bayern proglåmierd had no had sich dånn lautre zu när induschtriestadd endwiggld derch die grinndung vun de kåmmgarnspinnerei un de nähmaschinefabrik paff had sich die stadd lautre zum bedaidenschde induschtrieståndort in de palz enwiggld no m erschde weldkriech had lautre bis unnär frånzeesischer vewaldung gestånn wogee sisch separatischdeunruhe erhoob hen im märrz sin dånn die nationalsozialischde aa in lautre ån die machd kumm zu däre zaid hen in de stadt jiddische inwohner geläbt waans noch judde ufgrund vun de ab insetzende schikåne un wertschaftliche boykottmaßnåhme hen immär mäh jiddische bircher die stadt veloss im auguschd wurd die lautrer synagog abgeriss die maischde vun de noch in lautre läwende daitsche mirrem jiddische glaawe sin åm ogdower ins konzentradionslaacher gurs depordierd woerr wagner bürckel aktion nor wennische iss vun doerd die fluchd gelung un viel sin ån hunger un krånghääde gestorb im auguschd sin trånsporde in die gaskåmmre vun auschwitz un lublin majdanek zåmmegestelld woerr vun de judde wo im joore noch in lautre geläbt hen sin no ehrer depordadion minneschens ermordt woerr im zwädde weldkriech isses ab zu immär mäh lufdõgriffe kumm bei denne die bevelgerung mehrmols evakuierd werre gemissd had bei mehrere großõgriffe iss die stadt zu mäh wie prozend zersteert woerr un ugfähr lautrer hen ehr läwe doderch veloor die friedhofsmauer geejeiwwer vun de kleber kasern traad haid imma noch spure devun åm märrz hen die omrigååner dånn die stadt ingenumm was de kriech in lautre beend had in de nohkriechzaid iss derch e vekehrsgerechter un schneller widderufbau viel vun de alde bausubschdånz veloor gång aa waa die stadt in der zaid derch de zuzuch vun dausende vetribbne gekennzaichend mid de ingemäändung vun de bis dohie selbschdstennische gemäände dõõseberch erfebach erlebach hunegge melschbach morrlautre un sischelbach åm juni had die stadt erschdmols die inwohnergrenz iwwerschridd un iss dodorch zur großstadt woerr is die universitäd kaiserslautre gegrind woerr außärdääm had sisch in lautre said de er joore die greeschde garnison vun de omrigånische straidkräft außärhalb vun de usa endwiggeld die widdärufbliehend induschdrie wo sisch z b derch die õsiedlung vun opel gezaid had waa jädoch derch die milidärisch nutzung vun große fläche in ehre endwigglungsmeschlichkääde gehemmd in de er joore iss die induschdrie in die kries kumm un so iss de konkurs vun de kåmmgarnspinnerei sowie endlossunge bai paff un obbel erfolchd waidere problääme sin derch die veklännerung vun de us straidkräfd un zum dääl vum abzuch vun de frånzeesisch garnison aus de ehemalische holtzendorff kasern quartier hoche marceau in lautre erfolschd haid siehd sisch lautre unnastiddzd derch konversationsprojegde vum lånd uff m wäch zu när wissenschafds un it stadd waidere projegde in dämm zesåmmehång sin mid de inrichdung vum pre parg vun zwää fraunhofer inschdituude em max planck institut fer softwaresyschdäme sowie mirrem deutsche forschungszentrum für künstliche intelligenz dfki enstånn lautre had agduell uugfähr inwohner un iss dodemid näwer triär määnz ludwichshafe un koblenz e owwärzendrum in rhoilånd palz die inwohnerzahl had said de mitt vum joorhunnad bis ugfähr sellemols zwische un gelää zwische un had se sisch uff uugfähr vedobbeld mirrem beginn vun de induschdrialisierung in de mitt vum joorhunnad had e starges bevelgrungswachstum ingesedzd hen schunn mensche in de stadd gelääbd zum beginn vum weldkriech sin ca inwohner gezähld woerr no m end vum kriech waans noch etwa derch de zuzuuch in de sechzischer joore iss die oiwohnerzahl vun de stadd uff iwwär gestie derch die õschließende ingemändunge vun mährere õgrenzende oerdschafde had lautre zum erschde mol die inwohnergrenz iwwärschridd un had aa dodemid de status vun när großstadd erhall ned dezu gezehld wern iwwrischens die uugfähr ameriganische straidkräfd mid ehre famillie wo in lautre un em landkräs wohne im joor iss die zahl awwa wirrer uff unnär gesunk said mai dud e sogenånndi zwäddwohnsidzstaier zweitwohnsitzsteuer in de heh vun zeh prozend uff die kaldmied in de stadd gellde doderch dud sisch die stadd e vemähdi õmellung vun erschdwohnsidze erhoffe un somit e staicherung vun de inwohnerzahl iwwär in de kärnstadd wohnen etwa laid agduell laid die inwohnerzahl bei stand dez iwwär die geschicht vun lautre exischdieren uugweenlich viel saae ainische vun denne sin fer die stadd vun großer bedaidung so iss de fusch fisch im wabbe vun de stadd lautre uff die saa vum hechd im kaiserwoog zeriggzefiere e ånri saa mirrem nåme sage von lutrina dud vun när aus triär ståmmende fromme fraa lutrina berichde welli zur zaid vun de große chrischdevefolschunge in die wildnis gefloo iss un doerd e wohnung errichd had die se lutrea genennd had des soll lautre soi nåme gebb hån lutrina kummd haid noch imme nåme vun när strooß in lautre vor ån dere enn sisch die lutrinaklinik befind e waideri saa stelld die hahnefalz da uffgrund vun de laach lautres ån ääm vun de wennische pässe zwische rhoi un mosel via regalis iss die stadd im laaf vun de geschichd immär wirrer zesteerd woerr aa die raschi induschtrialisierung vun de stadd im joorhunnad die bombaadierung während em zwädde weltkriech de õschließende vekehrsgerechte widdäruffbau no m kriech un die aldstaddsanierung flächesanierung åm enn vun de sechzischer un åm õfång vun de siebzischerjoore hen zu wäsendlische veluschde vun hisdoorischer bausubschdånz gefiert bemergenswärde baute vum middlaldär un de fri e naizaid sin die evangelisch stiftskersch un die katholisch maddinskersch sowie reschde vun de babarossabursch mirrem cassimirsaal ainische reschde vun de staddmauer sin erhall geblibb un aa e saideflichel vun em gotische partizierhaus im hinnärhof vun de maagdstrooß barocke baute dud mär rund um de maddinspladz kloschderstrooß åm riddersbersch un in de schillerstrooß finne bauwerge vum klassizismus befinne sisch unnär ånrem in de friedestrooß maagdstrooß scheidstrooß un in de stäästrooß de greeschde dääl vun de erhallne kuldurdenkmole stammd aus de zwädde hälfd vum joorhunnad bis zum end vum kaiserraich bemergenswerd sin die fruchthall welli haid als konzerd un veranstaldungshall genutzd werd die mariekersch und die aposchdelkersch repräsendadive vewaldungsbaute sin s ehemolische haubdposchdamd in de karl marx strooß s ehmolisch bezirgskommando in de logestrooß s keenichlisch haubdzollamd in de eisebahnstrooß de vewaldungssitz vun de pälzische eisebahne in de eisebahnstrooß un die neobarocke kasern vum keenichlisch bayrische infantrieregiment wo im oschde vun de stadd laid baudenkmole vum juchendstil sin s ehmolisch hodel brenner geiwwer vum bahnhof die goetheschul e wohnhaus in de schumannstrooß un e geschäftshaus in de stäästrooß unner denkmolschutz stehe die baute vun de ehemolisch kammgarnspinnerei wo sisch haid s kuldurzentrum kammgarn un dääle vun de fachhochschul drin befinne vun bis iss die synagoog in de friehlingsstrooß haid luisestrooß no de pläne vum architekte ludwig levi im maurisch byzantinische stil errichd worr die synagoog die s staddbild geprägd had un als sehenswürdigkääd gald iss im joor vun de stadd gesprengd worr iss s gelände offiziell in synagogeplatz umbenennd worr hermann hussong had ab die schlossähnlich wohnõlaach an de fischerstrooß gebaud welli urspringlich as offizierswohnunge fer die franzeesich besatzungsarmee vorgesieh waa nodemm die franzose uff die õlaach vezichd gehad han iss se an die bau ag gefall im ufftraach vun de bau ag had hussong zahlraiche wohnbaute wee wohnungsnod errichde geloss dodrunna befinnen sisch de bunde blogg de sog rundbau de griene blogg sowie di paffsiedlung di innestadd is gee end vum kriech zu faschd zwä driddl zersteerd worr de widderuffbau vun de stadd no is no de vekehrsdechnische vorgawe vun de amriganisch besatzungsarmee erfolchd um derchbrich se schaffe un strooße se vebrädre wurd noch viel aldi bausubstanz abgeriss baim widderuffbau sin die gebäude mäschdens in veäfachder form widderhergestelld worr um unnerkinfd fer di amriganische soldade se schaffe is mid de vochlweh e wohngebied mid mehrfamiljehaiser geschaff worr außademm sin in de er joore es wohngebied bännjerrick un deno de betzeberch un de fischerrick mid hochhaussiedlunge bebaud worr mid de grindung vun de universidäd wurd uniwohngebied in rer mischung aus mehrfamilje un äfamiljehaiser ausgewiss leeß is e äolisches sediment des heeßt e vum wind transbordierdes un abgelarertes matrial es is im pleistozän in bschdimmde landschafde aageweht worre soi faab is hellgeel in de kaltzeide vum pleistozän war di vegetation wenischer discht un hot zum deil ganz gfehlt di rhåiaue ware zum beischbiel weitgehend frei vun are vegetationsdeck da wind hot dort aus em vum fluß aagschwemmde matrial des mit geringere korngreeße rausgebloße weil schun domols da wind aus weschde vorgherrscht hot is des matrial iwwerwiegend in eschdlischer rischdung transbordierd worre da sand is noch in da rhoiewene abgelaarert worre wo ma hait noch sanddiene sehe kann in kläner deil vum sand un des noch feunere matrial da schluff wie ma s in da geologie nennt is weider transbordierd worre leeß kummt außer in da antaakdis uf alle kondinende vor vor allem in schina gibt s weide landschafte mit leeß im deitschland sins vor allem di higellandschafte di sogenannde gai gäue uf deitsch wu sisch viel leeß abgelaarert hot im rhåifränggische gebied gibt s im kraischgau un in rhoihesse große leeßflesche selle landschafde ghere zu denne wo bsunders fruchtbar sin un schun frieh reschd discht besiedeld ware di leeßdegge vum kraischgau sin mit bis zu m di diggschde vun deitschland leeß beschdeht vor allem aus schluff des is e madrial mit korngreeße zwische ton un feunem sand danewe enthält er in geringe andeil ton un feunen sand dursch de transbord mit em wind sin di oinzelne kerner kandisch zugschlaare dodursch bleiwe se gut ufenanner hogge un gewwe dem leeß e gudi schdandfeschdischkeit so kummts daß bei viel benutzte wege wu sisch schun tief eugegrawe hawwe faschd senkreschde wänd schdehebleiwe kenne so wege nennt ma hohle frisch aagewehder leeß enthält meischdns kalk efders is der kalk ausgewesche un an bschdimmde schdelle widder ausgfällt worre dodursch bilde sisch kalkkonkrezione wo zum deel aussehe wie klääne figirlin odder bebbelin die nennt ma aggermännlin odder leeßkindlin im leeß ka ma oft gut erhaldene schneggehaisle finne vor allem di drei arde helix hispida pupa muscorum un succinea oblonga sin wischdische vertreder vun da tybische fauna uf em leeß bilde sisch ajg fruchtbare beede dodursch werre di leeßlandschafde heit noch iwwerwiegend fä di landwertschaft benutzt in viele bereische is da boode dursch di intensive bewertschafdung dursch erosion verloregange awwer selbschd do wachse di planze reschd gut aa noch uf em faschd blanke leeß die schdell wu da leeß zum erschde mol wisseschafdlisch beschriwwe worre is also da lokus typicus is e leeßwand hinnerm haarlaß am negger uf da gemarkung vun zigglhause rischdung neiene heit im schdadtgebiet vun heidlberg es war da heidlberjer mineralog karl cäsar von leonhard wo des matrial dort im johr beschriwwe un benannt hot leeß is di bezeischnung wo ma in da region fä des matrial hot denn begriff hot da leonhard ins hochdeitsche iwwertrare un als löß in di wisseschaft eugfierht in mansche deitsche regione un vor allem in da wisseschaft wärd des wort eher verkehrt nämlisch mit korzem ö ausgschbroche noch der deitsche reschdschreibreform gibt s doher kurioserweis zwee schreibweise löß odder löss je nochdem wie ma s schwetzt aa in de meischde annere schbrooche hot ma denn begriff löss iwwernumme di leeßwand hinnerm haarlaß ligt heit in eme nadurschutzgebiet volker schweizer unner mitarweit vum reinhart kraatz kraichgau und südlicher odenwald sammlung geologischer führer band borntraeger stuttgart isbn lemberch amtlich lemberg is e ortsgemä vun de verbondsgemä bärmesens lond im londkräs siedwestpalz in rhoilond palz daitschlond es grenzt direkt siedestlich on die schdadt bärmesens km siedlich vun lemberch is die londesgrenz zu frongraisch vun de òfäng vun de londgräflich residenz domols in bärmesens is lemberch de wichtigschde ort in de geeschend gewässt hait hat lemberch ungefähr inwohner lemberch lait uf e paar hichel um de eher klänne ortskern laie e paar naibaugebiete om ortsrond lait die burchruin lemberch die als castrum lewenberc zum erschte mol in ennre urkunde erwähnt wor is aus leweberch laitet sich a de ortsnome ab die rodalb entschpringt bai lemberch ma hat se im ortsgebiet zu me waiher uffgeschtaut fascht vun de gemarkung des sinn ha sinn mit wald beschdonn es gelände is typisch fa de pälzerwald mit arme sondischem bodde viele klänne wasserlaif un waldische hichel die in de rechel vun buntsondschdäfelse gekrent sinn die bekonndeschde sinn maiblumme rawe und rubbertsfelse und de rodeberch mit km² is lemberch änni vun de greschde gemarkunge in rhoilond palz die wasserschäd zwische rhoi un mosel zieht sich vunn nordoscht no siedwescht quer dorch die gemarkung nachbarorte vun lemberch sin vun norde ausgehend im uhrzaichersinn bärmesens rubberschwiller dòhn fischbach ludwichswinkel ebbebrunn un owwersimte die verkehrsòbindung vun lemberch beschdeht nur aus schrdroße die b die zum däl vierschburisch ausgebaut is geht in schdicks km entfernung om ord vorbai no weschde geht se bai bärmesens ball in die a iwwer no oschte erraicht se nochdäm se de pälzerwald hinner sich geloss hat no kilometer bai londau die a im norde sinn s ungefähr km iwwer die b no lautre no siede gäbt s kä direkti iwwerrechionali schtroß uff baide saide vun de daitsch fronzesisch grenz gäbbt s nur klännere ortschafte und schmale schtroße annexe sin ortsdäle mit aichenem derflischem charakter un greßere heef die uff lembercher gemarkung laie un verwaltungstechnisch zur ortsgemää lemberch gehere sie honn awwer aichene ortsvorsteher folchende annexe gehere zu lemberch de johresniederschlach sinn mm des lait im owwere vertel vun daitschlond bai vun de messschtazione vum daitsche wetterdienst sin s wennicher de druckenschde monat is de abril om maischte niederschlach fallt im mai nämlich mol mehr die niederschläch variiere kaum un sinn gonz glaichmäßich iwwer s johr verdält on nur vun de messschdazione gäbbt s noch wännnischer johreszaitliche schwankunge die ältschde zaichnisse vun besiedlunge schtomme vun änner keltische siedlung un uff em burchberch owwerhalb vum dorf hat s im johrhundert noh chrischdus e römischi fliehburch gäb ungefähr do wo jetzt die b is hat s schunn bai de römer e oscht wescht verbindung durch de pälzerwald gäb domols war der noch mehr oder wännicher urwald und a bis ins schbede mittelalder hat do fascht känner gewohnt oder e nutze devu gehatt nur gonz wännisch honn ihr vieh im wald uf die wäd gefiehrt oder als kehler geschafft e intensivi londwärtschaft hat sich wäe m arme bodde nie gelohnt und gäbbt s a hait kaum bis zum johrhunnert hat es gebiet em kloschder hornbach gehert hatt donn de graf hainrich i vun zweebrigge e felse zum bau vun ennre burch gäe onnere länderaie ingedauscht nodäm die zwääbrigger grafe donn ausgeschdorb ware kam lemberch on die grafschaft hònau lichtenberch un in dere ihrer erbfolche bis on hesse darmschtadt die burch is im draißischjährische kriesch zum däl un im pälzische erbfolchekriech endgültisch zerschdert wor die ruine hat ma dann als schdäbruch genutzt no de fronzesisch revolution koalitionskrieche un in napolionischer zait war die palz un lemberch zaitwailisch in fronzesischer hond und e däl vum départment dunnersberch mont tonnere denoh is des gebiet durch beschluss vum wiener kongress domols zu bayern komm wail die in dere zait vum frieher kurpälzische haus der wittelsbacher beherrscht wor is lemberch is als gemää im londkommisariat bärmesens gefiehrt wor des war schbeder de londkräs bärmesens der donn in londkräs siedwestpalz umbenennt wor is de bayrische rhoikräs schbeder rhoipalz war noch em erschde weltkriech bis widder fronzesisch besetzt und dann nochemol no m zwätte weltkriech sait gehert lemberch zum domols nai gegrindete bundeslond rhoilond palz om end vum johrhunnert is in bärmesens un umgebung die schuhinduschtrie entschdonn die schuh honn viel geld in die geschend gebrung deshalb sin viel lembercher jede da no bärmesens uff die arwait geloff ball deno hat ma a in lemberch schuh gemacht die fraue honn sich dehäm was dezu verdient und sich glaichzaitich um ihr familie kimmere känne aber ma hat a fabrigge gebaut wie zum baischbiel die firma käschdner als donn die globalisierung vun de schuhinduschtrie komm is so ab is die branche donn longsom kaputt gong bis jetzt in lemberch nix mä devu ibrich geblib is die maischte berufstätische schaffe haid auswärts hauptsächlich in de kraisschtadt bärmesens aber e haufe fahre a jede daa no lautre oder vorne naus on de rhoi lembersch war no m draißichjährische kriech fascht gonz valoss un vafall die lait wo denoh baigezoh sin ware maischdens evangelisch haid gäbt s im ort a e katholischi kärch wail sait mitte vum johrhunnert doch eunische katholike zugezoh sinn während lemberch frieher mol schdark gewachs is is des hait nimmi so zwar ziehe als emol lait aus bärmesens oder vun onnerscht wo her zu wail die wohnlach arisch gut is awwer es ziehe a viel weg und es komme jo a nimmi so viel kinner noh deshalb wärd s lemberch nät onnerscht ergehe wie de iwwriche ortschafte drummerum de gemänerot in lemberch hat mitglieder un außerdäm gäbt s de ehreomtliche ortsboiemäschder als vorsitzender die sitzverdälung im gemänerot die blasonierung vum wabbe is in gedäldem schild owwe in gold drai rode hònauer schbarre unne in silwer e blaues hufaise die schbarre schdomme vum wabbe vun hònau lichteberch die fòhn is rod gelb rod gedäld im vahältnis im gonze wald drumerum gäbbt s viel wääge die unnerschiedlich long un schdail sinn de pälzerwald vareu margiert fern un a rundwonnerwäche rund um lemberch gäbt s etlische felse wie zum baischbiel de maiblummefelse vum laabbrunne in de neh vum schbortplatz aus kom ma uff em lembe er felsepaad e rund laafe bis jetzt sieht ma nix devu dass de tourismus mol e besonneri wirtschaftlichi bedaitung krie det awwer immerhi is lemberch e òerkonnder erholungsord die wichdigscht zaidung is die rhoipalz in ihrer bärmesenser ausgab es werd abber a die bärmesenser zaidung geläs omdliche mitdälunge schdehe im omdsblad vun de verbondsgemää de londkräs siedwestpalz hat noch de offene kanal des is e rechionaler kabelsender wo die laid wo do wohne selber mitmache kenne de siedwestrundfunk hat dann noch de sender kettrischhof des schdadtgebiet vun mannem iss gmäß vun de haubtsatzung vun de schdadt mannem in innare un aißare schdadtbezirge gegliedat in jedm vun de schdadtbezirge gibdsn bezirgsbairot aus bürga wu im schdadtbezirg wohne die bezirgsbairät sinn zu wischdische de schdadtbezirg betreffende ogelegenhaide zu hörn die endgüldisch endschaidung iwwa ä moßnahm obliegt dann awwa doch dem gmeinderad vun de gsamtschdadt mannem die schdadtbezirge sinn in schdadtteile bzw schdatistische bezirge unnagliedat die oiteilung dient awwa nur schdatistische zweck schdadtbezirge mit ihre schdadtteile bzw schdatistische bezirge dere ihr amtlischi numman unn de wohnbevölgarung mid schdand vum juli ludwichshafe aa ludwigshafe spettisch aach lumbehaafe amtlisch ludwigshafen am rhein is die gräschde schdadt in de palz uff de anner seit vum rhoi lischt bade wirddebärsch und die kurpalz vun de pälzer werd die schdadt in olehnung an die anilin a gern lumpehafe geneent besonners in de fasnacht kummt des dann immer widder logo vunde schdadt war als es wabbe wie dann sunschd awwa mär wolld äbbes modärnes desdeweje hod die schdadt haid om unnam moddo symbadie als maagezaische än naijes logo griehd ein logo das selbstbewusst die haltung der stadt ausstrahlt und ihr ein neues gesicht gibt das neue gesicht für ludwigshafen stadt am rhein hinnagrund is de vasuch die schdadt mea onde rhoi rigge zu losse un so de induschdrieriggong dorch hannlszunahme auszuglaiche un die inneschdadt adragdiewa zu mache oogfange mim rhoicenda es wabbe blaibd desse uugeachd d bschdeje seidm weggsel vunde owwerberschermeeschderin zum erschde januar werd blos noch die schrifft vunn dem neie logo genumme awwer nimmi des bild am janar is entschiede worre dass die wort bildmarke sukzessive auslaufen soll und ab sofort nur noch die wortmarke ludwigshafen am rhein als logo der stadt ludwigshafen am rhein genutzt werden soll geografisch isses ganz äfach zu lokalisiere weil se am rhoi liggd und wenn ma s donn gfunne hot dann find ma a ludwichshaafe im atlas konn ma nochgucke des is nördlicher längegrad unn vum östliche breidegrad im durschschnitt liggd es ganze ebbes iwwer meter iwwerm meeresschpiggel awwer es gibt hehere ortsdeele wie die gaadeschdadt odder a niedrischere wie oggerschm ludwichshafe kammer in bezirge uffdeele un die kammer dann widder deele dodebei is ludwichshafe nett emol e aldi schdadt sonnern eischentlich ganz jung hot se ihrn geburtstaach gfeiert awwer des liggt net dro dass do friher bloß feld war sonnern dodro dass die meischde schdadtdeele ehwe schun alt sinn aber erscht speet eigemänt worre sinn nóóm wiena kongreß is die linksrhoinisch palz zu bayern kumme unn is uff de monnema schanz ä priwades hondlshaus endschdonne des wos keenischraisch kaafd hod un zamme midärre óólehschdälle em keenisch ludwich i vun bayern zu ehre ludwichhafe genennd un bsiedld hod nain joa schbäda waas ä selbschdännisch gmäänd mid ha ha vun friesnemm un ha vun munnerem bääd odd sin schbäda oigmäänd worre könig maximilian ii ludwichshafe die rechde vunäre gmää valije om november is die gmäänd ludwichshafe zunärre schdadt erhowen worre die meischde schdadtdeele sinn im basisverzeischnis vumm kloschder lorsch an der bergstroos verzeechent un ewe a do zum erschte mol erwähnd oggerschumm iss gegrind worre munnerrem und maudach dann friesenem un de hemshof edigumm gibts seid und obba glei newedro seid rhoigennem werd im goldene buch vun de abtei prüm in de eifel ins regischter uffgenumme un ruchem erst am ofang vum jahrhunnert weils de abtei weißeburg geheert hot erscht is die gemeend ludwichshafe entstanne ungefähr do wo jetzt de stadtdeel mitte iss in ludwichshafe gibts a kää schloss oddä soebbes ähnlisches des iss mehr ä induschdrischdadt un aach des nuch nid so long ä longi zaid waas s greeschde dorff vun daitschlond seit iwwer hunnertfuffzisch johr seit gäbds do die anilin in hochdeutsch basf wo di aniliner drin schaffe fast ganz lumpehafe schafft do drin un aa noch die halwe umgewung intresand iss daß die ainlin eischentlich gar net do hätt gebaut werre solle sondern uff de anner seit vum rhoi deswege hässt se jo ach badische anilin unn soda fabrik basf awwer die do driwwe wollten se net wege dem dreck jetzt hänn se de dreck aber ludwichshafe hot die oinahme awwer s gibt a noch die raschig unn de äbbot un annere firme do ludwichshafe hot mit siwwe annere schdädt ä schdädtepartnerschawd gschlosse ludwig hartmann schbaya ludwichshafe war en pälzer mundartdichter un ach herausgewer vun mundartlideradur gebore isch er in schbaya als sohn vum aus vollmersweiler schtammende lehrer und schpädere woihändler johann l hartmann hod ers gymnasium in speyer bsuchd un anschließend de kaufmonnsberuf gelernt is er in dienscht vun de reichsbahn gtredde und hot in speyer bellem ludwischshafe und minsche gschafft während em ersche weldkriesch war er feldeisebahner musst er uf anordnung vun de damalische franzesische bsatzungsbeherde ausserhalb vun de palz verbringe un hod in owwerbayern gelebt is er als bundesbahnowwerinschpektor in de ruhesschtand gonge und hot bis zu soim tod in ludgwischshafe gelebt gehairad hot er die johanna wetz s indresse an pälzer mundartdischdung henn beim ludwig hartman begeschnunge mit de mundartdischder karl christian nadler und karl august woll ausgelest beischbiele vun gedischte vum ludwig hartmann uf de jürgen beckman heinz jürgen kliewer isch redd mein muddersproch anthologie pfälzer mundartliteratur pfälzische verlagsanstalt gmbh landau pfalz seite die mannemer plonke sinn die haubdoikaufsschdroß im zentrum vunde mannemer quadrate urschbrünglisch hawwe sich die plonke vum paradeblatz bis zum wall der ehemolisch friedrischburg gezoge der die schdadt vum schloßbezirg getrentt hot weil de bode sandisch is heßen se ach uffm sand sie zoch sich vun schdadtor zu schdadtor vum heidelbärscher tor hie zum rhoitor während die sogenannde breidi schdroß vum mannemer schloß zum dritte schdadtor dem neggator gführt hot vum oschde falaufe die plonke zwische de quadrade o unn p bis o p droh óschließe duht sich die heidelbärscher schdroß die diregd zum wassaturm unn zur auguschda oalach laafe duht vum wesde laafen die plonke zwische de quadrade d bis d und e bis e do duht sich dann die rhoischdroß óhschließe die früha zum rhoitor gführt hot haid führd ihr falängarung üwwa die kurt schumacher brigg nach ludwichshafe zwische de quadrade p unn p iss als mahnmol vier die jüdische opfa des nationalsozialismus aus mannem än glaswörffel midde um fußwech gebaud worn uffm kubus sinn in schbigglschrifd die nome vun de amordete mannemer óhgbracht der kubus iss selwa schräg uffgschdelld damid sich ä ax uff den middelpunkd vum paradeblatz beziehe duht meckrem amtlisch meckenheim is ä dorf in de palz und khärt zum londkrääs derkem un zu de verbandsgemeind deisem mit uugfähr eiwohner unre fläch vun km² isses a schunn reladiv groß meckrem liechd am rond vun de daitsche woischdrooß unn iss en dääl vun de medropolregion rhoi negga des fränfische dorf iss wahrschains im johrhunnerd entschdanne ä schengung ans kloschder lorsch im johr iss beleschd im johrhunnerd iss die ägidiuskärsch erbaud worre im johr iss meckrem vum palzgraf ludwig ii gekaaft worre isses vun de laininger niedabrånnd worre als die reformadsion in der kurpalz oigefiehrt worre isch iss aa meckrem prodesdandisch worre die ägidiuskärschiss widda uffgebaud worre im dreeßischjährische kriech henn die bewohna des dorf verlasse die meckremer kärsch iss zu kadolike kumme iss ä naii evangelisch kärsch erbaud worre iss meckrem wie die resdlische palz aa zum keenigraisch baiern kumme iss die ereffnede logalbåån ludwichshafe dannschdadt bis meckrem waidagefiehrd worre hot meckrem en õõschluss an die schdromlaidung bekumme unn an die wassalaidung iss die palz unn dodemid aa meckrem ans bunnäslond rhoilond palz õõgegliederd worre hot meckrem õõschluss an die gaslaidung erhalde unn an die kanalisadsion de gemainderad beschdehd aus radsmidgliedan die in ener verhäldniswahl am juni gewähld worre sinn sidzveatailung im gemainderad die meckremer woilaage kehre zum woibaugebied palz zu meckrem kehre äänzllaache linsebusch naiberch unn schbielberch welle all zur großlaach hofschdigg kehre in meckrem gebbds woibaubedriewe welle ä fläsch vun ha odda mehr henn die dorschschniddlisch rebfläsch vun eem betrieb beträgd ha die gesamde rebfläsch vun mekrem beträgt ha der meckremer woibaubetriewe produziere waißwoi rodwoi de dr michael rumpf is am dezember in haidlbärsch geboore und is in bonn dublin unn mailand uffgewaxe ab hodder erschd in bonn schbeeder donn in heidelberg germanischdick philosoffie unn italianistik schdudierd hodder dort es erschde schdaadsexame abgeleed aschließend hodder amme uffdraach vumm swf iwwers probläm vun de polidisch ausgewoocheheit vun rundfunksendunge gschafft unn war dann zwee johr wissenschaftlischer midarweider am philosoofische seminar seit lebder als lehrer am loininger gimmnasium in grienschdadt soi dokterarweid wu raukumme is is iwwer de philosoof walter benjamin iwwer denner noch zwee uffsatzsammlunge rausgebrocht hott aporien und apologie unn elite und erlösung seit isser änder fun de herausgewwer fum lidderadufheft zeno hodder de erschde preis beim kurzessay wettbewerb in bayreuth unn de dridde preis fer e erzählung im limburg wettbewerb vun de schdadt derkem gewunn de dridde preis beim wettbewerb buch des jahres als iwwersetzer schaffder an italiänische klassiker vum michael rumpf sinn folgende bischer mit aphorisme rauskumme satzwechsel gedankensprünge gedankenfäden schnittstellen haarrisse querlinien all im manutius verlag rauskumm de erzählband die unruhe der einzelheiten e essayband gefühlsgänge is im eestreichische droschl verlaach rauskumme milich odda aa milsch is ä waißi udurschsischtischi flissischkaid wu in de milichdriese vun de waiblische saigediere gebild werd di menschllich milich heeßt ma muddamilich milich is fer die saigediere die erschd nahrung wann se uff die weld kumme bevor se annere arde vun nahrung ufnemme kenne milich vun beschdimmde dierarde bsonnerschd vun de kuh werd vun de mensche als gedrängg unn als grundlaach fer annere lewnsmiddl wie kees joghurt sahn verwend in de milich sinn kohlehydrade aiwaiß vidamiene und schbureelemende enthalde des wort milich eweso wie molge und des zugherische verb melge sinn in faschd alle germanische schbrooche gemaingut daisch milch schwed mjölk dän mlk niederl melk engl milk isländ mjólk usw aus em althochdaitsche miluh jh is donn mittelhochdaitsch milich milch geworre milich als ä nahrungsmiddl kriechd mer wann mer die diere melge dut die endwigglung vun de milichwerdschafd hot u gfähr vor jahre a gfange fer die leewnsmiddlinduschdrie vun oiroba sinn die kieh de hauptlieferand in de berge in erdragsschwache geschende unn in friehere zaide sinn des aa die schafe schafsmilich und die gees geesmilich fer zum dringge duhn die mensche aa gail schdudemilich unn esel eselsmilich kamele unn yaks melge hoch im norde duhd mer aa die milich vun de rendiere nutze in asje unn idalje werre zur keesprodukzjon biffel fer de mozzarella di bufala gemolge unn biffelmilich gewunne während in mansche kuldure die meischd aus hirde unn nomade hervorgange sinn die milichdierhaldung unn die milich im middlpunkt vun de ernährung und so aa vum lewe schdehd wie in de weschdlische weld so gibts aa velger die wu außer de muddamilich gar kää milich verwende monnem mannem is e universidädsschdadt mit ca oiwohner unn is dodemit die zweddgreeschd schdadt in bade werddebääg fria waas äne vun de kuapälzische residenzschdädt zomme mid ludwichshafe un haidlbääg is monnem des zentrum vun de airopäisch medropolregion rhoi negger monnem lieggd on de mindung vum negger in de rhoi där wos vun de nachbarschdadt ludwichshafe un vun rhoilond palz drenne duht es liggd so zuglaisch uff de diregd linie vun derkem nó haidlbääg unn uff de noad sied haubdvabindung om rhoi die schdadt hot schdatbezirge inneschdadt jungbusch gaddeschdadt lindehof neggaschdadt oschd wohlgelege neggaschdadt weschd naioste naihermse schwetzingaschdadt ostschdadt feidene friedrischsfeld keffadal neckara rhoinau sondhofe seggene tschahof tschänau vogglschdong strassenhäm waldhof unn wallschdadt die schdadtbezirke sinn weida unnagliedad lischd vun de schdadtbezirge unn schdadtdaile vun mannem die inneschdadt is zwische rhoi und negger als hufaise giddaförmisch ohgelegt di mannemer quadrade schdadd schdrooßenome hot jedes quadrad in buschdawe un e zahl zwische a un u un zwische un ausnahm l hot e zweddi reih vun bis ofange duds am schloß mid a in da äne un l in da onna rischdung des monnemer schloss hodd ab dä kurfärschd carl philipp baue losse als kobie vumm schloss in versailles und wonn s fäddisch gebaud worre weer weers beinoh genauso groß wie versailles awwa donn isses geld ausgonge unn än fliggl fehld folgende schdädt unn gemoinde grenze an monnem sie wärre im uhrzaigasinn oafonge im norde genonnd lombade unn vänne beide grais bergschdroß in hesse heddese ilvese edinge neggarhause haidlbääg plonkscht schwetzinge brihl all mid ausnahm vun de graisfraie schdadt haidlbääg im rhoi negga grais in bade werddebääg sowie altrip ludwichshafe frongedahl und bowerum roxem alle mid ausnahm vun de greisfraie schdädt ludwichshafe und fronkedahl im rhoi palz grais in de palz wege saina lach im owwarhoigrabe herrschd in monnem ä sehr mildes klima der wärmschde monad is de juli mit durschschniddlisch c der käldeschde is de jonuar mid c uffällisch is die gring niedaschlachsmeng vun durschschniddlisch mm wege rhoi unn negger konns im herbschd zu newwelbänk kumme beide fliss sorge ach fier e iwwadurschschniddlischi lufdfoischdischkaid welli bsunnersch im hochsumma zu driggenda schwüle führe konn im lorscha kodex im johr is monnem erschdmolisch urkundlisch erwäänt worre im johr hot mannem donn schdadtreschde kriegt nachdem de kurfürschd vun de kurpalz friedrisch de iv die friedrischsburch hot baue gelossd des giddaförmische schdrosenedz is bis haid erhalde gebliwwe deswege heest monnem a quadradeschdadt ainische wischdische erfinnunge sin in monnem gemachd worn de karl drais hot des erschde zweerad unn de carl benz im johr des erschde audo erfunne de heinrich lanz hodd de erschde bulldog gebaud unn de fondanella hot des erschte schpaggeddi eis erfunne des wo s gewwe hot aussadähm kummt de lewwerkäs net aus bayern sonndann aus monnem den hot nähmlisch dem kurfürschht soi metzga aus monnem in bayern erfunne monnem is aach en große vekehrsknodepunkt zwische fronkfurt und stuttgard do is aach de zwetgreeschde rangierbahnhof in deitschlond da monnemer hauptbahnhof iss e wischdiche knode für de fernvakeea da monnemer hafe iss ähna vunn dä greeschde binnehäfe in eiroba gud geleege on rhoi unn negger dann gibbts do nochn fluughaafe in naioste awwa bei dämm is die staddbõhn net lonng genuug unn dodemit kenne da nua so klääni fluggzeisch stadde und lanne monnem hot zwää schäni schtadtpaaks dän hetzsoggerietpaak unn dän luisepaak im hetzoggerietpaak schteht die beriehmd muldihall mit änneri oimalische froidrogende holzladdedachkonschdrugdzjón un ämm schääne woijer mit änneri wassa fondään dä luisepaak is greesser wie de hetzsoggerietpaak un hat a mehr addraktzjóne zu nenne sinn hier däs pflanzeschauhaus dä schinäsische gadde die sähbiehn dä kutzaweija un die schtorscheweppkämm beide paaks sinn anlässlisch fun derre bundesgaddeschau nei ohgelegt worre un sinn gontsjährisch offe des waazaische vun mannem is dä wassadurm bis zwätdausend waa dä wassadurm noch als äni nodresärv in die wassafähsorgung vun mannem oigebunne dodanach hommsen abba abgezwiwwelt un jetz issa nur noch ä attrapp gebaut worre is dä wassadurm vun vom guschtaff halmhuber dä durm is seschzisch meda hoch un neinzähne broit stehe dudda om friedrischsblods inmidde vonnännere jugendschtiloohlag im häddse vun mannem un weila so schää is konn ähn eschda monnemer ohne soin wassadurm gar net lebe kullduur wird in monnem grooßgeschriewe do gibts uff de änne seid die kunschdhall nääberm wassadurm mit lauder hõchkaräädische ausschdellunge unn des sogga gonnzjäärisch die kunschdhall wird jetzad ah noi gebaud fer üwwer sibbzisch milliõne euroh donn des theaada des monnemer nationaltheaada is des äldschte staddtheada in büagahonnd schunn de schilla hot do stigga ur uffg fiat als fünf spadde haus isses weid iwwa deitschlond naus bekonnd vor allem die ooba uff de onneri seid sinn do ah noch die gonnze mussikalische hailaits die wo mer in monnem do hot do dazu gehääre die mussickschuul mussickhoochschuul und noch relladief jung die boppaggadämie die iss vum xavier naidoo mit uffgebaud worre es iss also ah net waider vawunderlisch dass räscht viele top mussicker aus monnem komme tue die bekanndeste unn bäste iss wõhl di joy fleming des museum autovision tradition forum is e privatmuseum vum elektronikunternehmer horst schultz in altlosse des sisch mit de gschichd un zukunfd vun de moderne individuelle mobilität insbsonnere alternative antriewe bschäftischd die gschichd vun de entwicklung vun de individuelle mobilität in den letzdsche johr werd anhand von einische originalgetreie nachbaude wie vum dem erschde laufrad vum freiherrn von drais oder z b dem rekordelektroauto la jamais contente vun camille jenatzy von und exemplarisch mittels de greschde privade sammlung vun fahrräder motorräder oldtimern und nachkriegskleewache vun de firma nsu verzählt zu den ausstellungssticke ghert ach e originalausschtattung vun enere nsu werkstatt aus de er johr außerdem beherberschd des museum die greschd ausstellung weltweit vun wankelmotore wankelautos serienfahrzeische un prototype sowie drai wankelmotorräder dazu kehrt ach des nsu schnittmodell vum ro mit dem nsu des fahrzeisch damols uf de iaa präsendiert hot das museum verfischd außerdem iwwer medallmodelle mit denne autobschdandteile wie modor differential un audomatikschaltung nochvollzoche werre kenne sowie medallmodelle zum thema kraftiwwertrachung schließlich stehe käschde mit vorbereidede experimente zu nadurwissenschaftliche theme bereit newe de große wankelausschdellung präsentiert des museum weidere alternative antriebe elekdroautos e brennstoffzellen fahrzeisch e flüssigasfahrzeug e wasserstoffauto un e hybridfahrzeische sowie die nedisch infrastruktur a des enliteraudo vun vw is ausgschdellt ergänzend wern verschiedene batteriesysteme un uf schautafle e vielzahl vun alternative modorkonzepten un treibstoffe vorgschdellt fer inhawer von elektroautos werd e solartankstell vorghalde des museum bied uf schautafle erläuderunge meischd mit zeichnunge im enzelfall mit medallmodelle zu folschende alternative modorkonzepte rotationsmodore sabet modor hüttlin kugelmodor schneeberger modor druckzellenmodore wolfhart motor impulsmodor starrotor modor quasiturbin un ballpiston modor reini studie hubkolbenmodore gollemodor en geschenkolwemodor strahm modor sowie e sammeltafel fer taktmodor stelzer modor erickson modor un druckluft modor naie aach rauscha waiße fedawaise oor bizzla nennd mer ä naie woi där wu nuch nid fäddisch is des heesd es is kää moschd mea awwee aach nuch kää woi bai de moschdvagärung duud die heef den draubezucka im moschd zu alko ol un co vagääre un sisch dodebai vamehre won de woi fäddisch is wädda gfildäd bis koi heef mea drin is de moschd schmeggd sea guud de woi nuch viel bessa un jedi zwischeschduuf is aach sea guud drinkbaa nor daß do hald nuch die heef drin is un die sedzd ihrne vagärung aach im vadauungsdragd fódd unnerschdidzd vun de mischsoirebagderie weh däm durischd där wu des ned wääß im prizip komma jede naie guud dringe awwe mehaschd wärn ned graad die allerbeschde ausgschengd boim naie fallds ned so uff un n guude woi bringd schbeda hall duch mea oi iwwlischawais eßma zum naie nuch an guude zwiwwlkuche in viele öddscha gäbds egschdra naie feschde or r zwiwwlkuche feschde awwee mer muß gaaned dódruf wadde än guude naie griehd mer bai jedm winza mär solld närn bhälda midbringe wu mer soo zumache konn doß närs co enaus konn awwee kää naie kimmd ä móó guud óókhaidäd hääm un soi fraa meschdn ausschänne sääda naischdadt is e kraisfrai schdadt mit uugfäa oiwohner am ausgang vum lombreschda daal in die rhoiewene lichd also an de haad un in de mid vunde woischdrooß daß naischdadt vun de naistadtern als die haabdschdadt vun de palz oogseje werd sien viele gaa ned so gärn und nuch meecher kennens ned orer ner falsch verschdeje wail ses nua bolidisch sien nadierlich schbield aach mid daß do iwwern halb johrhunnerd die bezärchsreschierung gseeß hod unnerm keensch isse in schbaya gwesd haid isse äschdemol gons uffgeleesd awwee vor allem laihd naischdadt ned ner in de mid vun de aal palz sunnern aach in de mid vun de woischdroß un is de dradizionelle wahl un greenungsord vun ned ner de pälzer sunnern aach de daitsche woikeenischin ner fuchzeh mol hen onnrn schdädt die hochi ehr khäd naischdadt liehd geografisch so ziemlisch in de mid vun de palz direkt an de woischdroß im naischdadter ortsdäl diedesfeld is de midlpunkt vunre markiad naischdadt liehd am haadrand also am esdlische rand vum pälzerwald do wu dann die roiewene oofangt dorch naischdadt fließ de schbayabach där dääld sisch dort uff in schbayabach un rehbach auadäm is noch de mußbach zu nenne där dursch gimmeldinge lobloch und mußbach fließe duud un dodenõõ in de rehbach enoi im wesde g head ä schdiggl vum pälzerwald zu naischdadt un im oste än deel vum ordenswald die wischdigsde bärsch vum naischdadta dääl vum pälzerwald sinn de nolle de keenichsbärsch es woibied u de schdawebärsch zwische de ortsddääl sin iwweral wingad zu finne und gesche osde ach emol e glä bissl agga naischdadt beschded aus de aichendlische schdadt die inneschdadt mehrere stadtvärdl die direkt aagebaut sin die hambacher heh es afrigavärdl es schändaal winzinge es böwisch unn die osdschdadt dodezu kummen dann noch ä paa ordsdääl wu ärschd oigemäänd worre sin diedesfeld duddwailer erschd goise gimmeldinge haad hambach keenischsbach lache schbaijadoaf un mußbach naischdadt had noch ä guude dääl aale haiser un fassade in winzinge kunn mer zwische de osdschul un em ejemaalsche gaaskessl viel neoklassizismus vun de grinnerzaid seje in de inneschdadt gebts ä paa fachwäghaiser ausm jh die schenschde sin in de hinnagass unn in de zwärschgass zseje ansunschde han se in de fuchdscha zwaa viel zärschdeead awwa die schdifdskerch un de brunne sin im zendrum stejegebliwwe und de naije maagdbladz is faschd schun so scheen wie uf de aale biller vun sellemol die wo de kunschdmaler adolf riedhammer gemoold hod wie er am schbayra dum an de renowierung gschaffd hod wie die palz noch zum keenichraisch bayan keerd hod un es hambacha schloß is inzwische faschd noch bekannder als wie de saumaache annerschdwo viel weenscha bekannd is die wolfsbursch wo m iwwam lombreschder daal uff iwwer nn voam ordsoigong laihd die is so ald wie naischdadt selberd naischdadt is de hegschdfrequendierde aisebahnknodepunkt vun de palz die haubdschdreck vun monnem noch paris iwwer lautre välaaft in osd wesd rischdung dorsch naischdadt noo siede gibts a schdrägg noo karlsruh bzw stroßbursch un noo norde rischdung därkem un grieschdadt wo die audobohn mannem paris longgehd naischdadt hot momendan bahnhääf hauptbahnhof bewisch un muschbach en väade bahnhof näwwam woischdroße zendrum is allweil in planung naischdadt liehd an de audobahn a und an de bunnsschdrooße b b un b said kózm hod naischdadt die ärschd elekdro tankschdäll also elekdroaudo ladeschdazion in gonz rhoilond palz in schbayadoaf is ausadäm en glääne fluchblatz die wischdigschde iwwerregionale radwesche dorch naischdadt sin außadäm gäbds noch de radwesch rund ums woibied in naischdadt werd s wischdigschde woifeschdt vun daitschland g faiert un nóóm därkma worschdmaagd es zwäddgreeschde s daitsche woilesefeschdt des wu soin nome zamme midde daitsch woischdrooß griehd hod zu dem awwer alle pälzer bloß haiselscher sagen wail do so viel haiselscher sin wu mer gude pälzer woi tringe konn des is imma onde ärschde zwää wucheänd vum ogdoba die óófäng lieje im gruße feschdumzuch den wu die naischdadta winzär noom ärndedangfeschd es ärschd mol vaóóschdald hen jezad issa am zwädde wocheend vum feschd donn is aach im saalbau die wahl un die faialisch kreenung vun de daitschi woikeenischin die gala wärd vum swr laif iwwadrõõche die effndlisch befrachung wärd ufgezaischnd am fraidach vum ärschde wucheänd wärd im saalbau die pälzisch woikeenschin gewääld newadäm gibts in jedem orstdel jedi meng kerwe woifeschde etc iwwers johr verdählt außadäm ä paa schborvaõõnschdaldunge vun iwweregionaler bedaidung wie triathlon u maundnbaik renne die oiwohner vun naischdadt häßen naischdadter un net naischdädter graadso häßt s donn aach naischdadter daal naischdadt is unserm herrgodd sais gedongd im griesch ned su arg zerschdeerd worn die aale naischdadter verzähle haid nuch doß de scheff vun de ammis domols middr dochder vum borjemääschder ogebenneld hot un die soll em gsaad hen wunner ija schee naschdadt zerbombe lasse dääd do dääds nix mid nerre wärn alla hodders soi geloßd un die zwää hon sisch gried un sin had nuch gliglisch wunn se ned gschdorwe sin vun naischdadt fiere drai weesche zu de wolfsgursch iwwerm lombreschder daal de heegschde gehd vun de welschterass iwwers woibied no hinne ins daal de unnerschd gehd hinnerm aale lyceeum hoch un donn glai no lings ins daal un meschd graad knapp iwwerm daal elong un de middlerschd fangt aa an de welschterass oon fierd awwer diregd zur bursch uff demm weesch is do wo mer so en härrlische bligg iwwer die gonzie schdadt hod vun de roiewene bis hinner die aal owwerrealschuul uff demm weesch is do aach de viermeeresbligg morschens sied mer ä newwlmeer middachs ä haisermeer owends ä lischdermeer un nachds gaanixmeer naischdadt hot ä paa beriehmdi söhn unn deschder hevorgebrachd die her uffgelischd sinn die vierburgestodt neggerschdånisch n dn liggt im siede vun hesse im grais bergschdrooß neggerschdånisch hot oiwuhna di näkschd großstodt heidlberg is killomeda waid weg dea jetzische birjameeschda is da herold pfeifer vun da spd neggerschdånisch iss da siedlischsde ord in hesse unn liggt an da mindung vun da schdånisch an da nerdlisch said vum negger da hessisch riviera wie ma sescht de ord befind sisch im odewald siedlisch vum negger is da klääne odewald obwohl er midde in da kurpalz liggt warer wie s benochbade härschhorn niemols kurpälzisch zu neggerschdånisch gheare seit des dorf neggerhause un da weiler lånzebach am negger un weiders di derfer daaschberg un grein in de berge owwer neggerhause sin geringe reschde vun da burg hundhäm zu finne nordeschdlisch schließt sisch des gemeindefreie gebied mischlbuch an di gemajkung å neggerschdånisch is als steinahe s erschde mol erwähnt worre vum bis minnischns johrhunnert ware da ausschbrooch endschbreschende schreibweise in verbindung mit necker iwwlisch zum beischbiel neckersteynach also net neckar wie im hochdeitsche bedaidend fä di gschischt vun neggerschdånisch waa des gschlescht vun de edelfreie vun schdånisch oft mit dem vornåme bligger ab hawwe se sisch di landschade vun schdånisch genennt bis zu ihrm ausschderwe ware se in de dinschde vum pälzer kurfärscht in heidlberg hot neggerschdånisch di schdadtreschde erhalte neggerschdånisch hot zunägscht zum bischtum worms gekehrt schbäder ware die vier burge jahrhunnerdelång mit unnerschiedlische ådeile an di bischtimer worms schbeyer un moinz verpändt selle un di landschade vun schdånisch hawwe druff geacht daß di palz nie bsitzåschbrisch schdelle konnt während außerum faschd alles pälzisch waa während di reschtsrhoinische deile vun da palz an bade kumme sin sin di gebiede vun de bischtimer worms un schbeyer mit neggerschdånisch un härschhorn hessisch worre oiwuhner ergebniss vun de kommunåalwaale zuledschd am märz zum vaglaisch mid de vorische wahle im magischdrad sin zwee midglieder vun da spd un jeweils ää midglied vun fwg da cdu un de griene schdand im wabbe vun neggerschdånisch is e haaf zu sehe des is di haaf vum minnesänger bligger vun schdånisch der hot aa schun e haaf in soim wabbe ghat pattnaorde vun neggerschdånisch sin pargny sur saulx in frånggreisch un da nåmensvedder grein an da donau in eschdreisch de giederdranspodd hot ä langi dradidsion im ord do gebbds partikuliers familie also familie vun schifsaigna des werg vun de odewald chemie iss do behäämaded de tourismus werd dorsch neggerschifffahrde geferderd dodevun leewe viel gaschdschdädde unn iwwernachdungsbedriewe neggerschdånisch hot õõschluss an di neggerdaalbåån die said halbschdindlisch vun de s båån rhoi negger bediend werd zwische unn hots entlong vun de schdånisch ä newwebåån noch schäna gewwe die hauptvakeasader iss die bunnesschdrooß wu durschs neggerdal fiehrt in neggerschdånisch gebbds die freiherr vom stein schule ä grund haubd unn realschul di biblothek mit bischer vor allem fä kinner un di jugend kann effendlisch benutzt werre im schdånischdal direkt newa da schdånisch ligt e kneipp ålag neggerschdånisch werd aa vierburgeschdadt genannd des kummt vun de vier burge vun neggerschdånisch welle die bedaidendsche sehenswirdischkaite vum ord sinn die nomä vun de burge sinn vordaburg middlburg hinnaburg unn schwalweneschd schadeck di vorda un di middlburg sin heit noch bewuhnt weidere sehenswerde bauwerge sin di schbädgodisch efånggelisch käjsch mid bedaidende kunschdwerge un grabmole vun de låndschade di naibarogge erbaude kadollisch härz jesu käjsch reschde vun da schdadtmauer ausem johrhunnerd di middlalderlisch bliggergass s fachwäjghaus åmbtmånn di alt sinagog da schänauer hof s rothaus vun un fachwäjghaiser in da käjschschdrooß in neggerschdånisch neckarstraße is e informazionszendrum vum geo nadurpaak odewald im selwe haus gibt s e ausschdellung iwwer burge un schlesser im odewald un e museum iwwer de dischder joseph freiherr von eichendorff nico christ oktower in tübinge is än deitsche dischdennisschbieler der wu mommendaan spitzeschbieler beim tsv gräfelfing in de zwädde bundeslicha sied is in de weltranglischd werd a uff in de deitsche joola computer ranglischd uff platz g fiehrt stand oktower nico christ schbielt mit de reschde hond mit de shakehand schlägerhaldung was immer des ach is zu seine schbielstärke zählt vor allem des schbiel iwwerm disch un donn kummt kompromissloses vorhand ogriffsschbiel derzeit dud er des holz kinetic cf carbo aramid off und de belag revolution c o r uff beide seide benutze lewe unn trainiere dud er in karlsruh wu er außerdem an de universidäd karlsruh physik studierd des studium hot em newebei a noch die teilnohm an de universiade in bangkok mit em gewinn vun de bronzemedaille im monnschaftswettbewerb ermeechlicht nordrhoi weschdfaale is e lond im weschde vun de bundesrepublik deitschland es hat e gebiet vun km² wo ugfähr mio leit wohne unn iss dodemid des bevelkerungsraischsde bunnäslond mid ner bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² iss es das dridddischdesd besiedelde bunnäslond unn des dischtbesiedeldsde fläschelond die jetzische minischderpräsidentin iss hannelore kraft vun de spd die regierende pardaien sinn die spd unn die griene die hauptschtadt is disseldorf de greescht schdädt in nrw sin keln disseldorf dortmun esse duisburg bochum un minschder des lond nordrhoi weschdfaale wurd im johr vun de britische besadsungmochd aus dem nerdlische dail vun de praißische rhoiprovinz unn de aa praißische provinz weschdfaale gebild im johr iss des jahrhunderdelong audonome lond lippe baigedrede im johr hot nordrhoi weschdfaale zamme mid onnere länna die bunnäsrebublig daitschlond gebilded die in nordrhoi weschdfaale gelegene schdadt bonn iss vun bis die haabdschdadt vun de bunnäsrebublig gwessd owwamoschel amtlich obermoschel ocher im volksmund ach moschel is mid inwohner die kleenscht stadt in de palz zwische kraiznach un roggehause im donnasbärchkais gleje gheads zur vbg owwamoschl alsenz am sepdemba hodde karl iv däm ord schdadt un maagdrächde gäwwe am is moschl minärrem bimmlbähnsche on alsenz un die alsenzdaalbahn ogschloß worrn bis womär zugemachd hod wails nix gebrung hod ufm moschellandsbärch is ä burch mid däm iwwaraschnde noome moschellandsbärchburch orra korz burch landsbärch es indressandesde is där ia wägslhafd vagongehaid ärsch bai veldenz donn zu schbanie donn noo kroazije zu schwede un vum lijelui inde fronzeesische raubgrieche zaschdead haid wärd dord on jedm ärschde juni wocheend än grooße middlaldamaagd ghalde newe de historische vergangheit vum städtche gibt ach noch e gloreicher fussballverein de tus owermoschel olifin is e olifgriines mineral e eise magnesium silikat mi da schemische formel genaugenumme sin olifine e mischkrischdallreih zwische m magnesiumsilikat forschderit un em eisesilikat fayalit olifin krischdallisierd noch em ordorombische sischdeem krischdalle sin allderdings reschd selde oft bildt er kärnische aggregade aus olifin is e wischdischdes gschdoinsbildendes mineral un ghert zu de haubtbschdanddeile vun dunggle des heeßt basische magmatite in fulknische gschdoine wie basalt kummt er als oigschbrengelde krischdalle vor mnschmol bilde sisch in hohlraim schäne klare olifin krischdalle aus wo als edelschdää gschädzt werre ma heeßt die dnn chrysolith odder peridot olifin gibt s zum beischbiel am katzebuggel dem hegschde berg vum odewald siegfried matthes mineralogie s de ove johansson märz in göteborg iss e ehemalischer schwedischer american football schbieler johansson iss in schwede gebore unn uffgewachs noh seuner zeit bei des schwedische marine isser mit ehm freund noh ameriga gong wo er als fussballtrainer geschafft hott nodem sei visum abgeloff war hott er misse zuerscht noh schwede zurick aber weil er dort e freundin gefunn hat iss er so schnell wie meglisch widder in die usa unn hott sich dort um e stipenduim on ehner uni gekimmert so iss er davis elkins college an e fußballstipendium kumm aber schun isser seuner freundin april an die abilene christian universität acu gefolgt wo er zwä johr als kicker gespielt hott ver acu hott er als junior om oktober e field goal aus yard entfernung gekickt ver die saison iss de ove johansson vunn de houston oilers gedraftet wor er war domit de erschde schwede der in der nordamerikanische profiliga nfl geschbielt hott allerdings net ver die oilers die honn en nämlich on die philadelphia eagles abgeb ver die er zwä schbiele gemacht hott insgegesamt hott er e field goal und e extra punkt in den nfl gemacht heit lebt er zusamme mit seuner fra april mit der er seit mehr als dreißig johr verheirat iss in texas die zwä honn zwä kinner die auf an de abilene christian universität studiert honn die palz als ejemalscha regierungbeziag un als gebied vum bezirksverband palz is e gebiet im daitsche bundesland rhoilond palz in südweschddaitschlond mit km² wo ugfähr mio lait wohne fälschlichawais wärd se aach ofd als rhoi palz bezaischned awwa zu därre ghead aach nuch gonz rhoihesse außa de kärschegebiede än dääl vum haidsche siedhesse die haid kurpalz genännde gebiede dääle siedhesse un alle filialgebiede korz alles was frija mol kurpalz waa außa de owwapalz schbäda hod märs don uf de siedlische lingsrhoinische dääl bschrängd und noo de fraihaidsgriesche aach nuch den noo hesse gekummne dääl rhoihesse abgezoche un haid vaschdehd mär unna rhoipalz närnuch die voddapalz die greescht schdädt sin ludwichshafe lautre naischdadt bermesens schbaya zweebrigge un landaach die lait wo do leebe babbeln pälzisch de pälzerwald bedeggd e driddl vun de palz unn iss mid km² die greeschd zammehängend waldfläsch in daitschlond er laid ugfähr in de midd vun de palz zwische de londkrääs derkem siedlischi woischdrooß unn de schdadt naischdadt im oschde sowie de londkrääs lautre siedweschdpalz unn die schdädt lautre unn bärmesens im weschde im norde ended er im dunnersbärschkrääs de eschdlische dail vun de vorderpalz kehrd zur owerrhoinischen diefewene unn do liesche die am diefschde geleschene orde in de palz des gebied in de rhoiewene iss des am dischdesde bsiedelde gebied vun de palz unn aa die greeschde schdädt vun de palz ludwichshafe lieschd hier otail an de rhoiewene henn die londkrääs siedlische woischdroß derkem germersche de rhoi palz krääs unn die kraisfraie schdädt ludwichshafe landach naischdadt schbaya unn frongedahl om oschdrand unnahalb vunde haard mächd die woischdrooß long wie man schun am nååme herd iss des nordpälzer berglond en middlgebirsche im norde vun de palz awwa aa im nordoschde vum saarlond die londkrääs kusel lautre dem dunnersberschkrääs unn de schdadt lautre henn otail am nordpälzer berglond de hechsd gibfl iss de dunnersbersch mid ner heh vun m i nn unn is domid aa de hechsd bersch vun de palz noch de napoleonische krieche iss die lingsrhhainisch palz als rhoikrääs zum keenigraisch baiern kumme die saarpalz iss noch erschde weltkriech ans saargebied kumme und bild im haidische saarlond de saarpalz krääs met hombursch als kreesstadd die resdlische palz hot sisch im johr mim siedlische rhoilond unn rhoihesse zum bunnäslond rhoilond palz verainischd wo sie zunächsd en regierungsbezirg gwessd iss de regierungsbezirg iss mim regierungsbezirg rhoihesse zum naie regierungsbezirg rhoihesse palz verainischd worre im johr sinn all regierungsbezirge in rhoilond palz uffgelesd worre sodass vun do õõ aa de regierungsbezirg rhoihesse palz nimmi exischdierd die palz bild hait de bezirgsverbond palz der verschiedene kuldurelle unn soziale oirischdunge in de reschion verwalded unn die zammearwaid zwische de pälzische londkrääs unn krääsfraie schdädt ferderd es wohl mid abschdond greesde unnanämme is die anilin in ludwichshafe in naioffschdää die gernz zu rhoihesse liehd zwische offschdää un naioffschdää is die siedzugga un in un um bärmesens sin die schlabbefligga in frongedahl hodde naziries die pegulan un die riesgrupp gegrind in germersche schdälldie ardag glas hea un ufde inslgriin hod daimla soi wäldgreeschd ärsadzdäällacha es containatörminl straid sich mid däm vun worms welsche sam änd greeßa wärd un die wellpapp is när ääns vunde viele pälza papia un kardonascheheaschdella beginsdischd vun dem milde klima könne in de palz woirebe oogebaud werre im jh n chr iss die woireb vun de reemer ins haidische gebied vun de palz oigefihrd worre woirebe oogebaud werre in de palz vor allem im gebied vun de daitsche woischdrooß in de vorder unn siedpalz ugfähr km² werd fer de woiobau benudzd was vun de pälzische fläsch iss zugelassene rebsorde sinn waiße unn rode ugfähr winzerbedriebe sinn in de palz osässisch die zamme mio hektoliter pro johr produziere wärd voa allm in de siedlisch vorderpalz õõgebaud un de pälza duwak zaischnd sisch dorsch än bsunnaschd milde raach un än bsunnaschd gräfdischs aroma aus griehd awwa zuunehmnd schwierischkaide dorsch die vun de amis õõgschdoßen hexejachd uf raacha die palz lihd om rhoi un dodemid onde geesch un wischdichsd binnewassaschdrooß vun oiropa vun basl bis uf die nodsee gäbds schun schiffsvakea said die rhoiwelle schiffcha dooche un iwwa de mõõ unde mdk hämma aach vabindung iwwa die donau zum schwaze mea die a vabind die reschion kuapalz mid frongraisch un meschdorsch bis zum parisa ring die a gehd von hoggene dorsch palz un rhoihesse noo venlo in holland un die pälza audobahn a fiad vun ludwischhafe iwwa naischdadt landach kallsruh noo schdroßbursch die a vabind bärmesens londschduhl un nonnwaila die a lautre mid määnz än sondafall is die a wu uf de schdräg schifferstadt a germärschm wärd a laudabursch dääls aach ufde b longmäschd änglong de woischdrooß gäbds än dorschgeende radwesch un im pälzerwald es weldwaid beschde nedz vun wandaweesche uffm reemische hijel palatinus hodde aale reemische kaisa ijan residenz geleje desdeweje hen die reema wann de kaisa annerschdär wo waa wie in rom soi dordich domizil aach als de dordisch palatinus gsachännd baim scharlemanje hod mär des längsd schun iwwanumme ghad un all sai viele regierungsördscha hen palz ghäse die ingelema kaisapalz un die bai kaub kenne mär ja nuch guud wailse uns so nah sin es hod awwee ach nuch viel onnan gäwe wie in goslaa werla km vun goslaa kaisaswead dissldoaff wimpe bad wimpe negga gelnhause padaboan memlewe unschdrud aachn lautre forchm un nuch viel anna orde mär hod hall misse bai de laid soi wamär schun regiere gewelld hod un wamär fodd waa hod mär weenschns ä guudi schdännisch vadredung gebraachd än palzgraf dea hod donn kläneri sach alläns ärledischd un waa näwwa soinere adminischdradiwe dädischkaide aach glai nuch rischda am palzgerischd wail se awwee in vaschiedene härzochdüma waan hen se aach glai nuch ä paa sondaräschde griehd unnes umland als palzgrafschafd un waan dodemid uumiddlbare raischfärschde unde härzeesch bal faschd glaichgschdelld un kondenen kondra biede de mächdigschde waa de palzgraf bai rhoi dem soi länna hod mer nóóhea näe ääfach palz genennd un nóódäm daßes kuafärschdeamd gschaffe waa is die palz zur kurpalz worrn de palzgraf bai rhoi waa un außadäm wara de heegschde vunde kuafärschde paul münch dezemba in ruchem jezad ludwichshafe janua in naischdadt is änna vunde beschd un aach bekanndeschd pälza dichta soi bekanndeschd wärk is die die pälzisch weltgeschicht un soi viellaischt bekanndschdes gedisch doeraus die weltachs die bayrisch regierung hod uffm meda hoche roßbuggl im pälzerwald zwische waldlaininge und johannisgraiz inären sandstoinblog ä londmarg sedze geloßd fär um die umgewung topographisch vamesse zu kénne awwee de münche paul hod des ding donn glai erkannd un driwwa gschriwwe des kennener haid nuch nóólese wails dord ufnäre tafel schdehd de münche paul hod des glai erkannd wie schlimm es wär wann dodebai was schief gingd un nuchääns hod unsanpalz poed erkannd doß des när ä gonz bsunnärschdäri auszaischnung fär uns pälza is wail mär hald als äänzisch sunäre huchi verandwordun draache könne wail su schraibda unsan härgod gsaad häd so hodde münche paul aach glai nuch erausgriehd warums uns iwwahaubd gäbd jaa unsan härgod had schun gonz genau gewißd wassa geduhn hod un de paul münch hod do gonzgenau uffgebaßd desdeweje hod jo aach imma all so guud geklbbd un wnemol ebbes ned guud waa don när desdeweje wail ääner uns ned gfrood hod echa daßsa soin mischd óógfong hod oda hod disch villaisch de schorsch dabbläs busch gfróód wanna en naie griesch óógfonge hod alla do siehsches iwwrischns hod de paul münch aach nuch mea gschriwwe ja er war blidzgscheid un flaißisch wie em parresuhn als lehra an de owwaschul un am gymnasium zukimmd kunschdgewärb hoda schdudiad un technisches ande th minsche im hetzlschdifd in naischdadt issa gschdorwe un hod in laudre än schdädisch ehregrab griehd pennsilfaanisch deitsch was ma ach als pennsylvania german odder pennsylvania dutch kenne duht is a sprooch die vom pälzische abschtamme duht sie wärd in nordamerika gschproche mäschtens in pennsylvania ohio un indiana in annere dähle von de usa tud es ach noch lait gewwe die des redde tun awwer ned so viel wie dort än großer tähl von denne wo des redde tun sin amische dö hättmer mol s vadder unser was ä beischbiel von de deitsche orthografie se e dut awwer weil die halt in de usa wohne dun do hän se viel vum englische iwwernumme wie ma beim näkschte beischbiel se e dut die philosophie dud sich mid allgemaine un grundleschende froochestellunge befasse zom beispiel frooche noh de eksisdens em wisse de wehrde em verschtand em goischt un de sproch die philosophie unnerscheidt sich vun annere wisseschafde welle sich aach mid denen geschestänn befasse dun dorch es sisdemadische un argumendadiwe herahngehe des word philosophie kummt vum grieschische philosophia des heest werdlich die lieb zur wäsheed aischendlich is doh mid e spezieller lewenstil vun de friee grieschische filosofe gemeent gewähn de ameriganische philosoph thomas nagel fiehrt durch sibbe frooche in die philosophie ai dohdran sieht mir was fär a waides gebihd die philosophie abdägge dud de englische philosoph alfred north whitehead hod emol geschriewwe dass die ganz philosophisch tradition vun airopa nix anneres wär wie fussnote zum hehlegleichnis vum plato dazu muss mer awwer saache dass des e bisselche eingeschrängt is alldieweil jo es hehlegleichnis vor allem um erkenntnistheorie un ontologie geht un um viel anners was ach zu de philosophie geheert hald ned außerdem muss mer ach beachde dass es jo mehr gebbt wie nor die airopäische philosophie zom beischpiel die philosophie in indie un in china es gäbt en haufe aidailungen vun de philosophie in unnergebihde un je noh geschischdlicher entwicklung kumme alsemol naie dazu orrer alde wern enfach uffgehobe äh möschliche aidailung is die folschende martens e herbert schnädelbach h hg philosophie ein grundkurs bd rowohlt hamburg nagel t was bedeutet das alles eine ganz kurze einführung in die philosophie übers v michael gebauer reclam stuttgart rosenberg j f philosophiere ein handbuch für anfänger vittorio klostermann frankfurt a m störig h j kleine weltgeschichte der philosophie erweiterte neuausgabe fischer taschenbuchverlag frankfurt a m pirminius urschpringlisch primenius odder priminius um november im kloschder hornbach war e kloschdergrinder unn heilischer er is de patron vun de palz vum elsass vun de insel reichenau unn schdadtpatron vun innsbruck de nome vun bärmesens un die familienome pirmann un pfirrmann komme vun ihm ma wäs net wo rer her kòm iss die hischdoriger männe er kennt aus irlond siedweschd gallie odder aus paris geschdommt honn de hailische pirminius gilt als der glauwensbot vum siedweschdaitsche raum un vum elsass er war enner vun de wonnermönche wo im fränkische raich de chrischtlische glawe gepreddicht honn un es kärchliche läwe nai organisiert honn no de velkerwonnerungszait hat s nämlich unner de fronke noch viel lait gäb wo òhänger vun vorchrischdliche relischiòne ware de pirminius hat im ufftrach vun de karolinger gehonneld schbeziell vun denne ihrm hausmaier kall matell ennie vun soine wischtigschde tätischkaite war die grindung vun kleschder denne er die ordensreschel vum hailische benedikt vun nursia gäbb hat und wo vun zentraler bedaitung fa die glauwensverkindischung in de jewailisch geschend wor sin pirminius kommer als vorlaifer vum reformabt benedikt vun ariane vaschdehe der wo alle kleschder im fränkische raich enner benediktinische uffsischd unnerschdellt hat hait häse es schdudiehoim st pirmin e buwe internat in dòhn un de katholische kollech st pirmin in sasbach awwer a parraie un kärche in godromschdä un in bärmesens soi nome in ennrer metzer hondschrift vum end vum achde johrhunnerd wärd pirminius schun als sanctus also als hailischer bezaichnet de przewalskigaul equus ferus przewalski is die äänsishe ywwerleewende unnerart vum wilde gaul auser de domeschdizeerde form equus ferus caballus zwischedersh is es in fraier wildbahn ausgesterb die heidishe przewalskigail sin die nochkumme vun in zoos gehallene przewalskigail wahrscheinlish sin se a schun frieer vun c h smith beschrebb worr un zwar mit de nomenklatur asinus equuleus die bezeichnung przewalski hot awwer immernoch vorrang weil mer nit nowaise kann dass der werklich de przewalskigaul gemäänt hot die meischde hait leewende sin vum fell her isabellgeel un hun e mehlmaul die frier haifisher vorgekummne rotbraune un dunggelbraune ohne mehlmaul sin jetz wee e de genpoolverengung stark serickgang treede awwer immernoch uff normal hun die przewalskigail en aalstrish das is e annerscht gefärbte linie die wo sich längs ywwer de rigge zieht de aalstrish is beim przewalskigaul dunggel un unnerschiedlish brääd vun individuum zu individuum die przewalskigail hen normal e dunkelbrauni bis schwatzi stehmähn un a e gleich gefärbter schwanz außerdem hun se ninzeh bruschtwirbel das is eyner mehr wie bai em domeschdizeerde gaul se unnerscheide sich a molekularbiologisch vun dere unnerart weil se selber sechssechzich chromosome hen im geesatz zu seller domeschdizierde unnerart wo nur vieresechzich hot allgemein isses verhalle vun wilde gail speziell em przewalskigaul mit dem vum domeschdizierde gaul vergleichbar se lossen sich sogar zureide sin awwer e bissje wilder a wann se domeschdiziert werren un sin a ganz sche rabiatt stude bringen sogar manchmo annerer stude fohle um so e heerd przewalskigail is uugfähr fymf bis zwansish viecher groß un is entweder e raini hengschtgrupp odder e familie die en leithengscht hot wilde przewalskigail sin immer schai was vun fangexpeditione ywwerliwwert is zait wie gerisse sish so przewalskigail uff de flucht benemme es werd sogar verzählt dass se welle im borrem nutze um uff de flucht deckung un sichtschutz se han un wie de leithengscht sei familie mit fußtridde antreibt dodebai blaibd er immer zwische sainer herd un de verfolscher un wann se nimmi fliehe kenne dann kämpfd er fer sei herde die pälzer lewwerworschd is ä dradizionell in de kurpalz un de palz hergschdelldi kochworschd aus zermahlänem schwoineflesch zermahläna lewwer un zermahlänem schbegg sowie zwiwelle salz gewerze un kraida vun dännes wichdigschde de marau is där wu näwwebai bemärgd fär viel pälzer schbezialidäde tybisch un brächend is annersch als die mehrschde sunschdiche lewwerwerschd un gradso wie viel hausmacher lewwerwerschd isse grau wail kä pekelsalz verwend werd sie isch warm del vun de pälzer variand vun de schlachdblad werd awwer vor allem als straichworschd uf brod oda bredche gfudderd ibliche zudade sin essichgurge un schafer senf de senf hilfd sehr de schbeggadeel guud zu verdaue im summer sin radiesle ä dipischi bailach in de palz hods frieher en ring pälzer lewwerworschd un en ring grieweworschd blutworschd baim medzja fer brodzaide zwischemahlzaide vun handwerga bauawaida oda bai feldabaide awwer a fers owendesse zu kaffee gewe ä schnelles esse z b am samschdah war die annerschwo unbekannd vebindung vun denne zwe ach hausmacher genannde werschd mit pellgardoffle gequellde oda broodgardoffele gebredelde die werschd sin kald zu de warme gardoffele gesse wor in naierer zaid wern die worschdsdiggle am end vum broodprozess med erwärmd wie ma es bai de schlachdbladd vun jeher kennd während frieer bai hadda kerberlicher ärwed ufm feld im gade im wald ufm handwerkspladz oda baim bau e feddi zusammesedzung de worschd besonders geliebd wor is werd sie haid tendenziell mit wennicha fedd hergschdelld ä iblichi zusammesedzung in ennere guude regionale medzjarai beschdeed z b aus schwoineflesch schwoinelewwer schwaineschbegg zwiwwele kochsalz un gewerze die echd pälzer lewwerworschd drodz de grau farb hod also wesendlich mehr lewweradeel als die maischde annere leberwerschd die ofd realisdischa inneraienworschd mit spure vun lewwer heße sollde de hohe lewwerandeel beschdeed ned bai mancher konserv aus grooße fleschfabrigge mitm ufdruck pälzer lewwerworschd so dass sich en bligg ufs edikedd lohnd beschdrewunge aus rhoiland palz fer de pfälzer lewwerworschd bai de eu namens un gebiedsschudz zu beadrache sin uf erbidderden prodeschd aus bade wirddeberch gschdoße wobai insbesonerre die mannemer flescherinnung druf beschdanne hod dass ach in de kurpalz diese lewwerworschdvariande dradizionell hergsdelld werd nochdem die pälzer flescherinnung zunächsd bschlosse hod das vorhawe zurückzuschdelle wail viele handwergsbedriewe eh nur in ihrm umfeld verkaafe un ned bundes oda eu waid liefere wurde vun de hoggener cornelius gmbh im april ä initiadiv zur grindung vun em verband zur unnerschudzschdellung de pälzer lewwerworschd angekinichd die hockenemer berufen sich druff dass se midm amd haidlbärch vom jahrhunnnerd a ununderbroch bis de herrschafd vun de pfalzgrafe unnasdanne sin nach em berichd vun de rhaipalz vum september hen sich die pälzer un kurpälzer metzja dord geänichd dass de verain palz margeding des verfahre fär die gsamde region in die hand nimmd gelänge des vorhawe wäre pälzer lewwerworschd des erschde produgd in rhoinland palz mit namensschudz während baden würddeberch z b mit schwazwälda schinke sich beraids in die raih de eu waid regione aus länner mit geschidzde produgde aingeraihd hod zusädzlich zu denne noch zahlraiche handwergsbedriewe wird im urschprungsgebied die pälzer lewwerworschd vun folgende durchgehend middelsdändische worschdfabrigge hergeschdelld im rahme vun de akduelle diskussion iwwer die unaschudzschdellung vun de pfälzer lewwerworschd als regionali agrarschbezialidäd noch eu rechd hot de wachenhaimer metzjarmaischder klaus hambel de regionalzaidung die rheipalz sain rezepd zur verfiichung geschdelld wie s bai hausschlachdunge g machd werd demnach werd far orichinal pälzer lewwerworschd verwend gewichdsadele schwainelewwer magerer schwainebauch fedde schainewamme kobbflesch schwainebäggchen schwaineschulder flesch un kesselbrieh zwiwwel als gewerze majoran peffer muschkadnuß koriander nelge raines schbaisesalz kä pekelsalz also ke natriumnidrad un ke natriumnidrid des flesch werd angegard die lewwer werd roo dezugewe un mid denne zwiwwele denne gewerze un dem salz durch de fleschwolf gedrehd die masse werd in ringförmiche längliche därm abgfilld un uf grad erhidzd aldernadiv werd es in konservedose abgfilld un uf grad erhidzd sie sollde ned in gläser abgfilld werre um die werschd un ihre arome vun de zerschdörende wirgung vum uv lichd zu schidze die worschd is zum sofordiche vezehr beschdimmd un solld bloos korz im kihlschrank ufbewahrd werre die dose sollden zur schonung vum aroma ach im kiehlschrank bis max grad ufbewahrd werre un zwar ned mehr als e halwes johr viele metzja vekafen ach noch werschd nach de äldere feddere rezepde bai denen nur lewwer un endschprechend mehr fedd verwend werd haid hod sich ned nur de gschmack un wesche de viel laichdere arwaid es bederfnis de feffärmere produkde zugewand es wern haid faschd nur noch magere schwoine angebode früher dageche wolld ma mechlischd fedde schwoine un liebde fedde werschd die zudade zu enerre echde pälzer lewwerworschd sin also glaich aber die andele variieren dieser ardikel isch in em pälzisch gschriewwe wis in schbaya gered werd also vorderpälzisch in annere dele vun de palz klingds viilaichd es bissel annersch pälzisch isch die schbrooch wu unner onnrem in de palz geredd werd es vodder pälzische unnerscheid sich nur e bissl vum pennsilfaanische des pälzische läßd sisch in zwee dialegdgrubbe oideele es wesdpälzische hinnerpälzische un inns vordapälsische dazwische gibds kää scharfi grenz es geht im pälzerwald allmählisch innenanner iwwer es siedpälzische un es reschts vum rhoi gschbrochene kurpälzische ka ma als variande vum vorderpälzische aasehe wail zu verschiedene benachbarde regione e dialektkontinuum beschdeht des heeßt in ganz allmählischer fließender iwwergang werre die grenze vun verschiedene schbrochforscher net oihaitlisch gezoore wesdpälzisch schwedzd ma außa in da palz aa in da hälfd vum saarlond bis uugfähr vlklinge un st wennel des siedpälzische raischd noch bis zum ord selz ins elsass noi elsässisch pälzisch kurpälzisch redt ma außer in der haidisch kurpalz aa an da hessisch bergschdrooß un im siedweschdlische odewald bis geje berfelde es odewälderische närdlisch devuu wärd vun viele schbroochforscher aa noch als e variand vum kurpälzische betracht des sin gebiede wu zu da hischdorische kurpalz ghert hawwe im schdlische odewald un siedlisch vum odewald im kraischgau geht des kurpälzische ins siedrhoifränggische iwwer e schaafi grenz läßd sisch net ziehe awwer ma kann die orde mossbach sinse un brusel noch zum kurpälzische schbroochraum dezureschne am niederrhoi gibts siedeschdlisch vun kleve e schbroochinsel wu ma pälzersch babbeld des is e hunsrickisches pälzisch mit niederrhoinische oifliss e onneri pälzische schbroochinsel exischdierd in braunschwaisch veldehof pälzisch werd uf der welt schunsch noch in de usa mid eijener wikipedia deitsch un kanada pennsilfaanisch un in rußland kasachschdan un kirgisischdan geredt aa in e paa orde in ungarn un rumänie gibts noch lait wu pälzisch schwetze im pälzische is die hochdaitsch lautverschiewung dailwais ned vorhanne charakteristisch sin die erhaldene p lautunge wie im bekannde schbruch in de palz geht de parre mid de paif in die kääsch annere besonnerhaide vumm pälzische wu mer aach hert wann en pälzer daitsch redd im verglaisch zum daitsche quermbach palz amtlich quirnbach pfalz is e ortsgemää in de verbandsgemää minschwiller im landkreis kusel in de palz daitschland zu de in de westpalz leiend gemää geheert de ortsdääl liebschel seit werre in quermbach määrk abgehall de bekanndeschde maark is de quermbacher peerdsmaark quermbach ise als querenbach erschdmols urkundlich erwähnt wor un liebschel is als lybestatt erschdmols genennt wor am aafang hats de grafschaft veldenz geheert denoh so vunn ah de zwääbrigger im selwe johr sinn erschdmols die quermbacher määrk erwähnt wor seit werd e reiner peerdsmaark dorchgefehrt am märz hann die quermbacher die liebschler uffs au gedriggt krieht de gemeinderat in quermbach besteht aus zwelf bollidigger die bei de kommunalwahl am juni in rer mehrheitswahl gewähld wor sinn un em ehrenamtliche ortsboijemääschder als vorsitzender in quermbach gebts drei wertschafde helle de delmeshof un es jachthaus in liebschel rhoinzawere orra a rhoizawere amtlisch rheinzabern isch ä ortsgmää im siedpälzer londkrääs germersche in de palz daitschlond die gmainde lischd zwischem bienwald unde rhoinaue rhoinzawere gheerd zu de verbandsgmää jockgrim die dort ach ihrn verwaldungssitz hot dursch de ort fließt de erlebach der sisch in lämersche mit dem odderbach zum michelsbach verainischd jockgrim isch ca km in sied estlischer rischdung im nordoschde lischd naipotz ungfehr km wait wäg de ort hatzebehl lischd ca km im siedweschde rilze isch ca km entfernt in nerdlischer richtung zu erraische unn kannel lischd ca km entfernt im siede gegrindet worre isch der ort unnerm name tabernae rhenanae als raschdschdädde an de reemische fernstroß vunn italie iwwer basel nooch määnz rhoizawere hot im johr sai jährisches jubiläum gfaierd unn isch die älteschde gmainde in de palz in de reemische zait sinn hier vor allem tonware hergschdelld worre tabernae rhenanae hot als bedaidendschde tepfersiedlung des reemerraischs nerdlisch vun de alpe gegolde bsonners beriehmt isch des terra sigillata gscherr des europawait exportierd worre isch noch hait kammer die antike brenneefe bsischtische reemische baukeramik isch do unner annerem fiers kastell mogontiacum a gferdischd worre interdisziplinäre forschung hot die lokalisierung vunn zischle aus rhoizawere meeschlisch gmachd die de zischelschtembel vunde legio xxii primigenia trache mehr als johr hot der ort zum hochschdifd speyer gheert als wohrzaische aus däre zait gilt de turm vunn de pfarrkeersch sankt michael bai de wahlen zum gmäderat am juni hot sisch folgendes ergebnis ergäwwe die blasonierung vum wabben lauted in gold ä durschbrochenes an de owwere schbitz mit äm kraiz bsetztes schwarzes draieck durch des ä rodi schnur in windungen gezoche isch s isch vumm maänzer inneminischderium genehmischd worre unn geht uff ä gerichtssiegel ausem johr zurick mit de franzeesische gmände chalmoux werd ä partnerschafd gepfleeschd än historischer rundweg fiehrt zu de wichdigschde sehenswierdischkaite rhoizawere pfleschd ä resches verainsläwe fers hobby schbort unn die endschbannung des dorf hot n ländlische charakter unn war e langi zait landwirtschafdlisch geprägt hait stellt sisch rhoizawere als wohngmainde in de nochbarschafd vunn de große wirdschaftsräum rhoi neckar unn karlsruh dar in de gemarkung vunn rhoizawere gibds ausser vunn de iwwlische feldfricht ach obschd gmies duwak unn waißer sparschel de ort isch ach schunn als pferdefreundlichi gmainde ausgezaichned worre rhoizawere verfiegt iwwer ä solidi infrastruktur mit viele handwerks unn landwirtschaftlische betriebe aus siedlicher richdung iwwer die a ausfahrt kannel midde aus nerdlicher richdung iwwer die bundesstraße ausfahrt naipotz mit de bahn iwwer die bahnstrecke schifferstadt wörth seit dezember ist die streck zwischen werth unn germersche elektrifiziert unn ans karlsruher stadtbahnnetz a gschlossen in rhoizawere sollen außerm bahnhof zwä waitere haltepunkte entschdehe am wohngebiet an den tongruben un an de rabbegass es gelde die tarife vumm karlsruher verkehrsverbund unn vumm verkehrsverbund rhein neckar de rhoi is enn schdrohm in oiropa der in de schwaizer albe aus veschiedene quellfliß endstehe duud un dorsch die palz in die nordsee fließd de rhoi is ääns vunde mehrschd befahrne gewässa hooch in de alpe entspringe aus viele quelle de vodda unde hinnärhoi dänne ian oizuchsgebied langd vum goddhard im weshde iwwas idalienische valle di lei im siede bis in die davosa egg im oschde die quellehee liehd uugfea bai m un uugfea schdromkilomeda vun de färnschd mindung endfärnd de alperhoi is nä dorsch ä kläni schwell vun ä paa meda hee vun de aare gedrennd uhne die dääda in die aare noi fließe un mid därre schbäda in soi jedzich bedd so hodda schdad desse när km zum bodesee vum bodesee aus issa als huchrhoi grenzfluss zwische daitschlond unn frongraisch bis noch kallsruh donn fließda waider als grenzfluss zwische de haidiche bunneslänner rhoiland palz unn bade wirddebärsch dobei fließda midde dorchs pälza kärnland un drennd aach die weschdlich vunn em liechende palz vunn de öschdliche die wu mä haid kurpalz nennd an viele pälza örda unn schdädt vorbai wie germersche schbaya aldrib oda ludwichshafe awwa aach an alde frieja kurpälzische örda vorbai wie oppenm bacharach oda kaub nämmda soin wesch zum un als middlrhoi dorschs rhoinische schiefagebirsch un trennd taunus un hunsrick nördlich devun fließda dorsch kowwelenz bonn un kölle als niedarhoi zum rhurpodd un in die norddaitsch tiefewene nóó holland in die nordsee de rhoi is die nadierlisch grenz zwische weschd un middloiropa de rhoi fließd inärem zeeh wonnned gaa fuchzeeh millione joa alde urschdrohmdahl dorsch senkunge un hewunge hodda als ufs naie kies un schoddä abgsedzd un sisch als ufs naie ingegrowe un su allwail naii terrasse óóglehd wu mär haid nuch guud uf de rhoihee e sien konn selmols issa aach voa worms un alzay dorschs rhoihessisch hischlland diregd nóó binge gonge un ned ärschd nóó määnz aach schbäda hodda nuch ofd soin laaf geännad un soi bed valehd mol isser als oschdrhoi bai mingolse unn mol als hochrhoi iwwer schiffaschtaad unn lamsm faschd niwwer onn die haard gflosse charte des alten fluszlaufes im ober rhein thal do war die woistroß ä rhoistroß said iwwa joa is de rhoi bsiedld su ald is zmindschd de homo heidelbergensis den wu de daniel hartmann bai maure gfunne hot schbäda waan donn ärschdi neandadaala do un donn schließlisch die gonze schdainzaidkuldure flomborn langhaus vunde bandkeramikä un pahlbaude am bodesee schbäda hen don die kelde un germane do gsiedld es niewelungelied schbield in worms un budapeschd die reema hen de woi onde rhoi gebrung und scharlemanje hod soi raisch vum adlandig iwwa de rhoi bis waid iwwas sägsische enaus ins beemische un an die oda un nóó kroazie un halb siedidalie ausgedehnd des is donn zerfalle un im oschddail hod sischs hrr gebild mid grenze vun uuugfea móópejee haid siedfrongraisch nóó gent un an die westaschelde b nl un dodemid waa de rhoi kompledd im raisch un su isses aach im gonze middlalda gebliwwe donn sin awwee die fronzose als land un machdgaila worrn un hen alles weschdlisch vum rhoi han welle un sin ää ums anner mol ingfalle un hen gemord un gebrännd un vawieschd dosses zum goderbarme waa uffgheard hod des ärschd middem ende vunde ärbfainschfd nóóm zwädde weldgriesch saiddäm is de rhoi äfach när de wischdichsde schdrom im herz vun oiropa inde er er vum schde joahunnad waa de schdrom soo vasaud doß mer ned hod drinne baade kenne un die merschde fisch waan dod un im rhoi ausgschdorwe die baseller un die schdroßburscher hän in sellerer zaid kä kläranlache ghabbt derr gonze dregg vunn derre ihr induschdrie un vunn derre ihr schemie is in de rhoi gloffe hod mer rhoiwassa uffä plonz gschbried un die kondaminazion gscheggd donn is dodebai schwea kondaminiad mit närvegifde erauskumme des hod dann zunäre konfarenz vunde rhoióólischa gfiad un zu umweldschudzgsedze un haid isses wassa mehrschd wirra guud rhoilond palz korz rlp is ä bunnäslond in daitschlond unn wie am nóóme ärsischdlisch iss die palz än dääl devun in rhoilond palz leewe lait uff näre fläch vun km² deshalb due uff ääm km² im dorschschnid lait leewe nov die haubdschdadt vun rhoilond palz is määnz rhoilond palz liechd im siedweschde vun daitschlond unn grenzd an die bunneslänner bade wirddebärsch hesse nordrhoi weschdfaale unn saarlond sowie die schdaade frongraisch luxebursch unn belge die lauda bild in de vorderpalz ä nadierlisch grenz zu frongraisch de rhoi zu bade wirddebärsch unn bai rhoihesse aa zu hesse im oschde werd rhoilond palz vun de owwerrhoiewene dorschzooche wu aa ludwichshafe unn määnz wu sie end lieche im siede in de reschion palz erschdreggd sisch de pälzer wald der vum haardt flongierd werd vun sied noch norde unn schließd do ans nordpälzer berglond midd dem hechsde bersch vun de palz de dunnersbersch weschdlisch dodevu erschdreggd sisch vun siedweschde noch nordoschde es hunsrigg en gebirsche des die palz unn des rhoilond vunenõnner drennd de erbeskopp im hunsrigg iss de hechsd bersch in rhoilond palz nordesdlisch werd des hunsrigg vun de mosel flongierd die bai koblenz in de rhoi minded an de mosel lieche greeßere schdädt wie die reemerschdadt trier odda cochem im nordweschde vun rhoilond palz lieche die aifel unn die vulganaifel gschischd vun de hisdorische kurpalz siehe kurpalz nochm zwedde weltkriech sinn die palz die praißische regierungsbezirge koblenz unn trier rhoihesse dääl vun de provinz hesse nassau unn birgefeld erschd amerikanisch besedzd worre donn de fronzesische besadzungszon zugeschlaache worre unn die fronzose des gebied erschdmol in owwerpräsidie rhoiland hesse nassau unn hesse palz oigedaild die fronzose henn sisch offegelasse ob se gebiede annekdiere odda nedd hewwe awwa donn am auguschd rhoilond palz als ledschs lond in de wesdlische besadsungszone gschaffe nadierlisch sinn dodebai friehere grenze uffgerisse unn gebiede gedrennd worre desweege könne sisch die rhoilond pälzer bis hait noch net so rischdisch mit ihrm lond identifiziere dieidentifiziere sisch in erschda linie als rhoilänna pälza unn rhoihessena fer des naie lond is määnz als haubdschdadt beschdimmd worre hot des awwa net ausiewe gekonnd wail se vum kriech so arg zerschderd worre war unn dodemit konnde aa kee vawaldungsgebaide zur verfiechung gschdelld werre schdaddesse hot koblenz die uffgab vun de haubdschdadt iwwernumme am november is donn in de selwe schdadt im theada die erschd rhoilond pälzische vafassung ausgearwaided worre verabschieded worre is die donn am april pro schdimme kame vun de cdu contra schdimme vun de spd un kpd aa im regionale beraisch während de volgsabschdimmung henn sisch die gaischda geschiede im kadolische norde unn weschde ware die lait mehrhaidlisch fer die vafassung im gemischd konfessionelle rhoihesse unn de palz ware die lait eher dagege die vafassungsorgane henn sisch erschd in koblenz oigerischded sinn donn awwa am mai noch määnz umgezoge wail vor allem die palz ner määnz als haubdschdadt akzebdierd hot viele lannesbeherde unn gerischde sinn awwa waidahin in koblenz vabliwwe rhoilond palz is long en cdu dominierdes lond gewessd bis donn hot de rudolf scharping vun de spd de carl ludwig wagner abgeleesd der hot gsaad gott beschütze rheinland pfalz godd beschidz rhoilond palz die cdu iss denoch nimmi an die machd kumme said iss kurt beck an de machd unn soi pardai regierd saidem märz zamme mid de griene im wabbe siehd mer de pälza leeb des määnza rad unn des georgskraiz vum erzbischdum unn kurferschdedum trier des soll an die bis eksischdierende kurferschdedümer trier määnz unn palz erinnere rilze a rilzem amtlisch rülzheim isä gmää im lónkrais germerschm rilze isch s ärschd mol ärwäähnd worre im middlalda ischs baim bischdum schbaya gewest hod awwa äm daitsche riddaorde gheead dorsch die fronzeesische raubgriesche isch rilze noch frongraqisch kumme wos die närdlischsd grenzsiedlung vum elsaß wa anno isses donn wierra zur rhoipalz gezähld worre un sou noch bayan kumme nochem zwäddee weldgriesch hod die agrargmää un zuggariewe aach induschdrie griechd zu de verbandsgemäände rilze khäaren häadt khuadt unn läämasche ääna vun de bedroffene oiwohna schraiwd un än onnare määnd schaisse s bad esch zu schai bleed unn sou wies aussied esch känner in sischd wu do drah was ännerd de ort lischt imsiedpfalzischedeil vonde oberrheinischen tiefebene im dreieck zwischengermersheim wörth am rheinundlandau in de pfalz im süde streift der kurz zuvor aufgestauterottenbachdas ortsgebiet im südwesten wird rülzheim von einem ausgedehnten wald begrenzt im norden der gemarkung befindet sich eine große landwirtschaftlich genutzte ebene die sich in nordwestlicher richtung bis nach landau erstreckt durch rülzheim fließt der aus dempfälzer waldkommendeklingbach der über denmichelsbachin den nahe gelegenenrheinmündet roschdischa ridda in de kurpalz au kadaiser kleß is in de palz was sießes fa se esse de nååme roschdischa arma ridder unn kardaiserkleß kardaiser henn schbardanisch gelebd kummt doheer dass des frieher en arme lait esse war ma nemmd druggene wegg duud ne uffriwwele unn duud ne in milsch dungge un in d ponn broode wonna schää dorsch is schdreid ma zimt unn zugga eniwwa mer konn n awwee aach gonz inwaische donn forme orra wia is bróóde bsunnärsch guud schmegdes wammer in die milsch nuch vanillezucka gäbd foi ischs aach mit woisoß roschdische ridda ware aa schun in ähnlischa foam bai de reemer bekonnd im reemische kochbuch de re coquinaria find sisch schun des rezebbd zabrisch abgeriewene siligene mach greeßere häppsche dung se in milsch nai röschd se in eel iwwergieß se mid hoonisch unn savier se im middlalda donn ischs erschd daitschschbroochisch rezebbd rauskumme im buch von guter spyse ausm johrhunnerd do schdehd zum baischbiel drin snit denne aht snitten arme ritter und backe die in smalze niht zu trüge de valerius herberger hot in soim buch magnalia dei oder die großen thaten gottes den sadz arme ritter backen und kümmerling schmelzen von sisch gelosse in em daitsche kochbuch ausm johr werre se gueldene schnitten genennd in englond werre se poor knights of windsor arme ridder vun windsor in de usa french toast fronzesisches toast unn in frongraisch pain perdu valornes brod genennd in pordugal seschd mer rabandas dezu unn die sinn en dradidsionelles woinachdsgebägg in schbanje werre se torrijas genennd unn sinn uffgrund vun ihrm hohe säddigungswerd bsunnerschd in de faschdezaid beliebd bekonnd sinn die arme ridda aach in russlond grenki finnlond köyhät ritarit ungarn bunds kenyér holland wentelteefje unn in de tirkai ekmek kzartmas de schpordverroin auschdria solzburg korz sv auschdria solzburg dt sportverein austria salzburg sv austria salzburg issen fuusballverroin aus solzburg in eestreich de verroin schpielt grad in de erscht klass nord des is die segst liga in eestreich hott red bull de alde verroin uffkaaft red bull hott die verroinsfarwe offiziell gelosst awwer alles isch vun fioledd woiß uff rod woiß umgschdellt worre weil des die farwe vun red bull sinn die fäns henn awwer gewollt dass die johr ald tradizion bleiwe duud also henn se im okdower e naii auschdria middem alde name un de alde farwe gegrind die fans henn wimbledon un manchester als vorbild ghadde wu fans ach en naie klub gegrind henn om sebdember henn sich de fc hertha salzburg un de fc rapid salzburg zum sv austria salzburg zsammegschlosse im krieg henn se middem sak unnem ssk zsamme als fg salzburg gschpielt de pälzer saumaache is so äbbes ähnlisches wie worschd när kimmmd es gfillsl ned inde daam sunnan inde maache vunn änere sau im pälzische aach wutz weldwaid beriemd worn is de saumaache dorsch de daitsch kanzler helmut kohl der wu en alle soine geschd hod uffdische geloßd es gäbbd unnaschiedlische rezäbde un ums beschde wärn in landach sogaa jäalische maischdaschafde ausgedraahn awwa die grundzuudaade sin als die glaische flääsch grummbeere gemiees un kreiter in wegselnde menge des wärd donn im kessl gegaard un hääß orra kald serwiad beliebd is aach de gebroodne saumaache des sin schnitte vum saumaache die wo inde pann oo g broode wärn ääns vunde naijare rezebde schmeggd bsunnaschd guug die hälfd vun allm gehd dorsch de wolf die onna hälfd wärd in schdraife gschnidde dodevun die hälfd in wäafl die mass wärd guud gmischd inde maache gfilld un bai ca c so lang gegaad bis inde midd es mindschd c ärraischd wärn särwiad wärd in schaiwe gschnidde mid kleeß grumbeere orra piree un mid kraud de pälza saumaacheorde isn faßnachdsorde vun de schiffaschdadda karnewal und danzschboad gsellschafd schlodde die dunn dän an polidiga wäddschafdsbosse kulduaschdidze orra schboadla gäwwe die wo daß sisch noo äm greemium soi määnung um die hisdorisch kuapalz uf baide saide vum owwarhoi vadiend gmäschd hän daß des de kohl selwad ooglaijad häd wie mär long gmäänd hod schdimmd ned wonna aach de ärschd waa där wo des ding griehd hod awwa die idee waa vum günter kreckler ääm vunde schlodde senadoore es waan aach när schdigga oogedengd un aach när vär pälza awwa weja därre grooß uffmärgsamkaid un durismuswärgung hod märs foaddgsedzd un uf laid aus gonz daidschlond ausgedehnd de orde selwad is ä schdigg rosequaaz wo jed joa nai in ida owwaschdää gschnidde un in saumaachefoam gschliffe wäad des wäd donn an närre silwakädd umde hals gdraan valieje wäd dä orde bai närrem saumaacheesse un de die lobred häld de jewailisch voagänga vum ledschde joa am is de orde es ärschd mol an ä wegedaarijarin vagäwwe worrn an die määnza faßnachdarin maggid schboonma waa die noom dieda wedl där wo so long die niewelungefeschdschbiel in woms als reschisöa gebrääschd hod färs maggid hod de koch egschdra äbbes zammegbroode des wo wie ä schaib saumaache ausgsien hod awwa kääna waa sunnan när so äbbes wie ä gmiese brädling awwa ohne die paniad gruschd schbaija gschriwwe speyer un bis a speier ischä pelsa schdadd om rhoi wu inde owwarhoinischi tiefewene liesche dud do wude schbayabach inde rhoi noi kummd in schbaija dun im aachebligg on die laid leewe schbaija isch frija mol vum remische raisch g grind worre un deswesche a äni vunde eldschde schdäd in daidschlond iwwahaubd unnade rema hoddse noviomagus oda schbeda a civitas nemetum keese im middelalda hodd schbaija zunegschd mol m bischof unnawoafe un schließlisch de schdadus vunare fraije raichsschdadd vum hailische remische raisch daidscha nadzion krischd weldb kond isch schbaija haid weschm schbaimara dumm des isch äns vunde bdaidnschde romonische bauweagg iwwahaubd un said isch die keasch a ä unesco weldkulduaeawe die schbaimara unnadeeln die schdadd in die sognondi keanschdadd un vun schbaija ä schdiggl außahalb lieschn de binshof de daidschhof de ludwischhof de ringschebeaschahof de schbidserhoihof de thomashof de waijahof uns reffedaal um schbaija rum sinn die nachbaoad remabeasch im siede wu die drai deafa beaschhause helscheschdää un medasche sinn donn duddehofe im weschde schiffaschdadd im nordweschde waldsee un oddaschdadd im noade iwwam rhoi lieschn kedsch im noadoschde hoggene im oschde aldlusse im siedoschde un rhoihause im siede de rhoi isch die eschdlischi grens vunde schdadd un a glaischzaidisch die grenz vun rhoilond pals zu baade wirdebeasch dea kumd baim stromkilomeeda in die gmaagung vun schbaija roi un valossdse km schbeeda widda baim stromkilomeeda die flussschlaif im siede wu weschede rhoibgradischung vum tulla mol abgschnidde worre un haid alddrhoiäam sin schdejn midem schbaimara auwald unde wassafläsch noch de fauna flora habidaad rischdlinje unnam oiropäische schudz noadweschdlisch vum schdaddgbied sinn oinische baggaseeje gbuddeld worre umde sond un kies zu krische dorunna isch a s binsfeld mit seeje neadlisch vunde a gonz owwe im noade hodd schbaija a nochä schdigg om anglhofa aldrhoi frija hoddsischde rhoi duasch die owwarhoinisch tiefewene gschlengeld bismon n im jaahunad bgradischd hodd iwwade zaid hoddado donn a imma widda soin wesch nai gsuchd kabd midde bgradischung sinnä paa aldroiäam iwrischgbliwwe un hawwen ogfonge s londschafdsbild zu bräsche a haid komma die ejemolische rhoiäam a duasch de tibische bwugs erkenne a do wus kä wassa me hawwe dud s schbaimara gbied lischd uffde rhoiniedarung uugfea m iwa null de niedaterrass uugfea m iwa null un uffde hochterrass bis m iwa null s gbied bschdeed aus oschwemmunge un ablacharunge ausm holozen die niedaterrass hodd sisch inde leschd aiszaid gbild wu iwana kiesablacharung ä uugfea halwe meda diggi lehmschischd im blaischdozen enschdonne isch die hochterrass isch im siedweschde gesche duddehofe un ischde nerdlisch deel vunde schweschema pladd ä aiszaidlischi ohaifung vun leeß un im noadwesche bschdedse aus sondflesche un sonddiene wu haidde drubbeiwungsbladz unde schbaimara schdaddwald weschdlisch vunde b isch die iwageng vundene ewene komma in schbaija guud seje un hawen zum deel a aischini schbaimara nome de iwagong vunde niedaterrass zum roi ischde museumsbuggl unde oschdiesch uff die hochterrass isch inde owware longgass de brauwaraibuggl unde schidzebuggl inde schidzeschdrooß onnare iwwageng hodds im dummgaade un wus zum fischmaagd nunnageje dud uffde niedaterrass kummd s hochwassa vum rhoi nedd ruff umma konn deswesche do a noh om fluss bauwe s hochgschdaad komma guud seje un bild ä folsch vun halbgrais dowude rhoi frija mol gflosse isch siedweschdlisch vun schbaija lischd beaschhause onde owakond vum hochgschdad un laafd noch noadoschde umde schbaimara vochlgsong rum bisses eschdlisch onde rhoi om dummhischl kumme dud vun doad folschds noch noadweschde de johannesschdrooß de woamsa londschdrooß noch noade m easchde deel vunde waldseja schdrooß donn waida iwade buche un ealeweesch noadeschdlisch iwwas feld bis zum schbidserhoihof un vun doad bis waida neadlisch onde binsfeldseje voabai noch oddaschdadd wail schbaija ginschdisch onde flussterrasse lische dud un wischdisch gwesd isch hodd die bairisch londvamessung nochde napoljonische griesch ä vamessungsneds og leschd des isch donn a grundlaach fas said g bloonde naije rhoibedd un fadie vamessung vum naije rhoigrais gwesd unnam großheazochlisch badische owainschnijea johann gottfried tulla homda ä grundlinije zwische schbaija un oggasche gmesse schbaija hodd so gesche ha foaschdlischi flesche alla uugfea vunde gmaagungsflesch de schbaimara schdaddwald deeld sisch in zwee unnaschiedlischi gbied de rhoiauwald unde foalewald im noadweschde vunde schdadd hodds de foalewald uugfea m iwa null uff sonddiene schwemmsond un g rell wu vieli kiefere awwa a buche aische rubinije biage rodaische un onare beem un gschdribs wagse dud de gschizde schbaimara auwald lischd zwischm remabeasch im siede om rhoidomm endlong bis zum naije schbaimara haafe im auwald hodds voa allm esche pabble aische ahoan nussbeem buche un waide un a do noch onare beem un gschdribs duasch soi laach im owwarhoigraawe kead schbaija zude wermschde un niedaschlachermschde gbied vun daidschlond die middltembaradur im joa bdrääschd c un c inde wegedazionszaid im schnidd kummn mm schdazion schbaija resche runna un dod vu mm inde wegedazionszaid die daach im summa wus iwwa hawe dud sinn gesche schdigg im joa gwidda gibds on daach schneefall on daach un ä g schlosseni schneedegg a on daach de wind kummd maischdens ausm siedweschde un noadoschde die schdund wu die sunn schoine dud isch im summahalbjoa daidlisch iwwam duaschschnidd im winda weesche de haifischi weddalaach unnam schnidd wesche dere weddalaach unde schwiel im summa gilds schbaimara wedda als bioglimaadisch b laschdend weesche de funde ausde jungschdoinzaid de brosezaid de hallschdaddzaid unde ladenezaid weesma dass frija schun die laid bsondas inde neeh vum rhoi gsiedld kabd hawen die laach om rhoi wu schun frieh en wischdische veakehrsweesch gwesd isch un glaichzaidisch awwa a sischa voa hochwassa uffde terasse noh om fluss sind grind gwesd do schun frieh zu siedle enna vunde bkonnschde fund vun domols ischde goldne huud vun schiffaschdadd vun v chr wuma uffm feld km noadweschdlisch vun schbaija gfunne kabd hodd inde johannesschdrooß hoddma a ä fadie pals seldenes keldischs grawb ausde zaid v chr gfunne kabd die reema hawwen v chr gallije unnaworfe kabd wuduasch de rhoi ä nadirlischi grens vun iam raisch gwesd isch um v chr hoddma donn ä milidealaacha faän drubb uffgschdeld was donn de ofong vunde schdadd gwesd isch de remisch kaisa augustus hodd donn zugschdimmd dassma laid vum geamonisch schdomm vunde nemeda oasiedle dud schbeda nochde schlachd vum teudebuascha wald isch s laacha duaschä naijes easezd worre iwwareschd dodvu hoddma im jiddische vieadl funne ausde easche schaddveadl de vici uff ladoin wu sisch ums laacha gbild kabd hawwen hoddsisch donn die schdadd endwiggld donn isch nochä driddi feschdung uffgschdelld worre wuma donn awwa uffgewwe hodd wail schbaija a kän grensposchde un a nemme miliderisch wischdisch gwesd isch die siedlung wu gbliwwe isch isch donn haubdschdadd civitas nemetum vunde geschnd vunde nemeda worre um noch chr isch die schdadd donn unam keldische nome noviomagus was neufeld oda neumarkt heeße dud uffde weldkaad vum griesche ptolemäus un schbeeda a im itinerarium antonini em raisehondbuch vum antonius vunde zaid vum caracallas un uffde schrooßekaad tabula peutingeriana ausm jaahunad noch hoddma die oagriff vunde alamonne inde velgawondarung baim limes nemme abwehre kenne unde rhoi isch reemischi grens und schbaija ischä grensschdadd worre im jaahunad hoddsde easchde bischof in schbaija gewwe im joa sinn doan die siewe vondaale und samadischi alonne weeschede hunne iwwa de rhoi a noch schbaija kumme in aldlusse hodds a ä fiaschdegrawb vunde alano saamade hunne odda osdchdgeamone inna schlachd bai zilpisch im joa unna waidari schlachd im joa hodde freng gisch keenisch glodwisch die alamonne bsieschd schbaija isch donnen deel vum freng gische keenischraisch worre die frong ge hawwen donn de naij schbaijagau oig rischd un b omde un bischheef sinn vun gallije kumme de nome spira wu vunde alamonne oigfiad worre isch isch gbliwwe abm jaahunad isch donn schbaija widdan bischofssids gwesd im joa hodde kaisa oddo de große de bischofskeasch s immunidesbriwilesch ä aischini g rischdbaakaid un kondroll iwwa minze un zoll gewwe abm joa hodde kaisa konrad ii midm bau vum dumm oafonge losse die easchd jiddischi gmoind vun schbaija hoddsisch weschm bischof rüdiger huzmann im jaahunad ogsiedld newe de onnare schum schdedd woams un meens hoddsisch a in schbaija die aschkenasischi kuldua endwiggld im joa hodde heinrich v soin vadda im schbaimara dumm baigsedzd un on dem daach hodda a de schdadd waidraischndi briwilesche gewwe die birscha vun schbaija hawen peasenlischi fraihaide grischd unde inhald vum brief hoddma om boadaal vum dumm ogbrochd awwa s isch donn schbeda valore gonge im jaahunad hodds in schbaija donn schdraidaraije zwische de schdadd unnem bischof unde schdifde iwwa die stadtherrlichen rechte gewwe do hodd sisch donn s dummkabidl als geschna zude birschaschafd endwiggld inde midd vum jaahunad isch a beleschd dasses in schbaija effendliscches aischedum also schdeddische grundbsids gewwe hodd im jaahunad hoddsisch donn im konfligd um die raadsbsedzung zwische de minza hausgnosse unde zinfd in schbija donnä roini zunfdvafassung duaschgsedzd donoch sinn die hausgnosse bloss noch äni vun zinfd gwesd un hawwen uff ledschdi voareschd vazischde misse inde zwedde helfd vum jaahunad isch glaa worre dass die schbaijmarische bischheef ian schdaddherrlische oschbruch nie uffgewwe kabd hawwen die bischheef hawwen sisch unaschdidzung vum kaisa karl iv un vunde palsgrafe kold un die schdadd hoddsisch nemme uffn kaisa valosse kenne im joa hodds donn en schudzvadraach uff joa midm kuafirschd ludwig iii vunde pals gewwe die geschnd isch donn ab vunde marodierende aamagnagge bdrohd gwesd wu ejemolischi seldna vunde fronsesische aamee gwesd sinn schbaija meenz woams un schdrooßbuasch hawwen ä bindnis gschlosse unnä heea vun glewe uffgschdeld dod vu vun meenz un schdrooßbuasch un vun schbaija un woams inde joa bis hoddsisch schbija schun widda om griesch m pälsa griesch a b kond als badisch pälsischa griesch oda meenza eazschdifdsfehd vunde kuapals gesche kuameens bdailische misse im joa ischde matthias von rammung bischof worre un hodd vasuchd frijari reschd vunde keasch widda un a mea bfuuchnis fa die keasch zu res deswesche hodd donn die schdadd broblem midde keasch grischd wailsem birscha weschm kaisalische hofg rischd zu soim reschd geschede bischof hodd vahelfe misse die schdadd wu in dem konfligd neudral hodd blaiwe wolle isch donn inde joa un widda noigzoche worre de kuafiaschd friedrisch i hoddsisch kondroll iwwas gloschda waißebuasch un die schdadd gnumme wu de kaisa awwa a hodd hawwe wolle un im griesch dorum hawwen donn baide miliderisch hilf vun schbaija valongd s hochschdifd schbaija isch om abril vunnem bauwauffschdond inde rhoigeschend bdroffe worre die bauware hawwende zeende die zinse un abgaawe nemme hawwe wolle un sinn gesche die keasche gonge zee daach schbeeda hawwense donn voakabd gen speyer zu ziehen und daselbst der pfaffheit nester die viel jar mit nachtheil und großen schaden der armen erhalten weren worden zu zerstören un die stadt speier zu belegern und die geistlichen irs gefallens darin zu reformieren inde folsch hodds u a ä paa raischsdaach in schbaija gewe inde easch helfd vum jaahunad isch schbaija donn n middlpungd vunde daidsch gschischd gwesd iwwa hofdaach un vunde raichsdaach in dem jaahunad hawwen finf in schbaija schdaddgfunne ä rai vun raischdebudazionsdaach z b kuafeaschdedaach z b un raischsmodarazionsdaach z b sinn a noch in schbaija gwesd zwische un ischs in schbaija friedlisch gwesd awwa inde joa un isch schbaija vunde peschd heemgsuchd worre de schmalkaldischi griesch im joa hodd uff schbaija ken diregde oifluss kabd isch noch zee joa erwed die chronica der freien reichsstadt speier vum christoph lehmann rauskumme un hodd im lauf vunde zaid via ufflaache kabd im draißischjehrische griesch inde joa isch schbaija imma widda vun drubbe bsedzd worre un ischä drubbelaacha vasorschungs un flischdlingsoad un lazaredd gwesd bis die ledschde fremde soldaade ausde schdadd gonge sinn im joa isch die schdadd donn weschede schlaifung vunde pals unnam genaral melac im pelsische eawfolschegriesch vellisch vunde fronsesische drubbe zaschdead worre de general joseph de montclar hodd om januar die befeschdischung vunde schdadd og guggd un zwee daach schbeeda hoddma midm abbruch bgunne die birscha hawwen do midmache misse un gdeng gd das die schdadd a noch abgbrend wead om mai hoddma donn m birschameeschda unde radsherre gsachd dass alle laid die schdadd valosse missn unnem dummdekoan unnem bischeflische schdaddhalda heinrich hartard von rollingen hodde montclar om mai gsachd dass die stadt samt allen darin befindlichen kirchen und klöstern einzig die hohe domkirche ausgenommen in brond gschdeggd werren donn sinn im joa die fronsesische rewoluzionsdrubbe noch schbaija kumme un s isch als sidz vunna unnabrefegdua im département du mont tonnerre dunnasbeasch bis unna fronsesischa heaschafd bliwwe easchd midde bfraijungsgriesch geschede napoleon unde naiordnung vun oiroba uffm wiena kongress vun hoddsischs widda g änad im joa isch schbaija donn graishaubdschdadd vum rhoigrais worre wu zum kenischraisch baijan kead hodd om janua hodd donn de regierungsbziag grais pals de rhograis abglesd de rhoihaafe isch feadisch worre un joa schbeda isch schbaija ons daidsche aisebohnnedz ogschlosse worre inde zaid sinn donn a soziali un karitadivi oirischdunge wie z b hoschbideela odda wohldedischkaidsvaroi enschdone un schbaija hodds beschde schulsischdem inde pals kabd newede schidzegsellschafd wus schun said gewwe hodd sinn onnare dzukumme unna onnarem än tuanvaroi unnän musiggvaroi s zwedde pioniabadallijo vunde bairische aamee isch bis in schbaija gwesd s pals fluuchzaischweag hodds schun said in schbaija gewwe wu im easchde weldgriesch zuem bdaidnde daidsche rischdungsbdriewb worre isch nochm easchde weldgriesch isch schbaija zsomme midm ling ge rhoiufa vunde fronsesische aamee bsedzd worre om end vum joa hodds fronsesische milidea unnam genaral gérard s freie pfalz beweschung vum eberhard haaß un onnare sebaradischdegrubbe im rhoilond gfeadad schun hodd donn die freie pfalz n pudschvasuch fa ä audonomi pals unnanumme wu awwa voa allm weschm regierungsbräsidend friedrich von chlingensperg auf berg gschaidad isch isch donn die fronsesisch bsadzungsmachd widda abg riggd duasch die machdeagraifung vunde nsdap isch schbaija easchmol zum gau rhoilond kumme wu donn midm saalond zsommeg leschd worre isch inde grischdallnachd isch a die schbaimara sinagog om novemba abgbrend un d noch abgrisse worre uugfea judde sinn inde schbaimara umgewung duasch die vafolschung umgbrochd worre widdaschdond gesche die nadzionalsozialischde hodds a in schbaija duasch die grubb speyerer kameradschaft vum schbaimara sozialdemograd jakob schultheis un soina ejefraa emma gewwe im zwedde weldgriesch isch in schbaija duaschn lufdogriff de bohhof zaschdead worre die omerikonisch aamee isch donn in schbaija oimaschiad nochdem die daidsche drubbe midm abzuuch die rhoibrigg gschbrengd kabd hawwen nochm zwedde weldgriesch isch schbaija donn inde fronsesisch bsadzungszon gwesd bis die bundesrebubligg daidschlond g grind worre isch said hodds donn a ä fronsesischi bsatsunggaanison in schbaija kabd s bsadzungsreschiem hodd om mai uffkead un inde nainzischa joa isch die fronsesisch aamee donn widda abgzoche als zaische fa die vasehnung un fraindschafd isch in de joare mid daidsche un fronsssische middl die beanaduskeasch inde woamsa schdrooß uffm alde friedhof gbaud worre im joa hodds viel faijalischkaide weschm zweedausndjerische bschdeje vunde schdadd gewwe im nowemba hoddma donn die naij sinagog beith schalom oigwaid die endwigglung vunde oiwohna vun schbaija abm joa schbaija hodd vunde schded inde pals de schdeagschd un im geschesads vun onare schded a noch zuwags kabd n vaglaisch vun bis in brozend schbaijmarisch kerd zum voadapelsische hodd awwa soi aischehaide zum baischbiel saachn die speyerer sisch selwa neewe speyerer gschbroche schbaijara a speyrer gschbroche schbaijra a schunmol spei rer gschbroche schbaij ra gschriwwe un gebabbld odda awwa speyemer odda speyermer gschbroche schbaijama odda spey mer gschbroche schbaij ma odda glai efach speymer gschbroche schbaijma awwa a noch speyermerer gschbroche schbaijamara odda onaschda bloß in schbaja saachdma a haggbroode zum fleeschkees ä waidari aischehaid ischs in monsche weada s zsommezieje vunde silwe geh zu k wie zum baischbiel gehead zu kead odda gehabd zu kabd un beh zu p wie zum baischbiel behalde zu palde un ofd babbldma im subaladiv alla onschdadd weesche unnaschiedlische grind saachdma ofd weschede unnaschiedlischgschde grind wie iwwarall in daidschlond valiead awwa de dialegd a in schbaija oan b daidung unn vaschwind imma mea die jingschd genarazion iwwanimmd de dialegd nemme unn babbld hochdaidsch saidm jaahunad hodd schbaija uffm schdaddsieschl de dumm druff do komma die oasischd vum noade seje wailse de raichsherold als embfehlensweada un eawirsischa ongseje kabd hodd s schbaimara wabbe isch im joa vum bairische kenisch gnehmischd worre undo schdeed druff in silber ein rotes kirchengebäude mit drei blaubedachten und mit goldenen kreuzen besteckten türmen und drei offenen toren de dumm komma do vum weschde seje im schbaimara schdaddraad hodds eareomdlischi raadsmidglieda wu oam juni baide kommunalwahle in rhoilond pals gwehld worre sinn unem haubdomdlische owabirschameeschda wude voasids hawe dud die sidsvadeelung im gwehlde schadraad isch ab hodds owahauwbd vunde schdadd de didl owabiaschameschda in schbaija hoggd oinisches on b heade un vawaldung wu a inde geschnd un driwwanaus wischdisch sin mid spalding vaoinischds kenischraisch hoddma die allaeaschd pardnaschafd gschlosse doan a midm froanzeesische chartres mid ravenna idalje un kursk russlond un mid gniezno gnesen in pole said isch yavne in israel die ingschd pardnaschdadd dodriwwanaus hodd die schdadd e paadeschafd fa karengera in ruanda iwanumme des heßd noch änare kommunaalreform fa de b ziag ruzisi frija impala s b daidnschd bauweag in schbaija ischde dumm wu als zweddes daidsches kulduadeng gmol ins unesco weldkulduaeawe uffgnumme worre isch un wu als s gregschde romonische bauweag vunde weld gelde dud unam kaisa konrad ii hodd s bauwe oagfonge wisawie isch die gwaidi gribda wus grabg leesch vunde salija isch om onare end vunde maximiljoanschdrooß wu baide birscha a efach haubdschdrooß heeße dud wisawie vum dumm lieschds m große aldbeadl wu im middlalda s weschdlische haubddoa vunde schdadd gwesd isch de unare deel vum doa hoddma um un gbaud un die owari gschoss midm m hoche walmdach isch um un dzu kumme nochm vahernde schdaddbrond hoddma uffs aldbeadl s schiefadach druffgsedsd haid hodds im erschde schdogg ä dauwaausschdellung iwa die gschischd vunde schbajmara schdaddbfeschdischung schbaija hodd im judehof die eldschd vollschdendischi daidsch mikwe ä riduells jidischs bad ausm jaahunad in schbaija hodds bis zua zaschderung im pelsische eabfolschegriesch n haufe keasche gleschda un kabelle gewe wu awwa bis uffä paa wenische reschd vaschwunne sin nochm pelsische eabfolschegriesch hoddma midm widdauffbau im jaahunad die draifaldischkaidskeasch als luddarischi schdaddkeasch un die hailischgaischdkeasch fa die refoamierdi gmoind gbaud om end vum un ofongs vum jaahunad hoddma die gdeschdniskeasch gbaud wu on die schbaimara brodeschdazion vun eainnere dud visawi vun de keasch isch donn die kadolisch josefskeasch wuma als reagzion uffde bau vunde gdeschdniskeasch bauwe un oiwaje gmissd hodd inde joa un isch im haidische adenauwapaag die bernaduskeasch als daidsch fronsesischi friednskeasch un zaische vunde vasehnung gbaud worre naije keasche hodds im schdadddeel schbaija noad wuma die keasche st konrad un die christuskeasch gbaud hodd sowie in schbaija weschd de st oddo un st hedwisch un die evong gelisch johonneskeasch un in schbaija sied die uffeaschdejungskeasch dodzu hodds noch die evong gelisch hailischgaischdkeasch d newe hodds noch keasche inde drai kadolischi frauwegleschda un inde evong gelischi diagonisse a onare g moinde hawen keasche oda vasommlungsoad in schbaija des sin die evongelisch medodischdisch keasch die naiaboschdolisch g moind die fraij evong gelisch g moind die fraikeaschlisch pfingschdgmoind un die zeuge jehova inde lisdchd vunde keasche gleschda un kabelle wus bis in schbaija gewe hodd meend hodds nochn reschd un hodds noch die sinagog beith schalom des heesd haus des friedens isch saidm novemba ä schbaimara sinagog die viead saidm beschdeje vunde jidischi gmoind in schbaija uns gmoindezendrum vunde jidisch kuldusgmoinde vunde rhoipals die tiagisch islomisch gmoind in schbaija hodd die fatih moschee eaeffnd in schbaija hodds die jidischi friedheef de naije friedhof un de alde friedhof wu haidn de adenauwapaag isch in schbaija hodds ä paa museje s bekoanndschde ischs hischdoorische museum vunde pals uns teschnig museum s hischdoorische museum zaischd remischi un middlaldalischi fundschdigg ausde geschnd un reschd vum alde dumm un a n bdaidnde fund ausde brosezaid de goldene huud wuma in schiffaschdadd gfune kabd hodd s teschnig museum lischd uuwaid vunde schdadd un schdelld teschnischi schdigg wie fah un fluuchzaisch aus woma iwade rhoi kumme dud komma guud die boeing schleswig holstein un die russisch raumfähr buran seje doan hodds s faijabachhaus wude maala onslm faijabach g bore worre isch un wuma haid ä dawaausschdellung mid oinischi vun soine weag ogugge konn s puamonn haus zaischd ewefalls inna dawaausschdellung weag vum maala hons puamonn wua do a gborre worre isch im museum schpira komma gugge wies jidisch lewe in schbaija im middlalda gwesd isch grad wisawie isch donn a de judehof wuma die sinagog de friedhof un die mikwe ogugge konn donn hodds noch s schifffaadmuseum im briggehaus wuma im summa sunndaachs bsuche konn s elwedridschle museum zaischd inna dawaausschdellung alles wasma iwa elwedridschle wisse sold in schbaija hodds oinischi allgmoin un brufsbildnde schule alla brufs brufsfach un fachowaschule awwa drai schdaadlischi gimnasije s gimnasijum om kaisadumm s hans purrmann gimnasijum uns friedrich magnus schwerd gimnasijum dodnewe hodds noch zwee konfesionelli gimnasije s nikolaus von weis gimnasijum uns edith stein gimnasijum mid jewails äna ralsschul plus uffde indegriad gsomdschul im georg friedrich kolb schulzendrum un uffm schbaija kolleech komma a hochschulraif krische weeschem guude ogbod on schule werren a kinna ausm umfeld do oigschuld im joa hodds in daidschlond milljone schiela onde allgmoinbildnde schule gewe wasn odeel vun vunde bvelgarung isch in dem joa hodds in schbaija schiela kabd wasn odeel vun vunde schbaimara bvelgarung isch in schbaija ischde odeel vunde abschliss mid hochschul un fachhochschulraif mid iwam schnidd vun daidschlond bloos haidlbeasch hoddnochn heare schnidd vun kabd schbaija ischä uniweasideeds schdadd midde poschd uniweasidere bildungsoirischdung de daidschi uniweasideed fa vawaldungswisseschafde schbaija wu a die enzigschd uniweasideed vun dea aad fade gsomde hehare vawaldungsdinschd inde bundesrebublig daidschlond isch in schbaija hodds die pelsisch londesbischarai wuä milljion wissnschafdlischi bischa musignode uugfea hondschrifde inkunabln un uugfea nochlassbschdend hawe dud des isch domid äni vunde gregschde bischaraije inde geschend said hoddse s bflischexmblareschd fade domolische regierungsbziag pals die bischarai vunde daidschi uniwersideed fa vawaldungswisseschafde schbaija hodd bend iwwas thema schdaad un vawaldung des isch äni vunde gregschde schbezialbischaraije fas thema in daidschlond donn hodds im bischheeflische brischdaseminar st germon ä bischarai wu bend hawe dud iwwa bend hodd a die bischarai und medijezendraal vunde evongelischi keasche vunde pals doan hodd die schad schbaija selwa a ä schdaddbischarai mid medojie wu inde willa kirrmaier ekarius isch schbaija vafischd a noch iwwa die bibliothque franaise speyer e v wu reschlmesisch fronsesische audore a voalese dun in schbaija hodds viea aaschiv s pälsische londesaaschiv s zendralaaschiv vunde evongelischi keasche s kadoolische bisdumsaaschiv uns schdaddaaschiv schbaija s ledschdare hodde schbaimara schdaddbrond vum mai uffm bfehl vum kenisch luddwisch xiv iwwaschdonne wailds gonse schdaddaaschiv oam meaz a uffm befehl vum luddwisch noch schdroßbuasch gbrochd worre isch s isch a haid faschd liggelos voahonde un vollschdendisch schbaija hoddä braids og bod vun kuldurelli eraignis un weddbwerwb saide joafaija vunde grundschdäleschung vum schbaimara dumm im joa gibds die indanazionali musiggdaach dom zu speyer domols hoddma midm indanazionale oaschlweddbwerb ogfonge un haid hodds jedes joa im auguschd bis ogdowa a owende mit komma un gaischlischa musigg un sinfoniekonzead die träschaschafd hodds dummkabidl schbaija s swr un die schdadd schbaija midde halle hodddie schdadd ä musigg un kulduazendrum wu vum rockmusikerverein speyer e v gdrache wead die halle hodd de ehreomdsprais vum lond rhoilond pals krischd un vaoschdald konzead un paadies un feadad de nochwugs s dradizionsraische schbaimara brezlfeschd hodds imma om zwedde woche end im juli unds gild als s greegschde volgsfeschd om owarhoi a om zwedde woche end awwa im auguschd wead uffde maximilijanschdrooß die kaisadafl uffgschdelld zwee glenari feschd hodds donn noch im friehjoa un im heabschd im schbedsumma kummd donn s aldschdaddfeschd om zwedde woche end im sebdemba wu donn inde gasse inde aldschdadd gfaijad wead im winda inde voawoihnachdszaid hodds donn de schbaimara woihnachdsmaagd wu uffm alde maagd zwischm dumm unde alde minz uffgbaud wead un bis inde janua schdeje blaibd die vaoinischung vunde badisch pelsisch kaanewalsvaroin sin im schbaimara waadtuam wu a ä museum unä aaschiv isch on oschdare wead jedes joa midm satanic stomp ä psychobilly feschdiwal gfaijad said hodds in schbaija ä kinna un juchendtheada theada un onare biehneufffiehrunge werren unam tidl theater in der stadthalle vunem brivade vaoschdalda ogboode un im raadhaus hodds theadaschdigg kabaree un glääkunschd zimmatheada schbaija in schbaija hodds großi schbielfelda wuvu m varoin kean gleeni schbielfelda wuvu m varoin kean bolsbleds gimnaschdigwiese wuvu vm varoin kean tennisbleds tennishalle keschlboahne schdescholaach fa bood jachdheefe raidbleds raidhalle ä schießschboadolaach ä drimmolaach än minigolf im dummgaade än skejdapaag ä minipaip ä schwimmhall un ä fraibad unä fluuchschboadolaach im joa hawen die schboadvaroin midglieda kabd in schbaija hoddsde wassaschboadvaroi schbaija e v said wus varoinmidglied thomas ligl zweefacha weldmeschda worre isch inde ledschde joa hodde tuarismus in schbaija schdaag zugnumme inde inneschdadd vun schbaija hodds iwa leede midäna ladeflesch vun iwa m² die gregschde gschefd hawen än umsads vun milljione euro kabd im joa hodds in schbaija unaneeme un hawn laid erwed kabd die gregschde awaidgewa in schbaija lischn im b raisch vunde dienschdlaischdunge vie oannare schdedd unn komune hodd a die schdadd schbaija schulde wu voa allem saidm joa schdaag oagschdische sinn die induschdrie in schbaija hodd umdie vunde laid bschefdischd wu sozialvasischad sin in schbaija hodds zudem waed seid koazm a eadeel gfeadad de hondl die gaschddronomie unde vakea hodd gesche vunde laid bschefdischd kabd wu sozialvasischad sin waidari vunde bschefdischde hawen eawed in onare segdore vunde dienschdlaischdung gfunne kabd die gregsche awaidgewa mid oda mea bschefdischde sin voa allem dienschlaischda noch schbaija sin inde ledschde joa imma mea turischde kumme im joa hawen z b geschd inde iwwanachdungsbdriewb loschiad un iwwanachdung kabd im schnidd hawensesisch do daach in schbaija uffkalde in dem joa hoddma noch fiarunge in schbaija kabd un geschd noch sin uffs aldbeadl gong ge un laid hawende judehof bsuchd schbaija hodd iwa gschefd im änzlhondl midäna vakaafsflesch vun m² unem umsads vun uugfea mio euro kabd im dedai hodds un dodvu sin die zwee gregschde gschefd sinde kaufhof mid äna vakaafsflesch vun m² undde ca mid uugfea m² un die gregschde gschefd hawen n umsadz vun mio euro kabd de hondl isch voa allem inde inneschdadd uffde haubdschdrooß maximiljoanschdrooß un inde saideschdrooße un uffde grie wies inde aueschdrooß bai schbaija noad un schbaija oschd wuma großi flesche b baud hodd in schbaija weschd hodds a noch ä paa bdriewb in schbaija gibds die fraiwillisch faijawea said un isch haid n deel vum b raisch vunde schdadd wus um sischahaid oadnung umweld biaschadienschd un vakea geje dud im middlalda hodds die schdeddisch leschoschdald gewe wu ma midäna naije faijaleschoadnun midde fraiwillisch faijawea zsomme gleschd hodd die haidisch faijawea hodd die haubdwach midde oisadzzendraal inde induschdrieschdrooß un die wach inde viehdriefdschdrooß die faijawea hodd fraiwillischi un a ä paa haubdomdlischi faijawealaid s gregschde krong gehaus in schbaija ischs diagonisse krong gehaus wu vunde diagonisse schbaija monnem gdraache wead un wu a onare oirischdunge in schbija hawen die diagonisse hawen im joa midde erwed als grischdlische dienschd oagfonge un bschefdischn haid als awaidgewa gesche laid in krong gehaisa kinnageade hoad behinadeerwed aldehoim hoschbiz un juchndhilf s schdeddische schdifdungskrong gehaus hodd die diagonisseoschdald iwanumme donn hodds ses st vincentius vum kadolische oade wu uffä hunnadjehrischi dradizion zriggbligge dud in schbaija isch fa ziwieli schdraidaraije je nochm schrdaidwead s omdsg rischd schbaija odas londg rischd frong gedaal zuschdendisch driwwa schdeds owwalondg rischd zweebrigge die g rischd sin a fa laischdare fell zuschdendischi schdrofg rischd un schdrofd ligd in schbija werren vunde schdadsowaldschafd frong gedaal vafolschd effndlisch reschdlischi schdraidaraije werren vorm vawaldungsg rischd naischdad ausgdraache fa awaidsreschlischi schdraidischkaide gibds s awaidsg rischd ludwischdhaafe un fa sozialreschdsfell ischs sozialg rischd schbaija do om rhoi endlong hodds radwondawesch wuma vun bruchsaal noch schbaija un vun do waida noch naischdadd onde woischdrooß fahre konn schbaija isch an schdadpungd fade pilschawesch noch santiago de compostela wu vum bischdum schbaija schdaag gfeadad worre isch schbaija kead zum verkehrsverbund rhein neckar koaz vrn wuen vakeasvabund im rhoi negga draiegg inde bundeslenda rhoilond pals hesse un baade wiaddebeasch isch do fahn ziesch vunde daidsch boan awwa a vun onare vakeasunanehme die s boan rhoinegga un schdrooßeboane un busse die schdaddbiss kearen a zum vrn un werren vunde brn stadtbus gmbh koaz brn unde viabus grubb bdriwwe s schdeddisch busneds bschded ausde linje un unnem schaddlbuss wu zwischm schbaimara haubdboahof unnem rhoi hieunhea fahre dud de gregschde deel vum schbaimara schienevakea machde vrn iwade schbaimara haubdboahof un die haldeschdell speyer nord west faahn die s vunde s boahn rhoinegga alli halwb schdund noch monnem wuse noch uugfea minude im monnema haubdboahof okummn in schiffaschdadd komma uff die s noch naischdadd un laudare wegsle said faahd die s boahn a bis noch geamasche im zweeschdundetagd faahde regionalexbress un kummd noch minude in kaalsruh un noch minude in meens oa un regionalboahne faahn noch ludwichshaafe zude basf un noch wead de schbaimara fluuchbladz ischn vakeaslondeblads un hodd nochm ausbau im joa die lengschd londe un schdadboahn inde geschnd weschm noe auwald un soim schudz isch iwade ausbau hefdisch dischbediad worre de fluuchhaafe wead vun fiamedscheds bnudzd un a vum schbaimara fluuchschboadvaroi do schbaija om rhoi lische dud gibs a zwee heefe de alde un de naije haafe de alde haafe lischd neadlisch vunde aldschdadd un isch frija mol n umschlachsbladz fa gdraide kies bauschdoff un schrodd gwesd haid ischsn jachdhaafe un om rond sin haisa gbaud worre gonz inde nee hodds a ä aquarium vum sielaif wuma a die fisch oagugge konn wus im rhoi hawe dud im summa faahn do deglisch zweemol ausflieschsschiff ab un gonz im siede hodds die rhoihaisa feah de naije haafe lischd im siede un isch mol fa die schbaijmara raffinerie uns dong glaacha gbaud worre haid isch do a die schiffsweafd braun vun bis end hodds die schbaimara daachesposchd gewe wu donn awwa oigschdelld worre isch in schbaija gibds zwee daacheszaidunge said die schbaimara rundschau ä logali ausgawb vunde rhoipals un saidm ofong a die schbaimara morscheposchd die keaschezaidung pilscha vum bischdum schbaija kummd said weschendlisch mid eadlischi nochrischde un naijischkaide vum bischdum raus de schbaimara vakeasvaroi gibd die speyerer vierteljahreshefte als gronig vunde schdad raus uffm indaned komma a uffde onlain zaidung speyer aktuell de naijischkaide iwa schbaija finne b riemdi laid hodd schbaija oinischi drunna z b de alschimischd johann joachim becher de maala onselm faijabach de genaral karl becker de organischd ludwig doerr de kinschdla un hochschullehra eberhard bosslet de schrifdschdella un hochschullehra thomas lehr de laischdadleed christian reif odade drumbeda helmut erb said hodd die schdadd schbaija laid s earebirschareschd gewe wu sich fa die schadad oigsedzd kabd hawen de schbaimara dumm isch die groß keäasch odda kaddedraal wiema a saache dud vum bischdum schbaija un lischd in rhoilond palz inde schdadd schbaija noo oam rhoi offizjel heesda domkirche st maria und st stephan un isch die paakeäasch vunde dummparrai nochdem die abdai cluny zaschdead worre isch ischde schbaimara dumm die greegschd romoanisch keäasch vunde weld im joa isch die keäasch vum pabschd pius xi zu änna basiliga gmachd worre un said ischse uffde unesco lischd vum weldkulduaeawe un a noch ä gschidzdes kulduguud nochde haacha konwenzion oogfonge middm dumm bauwe hoddde saalische könig konrad ii wu schbeeda kaisa worre isch de konrad hodd die greegschd keäasch vumm abndlond bauwe wolle ma deng g dasses im joa gewesd isch awwa ä schrifdschdigg dodriwwa hodds nedd midd naduawisseschafdlische unnasuchunge vum bau hoddma fade baubginn s joa gfunne weschede oakindischung vum fronseesische genaral ea ded die schdadd außam dumm zaschdere hawwen die biascha ia meewel un hawb un guud wasse schunschd nedd hawwen in sischahaid schaffe kenne inde dumm gbrochd un doad hoch gschdaweld oam mai isch donn die schadd in brond gschdeggd worre ma hodd donns iwwagraife vunde flomme uffde dumm middm uffschdelle vun wassakiwwel unnem oischlache vunde descha vunde haise wu newe dro g lesche sinn vasuchd zu vahinnare awwa inde zwedde nachd hoddsn gwiddaschduam gewwe wus faija oagfachd hodd unnma nemme hodd vahinnere kenne dasses faija uffde dumm iwwagschbrunge isch leschvasuch hawwen nix gbrochd un donn sinn die fronseesische soldade a noch inde dumm oigdrunge un hawwen die kenischd un kaisagrewa bis uff die vunde salija außa des vum heinrichs v gblindad awwa a nua wail die grewa dief vabuddeld gwesd sinn unde soldade die yaid nemme fas waidare blindare glongd hodd die weagzaisch vundene soldade hoddma im joa gfunne alsma die kaisagrewa uffgmachd kabd hodd vunde blindarung a vaschond gbliwwe ischs marijebildnis innem schroin wuma donn in die frong gfuada kadarinekeäasch un schbeda widda inde dumm zurigg gbrochd alsma schbaija widda nai bsiedld hodd weschede große hidz vum faija ischs gwelwb vum weschddeel brischisch worre un oigschdeazd de oschddeel isch schdeje gbliwwe als die biascha donn zrigg kumme sinn hoddma donn denn dell middänna mauwa gschlosse un fa goddesdiensch bnudzd awwa hoddma donn de owware deel vum weschdbau midde baide tiam wu noch gschdonne gbliwwe isch weschede oischduazgfaa abdraache inde zwedde helfd vum jaahunnad hoddma donn geld kabd umde weschdeel vum dumm widda uffzubauwe de baroggbaumeschda franz ignaz michael neumann em briemde baroggbaumeschda balthasar neumann soin sohn hodd inde joa doann die ligg im weschdeel vum longhaus widda gschlosse dodbai hodda de romanisch voahall middänna barogge fassad gewwe was aschidegdonisch än mischmasch vunde schdieel gwesd isch des hodd donn guud hunnad joa kalde un isch haid noch inde onnare mauwaschdää zu seje wuma do gnummer kabd hodd fronzesische rewoludzionsdrubbe hawwen de dumm widda vawischd un donn hoddman fa weldlischi zwegg bnudzd baide vawieschdung isch inne alles valore gonge a s marijbildnis unnam napoleon bonaparte ischde dumm als viehschdall fudda un madriallaacha bnudzd worre nochm friede vun lunéville oam februa sinn die ling gsrhoinische gbied zu frong raisch kumme unde dumm hodde fronzzesisch regierung kead de pabschd pius vii hodd im konkoadaad oam juli un inde zirkumskriptionsbulle qui christi domini vices vum nowemba die uffleesung vum schbaijmara bischdum zugschdimmd die katolische gmoinde sinn donn zum bischdum meenz kumme im joa hodd donn de aschideggd peter henrion als guudachda gmeend dassmade dumm weschde baufelischkaid abraisse muss de reschd vum weschbau hedd zuäm druimbfbooche umgbaud werre solle de schbaimara schdaddraad hodd sisch awwa gwaischad die koschde zi iwwanemme unde meenza bischof joseph ludwig colmar hodd die kaisarin joséphine de beauharnais unde fronzesische kuldusminischda jean etienne portalis vunde wischdischkaid vum dumm iwwazaische kenn de napoleon hodd donn de abriss gschdobbd unde dumm oam sebdemba middm degreed oan die kadoligge vum schbaija zurigg gewwe de dumm und dodmidd a soin unnahald hodd donn die schbaimara dummgmoinde als keäaschschdifdung effendlisch oam nowemba iwwanumme nochdem de napoleon bsieschd gwesd isch hoddmas bischdum uffm ling gsrhoinische gbied widda nai oigrischd unde dumm als paakeäasch isch a widda bischofskeäasch worre ma hoddn donn inde joa heagrischd un nai gwaid inde joa hawwen die mala johann von schraudolph un joseph schwarzmann im uffdraach vum ludwig i vun baijan freske im nazarena schdiel oagbrochd inde joa hawwen die bairisch kenisch ludwig de esraischische kaisa franz i unde heazoch adolf von nassau de uffdraach gewwe de weschbau vum dumm im nairomonische schdiel nai zu bauwe de domols bkonde aschidegd heinrich hübsch hodds donn gbaud im jaahunnad hoddma die eanaijarung vunde weschdfassad un die malareije und fresge im dumm als was schäänes und großes gseje wuvu a de kenisch ludwig iwwazaischd gwes isch des hoddma awwa bloß bis zum end vum jaahunnad gdengd kabd donn isch die schdimmung gkibbd un hoddma donn gmeend dasses eja a ä uugligg gwesd isch wude dumm gdroffe hodd inde joa hoddma die kenischs un kaisagrewa ge effnd un inna naije un a zugenglische kaisagrufd unnam eschdlische longhaus unnagbrochd im joa ischde dumm a pebschdlischi basilika worre inde joa ischde pudz abgschlache worre un dodmidd a alle malaraije vum jaahunnad bis uff die großen fresge ausm marijeziglus unnade noad un siedfenschdare vum middlschiff oinisch fresge hoddma uffä duch gbrochd un abgzoche dodmidd hoddma die fresge redde kenne bis uffs fresgo ausmm beanhaadziglus wus kä zaid mea kabd hodd brischische sonndschdääpaila sinn do a midd zemend gimbfd un dodmid vaschdeagd worre die frija mol voahondene giwwel vum gweahaus unnem koa sinn noch schdisch un nochde voabilda vun ähnlische bauweag widda heagschdelld worre onnare schbeda oagbrochde vaziearunge sinn rigg gengisch gmachd worre awwa aus schdadische grind nedd alles je nochdem guggdma des haid als ä glungeni reschdauwierung odda nedd oa said weadde dumm grundleschend eanaijad un s wead noch bis geje bis juni sinn schunn millionen euro uffgwend worre un insgsomd werrens donn milljione euro soi fa die unnaschdidzung vunde koschde isch de dombauverein speyer g grind worre unnade laidung vum vitus wurmdobler sinn die schraudolphschen fresge reschdauriad worre un saidem ogdowa kommase im kaisasaal vum dumm oagugge die umriss vunde baufaase vum schbaimara dumm zaischn guud die gonse vaännarunge de schbaimara dumm isch bsonndas in soina romonische aschidegdua doa viele oaschdees fadie aschidegdua in middloiroba gewwe hodd ä großes broblem ischs gwelwe vunnem große raum gwesd des hoddma inde schbedondigg vagesse wie des geje dud middm dumm hoddmas widda vasuchd zueaschd mol midd tonnegewelwe des isch donn baim schbaimara dumm baide saideschiff glunge middm graizgwelwe un don a midde welwung vum middelschiff fa die welwung vum middelschiff hodds ä schdaages mauwaweag gbrauchd ums gwischd draache zu kenne hoddma voalaache uff die wend gbrochd un domid nai a die middelschiffwond relifiad auße oam dumm fiad ä zweaschegalarie umde dumm long die gribbda lischd unnam gweahaus unnem koa vum schbaimara dumm ma hoddse gwaihd un sie hoddä flesch vun m² unnä heh vun m un dimidd ischse die gregschd romonisch säulehall in oiropa die welwung wunde gribbda isch baide welwung vunde saideschiffe vum dumm iwwanumme worre die änzelne joch sinn midd guadbeesche vunnänonna gdrennd vum raumquadrat der vierung hoddsisch die sognonndi gebundene form endwiggeld die graizgraadgewelwe lischn uff saile midd effache weaflkabidelle tibisch fa die zaid vunde saliersalija unde schdaufa sinn abwegslnd geele un roode sondschdääblegg vunde haadd un vum odewald vabaud worre inde gribbda schdeed ä daufbeggevun voam haubdaldaa die greewa sinn im eschdlische ende vum middlschiff iwwa zwee drebbe kummdma in die voagribbda nunna wuma awwa baide eawiadarung vunde greewa zugschidd kabd hodd die zugeng zude gribbda hoddma in die saideschiff valeschd unnä rischdischi grufd hodds nedd die grufd wu haid die daidsche kenische un kaisa lieschn isch oafong vum jaahunnad gmachd worre de schdääsaagofaag vum kasai konrad ii hoddma alsde dumm noch bgaud awwa die gribbda schun feadisch un gwaid worre isch midd aisebenda umgewwe ums grawb voa blindarunge zu schidze de schdääsaagofaag isch donn zwischede drebbe inde bode vaseng gd worre im jaahunnad hoddmade dumm als ä aad nadzionaldengmol gseje in dea zaid hodd änna gschriwwe kabd eweso hodd z b de gimnasijalprofessoa johannes praun ä paa joa frija gklunge kabd ma hodd sich vun solche iwwaleschunge laide losse un die greewa ausgbuddld uffgmachd un unnasuchd do isch donn glaa worre dass die greewa vunde salija iwwadauwad kabd hawwen unma hodd feschdschdelle kenne wea do inde greewa lische dud donn sinnse widda bgrawe worre awwa die scheddz wu mol baigewwe worre sinn hoddma in die domschatzkammer vum hischdorische museum vunde palz gbrochd zwee joa schbeeda hoddmase donn engildisch inde grufd b eadischd die grawbbladd vum rudolf vun habsbuasch wu inde gribbda isch isch die easchd iwwaliefad grawbbladd middm lewenseschde poadrää vunnem mensch ausm middlalda uaschbringlisch sinn greewa im middlschiff voam leddna middm graizaldaa gwesd iwwadie jaahunnade isch des donn awwa vagesse gonge im joa hoddma deswesche groß grawe misse um die kaise zu finne bis isch die nai gribbda unnam alde königs koa gbaud worre un do lischn die greewa vun achd daidsche kenische un kaisa un fraue bis haid s sinn doad a finf greewa vun bischeef un noch bää vun laid wuma haid nemme wees wease mol gwesd sinn im dumm hodds oinische schkulbdure ausm bis jaahunnad un newem grawbdeng gmal vum rudolf vun habschbuasch hodds onnare wischidsche grawbmeela heinrich v isch oam daach vunde hailische afra vun augsbuasch änna friehgrischdlischi mäatiararin gbore worre deswesche hoddma em ä kabell vum dumm dea hailische zugschriwwe die kabell isch oandie aisßa noadwond vum longhaus oagbaud umma konn vum dumm awwa aus vun auße noikumme de gdeng gdaach vunde st afra isch a de schdewedaach vum kaisa heinrich iv gwesd wesche em keäaschebonn gesche ihn hodd soin saasch faschd finf joa inde domols uugwaide babell lische misse nochdräschlisch hodde pabschd paschalis ii de bonn uffkowe unma hodd de heinrich iv oam august on soim finfde todesdaach newe soim vadda em heinrich iii im familijegrawb vunde salija im dumm baigsedzd said isch inde noadwond än epitaph vum caspar schober em ingolschdedda reschdsprofessoa und rischda oam raischdkommag rischd schbaija vum zaschdeade graizgong vum dumm kumme die renesoance eawedd kennd vum aischschdedda bildhauwa loy hering soi un zaischd ä uffeaschdejung vum martin schongauer die afra kabell isch haid ä sagramendskabell vum dumm do werren die maischde paagoddesdienschd abkalde baim brond vum dumm isch die uaschbringlisch kabell middm keazare joch em kleinen paradis zaschdead worre ma hodds nemme uffgbaud un die haidisch kabell hodd jedz ä heejares gewelwejoch onde siedsaid vum dumm hodds die dobbelkabell wuma midd oagfonge kabd hodd unnade kabell isch noch ä onnari kabell die unnakabell wu m st emmeram st martin gwaid isch un wu die laid ia kinna taafe losse kennen inde owwakabell werren religwije ausgschdellt z b vum hailische pirminius vum seelische paul josef nardini un s heazgrawb un sogenonde herzepitaph vum bischof johann viii hugo von orsbeck die owwakabell ischde hailische katharina von alexandrien gwaihd un soll oande gebuadsdaach vunna dochda vum heinrichs iii oam nowemba erinnare em gdeng gdaach vunde hailische katharina änni vunde veazee noodhelfa nochde legend isch die hailisch katharina ä jungi un gschaidi scheehaid gwesd wude jungfräulischkaid gwaihd gwesd isch wie a die hailisch afra sollse ä kenischdochda vun ziepan gwesd soi un wu um in alexondrije gleewbd hawwa soll än ääsiedla sollse zum chrischdedum gebrocht hawwe die owwa un unnakabell sin middenna achdeggische effnung wu widdheagschdellt worre isch middanonna vabunne de kaisasaal lischd im weschde vum dumm iwwade voahall die pleen dodvoa sinn vum hainrisch hibsch un s nairomonische weschdweag hodds ald barogge easedzd iwwam haubdoigong vunde voahall hodds ä großi rosedd un im innare vum saal isch ä kobie vum vabronnde gnaadebild vunde patrona spirensis uffgschdelld wu vum bildhauwa joachim ginda fas frijare barogge weschdweag gschaffe kabd hodd said sinn im saal die reschdaurieade schraudolphfresge ausgschdelld wuma beide reschdaurierung vum dumm abgnumme un im kaisasaal oig lachad kabd hodd de kaisasaal isch a eanaijad worre un oam ogdowa vum kuad begg em minischdapresidend vun rhoilond pals eaeffend worre gons bsondas schää ischs fresgo vunde marijekreenung wu frija inde apsiskalodd vum dumm gewesd isch de middltuam vum weschdbau hodd schun imma s gloggegschieb kabd un s isch äns vunde wenische große gloggeg laid vum jaahunnad un isch vum peter lindemann aus zweebrigge g gosse worre die onnare glogge bis sinn vum friedrich wilhelm schilling vun haidlbeasch gmachd worre die via große glogge un schlachn die veadlschdunde im wegsl un die glogge un die volle schdunde nochänonna inde salische zaid isch beim bauwe de wegsl vun rode un waiße schdää tiptisch gwesd de wegsl vunde schdää in den nairomonische fasad hodde aschidegd hübsch baide umgschdaldung vum dumm gmachd die weschdfasad isch gschmiggd mid vazierunge un inde midd vunde said isch s fenschda middm christus inde midd unde zaische vunde via evongelischde inde egge iwwam oigong sin figure vunde finf schudzpadron vum dumm de bildhauwa gottfried renn hodd die evongelischde inde fenschdarosedd die tiea un glääne figure un die oanemend vum wescheweag gmachd dorunna a e brezlbu als dräschafigur wun brezlvakäifa om dumm zaische dud de kinschdla emil hopfgarten hodde christuskobb inde fenschdarosedd gmachd die zweaschgalarie vum dumm mid iare meda heh laafd rundrum un hodd auße ä sailegalarie die galarie isch nedd iwwaraal glaisch braid des hengd vunde schdeag vunde außemauwa ab die naije descha vum dumm sinn aus kubfa aussade godisch sagrischdai wuä schieferdach hodd inde joa un hoddma die deschaf gsengd wiema deng g dasses mol im middlalda kabd hawwem im lauf vunde zaid sin vum dumm sin a oinische poschdmaage gdruggd worre die oaschl vunde familje scherpf isch noch biaystok in oschdpole kumme um nochna iwwaholung inde doadisch paakeäasch a vunde doadisch mussigghochschul gnudzd werre disposition vunde haubdoaschl vum scherpf bis im sebdemba hoddde oaschlbauwa seifert ä naiji haubdoaschl midd regischda oigwaid wu owwahalwb vunde sängaempoa isch s inschdrumend hodd paife uff via manuale unn pedal s geld fa die oaschl isch duasch ä schbend vunde induschdriellefamilje quandt midd änna vamiddlung vum domolische bundeskonzla dr helmut kohl kumme die oaschl sollma als ä aad skulbua empfinne kenne said hoddsn naije kabellmeeschda där wechsel vun rodm un wääßm schdoi waa schunn baide salia im ledschde wiedauffbau ismär dodruff zriggkumme die waschdfassad is see gschmiggd uugfea inde mid laid ä rodfenschda mim grischdus un de via evangeliesymbol und iwwäm weschdpordal schdehe die finf padrone vum dumm inde mid iwwer när m dobbladla die hailisch goddesmudda mim kind un lings vunnäre de ärzengel mischael un de halisch bernad vun clairvaux uff de onnän said de hailisch johónnes de toifa un de hailisch stephn inne hodde maler johann vun schraudolph im uffdrach vum ludwisch i vun bayan im schdil vunde nazarena freske gmóld un die bamberga riedhammas hen die figure reschdauriad om óófang vom jh hod mär dodevun nigs mee wisse gewelld un inzwisch aach viel fodgemachd haid wääs mär zu schädze do wenschns dir gonz gruuße m² mariefreske inde haubdfenschdarai reschdauriad worn sin anno hod mär die alde gääwa uffgemäschd un unnasuchd die knuche hod mär don wira beerdischd un all des annän zaisch is inde dummschaz kumme där wu jezad im hisdorische palzmuseum laihd unäannäm sin do mär hod des aach alles phodographiad su wies inde grääba gleje hod fär mide billar un däm zaisch z foschä außadäm sin do nadialisch aach nuch jedi mäng lidurgisch geräd paramende billar un skulbdure wie in alle dummschäz un aach nuch drai vun dänne freske wu mär fodgeduun hod goddesdienschd gibds om sunn un on faijadaach oam un oam ua die voaowendmess isch im winda um un im summa um ua onde weagdaach wead inde afra kabell gfaijad mondaach bis fraidaach oam un om dienschdaach un fraidaach a oam ua gugschd bai dummgaade de dummschissl im weschde vum dumm waa die grenz zwische dummfraihaid unde frai raischdadt schbaija wean ärraischd hod dea schdand unnäm bischuf soim räschd un waa sisch voa vafolschung aus de schdadt bis dohie gald aaches frai gelaid dorsch die schdadt färn naie bischuf un es gelaidräsch fär die schdadt de nai bischuf hodon de napp mid woi fille gemißd des sin guud schdika schoppe ora l unän jeda hod frai drinke gedärfd ooläßlich vunde faian zum jährische domjubiläum is de napp es ärschd mol in unsa zaid wirra gfilld worrn awwa ned diregd mär hod ä blasdigschaal enoigsedzd die wu lida fasse duud där woi is ä schbänd vun änäre woibau gmäänd die wu frija zum hochschdifd ghead hod de ölbärsch waa mol inde mid vunärmkraizgong gschdanne där wu jezad fod is schpäda nódäm daß de kraizgon längsch fod waa hod mär iwwa de ölbärsch ä dach gsezd un die figure värvolschdännischd innedrin isä winzisch kabellsche wu äm hailisch äzengl mischael gewaihd is saidm okd is de schbaijmara dumm als wäldkulduaärbe onäkannd fär die räschdaurazionskoschde inde griff zegrije unäs kulduaärbe zu ärhalde hodmär die europäische stiftung kaiserdom zu speyer midnärem voaschdand rad un kuradorium gegrind mid de schbießbrode is ä esse in de palz wu fläsch von de sau in net ganz fauschtgroße werfl gschnippelt werd und dann uff en schbieß zum brode gschteckt werd aichndlisch is schbießbrode die bezaischnung fär alles wo am schbieß gebrode gehd also zb aach ä bråådhingl wudz om schbieß orra ogs om schbieß un õõfangs hods eh sunschd nix gäwwe mär hod faia ghod awwa kää dibbe was mär ned hod roh esse gekännd hod mär iwwam faia gaare gemißd rooschd gabs känna awwa än schbidze asd fär zum ebbes drufschdegge des waa alwail zur hånd awwa schun sellemols wärd mär des flääsch gedääld hon in äänzlpoadzione un schbeeda donn do waa des gonz vieh am schbieß gebrååde zwaa noch fär de kuafärschd un die onnan härre vun un zu wichdich un aach fär die härrn gaisdliche härre wonnses när ärschdemol zu äbbes gebrung ghad hän awwa fär die laid waa soä mäng flääsch so daija un selde doß mär donn schun glai inde bezaischnung genaua worn is än gonze kapaun om schbieß hänse ghad was mär alladings efda ghad hod des waan schdigglchär un schdigga pordzione fär ää person un doodevun glai viele die pälza waan schun imma gsällich mär hod schun imma gean zamme gfaiad awwa wonn aach bainärre familiefaia alle laid gäschd vun äänere orra zwää familie waan wäm soi gäschd ware se baim woifeschd wäm soi baide kerwe do hän alle zammegelehd än jeda hod gäwwe wasa gekonnd hod ob geld orra sach un des is donn umgsedzd worrn in selles wo mär gebraachd hod flääsch un brod un woi un des is donn in klääne hondliche pordzione om schbieß gebrode worrn do hod mär aach kää bsunnaschde grill fär gebraachd des ging ääfach un schnell un do konnd mär aach schnell noch äbbes noomache wannoch schbädi gäschd kumme sin zum orra noom schbießbrode gäbds ofd noch grumbeere ausm faia die grumbeere wärn es beschd in lehm orra grund gepaggd zur not aach in alu un indie gluud glehd bisdaßse gaa sin die wommase inde brodesafd quedschd där wu baim schnaide ausm brode laafd orra minärrrem schdigglch laichd gsalzne budda ausde hånd zum brode esse duud die mache donn dän pälza draam kombledd awwa ä guud schdigglche brod duuds aach ä foiwärzich kimmlbrod än schbießbrode unde allgejewärdich schobbe zaiche grad so guud wie exzellend die pälzisch kich is schiwwerschdadd aa schiffaschdad schriftdaitsch schifferstadt is ä verbonddsfraii schdadt im rhoi palz krais in de vorderpalz mid ug fähr aiwohner schdand in schiwwerstadt is de goldene hud g funne worre schiwwerschdadt liechd im norde vum owwerrhoigrawe unn kehrd zur medropolregion rhoi negga schiwwerschdadt is die äänzisch schdadt im rhoi palz krais unn is im londesendwigglungsprogromm als middlzendrum im ergänzungsnedz ausgewiese die schdadt liechd bis m i nn dorsch schiwwerschdadt fließd de rehbach weller schbäder in de rhoi minde dut schiwwerschdadt hot ä vakeasginsdische laach zum vakeasnedz kehrd s båån fernschdregge lond krääs unn bunnesschdrooße b sowie ä audobåån die a die schdädt sinn all im uhrzaigasinn im weschde beginnend nachbarord unn schdädt vun schiwwerschdadt beel igglem dannschdadt schauanheem muddaschdadt limburgahof waldsee un schbaya schiwwerschdadt iss des erschdemol dorsch de bau vunnem käänichshof endschdanne unn iss als sciffestad des erschdemol erwähnd worre de schdadtrea beschdehd aus ehreamdlische schadtmidgliadan wu all am juni in de kommunalwahl gewähld worre sinn unn en haubdamdlische birgamaischdarin als vorsidzendi henn nääwe de schdaddverwaldung gibts noch ä bolizeiinschbektion schutzbolizei kriminalbolizei und verkehrsbolizei s ordnungsamd ä nodariaad und ä juchendstroofanschdalt jsa bis hots a noch ä bereidschafdsbolizeiabdeilung gewwe awwer die isch noch enkebach alseborn verleecht worre jiedischer friedhof alde un pfleecheheim sankt bonifazius senioreresidenz sankt johannes bauhof rodes kreiz rettungswach un ä juchendzentrum schiwwerschdadt verfiegd iwwer arwaidsblädz bedaidende unnernehme sinn die schbarkass vorderpalz unn de heberger bau de vfk schiwwerschdadt hot als äänzicher schbortveroi iwwerregionali bedeidung de vfk is mehrmolischer deitscher mannschaftsmääschder im ringe gewest un ringt zur zeid in de deitsche ringerlicha die isch nooch quereele mit em deitsche ringerbund endschdanne un werd momendan als wildi licha aagsehe dezu kummen noch än haufe äänzeltitel wu die schiwwerschdadter ringer gewunne hänn allää de wilfried dietrich wu se de krane vun schiwwerschtadt genennt hänn is während seiner zeid beim vfk mal deitscher äänzel määschder und olymbiasiecher worre noch de ufflesung vum alde vfk schifferstadt is de veroi aafang als vfk schiwwerschdadt nei gegrind worre in schiwwerschdadt hots a noch zwää fussballveroi un zwar de fsv schiwwerschdadt die dreizehner un de fussballveroi djk sv phönix schiwwerschdadt die schbielen alle zwää in de landeslicha ost än schobbe is die meng des in ä normals glas was mer zum trinke hernemme dud noipasst des is n halwe liter de schobbe is e aldes hohlmaß wo frieher a in annere gäächende von daitschland verbrait war bis hait gehall hat sichs awwer nur in de palz obwohl sogar im bier un braueraimuseum in pilsen tschechie is de schobbe als maß fer bier aus alde zaite iwwerliffert se beachde is dass mär in de weschdpalz mit me schobbe normal e bier mennt unn zwar e halwer litter in me henkelglas in de vorrepalz dodegää is e schobbe immer e halwer litter wai orre schorle in me stangeglas orre me dubbeglas in annere gegende is in em schobbe of viel wennischer drin als en halwe lidda im frankeland nennt mer sogar des värddel en schobbe was inde palz grademol ä piffsche is de pälza bevoazuchd soi schobbe wails zum ääne ned su wenisch is doßmär alsfod nofille mißd zum onnan awwa aach ned su viel doßs im glas waam wärre känd wea gärn soi schöbbcha pedze gehd wärd ofd noode ärschde zwää zum schorle wegsle odda ärschdemol mid schorle oofange wail dodemid de oownd länga wärd un des schorle gäbds nadialisch aach als schobbe es solld kald un schbrizisch soi un kännd imere greeßare glas schaal wärn schoof ovis sin ä saigediergaddung aus de grubb de ziegeardische zu derre kehre arde unner annrem des wildschoof aus dem des hausschoof hervorgegånge isch wilde schoof kummen haid im weschdliche middlere un nordeschdliche asie un im weschdliche nordamerika vor im siedesdlische oiroba sinn wilde schoof vor joor ausgeschdorwe mån weeß awwa nedd ob mufflon pupuladsione uff ainische middlmeerinsle eschde wildschoof sinn odda urdiemlische hausschoof die verwilderd sinn die maischde schoof leewe im gebirsche es gebbd awwa welle wu wieschdebewohna sinn schoof sinn vorwieschend daachaggdiv monschmol ruhe sisch awwa während de haiße schdunde daachsiwwer aus unn gehe nochd uff nahrungssuch die waibsche bilde zamme miss jungdiere kleene grubbe die sisch zu greeßere verbän zammeschließe kenne die männsche leewe die maischde zaid im johr eenzlgängerisch odda in mänschegrubbe do bilde se uffgrund der horngreeß unn dorsch kämpf ä schdrengi rångordnung schoof sin planzefresser un essen maischdens gräser schopp uff pälzisch genauso geschproch wie uff hochdeitsch is e dorf mit uugefehr innwohner in de verbandsgemää lautre sied im krääs lautre schopp leit am hang vom humberg der wo uugefehr m hoch is hie zum moosalbdaal bis lautre sinns knapp kilometer es is e dääl vom holzland das is e schdick vom pälzer wald wo schon immer aarich schääne bääm wachse die gemää hat iwwer de daume hegdaar wald mit me haufe scheene funierääche drin zum holzland geheern sonscht noch helderschberg schmaleberg fischbach waldfischbach geise berg unn schdääalwe es erschde mol in de urkunde find sich schopp wo s de herrschaft wileschdää zugerechelt werd es is awwer noogewiss dass schon die barbarossaburch in lautre mit schdää von schopper schdääbrich gebaut wor is so nemmt mär oo dass e schdääbrecher hitt de aafang von de besiedlung war unn schopp so zu seim name komm is deswää is so e schopp a im wappe von de gemää drin lang is verzeehlt unn geschribb wor dass der schopp e zollschopp uff de schtrooß von lautre no bitsch in frankreich war die geschicht werd awwer a aagezweifelt weil do weit un breit kä grenz war wo zoll hätt misse kassiert werre zu denne friehe zeite nooseweise is a dass im gebiet von de schopper gemargung schon in de eisezeit gesiedelt worr is im pundel des is e waldabdäälung gebbts noch e hichelgraab aus dere zeit se sieh boiemäschder bernd mayer fwg gemänerat cdu spd fwg sinn die seel von jedem dorf in schopp gebts aa e ganzer haufe die goschbel singers sinn regional bekannt die schitze sogar iwwerregional weil die erschd luftgewehrmannschaft jetzt bundesliga schießt unn die zwett mannschaft oberliga unn beim deitsche schitzbogaal warn se schon in de finalrund im januar sin die luftgewehrschitze määschder in de regionalliga bundesliga wor de mgv hat sei hunnertjähriches gefeiert unn de schnooge club sei finfezwansichschdes hat de schitzeverei sei fuchzichjähriches beschdee gefeiert unn de heimat unn vekehrsverei sei värzichjähriches die vereine mache jed johr feschde unn annere verooschdaldunge z b im dorf gebts e paar feschde tradizione wo zum dääl schon seit jahrhunnerte beschdeen do hette mär erschdmo de quack am pingschtmondaa des stammt von me alde heidnische fruchtbarkätsridual ab unn laaft folgendermaaße sunndaads obends treffen sich die lait wo luscht hann quack se mache uff m grillplatz fers quackfeier se mache frieher war das als uffm sauwasm also uff dee ehemalich wääd fer die wutze awwer dort is heitsedaachs de friedhof e groß feier werd oogeschdegt unn gegrillt unn bier getrunk dobei werd iwwerprieft ob a jeder es quacklied richdich kann des geht so quack quack quack siwwe aier sinn geback siwwe sinn gesoore quack soll gut gut geroore stab aus stab aus im winder geht de jäächer aus fallt er in die bluume gebbts e guure suume rie raa roo heit iwwers johr sim mer wärre am door unn als die nacht zu ende war die finschdernis vorbei unn alles was am obend war zu seiner ruh kehrt ei heer sch de schlissel bimmele werds uns ebbes bringele rie raa roo heit iwwers johr sim mer werre am door bei der gelechenhäät werd a die kron gebunn fär uff de gaul die is aus bremme unn alle meechliche blumme mondaags moins in aller herrgottsfrie wärn dann noch schdecke geschnitt unn a mit blumme geschmickt dann wärd losgeloff unn es geht dorchs dorf unn es wärd als es quacklied gesung die lait waadn schon dodruff unn komme geschprung fär kees aier speck wei schnaps orre a geld se bringe mär saat dass die lait wo do was gebbe fär es negschde johr mit fruchtbarkeit fär familie unn feld geseechnet sinn wann die rund ferdich is wärn dann die aier mitm speck unn em kees zamme geback unn gess es gesammelte geld wärd fär die getränge gebraucht dann gebts do nadeerlich noch die kerb wie langs die gebt wääs kenner so genau weil schopp bis ins jahrhunnert eninn kä kärch gehatt hott kanns net vonn enner kirchweih komme unn so bleibt es alder uubekannt uff jeden fall gebts e foto von schopper schtraußbuwe im johr jetzt komme mär a glei dezuu was schtraußbuwe sinn das is nämlich enns von de wichdigschde dääle von de kerb bei de schtraußbuwe do sinn seit johre a schon määd debei kann jeder schopper mitmache wo minneschdens sechzeh johr alt is die fange irgenwann im friehjohr o aus me baamschdamm droht worschtgordel unn bunte babierbänner de kerweschtrauß se knibbele doher a de name weil das ding ganzschää groß is dauert das bis an die kerb diewo bei uns am letschde vollschdänniche wocheend im juli gefeiert werd bis in die er johre eninn is die kerb am zwette wocheend im okdower gefeiert worr frieer is immer samschdaags obends die kerb losgang seit johre werd mitlerweile awwer a schon freidaags enner druff gemach samschdaags obends is awwer immer noch de kerwedanz in unserer feschthall frieer im saal von de kerwewärtschaft wo musik gemach werd unn gedanzt nadeerlich genau am mitternacht mache dann die schtraußbuwe genau drei kerwedänz mit ihre määd unn mitm erschde kerweruf vom mundschenk is die kerb dann a offiziell ereffnet was is jetzt de kerweruf unn de mundschenk immer langsam das kommt noch wann also die veooschdaldung rumm is gehen die schtraußbuwe hääm unn nemmen noch e kapp voll schloof wanns geht mache sich frisch unn ziehn ihr uniform o die besteht aus blaue dschiens me weiße hemm me roode halsduch ner weiße schärz unn me schwarze schtrohhut wo schtraußbänner hinne draa sinn dann wärd de kerweschtrauß durchs dorf getraa unn de lait gezeicht doodebei werd a immer widder de kerweruf erschalle gelass wann der ganze umzuch an de kerwewärtschaft ookommt werd de schtrauß uffgehängt an de fassad is e halderung unn die kerweredd gehall des is so was wie e bidderedd iwwer es zeich wo iwwers johr im dorf bassiert is dodebei muss de mundschenk em redner alsemol weißherbschtschorle gebbe fär die schdimm se eele deswää hääst der kerl also so zwischedurch kommt a immer widder de kerweruf unn der geht so seerscht wärd vom mundschenk mit ner große glock gebimmelt dann kommt mundschenk m wemm is die kerb alle schtraußbuwe unser m bis an de alle prunser m unn der is a noch alle unser m was sim mer alle lumpe m was raache mär alle schdumbe m was saufe mär alle humpe m die schopper kerb soll lebe alle hoch m unn nochemo alle hoch m unn nochemo alle hoch m unn noch ä äänsich mo alle hoch bei dem primborium werd de schtrauß a immer uff e name gedaaft der werd aus de kerweredd abgelait die schtraußbuwe sinn dann sozusaa die chefs im dorf bis dinnschdaags middaags die kerb beärdicht werd dodebei flieht immer enner von de schtraußbuwe in die bitt das is e aldie baadwann unn wärd von de annere ordentlich mit wäzebier mähl aier unn so zeich ingeribb dann wärd noch e kreiz mit de date von der kerb an e baam genachelt unn e flasch bier drunner vegraab wann dann alle schtraußbuwe ihr hiet vebrennt hann is die kerb rumm weil de bode net so gut is war mit em ackere noch nie viel se hole gewässt die zwää wichdichschde erwerbszweiche warn deswää frieher die schdäähauerei unn de wald bis vor korzem hat schopp noch sei eichener gemäänefärscheder gehat e gemääne waldarbeiter gebbts heit noch unn a e sääwerk is noch im ort mär sieht also dass de wald immer noch die greescht roll fär die gemää schbielt die schdääbrich sinn heit all zu aber e schdäämetz unn bildhauerbetrieb gebts noch es gebt zwää wärtschafde in schopp in de er warns mo orre sonscht hats noch e bäckerei zwää dogdere e abodeeg e fiesioterabeit zwää friseer e zimlich großie hausvewaldungsfirma zwää audowärkschdätt e blumehaus zwää bankfiliale e fahrschul zwää baufirme e schmuckdesignerin e schdratzbardie handwerker unn e großie firma wo funkfernschdeirunge fer de indernadsionale märkt macht schopp leit an de bahnlinie zwische lautre unn bärmesens unn a die b fiehrt am dorf verbei iwwer hermeschberg orre bann is mär in zeh minute uff de audobahn iwwer die vochelweh in lautre in ner färdel schdunn uff de a e grundschul hats do unn a e kinnertachesschdätt schopp is e schdartpunkt fär de mountainbike park pfälzer wald unn es gebt e haufe gut ausgeschilderte wannerweche von ortseichene iwwer die holzlandwannerweche bis hie zu de weschtpalzwannerweche neierdings is de ort a an e nordic walking netz oogeschloss dezuu kommt dass schopp e schdadion hat mit me scheene raseplatz ner radrennbahn unn allem was mär fär leichtathletik brauch tennis sandplätz gebts unn e tennishall mit zwää plätz e boulebahn im freie is genauso do wie e pit pat parkur unn zwää kechelbahne de schitzeverei hat e großie raumschießoolach mit pischdole gewehrschdänd dezuu e luftgewehr unn e klääkaliberschdand n schorle is ä g misch als gedränk normalerwais woi un schprudel fir lait die kän algohol verdrache dun un fär kinner werd maischd n saft g numme abbel oder oroschesaft als baischbiel g mischt werd siebzich zu dreizich ogrischt werd de schorle in nem dubbeglas maischt als schobbe ma kann nen noch maacher odder fettisch verlonge de machere hot mehr schprudl und de fette hot mer woi ä bsonerie variant vum woi schorle iss de abgschbritzde denn gebts ausschließlisch im schobbe oder in dubbegläser und do werd s wasser zum woi gschitt unn net äns zu äns gemischt sondern ugfähr äns zu zehne also uff denne fascht volle schobbe woi kummt ähn fingerbraid hoch sauer sprudel druff de abgschbritzde werd gern beim woischdand uff woifeschde vawend weil der billischa is wie en normale woi schorle woi gibds in de palz nämlisch genuch schprudel mussma kaafe die schwaiz daitsch schweiz fronzeesisch suisse ital svizzera und rät svizra amdlisch schweizerische eidgenossenschaft is än schdaad in middelairopa ugfähr millione lait wohne in de schwaiz unn sie hot e fläch vun km² die vier offizielle amtsschbrooche vun de schwaiz sin daitsch fronzeesisch idaljeenisch und räddoromanisch dem gsetz nach hot sie kee haubdschdadt awwa in werklischkaid iss es die bunnässchdadd bern aingedaild iss sie in kantone davun sinn halbkantone die schwaiz hot kenn regierungsscheff es schdaadsowwahaubd werd vum bunnäsrad gebild bezahld werd in de schwaiz mit fronke unn rappe wobai en fronke hunnad rappe sinn die schwaiz werd manchmol als wasserschloss von oiropa bezaichned weil viele grosse europäische flüss hier ååfange zum baischpiel de rhoi und d rhne und wail die grosse oiropäische wasserschaide in de schaiz liege so fliesst zum boischpiel de rhoi in die nordsee die rhne ins middelmeer und de inn entwässert iwwer die donau ins schwarze meer de hechschte punkt von der schwaiz isch mit meder iwwerm meer auf de dufourspitz de tiefschde punkt isch am ufer vom lago maggiore mit meder iwwerm meer die schwaiz werd in drai grosse nadurräum oigedaild in d alpe mit de voralpe s middelland und de jura der schwaiz kehre zu de alpe zu de voralpe unn zum middlland di reschdliche gheere zum jura nachbarschdaade vun de schwaiz sinn im uhrzaigersinn im norde beginnend daitschlond eestraisch lischdeschdain idalje unn frongraisch als es klima in oiropa noo de aiszaid um vor chrischdus widda wärmer worre is hot aa in de schwaiz die jungschdääzaid begonne unn die lait hawwe õõ in weschdoiropa is die megalith kuldur uffkumme die lait hawwe grooße schdää uffgeschdelld die sogenånnde megalithe tischfärmische grabkåmmern sogenånnde dolme als baischbiel petit chasseur im wallis unn kuldschdädde als baischbiel menhire von yverdon gebaud die megalithe werre in die zaid bis v chr dadierd aigewannderd in die schwaiz sinn die mensche vun de megalith kuldur vum genfersee her unn aus sieddaitschlond in die oschdschwaiz v chr is die pahlbauer kuldur uffkumme welle bis v chr åågedauad hot die pahlbaude sinn im ufanahe wassa odda am ufa gebaud worre die haiser hot midd schilf gedeggd die beede midd lehm unn rinde geje die faischdischkaid isolierd um v chr hot sisch die brõõzezaid in middloiropa vabraided mer hot õõgfonge brõõze herzuschdelle unn zwar maischdens als legierung aus zwää dääl kubba unn ääm dääl zinn in de schwaiz hot mer im wallis unn im bindnerlond kubber abgebaud in de schbäädbrõõzezaid ums johr v chr ware die maischde middllondseeje schun bewohnd in iwwer siedlunge hot mer gfäße gewåndnaadle messa unn onnere brõõzezadlische geejeschdänd gfunne welle reeje hondlsbeziehunge um die zaid in oiropa bezoige aa uff õõheehe is gsiedeld worre unn funne vun knoche hawwe bewiese dass de õõdääl vun gejagde diere geejeiwwer de gezischdede nur noch rund ausgemachd hot es sesl is a werschzeich fär rewe zu schneide es wärd awwa aach im forschd vawand es mehrschd ä wäng greeßa fär die äschd abzhaache die sesle wärn said viele joahunnade benidzd un kumme in viele variande voa mär därf se awwa ned vawegsle midde smeaschd ebbes greeßare un gonz onnaschda geboochne sächsel welles vunde sichle heakimmd sesle wärn aa ned schaarf gschmieded sunnan gschliffe dän schdedich abnämmende radius griehd mär ned sauwa gnuch ghämmad des hääßd awwa ned doßde rohling ned is voagschmiededworn in isdrije wos des aa gäbd is ofd de händla aach de produzend doo wärd de rohling när ausnärem blech erausgschnidde un õõgschliffe des dääd unsan ooschbrich wohl ned so gonz genieje obwohl in form un mdrial obdimal ändwiggld wärd es sesl said mindeschtends de midd vum gschte joahunnerd nimmi gnumme weil daßs reweschere gäbd un die wern ach kaam noch verwend wail inzwische alles vollaudomadisch gehe dud wie alle messa sin aach die winzamessa in woibaugebiede zu heraldische ehre kumme mär konn när laida ned imma unnaschaide ob daß des jezad sischl sesl sächsl orra hippe soi soll wobai die hippe jo je noo gejnd bis zu närre sense geje konn sinse is ä schtadt im siedoschte vum rhoi negger krais in bade wirrdebärsch die schdadt hot eiwohna unn war friehr kreisschtadt vom landgrais sinse de tsg hoffe mit de rhai negga arena unns audo unn teschniggmuseum sinn hier behomatet sinse liegd am rond vun da kurpfalz im herze vom kraichgau die elsenz fließt durch de ord die folgende ord unn städt grenze an sinse de uhrzaigasinn noch im oschde beginnend rappene kerchädt ittlingä unn eppingä welle oll im londgrais hailbronn senn äschtringa im londgrais kaalsruh ongelbochdal mielhausä kraischgau diele zuzehausä waibschd unn bischesse all im rhai negga grais sinse hot zwelf schdadtdail adersbach dihre easchdädt äschälboch hilsboch hoffene reihä roaboch schtoifort ongeloch unn weila die ärschdä schbure vun besiedlung kumme aus de jungsteinzeit unn bronzezeit noch chrischdus iss die gegend um sinse vunn de reema erowwert worde kame die germane genauer gesogd die alemanne im joa wurd sinse des erschdemol schriftlisch erwähnd ums joar wurd ä kloschda in sinse gebaud im joar unn des iss fier pälzer unn kurpälzer besonnerschd wischdisch do iss sinse zur kurpalz gekumme ab awwa hot sinse zu baade kehrt in de graisrefoam vunn bekam sinse seini heidischi ausdähnung unn hot die eiwohnerzahl iwwerschriddä s schdadgebied vun sinse hod ä keanschdad un zwelf oigmoindede schdaddeel wu duasch ä gbiedsrefoam in bade wirddebersch zwische un dzukumme sin des sin adersbach dühren ehrstädt eschelbach hasselbach hilsbach hoffe reihen rohrbach steinsfurt waldangelloch und weiler gugschd a driwwe baide voawahle inde infobox de gemäänderad vun sinse bschdehd aus midglieda welle sisch schdadträd nenne derfe bai de gemäänderadswahl is folgendes agebnis zuschdand kumme die schdadt hot seid ä paddnaschafd midd longué jumelles im département maine et loire in frongraisch unn seid midd barcs in ungan in sinse gebbds viele amadör theada wies werfeltheada die sinsener theadakischd es friedrich hecker theada unn es max weber theada welles zur max weber schul gherd in sinse gebbds es audo unn teschniggmuseum wu die iwwerschallpassaschierflugzaisch concorde unn tupolew tu ausgschdelld sinn die schdaufabursch schdääsbärsch im schdadtdääl waila hot en achdeggische berschfried unn hot de ruf als de kombass vum kraischgau said de oigemäändung vun waila befind sisch die bursch im bsidz vun de schdadt sinse im burghof finne vaaõõschdaldunge wie die burgfeschdschbiel unn annere theadauffführunge sowie es schdääsbärsch feschdiväl schdadd in sinse befind sisch die rhoi neggar arena welles es häämatschdadion vum fußball bunnesliga varoi tsg hoffe is finanzierd worre is es schdadion vum dietmar hopp unn reschionale unnernemme siwweldinge esch äh klännes pälzer derfel mit um die dausend eiwohner siwweldinge liecht uff beide seide vunn de quääch hochdaitsch queich kurz hinner landaach am eigang vumm annweilrer daal uff ca meder iwwerm meer ganz wichdich mir lichen im gechesatz zu alweschwailer an de woischdrooß poliddisch g here mer zu de verbandsgemää landach land es erschde mol erwäähnd worre esch siwweldinge in ännre urkunde vunn annwailer wuh siwweldinge als weschdlichie grenz aagäwwe esch mer vermut awwer dass es siwweldinge als wohnord schunn um noch chrischdus do gäwwe hodd es siwweldinger wabbe esch änn dobbelkebbicher schwarzer adler uff goldnem grund iwwer dämm adler seine zwäh kepp schwebd äh goldenie kaiserkron frieher war do äh siechel vumm siwweldinger gerichd schbeder esch dann ferr die sichel die kron kumme dänn vochel awwer hodd uns domols die schdadt schbaya schbändiert die emm siwweldinger daal dodezu ach gleich noch die reichsfreiheid gäwwe hot siwweldinge liechd diräggt an de b und hodd zusamme mit birkweiler änn baahoof an de regionalschdregg landaach bermesens außerdämm fahrd ab unn zu ach änn bus in richdung hääschde odder landaach in siwweldinge hämmer ach äh grundschul scheff devu esch im momend de volker damian änn kinnergaade die scheffin dodevu esch sei fräh die elisabeth damian äh biecherrei änn schbielpladz ferr die glänne unn änn schbordplatz ferr die große ach ja unn naddierlich unser kerch middem äämoolich schäbbe unn verdrehde kirchturm iwwerregional bekannt esch s siwweldinger fasschlubberfeschd iva l däss normalerweis eichentlich jedes johr vunn de landjuuchend siwweldinge birkweiler im schbedsummer uffem hisdorische schulhoof unner de käschdebääm organisierd werd ännschdanne esses vor uhg feer johr unn hodd sein name dodevu gricht weil die leid in de aafangsjohre entweder durch äh fassdehrle schlubbe odder awwer eitridd bezahle misse hänn an dem wocheend wuh s däss fescht esch gäbt s nidd blos laif mussig sondern ach zu ässe unn logischerweis jedi mäng wei frieher hodds ach als noch e klääkunschdfeschdival gäwwe doher däss iva im name die krenung awwer esch jedes johr sunndaachmiddaachs die winzerolympiade wuh verschiedene mannschaffde gechenanner gaudispiele mache duun meischdens bilden sich ach als noch zuschauermannschaffde wuh dann ach do mitmachen därfen zu gewinne gibts wei unn änn wanderpokal dänn awwer hodd schunn seid johre die grubb schorlepätzer um die hartmann brieder die bsunners in ihrer paradedisziplin hoddestaffel schunn seid johre uugschlache sinn es wär also mol dringend an de zeit dass däss annerscht werd wissener käh ahschdänniche gechner wuh däss mol ahpaggen ferr is e gemäänderats grubb aagekinnichd im sebdämber gäbbts in siwweldinge dann die kulinarisch weiberchswannerung bei der die leid vunn iwwerallher kummen ferr durch die wingert zu laafe und dodebei dann ach die weisorde unns ässe vunn de winzer die iwwerall ihr schdänd uffgebaut hänn zu browiere jedes johr kummen do äh paar dausend leid vorbei unn frähn sich dann uffem hähmwäch schunn widder uff s neggschde johr wann se widder debei sinn ä smartphone ausm englische werdlisch iwwersetzt schlaues telefon is e mobiles telefon wu zusädslisch iwwer e paked von charakterischdische zusatzfunkzione verfischd insbesonnere iwwer en terminkallener noddizbuch adressbuch daschereschner sowie die meschlischkait faxe und e meils zu sende un zu empfange schun des ersche smartphone des simon vun de amerikonische compjuterfirma ibm des uff des compjutermess comdex in las vegas usa vorgschdeldt worre is un ab iwwer die us tefonfirma bellsouth vertriwwe worre is hodd iwwer diese funktione verfischd ach kleene compjuterschpiele konnt mer mit dem simon schun schpiele inzwische sinn aus smartphones kleecompjuter worre uf die ma e vielzahl vun progromme uffspiele konn hardwaremässisch verfieschen alle ach iwwer winzische kameras fer fotos und filme naiere smartphones erlauwe ach des surfe im internet viele verfiesche ach iwwer des sadeliddenavigationssystem gps so dass ma in kombinatsion mit elektronische karde ach soin geographische standpunkt feschtstelle un sisch soin wesch waise losse kann die oigawe kann de nutzer tippischerwaise iwwer e winzische zahle un buchstawwetastadur zum deel ausklappbar odder iwwer en berihrungsempindlische bildschirm uff englisch en touchscreen mache newwee dem kleene bildschirm de beschränkde laischdungsfähischkait vun prozessor reschenoihait un informationsspaischer is die schwierisch oigab de hauptnochdeel vun em smartphone vun viele gschäzd wern se wail ma mit em kleene laischde geräd faschd iwweral unnerwegs elekronische nochrischde empfange un versende kann un e rieschische meng vun informatione mit sisch fihre odder iwwers mobilfunknetz ausm haimische compjuter odder em internet baischaffe kann fer der iwwerspiele vun informazione verfische moderne smartphones oft iwwer funksignale odder infrarotsignale wu vun viele compjuder empfange werre kenne wie bluetooth die compjuderfunktione vun smartphones ähneln denne vun sogenannde personal digital asisstants pda oder daschecompjuder also kleenschdcompjuder die ma in ennere hand halde un mit de annere bediene kann ma kennt smartphones inzwische ach e kraizung von modermem multimediahandy mit em daschecompjuder pda nenne wail die addition vun mobiltelefon zu pda des kaum schwerer und greeßer macht awwer de kommunikative mehrwert groß isch henn smartphones die raine pda s prakdisch abgelest die lick zwische smartphones als de akduelle mobile klenschdcompjuder und de notebooks mobile uffklappbare personal compjuder mit vollwertiger qwertz tastatur und großem bildschirm hodd die firma asus mit de sogenannde netbooks gschlosse da die oigab lengerer texde iwwer en touchscreen odder e kleenschtasdadur uf dauer ach fuzzelisch is bildschirme vun smartphones fer lengere lesestunde odder zum betraachde vun bilder im internet doch ach klee sinn notebooks awwer arg schwer gabs en bedarf fa e zwischeding des sinn die netbooks mit bildschirmgreße vun zoll oder zoll cm bis maischd zoll cm bilschirmdiagonale notebooks fange degesche bai zoll cm a besonders haifisch sind zoll cm zoll cm und die greße raischen bis zoll cm während handys maischd zwische und gramm wiesche lischen netbboks zwische und gramm da smardphones haid ach kleene compjuder sinn verfische se ach iwwer e betriebssystem ma konn also newwe de e zum lifferumfang geherende programme nur solsche programme nutze wu fer des betriebssystem gschriwwe odder angepassd sinn wischdische betriebsysteme vun smartphones sin große herschdeller vun smartphones sin unner anerem die schbaijerer daachesposchd war ä lokalzaidung in schbaija die vun bis zum dezemba erswchiene is ihrn mondl iwwerreschinale deel hodse zuledschd vum monnema morsche g rischd b sondas de loangjährischi schefredaggder de journalischd un audor peter schmidt isch do prägend g wesd de ledschde schefredaggder war de jürgen gruler der doan die chefredaktionj vun de schwedzinga zaidung un de hockema daacheszaidung iwanumme hod de grund fa die oischdellung vun de zaidung mid enere schlussufflaach vun egsmblare hod die mediegrubb haas aischndümer said mit moangelnde werdschafdlische perschpektive oogewe viel vun de abonnende hawen nooch de oischdellung vun de zaidung ned zu de loangjährische konkurrens de schbaijerer rundschau de lokalausgaab vun de zaidung die rhoipalz gewegseld sondan zua naigrindung schbaijerer moascheposchd die kombledd joohresbänd wern una onerm vun de pälsische londesbibliotheeg schbaija un im schdadarschiv schbaija uffkowe die indanedversion vun de ledschde joohre vum juli bis dezemba uug fea adiggl schdehen onlain zur vafischung spitz stumpf sin zwe kaberedischde wu hautberuflisch pälzisches kabaret mache in de heidische hauptberuflische besetzung is de spitz de bernhard weller un de stumpf de götz valter wie se noch neweberuflisch dädisch waren wurd die roll vom stumpf vum günter bretz gspielt die zwe douren dursch die palz und die kurpalz un kummen uf ca live uftritte im johr mehrere johr hän se awwer ach e feschdi spielschdädde die scheier newe de alde aumihl zur aumühle in haßloch gfiert said ofong sin se in de labsaal noch schbaya umgezoche es ehemalische kadolische vereinsheim in de herdtstroß newe dem duo als winzer eugen stumpf un als basf arweider und iwwerzwerscher schlaubabbler friedel spitz spielen die zwe in ihre programme ach noch anere figure wie de hob handermann wu e fra sucht des dauerwellemodell olli aus sausenheim odder die einwannerer wie de happy mister rasta basta oder de brutaloprolet turbo regelmäßisch wern ach vum radio bichelbersch interrsande tiere wies woimickel vorgstellt und meischd präsendiere di zwe ach in jedem programm e oder zwe neie lieder uf pälzisch bernhard weller is geborener schtuttgarter is awwer mit elf johr in die pfalz kumme als sisch sein vadder der vor allem maschinebaufirme vertrede hot in schpeier nord niedergeloßt hot soi kömodianatisches und kridisches talent hot sisch schun während soine erwet in de juchend st konrad in schpeier als gruppeleider und juchendleider gezeischdt unner anerem hot er mit super zwe kriminalparodie von spielfilmlänge mit de juschendlische gedreht wu er ganz alle gschriewe einstudiert gedreht reschie gemacht und gschnitte hot nämlisch der kommisar un der kommisar de humor schwankt zwische slapstick sprochwitz und des ganze war arisch absurd so e bissel wie helge scheider die filme sin awwer vun mehrere hunnert zuschauer geguckt worre die trotz absurder handlung arisch iwwer die gags gelacht hen de haupdarsteller vun denne filme de kommisar günter bretz mit dem ischer dann ach schpeter als spitz und stumpf ufgetrete während er noch in mannem so zeisch wie germanistik un bolitik schtudiert hot irgensch wonn wold dann de günter ne mer seit nochem schtudium het er net lehrer odder so was werre wolle sondern hot aagfange hauptberuflisch als schauspieler kabarettist und regisseur in erscheinung zu trete er schreibt fascht alle spitz stumpf texte selbscht götz valter der de eugen eischeen stumpf spielt is en echte pälzer wie ach betont im geschesatz zu gewisse annere leit die erscht späder zugeszoche sinn theater war fer ihn anfangs nur als hobby gedacht awwer der bernhard wellerhot ihn net nur zur mitarwet in soim kabarett iwwerred sondern a dezu des seit hauptberuflich zu mache des war meschlisch weil er mit leidenschaft schauspieler is und wegem erfolsch wu die alle zwe hen schdääbach amtlich steinbach am glan is ä dorf met innwohner schdääbach is gut kilometer vun lautre weg im kräs kusel in nem saidedal vum glan laihts ganns am enn uff ungefähr meter de name kommd wohl vun im bach laihende stää es dorf is es erschde mol in ner urkund uffgeschrieb wor frieja war in schdääbach ä drittel vun de lait jiddisch domols hats ach noch die diamandeschlaifer un die kohlegrub gebb die grub war die letschd wu noch in ganz rhoilond palz uff war bis haisschedachs dun die lait wannere in de schänne wald un gucke sich in de wunnerscheen weschdpalz um im wald zwische schdääbach un beerschborn is ä naturfreundehaus es gebt aah noch meh wannerwesche wie der ins horebachdahl dort is ä wunnerschä plätzje met waiher und buchewäldscher ach käschdele gebts dert die nähschd audobahnufffahrt is in minschwiller des wu gud km weg is veel lait wo in schdääbach wohne schaffe in lautre odder in humborch schdääfld amtlich steinfeld isch ä ordschafd im landgreis siedliche woischdrooß im siede vun rhoilond palz sie ghehrd zu de verbandsgemää berchzawre schdääfld licht am rand vum bewald in de neeh vun de franzeesische gränz de weschdwall vum zwädde weltkriech isch direkt durch de ort gange reschde dodefunn kammer noch sääne ä schdick heckerlinie und de panzergraawe die gechend in der schdääfld zusamme mit de nochberorde schäädt kabbswaier und schwääghoffe licht werd fiehschtrich genennd nochberorde sinn de uhr nooch nerrerodderbach follmersche wärd dort wo d daimler isch awwer aigendlich isch de wärdder ordsdääl schääd gemäänd scheiwehart salmbach üwwer de grenz im elsass weiseburch ach in franggreich und kabswaier schdääfld und kabswaier sinn zammegwaxe in ännere urkund vum april isch schdääfld erschde mool erwähnd worre im johr hadd mer dann d johr feier ferahschdalded s ärgebnis vun de gemääneradswahle am juni d blasonierung vum wabbe lauded in blau ein mit einem roten schlüssel mit abwärts gekehrtem bart belegter goldener schrägbalken beseitet oben links von einem quadratischen facettierten silbernen stein unten rechts von einem schwebenden gleichschenkligen silbernen kreuz was in pälzisch sofiel hääßt wie im blau ä mit ämme roode schlissel mit ämme noch unne zeichende schlisselbard belechder goldener schreechbalge seidlich links owwe ä quadradischer agschrechder stää seidlich rächts unne ä schwewendes gleichschenkliches silwernes kreiz s wabbe isch vun de bezirgsregierung naischdadt genehmicht worre de schdää geht uff ä siechel ausm johr zurigg s kreiz erinnerd ans hochschdifd schbaya unn de schlissel ans kloschder waiseburch jedes johr find am erschde juliwocheend s haidelbeerernde und musiggfescht schtadd dodebei werd ä haidelbeerbrinzessin gegreent schdääfld licht an de aisebahschdregg winne waiseburch un isch in de karlsruher verkehrsverbund kvv un in de verkehrsverbund rhoi neckar vrn eingebunne sälli aisebahschdregg isch ä dääl vun de pfälzische maximiliansbahn am haldepunkt stääfld halden stindlich regionalbahne noch weiseburch un neischdadt an de woischdroß iwwer winne und landaach in schdääfld wuhnt de rhoiland pälzische minischderpräsident un ehmaliche spd vorsitzende kurt beck die talgans grus grus orre a im hochdeitsche kranich genannt is key echdi gans sundern gehert zu de familie vun de kraniche gruidae frieer hott die talgans e großes brutgebiet vun oiroba bis oschtsibierje gehatt in siedeiroba isse mitte neinzehdes jahrhunnert ausgerott worre weil die leewensräume kabbut gemach worr sin üwwerwinderungsgebiede gebts do awwer immer noch in deitschland gebts a nur noch reschdbestände im oschde un im norde in de palz sin se nimmi ziehen awwer in große masse drüwwer wann vochelzuch is weil mer als mo denkt das wären die gäns was do am himmel rumfliet un schreit dodeher hott die talgans ihrn name sie sin also summers fascht nur in nord un oschdeiroba zu finne winders nordweschdafriga un siedfrankreich un spanie sie leewen im sumpf in feichtwiese un ählichem krembel vun landschafde als winderquartier meye ses wann se e offeni fläch mit ääche druff finnen außerdem brauchen se seichte gewässer in de näh wo se sogar drin schlofe dun die talgans is en allesfresser insgesamt esst se mehr planse summers is awwer a viel tierisches zeich mit drin wie verhältnismäßich große insekte klennere wirbeltiere un reewermer se esse a neophyte wie mais un grumbeere awwer a summers getreide bohne un erbse un winders eichele un olive talgäns han e intresandes verhalle mer glääbt zum beispiel das de typische gruh gruh ruf zur begrießung vun artgenosse do is talgäns sin mit bis johr geschlechtsreif balz is no de ankunft in de brutgebiede bei de balz tanzt es männche mit erhobne schawwel un dodebei schmedderts trombedeardiche geraische rum hott sich e päärche gefunne bleibts meischdens leewenslänglich zamme bried nur ey mo ihm johr womits im april aanfängt außerdem sin se borrembrieder un bauen ihr neschder geere uff nasse stelle un am libbschde uff klenne inselcher wann gebried werd erkennt mer e ausgeprägdes territorieverhalle was sunscht net do is die bis zu drei eier sin olivegree bis reedlich braun un hen graubraune flegge druff awwer nit so aarisch wann die klenne ausgeschlippt sin gehe se im alder vun ääm daach ausm nescht talgäns sin aig schreckhaft un lossen en mensche net näher als dreihunnert meder ran wann die viecher wo sin wo se sich net auskenne dun sin se nochemo vorsichdicher an große treffpunkde wo alle talgäns vun weither kumme kanns a schonnemo sin dasse än uff hunnertfuchzich meder ranlosse talgäns ziehe meischdns inerre keilformation die is besonnerschd prakdisch weil do immer die abgehetzde vechel im windschadde flien kenne un wann se sich ferdich ausgeruht hen üwwerhole se die annere alle un gehen selber an die spitz der vochel der vorher an de spitz war kann sich dann ausruhe un hinne flien im zuch flien familieverbände zamme un trenne sich net tallje odder schnierwefze ladeinisch apocrita sin äni vun zwee unnerordnunge vun de hautfliggler fä se tybisch is dass se e diefi oischnierung vorm letschde segment vun ihrm kärwer hawwe ma sescht aa wefzetallje dezu di oischnierung ligt net wie ma mååne kennt zwischem middel thorax un em hinnerleib abdomen nä die ligt zwischem vordere deil vum hinnerleib em propodeum un em hinnere deil devu em gaster des propodeum is bei de talljewefze mit em middelleib thorax verwachse seller kärwerdeil heeßt bei ene mesosoma dursch die oischnierung is des hinnerdeil vun de talljewefze äußerscht beweglisch zu de talljewefze ghere di wefze di biene un di ämänze es gibt oinzeln in grubbe un in schdaade lewende arde di weiblische tiere hawwe en schdachel des is urschbringlisch en legschdachel wo awwer bei viele arde zumne wehrschdachel umgewandelt is die arde wo des noch in legschdachel is werre in da deilordnung leegimme terebrantia zammegfaßt die arde mit eme wehrschdachel in sellere vun de schdeschimme aculeata da theodor verhas auguscht in schwetzinge nofember in heidelberg war in moler vun da romandik da theodor verhas is uf aaregung vum landschaftsmoler ernst fries uf di akademie in minsche gange wo er sisch de heinrich heinlein als vorbild rausgsucht hot als erschdes werg is e naduralischdisch gemolde waldlandschaft wu ausgschdellt worre is vun da effendlischkeit beacht worre noch em abschluß vun da ausbildung is da verhas noch heidelberg gezoore wo er erscht ufträäg fär aquarelle un zeischnunge zu kupferschdisch illuschdrazione un albumblädder grigt hot wie er sisch nochemol in minsche ufghalde hot hot er edlische kläänere ehlgemälde gschaffe wu vun kunschdveroine un prifatlait erworwe worre sin is da verhas widder noch heidelberg zuriggkumme dort war er dischdisch kinschdlerisch dedisch un hor aa unnerrischt gewwe aus derre un der nochfolgende zeit schdamme newer edlische eelbilder un aquarelle aa soine viele bleischdiftzeischnunge mit heidelberjer motive wu bei de tourischde soinerzait ajg beliebt ware zum nochloss vum verhas ghere außer viele skizze un zeischnunge aa ugfähr eelgemälde der ardikel basiert uf are freie iwwersedzung vum adikel aus da e lischt mit de audore dort is zu finne di truuschel ribes uva crispa middla un weschd palz grusselbeer kurpalz middla un siedlische vorderpalz odder gruschel närdlische palz un rhoihesse is e hansgetrauweart di truuscheleheck werd uugefehr e meeder hoch di frischt sinn am aafang grie schbeeternaus werrn se bei manche sorde reetlich auße sin so e paar heercher draa wo aussiehn wie schdachele doher a de name schdachelbeer schmecke duun se seierlich vor allem wann se noch net ganz raif odder ma saat aach zeirich dezu sinn ursprünglich war di truuschel wahrschoinlich nur im himalaya verbreitet hot dann awwer ihr verbreitungsgebiet ausgedehnt unn is dann im verzehde fuchzehde jahrhunnert kuldiviert wor di planz wachst uf mäßisch druggische bis frische nährschdoff un basereische oft aa kalkhaldische beede in da nadur kummt se in gebisch wäder un aue vor un kann schadde verdraare die name truuschele gruschel odder grusselbeer kummen alle vun latainisch grossularia de vadrauensäazdlische dienschd väd isch ä oirischdung vunde londesvasischerunge inde abdailung grong gevasischerung gwesd s ischde voalaifa vunde haidische medizinische dienschd vunde grong gevasischerung de väd hodd soi zendrum fas bundeslond rhoilond palz in schbaija kabd wu in de bairisch zaid a die vawaldung vunde palz gwesd isch de väd isch s easchmol gsedzlisch g rescheld worre un hodd de beomdeschdadus grischd domidn vadrauensäazd uuabhengisch gescheniwwa de grong gekasse soi konn fa ä longi zaid hawwen die äazd unnasuchd ob die laid a wirglisch grong g sinn ab wu donn die lohnfoadzahlung duasch die awaidgeewa bai grong ghaid oigfiead worre isch sinn die unnasuchunge weesche awaidsuufehischkaid zurigg gonge die grong gevasischerunge hawwen donn midde zaid imma mea die äazd fadie b rodung gnudzd unde dienschd ausgbaud im joa ischde väd inde medizinische dienschd vunde grong gevasischerung mdk nai g reescheld worre un in die gsedzlische grong gevasischerung vunde londesvabend iwwagonge veldehof uf daitsch veltenhof is e dorf in niedersachse seid in schdadtdeil vun braunschweig mit oiwuuner am oschdersamsdag werd e oschderfaier ågezindt åfang juli is des volgsfescht veldehof im siide un wesde vun veldehof fließd di oker en newefluß vun da aller di oker fließd bei veldehof bis heit in nadirlische mäander in da au vun da oker hot sisch e tibische flußauelåndschaft erhalde kenne mid auewälder weischholzbeschdänd are ausgedehnde sumbfvegetezion un bereische mit sandische schdeilufer di okerau is e wischdisches biotob un raschdgebiet fä wasserveggl in de sandische schdeilufer briide eisveggl un brandgäns di ganze au vun da oker bei veldehof ghert zum nadurschutzgebiet braunschweiger okerau in veldehof gibts di nadurdenggmäler alde eisch in da schdrooß unter den linden schwedekanzel beim friedhof un alde landwehr alle drei gschitzt seid waldfischbach bojalwe amtlich waldfischbach burgalben is ortsgemää im landkrääs siedweschtpalz in rhailand palz s ist sitz vun de glaichnòmich verbondsgemää und die greescht kommun im landkrääs siedweschtpalz wo kää stadtrecht hat fischbach bojalwe lait im pälzerwald ennere däälrechion vun de palz zwische de städt laudre und bärmesens durch waldfischbach bojalwe fließen die zwää bäch schwarzbach und moosalb di gemagung lait in m heh nochbergemääne sin clause dusaidersch gaiseberg helderschberg hermeschberg äned und stäalwe waldfischbach bojalwe is am juni durch die z sammeleechung vun de bis domols aajestänniche gemääne waldfischbach unn bojalwe entstann fischbach werd als vispach es erschde mol gehääß nom draißichjääriche kriech war s wiescht gefall unn fer mehrere joor hat känner mi dort gelbt denó war s gewäähnlicher baureort es hat die glaich geschicht wie die annere holzlandgemääne a nodemm die palz an frònkraich ògeschloss wòr war no de frònzeesisch reweluzion is fischbach sitz vum kandon wòr zu demm kandon han gemääne geheert a òschließend als daal vum bayrische rhaikrääs is es koandonshauptort geblebb unn hat sich zum wirtschaftliche unnerzentrum entwiggelt bai de vewaldungsreform vunn is der status dodurch beschdädicht wòr daß fischbach bojalwe sitz vunn de verbondsgemäänevewaldung wòr is waldfischbach hat frier emol bloß fischbach gehäß unn so häßt s im volksmund a hait noch waitgehend awwer wä denne viele ortschafde wo fischbach hääßen fischbach bai dòhn fischbach bai laudre isses dann vunn amtswää umbenannt wor es erschd is es abtfischbach gehääß wor wail s in saine òfäng vor iwwer joor maierai vum kloschder hornbach war dennó is de offizielle nòme in waldfischbach geännert wor wail s z samme met helderschberg gaiselberg schmaleberg schopp unn stäalwe die hembach bild die hembach is joorhunnderde aldi waldallmende wo noch hait exeschderd die wahle zum gemäänerat han sait em z sammeschluss folchende ergebnisse gebrung die blasonierung vun demm wabbe hääßt vun schwarz unn gold gespalt rechts linksgewendter uffgerichder silwerner fisch links rotbewehrter und bezungter rooder leeb das wabbe is vun de bezirksrechierung naischadt genämicht wòr unn zaicht de leeb vun de grafschaft zwääbrigge aus em alde wabbe vun bojalwe und de reddende fisch aus em ehemoliche wabbe vun fischbach städtepartnerschaft besteht met de franzeesische stadt carentan im department manche in de normòndie weschde amtlich westheim is en klennes dorf im germersche es wurd schun in de jungstoizait besiedelt urkundlich wurd s erschda vum karl em große genannt hait wohnen ugfähr lait in weschde weschde liechd zwische de zwee greeßere schdädt landach unn schbaya nachbagemäände vun weschde sinn im weschde beginnend noom uhrzaischasinn loscht wingerde schwechnem lingefeld un germersche im siede vun weschde dudd sisch de bellemer wald aschdregge dorsch wellen die druslach unn die kwaisch fließe dudd däälwääs dudd die kwaisch die gemäändegrenz im siede bilde unn minded km waida esdlisch in de rhoi ach de sogenonnde hofgraawe dudd dorsch de ord fließe e wingäd is ä fläsch die wu dezu dient woischdögge se planze unn se dann hinneno se ziehe unsa wingäd präsches gonze bild vun unsam woibaugebied palz wingäd gäbds bai uns in de palz schun said dä reemazaid im middlalda gabs wie in gonz oiropa en große uffschwung awwe aach denooch hen ma uns guud halde gekennd es klima ande woischdrooß is hall schun ebbes bsunärschdes iwwelischawais wern bai uns die wingäd zailewais óóglehd ned wie in siede su ofd mid äänzlschdockzihung mär schdelld en drahdrohme mid schdeja uff un mid drääd als rankhilfe loßd die rewe die drääd long wagse de woi is ä getränk was mer aus de trauwe vun de woireewe heaschelle duud im wingäd wän im häbschd die trauwe vom schdog genumm gelese wie mär sähd un zur kälda gfahre des issä grußi press wu de moschd aus de trauwe presse duud dän moschd loßd mär donn in gruße fässa or nuch greßän tanks vagäre vagäre häßd daß die heef dän zucka zu alkohol un co umbaue duud desdeweje is im woi alkohol drin unn wann mer zu viel dovun dringe dud werd em ganz daamelisch im kopp in de palz werd de woi in de regel aus em schobbeglas getrunke wo en halbe liter noigeht in annere gegende hat mer kläänere gläser fer de woi mär konn de woi a mit me bissel sprudel mische des is dann en schorle unn wonn wie kurt dehn seehd die pälzer woi trinke donn werre se luschdisch donn fongge se zu singge in de palz dud s die woischdrooß gewwe die durch die woiderfer fiert vun bockrem im norde bis noch schweiche im siede es woibiid isn bärsch reschds on de egg vun de roiewene ins lombreschda dahl also diregd bai naischdadt mid m ü nn iss ääna vun de heegschde bärsch iwwahaubd in de palz womma om fuß vum bärsch long gehd kennd ma inzwische faschd schun saache es woibiid dääd in naischdadt laije vum lombreschda dahl iwwa die rhoiewene bis ins maisedählche enoi umgibd die schdadt den bärsch när im weschde so scheinds is gaa kää bebauung wail do die annän bärsch sin do kimmd mer donn uf de owwerschde wolfsburschwesch awwe gonz su isses doch nuch nid es woibiid lihd genau in de mid zwische lombräschd un gimmldinge un is begrenzd vu de rhoiewene im sidoschde em lombräschda daal im siedweschde em linbärscha daal im weschde un em gimmldinga daal im nordoschde wu mär vun gimmldinge zum foschdhaus rudschdaisch kimmd uff de onnere soid vum gimmldinga daal lihd de stawebärsch owwe is en m hoche sendemaschd en klääne aussischdstuam un mindschd zwää haisa ääns is ä wädschafd en woikella is en lagerraum fier woiflasche unn fässa wänn ma se ned wuonnerschd logern konn dord is de woi weege de dischdere umgewung unn de konschdande klima gäschitzt vor schädliche eiflisse vunn de umweld seldena werd de woi inn glosballons ampfore unn kunschdschdoffkanischdern im woikella uffghobe woikella sinn maischdens unnerirdisch oogelegd wail donn des obdimale klima fer die lagerung vum woi gewährlaischded iss woi konn bai temperature zwische c gelagerd werre in frongraisch werd ä temperatur vun c benudzd welle guud fer ä korzfrisdische als aa longfrisdische lagerung iss man muss beachde dass de woi bai ner niedrischeren temperatur onnerschd raifd als bai ner heheren de winza muss sisch endschaide obba aggdiv odda passiv kihle will bai ennere aggdive kihlung muss ä hohi wärmedämmung vorhanne soi unn misse ordnungsgmäß konschdruierd soi sie brauche ä klimaaalaach unn kihlsyschdeme um die rischdische temberadur unn lufdfaischdischkaid uffreschd zu erhalde in droggene regione muss mer sisch aa mer um die rischdisch lufdfaischdischkaid kimmere in de maischde regione is des awwa kää problem bai ennere passive kihlung muss mer de woi in ennere kihle umgeewung laachere z b im unnergrund midd geringe jahreszaidlische unn täglische temberadurschwangunge passive woikella sinn wennischa bereschebar als aggdive dodefür sinn die koschde niedrischa viele eggsperde betone die wischdischkaid vun de lufdfaischdischkaid bai woilaacherung de woikridigga matt kramer säschd dass in ennere flasch immer ä reladivi lufdfaischdischkaid vun garandierd is egal wie feschd de korke druffsidze dudd odda wo die flasch lieje dudd de russische woieggsperde alexis lichine argumendierd dass ä geringi lufdfaischdischkaid en problem is wail ansunschde de korke ausdroggne dudd es werd empfohle kies uff de bode zu schidde unn en bissl wasser druffzukibbe um die needisch lufdfaischdischkaid uffreschd zu erhalde die bekånnde fronzesische woikella henn ä lufdfaischdischkaid vun die wutz is die zahm form fun de wildwutz und werd wahrscheins seid johr als haustier gehal wutze sin wie mensche aa allesfresser un ernähre sich fun tiere un fun blanze die weiblich wutz hääst sau die männlich ewwer aus wuzzeflääsch meschd mär die beschde wärschd un die haud kommä endweda zu närem bsunnärschd waisch leda gärwe laida ned sea haldbaa oddee mär mäschd schelatine draus wammär se ned ääfach midfuddan duud die därm duud mär roinische un nidzd se fär worschdhaid die wutz is e feschder bestanddääl fun de pälzer kisch pälzer lewwerworschd saumaa wellflääsch un hausmacher worschd lewwerworsch blutworschd und schwaademaa bestehn aus schwoineflääsch im pälzerwaldlied werd es schlachtfescht e hausschlachtung bei dem wellflääsch un worschsupp gess werd besung do werd die wutz geschlacht un werd draus worschd gemach e gsangbuch esch e bichl wu kerschelieder fär zum singe drin sin genaugnumme is ä jedi liedasammlung wo fär ä bschdimmdi grupp inäräm bichl zammegedrooche is ä gsangbuch also aach es kommersbuch vunde schdudende orra die wandalieda vun juchndgruppe awwa es mehrschd un inde palz ausschließlich sin dodemid die gsangbicha färde goddesdienschd gmäänd in de kadohlisch kärsch hääßd es agduelle gsangbuch goddeslob un is said die zwett ganz nai beawaide fassung unnä däm nóóme di evangelisch kärsch hot said es evangelische gsangbuch saidm middlalda gäbds inde kadolisch kärch gsangbicha mit lidurgische gsäng des waare gsäng ausm gregorianische choral un die waan fär chor un schola es volg häd jo aach nix demid oogfange gekännd wails ned hod lese känne un aach kää ladain vaschdonne ärschd inde vorreformadzion hodmär gmoindegsangbicha zammegschdelld wo lieda inde volgsschbrooch drin waan ääns vunde ärschde gaabs baide beemisch brieda anno un hodde waiße michl ä daitsch põõdõõ dodezu erausgebrung die reformadzion hod donn do so richdich schwung enoigebrung so is es etliche schöne christliche gesäng wie dieselbigen zu passau von den schweizer brüdern in der gefenknus im schloss durch göttliche gnade gedicht und gesungen warden inde zwädd ufflaach ausbund genännd des wärd baide amisch haid noch vawend de ludda selwad hod kärschelieda gschriwwe wo haid noch gsung wärrn grad wie die vum jesuidepada schbee helfa waa in därre ändwiglung nadialich de buchdrugg wo praiswerde biecha als massewaar iwwahaabd ärschd meechlich gemachd hod in dänne gsangbicha waa don aach ä gebedssammlung oolaidung fär zum bede abschnidde vum kadechismus etc drinne midde zaid hän sich die lieda äm jewails naie schdiel oogebaßd awwa imma ware die gsangbicha regional vum bischof genehmichd ärsch im jh hod don ä vehemende ändwigglung oigsedzd zu mea modernere lieda un die ärschde iwwaregionale gsangbicha wie es goddeslob un es evangelisch gsangbuch sin erausgekumme baide aach mid gemoinsame ekomenische lieda mid tradizionelle un mid naije bekannt worre is de spruch hut gebiss gsangbuch ich hab alles debei außerdem tun die pälzer alsemol die annere lait verwirre wennse froochen ob se e wort mit x wissden unn weil do käm was oifallt sacht de pälzer ei des gsangbuch dann lachen alle pälzer un die annere schitteln de kopp youtube jutjub is än am februar vun chad hurley steve chen un jawed karim gegrindedes internet videoportal wu ma koschdelos videos agugge un naischdelle kann des unnernehme is am okdober vun google ufkaaft worre awwa fiirt soi gschäfde selbschdschdändisch waida verfiigbar is youtube in schbrochwersione darunna a in doidsch awwa laida nedd in pälzisch finanziire duds sisch youtube dorsch werbung youtube iss des greeschde internet videoportal iwwahaubd uff youtube konn mer sisch en account ooleche unn hot donn aa en kanal dem mer en nååme gewwe konn uff dem kanal konn mer donn sai videos hochlade unn ausschdelle mer konn aa kanäl vun onnere welle aim gfalle abonniere unn kriechd naie videos vun dem uff de schdardsaid õõgezaigd mer konn aa videos vun onnere kommendiere unn bewerde awwa nur wann mer õõgemeld isch do youtube zu google kehrd konn mer sisch mid saim google account aa bai youtube unn onnerschdrum õõmelde es gebbd kee pälzisch schbroochwersion vun youtube desweege nudze die maischde pälzisch babbler die daitsch version videos midd pälzischer schbrooch naizuschdelle is drodzdem meglisch so find mer uff youtube musigg vun de anonyme giddarischde odda es telekollech pälzisch vum christian habekost bsunnere uffmerksamkaid hot de benudza leffl wella persone in bekonnde film uff luschdische wais nai synchronisierd uff de ärml genumme worre is schun darth vader unn de dschabba vun star wars de obdimmus praim vun dronsformers unn de kurgan vun hailänner zweebrigge amtlich zweibrücken frz deux ponts is e schdad in de palz wo laid lewe die schdad had e fluchhafe de greeschde rosegaade vunn euroba e outledcender dord kamma gud inkaafe es landgeschdied vunn rheinland palz und is sids vum pälsische owwalandesgerichd midde dorch zweebrigge fließe de schwazbach unn de hornbach newe zweebrigge geheere die schdaddeele buwwehause ernschdwiller hengschdbach ixem merschbach middelbach niederauerbach owwerauerbach rimschwiller un waddwiller zu de schdad de name zweebrigge werd erschdmols urkundlich erwähnd die feaschde vunn palz zweebrigge ware fea die evangelisch bewechung uffgeschloss seid de er johr iss in de schdadkerch deidsch gepredichd wor herzoch wolfgang hadd e landesschul in hornbach gegrind aus dere es heazoch wolfgang gymnasium worr iss in de zeid um iss dess eldere heazochsschloss med de schlossmiehl unn de bibliodheg gebaud wor denoch iss die schdad efdasch noch inn griecherische ausenannasedsunge vewiggeld wor zum erschde mol schunn im dodesjohr vumm johann hodde maddias gallas die kaiserliche drubbe geje die schdad gefehrd die dorch reinhold vunn rose verteidichd wor iss unnna herzoch guschdav samuel leopold iss in de zeid vunn bis de bau vun demm jedsiche herzochschloss dorch de baumeschda jonas erikson sundahl gemachd wor herzoch chrischdian iv hadd ess zweebrigger geschdied baue losse nicolas appert eafinna vunn de konseave wa offizia vum herzoch chrischdian iv vun bis in de zeid vunn bis iss zweebrigge dorch franzesische drubbe besedsd gewehn am novemba iss zweebrigge als deel vomm nei gegrindede franzesische département du mont tonnerre gesedslich med emm franzesische schdaadsgebied vebunn wor dodebei waa die schdad sids vunnera unnerprefegdur dorch de friedensveadrach vunn lunéville iss de iwwergang zu frangreich inernadsional anerkand wor ess ledschde große gesellschafdliche ereichniss vorm erschde weldgriech iss die innweihung vumm zweebrigger rosegaade dorch die prinzessin hildegaad vunn bayre im juni geween als folche vumm erschde weldgriech iss zweebrigge zwische unn dorch franzesische drubbe besedsd geween sinn die heidiche schdaddeele buwwehause unn ernschdwiller ingemeend wor ixem unn niederauerbach in de reischspogromnachd iss aa die zweebrigger synagoch zerschderd wor am beginn vumm zwedde weldgriech iss die schdad evakuird wor so dasse inn de so genannde rohde zon gelee wa korz vor griechsenn iss die schdad am merz also korz vor schluß dorch e allierder bombeangriff vunn de royal canadian air force faschd vollschdennich zerschderd wor medd iwwa zerschdeerunge isse die am schdergschde zeschderd schdad deidschlands geween am merz sinn ameriganische bodedrubbe no zweebrigge komm am abril sinn die heidiche ordsdeele middelbach merschhbach owwerauerbach rimschwiller unn waddwiller ingemeend wor schunn am juni hodde die heidiche oadsdeel hengschdbach med middelbach die gemen middelbach gebild zweebrigge iss sids vun em aus deele vumm ehemaliche landgräs zweebrigge gebildede veabandsgemän zweebrigge land sinn iwwer rimschwiller zwee jeds vunn de us air force vum typ mcdonnell douglas f zesammegschdoß dodebei iss e pilod un e dorfbewohner omkomm de zwädde wäldgriech ischde ledschd große griech fer oiropa deitschland un schlußendlisch aa fa die palz gwest in dem griech sinn vum joahunnad alli wischdische lenda betailischd gwesd weil der ned bloos mid geweere un kanone gfierd worre is wiede erschde weltkriech sinn viel laid an de front un inde schdedt umkumme wuma mid bombe in schutt un asche geleschd kabd hod außerdem hawwen die amis in japon zwää atombombe gezind je äni uff hiroshima un uff nagasaki wu donn viel laid gschdorwe sinn oogfange hods mitm ogriff vunde deitsche unnerm hitler uff pole die ham ohne vorher was ze saache odder zu schreiwe am september ogriffe unn die japona hawen die amis in pearl harbor am dezember ogriffe un do hod dann die usa aach mit oigegriffe desweschee isses dann än weldgriech worre un net bloos än oiropäische griech sieger ware äm end dann die aliierde verlore hewwe die sogenennte achsemächt un am mai hamse die bedingungslose kapitulation unnerzeichent apple ios is a betriebssyschdem ufm iphone ipad und ipod touch vun apple es is ursprünglich e mol für des erste iphone entwickelt worre es wurd anfang de öffentlichkeit vorgestellt und wurd erstmalisch im summer vum gleiche johr ufm ärschde iphone oigsetzt wie s pd uffm desktopreschna os x basierd ah ios uff unix s bsunnarä is der apple app store ä stark oigschrängdi bakeedvawaldung mid därre ma endnutzabrogramme inschdalliere konn s waa die ärschd bakeedvawaldung wo populär gworrä is wesweesche viel laid ah määne dass apple s konzept erfunne hädd des is awa ned woah bakeedvawaldunge gibts bai gnu linux schun länga ämänze formicidae sin e familje vun hautfliggler un ghere zu de schdaadebildende insekde die familje wärd in unnerfamilje mit gaddunge ufgedeild un es sin bis heit uf da welt ugfähr arde bekannd in deitschland lewe arde äni vun de bekanndschde arde is di rot waldämänz di middeleiropäische ämänze ghere zu vier unnerfamilje schubbeämänze formicinae ur un schdeschämänze ponerinae knodeämänze myrmicinae un drieseämänze dolichoderinae zur nahrung vun de ämänze ghere viescher des sin selwer gejagde insekde un schbinne awwer aa dode viescher in weiderer bschdanddeil vun der nahrung sin planzedeile wie saame frischde un polle vun de blattlais holle se sich honischdau also planzesaft wo dursch di verdauung vun de blattlais gange is mansche arde traare schdigge vun blädder in ihr neschd mache in brei draus un zischde do druf pilz wu ene dann als nahrung diene di schdaade zähle einische hunnert bis wwer milliune tiere ihre neschder ligge meischdens unnder der erd mansche arde baue awwer aa haife uf odder schneide ihr gäng un kammern in morsches holz wie vielfäldisch des pälzische is un wie sisch mansches uf engem raum ännerd sieht ma zum baischbiel dodrå wie viel wärder s allää fä di ämänze gibt insgsåmd hot ma mähner wie hunnad vaschiedene erfaßt di lischt do is gõnz bschdimmd no net vollschdännisch awwer aa im iwwarische rhoifränggische hawwe di ämänze viel unnerschiedlische nåme im siede vum pälzische schbroochgebied find ma di bezaischnunge mid säch die kumme dodevu daß wõnn di ämänze zur vataidischung ihr saire schbridze ma määne kennt die dede sääche ääbelsem amtlich erpolzheim an de daitsch woischdroß is en ort im londkrääs derkem in de palz er hot eiwuhner uffre fläsch vun km² ääbelsem liechd in de verbondsgemää fränsm im oschde vum londkrääs derkem unn trotz sai laach im norde vun de hiechelische woischdrooß im weschde vun de rhoiewene dodd wos in die haardt unn de pälzerwald iwwergehd näggschdgreeßere schdadt is derkem im siedweschde de bach isenach dudd dorsch de ord fließe ääbelsem is uff ä salhofgrindung vum frängische sibbefihrer erbol zerickgånge im joor isses als erbholfesheim es erschde mol urkundlisch erwähnt de gemäänderad dudd aus midglieda bschdehe unn hot sisch in ennere personalisierde vahäldniswahl am juni zammegsedzd de ordsbirgamaischda is de vorsidz vum gemäänderad sidzvadäälung im gemäänderad weee emn guude ääbelsemer bode werd do schbargl õõgebaud aa obschd werd kuldivierd wobai de indegrierde obschdbau prämierde frischd hervorbringe dudd so wie in de annere orde an woischdrooß dudd aa ääbelsm am milde klima profidiere unn dudd wie die woireewe aabaue ääbelsm hot im zåmmeschluss midd kallschdadt ä winzagenosseschafd zwee winzahef unn vier woigiida ääbelsem hot en haldepungd an de ääglaisische schdregg naischtadt an der woischdroß derkem fränsm grinschdadt außadem gebbds in de ordsmidd in de heh vun de kärsch ä bushaldeschdell welle vun buss vun de brn linie befahre werd friedrich fritz walter okdower in kaiserlautre juni in enkebach alseborn war än daitscher fußballspieler zwaifelsohne hat de fritz walter zu de herausragendschde persönlischkaite vun de daitsche sporthischtorie kehrt de gewinn von de weltmäschterschaft wird immer mit dem name vum langjährische kabidähn verbunne sai ach wenn unterm trähner seb herbercher immer die mannschaft im vordergrund und känner über den annere gschdande isch isch de fritz walter herauszuhewe uff verainsebene hot der große fußballschtar der er johre dem fc kaiserslautern iwwer johr lang die treue kalte und hot zwä daitsche maischterschafte gewunne un fer sai fußballerische und soziale verdienschte ischer vielfach geährt worre und wurd als erschter zum ehrespielfiehrer vun de nationalelf ernannt friedrich walter isch als äldeschter von fienf kinner in kaiserlautre gebore worre von saine gschwischder ludwig gisela und sonja isch ach de ottmar walter später fußballnationalspieler gworre er soll später mit saim bruder de weltmaischtertitel gwinne und zu de helde vun bern khehre als sohn vum verainswirt vom fc kaiserslautre isch de junge fritz schun in frieher juchend mit dem fuball in kontakt kumme sai erschte schridd uffm fußballplatz hotter als siewejehricher in die schiehlermannschaft vom fck gmacht zunäkscht hotter in die position vom rechte vertaidicher gschpielt doch schun ball wa des ausnahmetalent än stadtbekannter fußballer de spehtere sportreporter rudi michel erinnert sich dass sain vadda ende vun de er johre immer frieher ins stadion uffm betzeberch gange isch vor de erschte mannschaft spielrs klänne fritzje hotter erklehrt noch de schul hotter noch ä ordentlichie ausbildung gmacht und hot ä lehr zum bankkaufman absolwiert bevorer sich de jähriche fritz ab als mittelläfer vom fck in de owerlige siedwescht ganz im fußball verschriwwe hot allerdings hotter defier ä sonnergnehmichung uffgrund vun saim alder beneticht schnell war de fritz de schtar vun de mannschaft die zu de stärkschte vun de region kehrt hot wie viel annere fußballer ach hot de zwätte weltkriech im fritz sai beschte johr als sportler geklaut obwohl de raichträner sepp herberger fär sai nationalspieler de fritz war sait auswahlspieler priffilechje durchgesetzt hot wurd de fritz in die währmacht aibrufe und als infantrischt noch frankraich värsetzt während sainer zait als infantrischt im lothringsche diedehofe hotter zaiwais ferd tsg diedehofe und ferd soldateälf rote jächer gschpielt später ischer uff sardine korsika und elba aigsetzt worre nochem kriechsende ischer in de ukraine in sowiertische kriechsgfangeschaft grohte s spiel vun saim lewe wiejer spehter noch betont hat war net des finale vun sondern ä spiel desser im kriechsgfangenelahcher bai mrmos sziget in rumänie gemacht hot gschwächt vun äm malarie afall hotter mit de unagrische un slowakische wachsoldate fußball gschpielt sie hänn de daitsche nationalspieler erkannt und hännen däm sowiertische lahcherkommandant major schukow vorgschtellt ach än großer fußballfan hot de schukow de fritz und desse bruder ludwig vorm abtransbort in ä sibirisches gulach bewahrt beraits am oktower sin die brieder noch lautre zurickgekährt schnell isch de fritz ach ins blickfäld vom raichsträner sepp herberger grickt derenn in sai daitsche nationalmannschaft brufe hot am juli hot der jehrige fritz sai erschtes lännerspiel gmacht un hot baim erfolch iwer rumänie glaich drai dore erzielt ä paar woche spehter ischs geche finnland gfolgt wobaier sich mit zwä dore bewaise kenne hot mehr als sai torjächerqualitäte henn die fachlait awer sai spielerisches und takdisches vermeche bewunnert mit däm er die agriffe vun sainer mannschaft gelenkt hot durch ständiche positionswechsel ach in die abwehr hotter än völlich näie typ stiermer verkörbert und isch als kummender suberschtar gfaiert worre doch de zwätte weltkriech hot die international karriäre vum fritz unnerbroche er hot acht johr lang vun bis kä länderschpiel fa daitschland gmacht wail de dfb nochem kriechsende fienf johr lang kä länderschpiele bschraite dierfe hot hot de fritz fa die auswahl pfalz gschpielt de mannschaft in der noch siewe waitere schpieler vum fck gschdanne hän hot de bundesträner sepp herberger länderspielformat beschainigt d schpieler hänn ab s gerüscht von de nationalmannschaft bilde solle un de fritz hot vom sepp herberger die kapitänsbin bekumme dieer am abril baim sieg iwerd schwaiz s erschte mol getrache hot de fritz isch de verlängerte arm vom bundesträner gworre zude hot baide ä inniches vadda sohn verhäntnis verbunne drai johr spehter hot de fritz die nationalmannschat als kabidän zur weltmaischterschaft gfiehert worschdsupp oder metzelsupp isch des was iwwerich blaibd wenn ma brieh und kochwärschd herschdelld di wärschd wärre nämlich in wasser gaare geloßd ned gekochd sunnan bai c wo mär vorhea aach es wellflääsch gekochd had un wail allwail mol ä worschd blaze duud kriehd di supp en faine worschdgschmack e gude worschdsupp ghead zu änjedem schlachtfeschd frija sin aach als die kinna ausde nochbaschafd losgschiggd worrn midde milschkann fär worschdsupp zu hole un in schlechde zaide waa des fär viele die äänzich meechlischkaid aachemol ä bisje fedd zu grieje die worschdsupp is donn kaldgeschdelld worrn fär doß mär am negschde daach es fedd beschdes schwaineschmalz hod abheewe gekännd des is donn inde schmalzdieschl kumme un die supp is mid voagekochdm gemies un grummbeere zammegschidd un ufgekochd worn un middach orra oownds hods än kräfdiche oitop gäwwe un des vunde kinna woos am mehrschde needich ghad hod hod därfe minärrem knärzje orra zwää es ärschd es fedd aus de kann dietsche schbäda sin donn die schlachdfeschd als mea zuriggonge un die worschdbrieh wu mär inde medzgaraie griehd hod waa viel dinna grad genuch fär ohne wassazugab gemies drin zu koche im griech un inde noogriechsjoa waas awwa trodzdäm än gsuchde leggabisse un fär monchn die äänzich meechlichkaid zu iwwaleewe haid wärd worschdsupp fasd när noch vun selwad schlachdende resdors uff die kaad gesedzd un is mehrschd schun long voahea ausvakaafd voabschdelld orra reserviad när in klääne därfa wus efda nuch hausschlachdunge gäbd konn mär noch ä wägglisch guud worschdsupp griehe die ortsgemäänd winnwiller amtlich winnweiler laid im dunnersberschkrääs in rhoilond palz daitschlond unn is sitz vunn de verbandsgemäänd mimm selle naam zu winnwiller kehre ordsdail in winnwiller lewwe lait uff km² dodemid lewwe lait uff eem km² winnwiller liegd uff ner heh vun meder iwwerm meeresschbiegl der jetzische ehrenamdlische birgamaischda iss rudolf jacob vun de cdu winnwiller hot e pardnaschafd mid der fronzesisch gemaind saint laurent nouan des erschdemol erwähnd worre iss der ord im johr als winidowilary was so ebbes wie gehefd bai bauerlond heeßt winnwiller hot johrhunnerdelong zur grafschafd falgeschdää kehrd iss awwa donn zu lothringe kumme unn bis zur fronzesische revoludsion zu de habsburger de gemainderad beschdehd aus radsmidgliedan die en ehrenamdlische ordsbirgamaischda als vorsidz henn die gemainderadswahl hot am juni schdaddgfunne die ergebnisse vun unn in winnwiller hot die priavdbrauerai bischoff ihrn sidz die firma mobotix endwiggeld ip kameras im gewerbeparg langmail lomsem amtlisch lambsheim is ä vebondsfreihi gemää im rhoi palz krääs un leit ugfähr kilomeder vun ludwichshafe ausserum leien mid de uhr gerolsm hessem frongedahl oggerschum un ruchem maxdorf birgeheide un weisrem om sond zum erschdemol urkundlisch äwähnt worre is lomsem im johr un zwar im lorscher codex mer nimmt awwer oo dasses schun ä paar johr vorher exischtdiert hot sellemols hot lomsem äm kloschter weisseburg g härd un des widderum hots als lehe on die grafe vun loininge gewe abm jahhunnerd is lomsem dursch ridder verwalded worre die wu a im dorf selbscht gewohnt hän un zwar dort wu mer heid noch es lomsemer schloss sehe konn in de junkergass im johr hot lomsem es schdadrecht krieht mid schulthees un allem drum un droo hän die palzgrafe es kommondo iwwernumme waren donn die herzegg vun zwääbrigge neie lehensherre die hän krach g had mim kurferschd friedrich i de kurferschd hot sich durschgsetzt und deshalb war lomsem donn vun bis kurpälzisch do denoch sinn donn die fronzose kumme mid ehre revolution und dene gonze kriege im ooschluss ämol hän sich sogar die deitsch reichsarmee un die fronzäsische revolutionstrubbe uff lomsemer gebiet innerem gfecht gegeiwwer g stonne bei dere aktion sinn ca leid umkumme gekämpft hänse sellemols in de näh vun de alde miehl wu die fronzose zeit vebei war is alles vun de kurpalz was links vum rhoi liegt äm känischreisch bayern zug schlagge worre somid war lomsem donn bayrisch im johr waren schtadistisch g sehe prozent vun de oiwohner proteschdandisch prozent kaddolisch des rest glaabt entweder ebbes onneres oder garnix de gemoinderad vun lomsem beschteht aus leit wu des ehreomtlisch machen zuletscht gewählt om juni unnerem haubtomtlische boiermäschder momendon is des de knolle herbert vun de cdu den hänse im mai gewählt und im sebdember hotter soin vorgänger de eisenbarths erich abgelääst de aktuelle gemoinderat setzt sisch folgendermasse zomme de ausbau in die heidisch form middem fers lomsemer dorfbild typische schpitzhelm hänse von bis vorgenumme im turm drin sinn grabstää vun hiesische adelsfamilie die wu in de alde kärch beerdischt ware de turm is mit meter häh de vierthägschde in de vorderpalz nur die gedächtniskärch m un die josephskärch m vun schbaya sowie die schlosskärch in derkem m sinn häher steini alias ralf roeder iss än pälzer musigger gebohr iss er om oktober in lautre privates wääs mer iwwer de steini nur dass er vadder vun drai mädscher iss unn zum zwedde emol g hairat hott schunn in frier kindhait hat de steini krach g mach ersch iss g krisch worr klar iss jo aa ä lautrer krischer unn später hat er g sung dess macht er zwar hait a noch awwer wie er johr alt worre iss hat er dehäm so long generzelt bis ne soi mutter uffs pälzische konservatorium fer musik in de gaustross og meld hat klavier war unn iss sait sellmols soi plaisier mit klassischem hat er og fong doch später uffem hohe staufe gynasium de blues kriet unn og fong boogie zu spiele so isses später enaus kumm dass er beraits mit siebzeh johr bai de combo vum albert koch diewo dustpipe bluesband unn späder muff potter g hääs hod mitg macht hat schunn domols hat er de b schluss gefasst isch werr musigger unn betzefan no de schul unn de bundeswehrzait hat er donn zusomme mit de pälzer musikkapelle hustlevoice soi drohung war g mach unn iss berufsmusigger worr schunn sellmols sinn als die modderadore vum radio schigar explodeerd uffgrund soiner ruhigen unn besonnen wesensart vorallem wonn er de klotz om bää gesung hott boogie unn blues in pälzisch beraits hott er dess im pulikum präsendeerd alldiewail gebbts in de palz ä gonze menge bands die des a mache duun zum glick wail des v steht mehr jo nur de steini wär nett de steini wonn er nett irgendwonn emol zu sich g saa hätt moi pälsisch v steht jo ausserhalb de palz gar känns wäsche was bassuff ab jetzt sing isch englisch sschwubb die wupp war die band downtown gegründet die honn g rockt unn nur aigenes gespielt mit englische texte das honn zwar noch wenischer v stonn awwer egal dodraus iss soi erschdie cd enstonn mit dem vielsagenden titel hard working man was uff pälzisch so viel hääst wie schaffe wie de brunnebutzer jo alla die johre sinn ins lond gong de betze iss zwäämol daitsche mäschder unn pokalsiescher worr zwäämaol ab unn werre uff g stie unn de steini war immer d bai iwwer ufftritte in de palz in gonz daitschlond fronkraich sponnje oder sogar in venezuela hat er uffem buckel zwischedorsch hat er immer naie liedscher g schribb unn äns devunn denne do aus mainz gewidmet dräm waider du depp dess konn mer uff you tube gugge sowie noch onnere steini liedscher ä aischenes tonstudio hat er mittlewaile a unn jede menge cd s produzeert jr richter aus nürnberg helen aus speyer rachel lauderdale aus new york denny newman aus london oder die fh big band unn albert koch aus lautre unn noch gonz gonz viele onnere fer de herzblut der fck film vum marc litz derwo aus zwääbrigge kumme duut hat de steini die mugge fer de bonusfilm g schribb donn noch fer ä kinnerfilm im rudi bößler soi buch die betzenbergstory hat de steini zu äm heerbuch g mach wonn mer de steini emol live erlebe will guggt mer am beschde bai äm hämspiel vum betze im block vorbai dort steht er in de midde vunn glaichg sinnde im sogenonnte old school block oder mer guggt in die rhoipalz wonn er de näggschde ufftritt hat ob dort allerdings drin stehe duut wonn er ausserhalb de palz ufftrete duut wääs känns derrebach amtlich dörrenbach isch e glennes dorf in näh vun bärschzawere un iwwa dausend joa ald derrebach liehd in näh vun bärschzawere genaugenumme so ugfeer zwä kilomeder ewegg ään kilomeda weschdlisch vun de siedliche woischdrooß un siedweschdlisch vun bärschzawere s liecht imme dahl wod nimmie waiderfahre kannschd awwer duschd dai audo abstelle und geschd ä bissel spaziere s is a arrisch schäänes derfel die hauptstrooß hat viel alde fachwerhaiser unn es gibt e scheenes renaisance fachwerkrothaus was mer gesänne hawe solld dann gibts do aach noch ä aldi wehrkerch mit mauere drumerum die ä simultankärch isch werd also vun de kadoligge wie vun de prodeschdande zamme genutzt far fremde oder lait die s derfel nit kennen gibbds aach a fierung durch de ort ums derfel erum isch alles voller keschde im herbscht fallen weche dem immer die gäälfiesler iwwe derrebach her und dun keschde sammele de hausberch vun derrebach is de schdeffelsberch der hat ä aussichtsdurm druff kannsche die trebbe hochlaafe und dann vun owwe runner gugge wenns wedder gut is kammer ganz schaeh wait gugge die gäälfiesler sogar je nohdem wosse her sinn bis hääm newerm schdeffelsberch isch de kolmere met ner kleene kabell äm kraizgang und än kläne kalvariebärch dort sin jedes johr an vadderdach und a sunscht wallfarde es gibt ä goddesdienscht und was zu ässe un ze dringge vorm derfel lichen die wingert wie de derrebacher wonneberg die jedes johr än guder woi hervorbringe wemmer dann aach genuch rumgeloffe isch kammer dann de woi in ääm vun dänne reschdaurands dringge oder glaich baim winzer prowiere und dann mitnemme aach die kapell uffm kolmbärsch ghead zu derrebach die derrebacher ma nennd se aach die esel hänn ern äächene theaderverain der an de eselsbiehn iwwers johr immer widder luschdische stigger schpielt die mer sich agugge solld ma saacht aach es wär s dornreesel vun de palz uff jede fall werd jedes johr a dornreesel gekreent was dann es derfel iwwerall bresendieert und aach sunscht immer debai isch die derrebacher faiern gärn und gut an de derrebacher kerb gibds sogar a umzuch die kerb isch noch richdich original mit kerweredd so wie sichs gheerd wichdich zu erwähne isch aach noch es faierwehrfeschd jedes johr mit der löllbacher dorschdlöscher zu gaschd in de ledschde johre isch aach noch e waihnachtmarkt dezukumme do kannschde noch korz vor knabb geschengge kääfe viel kurgäschd kumme um sich met dem beschde gliehwain zu kuriere um wirrer gsund se wärre aach wenn de nachtwächter gsunge hat und die laid sollen schloofe gehe isch dann noch lang kää ruh die ärschd ärwähnung dadiad uf hän se er dausendjehrisches beschdehe gfaiert nailosse isch e gmeind im norde vun bade wirddebärsch neilosse isch vum julius schickard grind wore neilosse isch hektar groß un werd vun de onnere derfer altlosse hoggene reilinge un wogheisel umgewwe grod isch gunther hofmann biachamääschter vun nailosse de ord isch uf oregung vum wirddebärschiche amdspfleega julius schickard an de ostlich grenz vun losse seit altlosse an enere strosekreitzung grind wore de dem schickard am märz vum wirddebärschiche herzoch eberhard ludwig zugdeild fläch ware morge des erschde heisl war en meierhof mit enere wertschaft de gmarkung isch bei de grindung dem wirddebärschiche kloschter maulbrunn unnerschtanne un war unner de herrschafd vum hochschdifd schbaya des sich awwer net uf dauer durchsetze gekennt hot isch de alde nome lußhofe vum amd in neilosse geännerd wore in de badisch verwaldung war neilosse long in deil vum amd schwetzinge des isch ufglöst wore un hot dann zum greis monnem kert va de groß verkehrsendlaschdung sin de b un de b welle sich frier im ord gekreizt hen aussem ord glegt wore hot neilosse sei jährischs jubiläum gfeiert neilosse hot grod eiwuhner als neilosse gegrind wore isch hots domols faschd eiwuhner kat am end vum jahrhunnert hot neilosse schun mehr eiwuhner kat wie altlosse nachem zwädde weltkriech hot neilosse flichdling ufgnomme vorm zwädde weltkriech hen en neilosse faschd nur evangelische glebt ware en neilosse vun de mensche evangelisch ware mit immer noch de meischde evangelisch nachem zwädde weltkriech sin dann viel kadolische flichdling aussem oschde kumme hen die katdoligge en odeil vun kat heit gits in neilosse a viel kadolische de gmeinderot hot sitz un werd derekt va finf johr gwähld dezu kummd de biachamääschter als gmeinderotsvorsitzender noch de wahl vun isch di mandatsverdeilung so de biachamääschter werd in derekter wahl va acht johr gwähld biachamäächter seid em end vum zwädde weltkriech sin im dachgschoss vun de alde schul isch e turmuhremuseum des uhre vun drei jahrhunnerde zeischd im alde bohhof isch e heimadmuseum sunschd sin im alde bohhof noch als e paar ausschdelunge vun kinschdler in neilosse gits e gmeindebicherei un e grund un haupdschul mit enere werksrealschul sowie e frei christlich schul mit grund und realschul va die klene eiwuhner gits en kommunale en evangelische un en remisch kadolische kinnergarde neilosse hot e haldschdell an de boh vun karlsruh nach monnem sunschd fahre noch busse vun haidlbärsch nach schbaya un vun altlosse nach walldorf un seid neischdem a vum bohhof nach malsch neilosse ghert zum verkehrsverbund rhoi negga es git derekte verbinnungen iwwer de b karlsruh monnem un de b monnem lahr im norde verläfd a noch de a un im oschde die a karl friedrich may fäwrua in ernstthal mäz in radebeul bai dreesde waa än daidsche schrifdschdälla ääna vunde bekandschde un ärfolchraischsde iwwahaubd soi daitschi gsamdufflaach liehd irschndwo bai orra iwwa millione wäldwaid iwwa millione in iwwa schbrooche un ea is mid saine hohe moralische ooschbrisch un saine frühe kabidalismuskridik haid nuch akduell karl may kam aus biddäaarme vahäldnisse ea waares finfd vum väzeeh kinnä soi vaddä waa wewa soi mudda is heebamm worre mid zwää joa issa blind worr un ärschd wia finfe waa konndn än schbedzialisd haile im nowemba is soi ärschd gschichd vaeffndlischd worn ab wara fraia schrifdschdälla de grooße ärfolsch kam mid soine raiseärzählunge doch ärfolsch ärzoischd naid un soi naida waan aach soin unnagang die hän in soinere värgongehaid gwiehld un alles ans lischd gebrunge awwa värzäärd värlooche mid valoimdunge un booshaide gschbiggd un soo gemain un hinnahälldisch daßse daitschlonds lange zait määschtglesene schrifdschdella dodemid schließlisch zu dood gequäähld hän am mäz hodda soi ledschde driumpf gfaiad wia in wien inde iwwafillde sofiesääl än voadraach empor ins reich der edelmenschen ghalde hod uffm häämwesch hoddarä ärkäldung griehd die wu soi dorsch dän zores voahea gschwächde körba nimmi hod vägrafde gekännd am mäz issa gschdorwe de klää kall is om fraidach äm um uhr inde niedergasse nr schbäda in ernstthal gebore un glai om nägschde daach gedaafd worrn uf de nome carl friedrich may ea waa segs joa noo de äldere ian hochzaid es finfde kind vun schbäda värzeeh vun däne nain inde ärschde paa monad vaschdooawe sin koaz noode gebuad is där buu blind worn in iane große nod obwohl großäldan un kinna midgholfe hän hod s vorn un hinne ned gelongd sin die mays ä grooß risiko ingonge fär die mudda zua heabamm ausbilde zu losse hän se om april ia haus vakaafd un sin ins haus newwa de kärsch st trinitatis haus am markt umgezooche im häabschd winda is de kall ärfolschraich weja soine blindhaid opariad worrn un midde fewrua hod soi mudda ia halwjährisch ausbildung abgschlosse un om end vum monad ärfaahn doßs die zwäd hebammeschdell im ord griehd im märz is de karl noomol zua bhandlung weja soine blindhaid in dresdn gwesd vamudlich zua op noosorsche etc des wärd schpäda zu ääm vunde fixpungde in soim wärg blindhaid blindnhailung gaisdich blindhaid zwäämol hodm kall soi mudda midde gmää prozessiere gmißd weja iane hewammevagiedung mindschdleehn hods jo nuch ned gäwwe waila sich on die fraa vun soim vamieda rõõgmachd hen soll hodda schun noo zwää woche ä onna oõschdellung suche gemißd vum bis isa lehra an de fabrigschule vunde firma solbrig und claus in altchemnitz iwwa woihnachde faahda häm zu soine äldere un wärd am vahafd waila ä uhr gschdohle hawwe soll es urdähl laud uf segs woche hafd weje widarächdlich bnudzung vun främde sach die uua häda när färde unnarichd gelehnd griehd ned färse mid hääm znämme es maach falsch gwäsd soi die gelehnd uua mid häm z nämme jednfalls is des urdääl aasch umschdridde de kall hods ned när soi schdäll gekoschd sunnan aach die schõõs je wirra in soim beruf zu schaffe ea hod noohilf gäwwe un priwadunnarichd un hod ärzählunge gschriwwe un komponiad un deklamiad awwa de priwadunnarichd ism vabode worn un vom resd hodda ned leewe gekennd ärschd issa kriminalisiad donn indie kriminalidäd gedrängd worn noo zwää joa hoda sich ab midde ä vagandezaid gelaischd fär die sen weje diewschdahl bedruuch und hochstaawelei gsuchd un zu via joa ärwedshaus va uadääld hän ufm wech vun st egydien noo bräunsdorf am zunärem lokaltermin inde näh vun kuhschnappel zabrichda die eiserene bretze hondschelle un vaschwind ned waid awwa grindlisch ea mäschd in die noo ihm benand karl may höhle inde näh vun ernstthal inde nachd vum ufde dorchsuchd die bolizai die hohenstaina wälda schõõdaame bolizaimannschafde aus de umgewung schdaicha segzion vunde ärnschdhaler faiaweea om wärd die suuch wirrahold umsunschd doo hoda ärlewd wasa schbäda in soine bischa vazäähld om wädda zuufällisch in niederalgersdorf in beeme als londschdraicha vahafd un gäbd sich als albin wadenbach aus om wädda idendifiziad un am noo mittweida iwwaschdälld woa om middwoch äm fär soi zwädd vagandezaid via joa z zuchthaus griehd ää joa issa in isoliahafd schaffe duuda ärschd inde zigarreprodugdzion schbäda iwwanimmda minm onnare zamme die bischarai zaidwais issa im bläsakoa om samschdaach äm wädda ändlosse un schdehd fär zwää joa unna bolizaiufsichd noo soinäre ändlassung is de kall zu soinäre äldere noo ärnschdahl zuriggonge un hod wirra oogfonge zu schraiwe ärfolschraich de minschmaya hod oinischs vunäm gebrung un n als redagdea ingschdelld zitad daidsch so schildad may selwad soi schdellung die ää voahonne zaidschrifd loßda auslaafe voahonnenes madrial duuda sichde un ändsorsche viel orra beärwäde weenscha ea grind drai nai zaidschrifde all soi aischn manusgribde konna jezad vaeffndlische ea duud schraiwe uf daifl kumm raus un vadaild alles uf die drai magazine wos dääls unna soim nome ärschaind dääls unna synonym un mär konn haid noch ded sicha soi doß alles vunäm gerädd un bekannd is may schaffds wäglisch de minschmayavalaach zrädde än schlächde geruuch awwa muß blaiwe zwää bischlcha vun soim schund hodde minschmaya trodz alle waanunge baibhalde wailse so guud gonge sin ääns devun waa de venustempel sonäre aad exdra haamlosa sofdporno un schbäda hod sich erausgschdälld wie guud un wichdich es waa doß de may sich do färn ghalde un vun däm ding abgrade ghad hod saida redagdöa is mächde kall als zwische dreesde un ärnschdaal hie un hea in ärnschdaal schdehda unna uffsichd in dreesdn hodda ärschd äbbes zua unnamied donn ziehda inde valaach äämol wärda aus dreesde ausgwiese is awwa ä paa monad schbäda doch wirra dord wärd de valaach vum väfahre wejam venusdembl inghold ärhalde is uns ä akdenodiz geje may wärd vahondld in dem joa end aach die bolizaiuffsichd un im summa läanda soi schbäda fraa känne unnadesse willn de minschmaya feschda on de valaach binne un vasuchdn midde schweschda vun soi aischn fraa zu vabännle awwa wea liewe suuchd däm därf mär kää gschäfd õõbiede may hod gekindichd im ärschde joa griehda nain ärzählunge bezahld ea korreschpondiad mid peter rosegger om machda vun dresde noo niederwürschnitz und schdelld als ein wirklicher geheimer unnasuchunge zua uasache vum tod vun emil pollmer soine emma ian großongl an affäre stollberg ohne doßa omdshandlunge voanämme duud trodzdäm wärda geje rächd un gsedz mid drai woche hafd bschdroofd om griehd may än brief vum valaach pustet pustet bied õõ alles was may je schraiwe duud soford zu kaafe un ea zahld propmd wie sunschd känna geschdan es manuschgripd abgschigd is morsche es geld do rund zwanzich joa long ärschaine dord die raiseärzählunge om is in hohenstein die kärchlisch drauung vun emma pollmer und karl may die schdandesamdlich is drai woche devoa gewäsd ned viel schbäda hoda wirra kontagd mim minchmaya däms eeglisch dräggisch gehd un vaschbrichdäm ä paa kolportaascheromane es därfd kää word geännad wärn un noo exemplare gräächda ä foini gradifikadzion un alle rächde dääde an ihn zuriggfalle bis lieferda finf romane mid es mehrschd iwwa saide wann de minschmaya dä vadrooch inghalde häd wär may än vielfache millionär worrn awwa allääns es waldreesje is bis iwwa mol noogedrugd worrn ohne daß may es manuschgribd zuriggriehd häd un ohne doßa all die viele gradifikadzione griehd häd des waa schbäda donn aach onlaß fär ä gonzi wäll vun prozässe aach mim joseph kürschner hod may ä reeschi koreschpndenz gfiad un eeweso mid däm soim chäf de joseph kürschner hod sellemols die zaidschrifd vom fels zum meer bedroid äm valescha willem schpeemann de gonz groß dorchbruch is awwa kumme wie de jung valescha fehsefäld äm kall oogebode hod all soi raiseärzählunge in bischan zu bringe jezad hod karl may es ärsch mol wägglisch finanziell sischahaid un sogaa beriehmdhaid kennegläand un ea hod sich när allzugäan als waida un diefa in soi shatterhand legend oischbinne un noidrigge geloßd uffm gipl hoda in satan un ischariot de ich ärzähla in amerika old shatterhand in dreesde de dr karl may un in afrika de kara ben nemsi soi geloßd un hod als dr karl may in dreesde bsuch griehd vum winnetou där wuen im gsangsvaoi ufgsuchd un sich daidsche lieda ooghead hod ea doßa midäm noo afrika gong is ufm gipfl vun soinere shatterhand legend hodä may als dogda in soinerä villa shatterhand in radeboil ghogd hod oosichdskaade vadääld mim fodo vum kara ben nemsi un vum old shatterhand un hod behaabd ea häd jedi rais selwad unnanumm wär selwad on jedm schaubladz gwäsd un hädd alles so wie gschriwwe selwad ärleewd un ea dääd orra mea schbrooche schbräche nadialisch hänem soi lesa des alles ufs word geglaabd nadialisch wida bessa wisse womma ääna vazähld ea dääd orra mea schbrooche schbräche donn konn isch noch midde ohre schnaggle un ä null schdraiche un mär denge doßs hald schbroochschenies gäbd womma awwa ääna vakliggere will ea wär in joa joa uf raise gwäßd un häd aach noch zaid gfunne mea zu schraiwe als wie än onnare in joa donn glaab ichm des ufs word un wääß genau doßa än außaordndlische schnellschraiwa is un all soi raise in köapalischa abwesnhaid dorschgfiad hod un wonna mär schbäda vazähld des wäa när symbolisch gmäänd gwäsd donn saan isch zu mär selwad siehschde buu des hoschde glai rischdisch vaschdonne vunde minschmaya widfraa vasuuchde may vageewlich ä abreschnung zu grieje may gehd uf raise ea mächd dorch gonz daitschlond un eesdraisch im summa is karl may fär ä paa woche inde palz mächda mid jezad joa es ärsch mol noo afrika un in n nahe oschde wia am grad in luxor is un noo thebe mächd ärschaind inde forngforda zaidung än ärschde hedzardiggl gejen waidere ardiggl folche fehsenfeld un rischard plon schraiwe gejedaaschdellunge vum schlaad die pälza zaidung schbaya zurigg folche vun karl may und seine kritiker waidere folche folche am sonntag äm mäz brichd karl may zu soinäre ärschd groß oriendrais uf abfahd in dresde um uha ookunfd in frongfoad um uha iwwanachtung im hodel continental middebai ehepaa may un ehepaa plöhn am gehds waida noo fraibursch om vun dord noo lugano may is uf raise ned ufde fluchd vun genua vun wo soi beglaida longsom zuriggfahre raisd may gemiedlisch iwwa rom neapel messina catania gehds gemächlisch noo port said ägypten ismailija kairo gizeh siut luxor theben schellal fokani assuan vun do duuda än offne brief ondie pälza zaidung schraiwe die haimadlische gwerele hän n inghold zurigg gehds iwwa kairo un iwwa bairud ins hl lond haifa nazareth see genezareth kloster tiberias jaffa jerusalem woa drai woche blaiwe duud port said suez aden un eridrea sin soi negschd schdazione eh daßa uf ceylon mächd un waida noo malaysia un bis noo padang uf sumadra un dord griehda die griese kulduaschock saan die ääne kulduashock un de ärja määne die onnan ich mään des waa de ärscha mid dänne bleede oogriffe in soinere abwesnhaid falsches esse un die allgemoini ärschäppung noode onschdrängung vun sonärre longi rais immahie faschd um de halwe globus erum un des aach noch im zigzag un enuf un enunna was dän oogäblische kulduaschock oogehd do konn mär haid joa noo soim dood un joa noo dorsch die wiesd noch dausndfach bschdäädichd finne wasa sellmols gschriwwe hod sin die vahäldnisse in kuadistan haid noch vielfach wie vun ihm geschildad siehd un liesd mär haid nuch berichde die wu ihn bschdädche duun wohea also may bschdelld emma noo kairo faahd noo zwää woche zurigg un find ään monad schbäda on whoinachde soi fraa un plöns in arenzano emma mid unnalaibsbschweade un rischaad grong ärschd noom väddl joa gehds zamme iwwa pisa rom un neabl bis zude pyramiede un donn in hl lond im summa machnse noo damaskus un iwwa leswos istanbul un athen no korfu un gemächlich dorch idalie iwwa die alpe bisse ende juli wirra dhääm sinn fedor mamroth duud im juni un juli ä paa glosse geje karl may un soi schäddahänlegänd schraiwe die wu in däm sadz gipfle wonna dehääm gewäßd wäa un in ruh häd iwwaleje gekänn hädde kall sischa glai iwwalechda un ruhisch geandword gugg owwe so awwa waara in indonesie un allääns dehääm hod unnadesse de cardauns des ufgegriff un sich vunärem bewunnara inde häadeschde geechna vun karl may vawonnld ea waa än längschd iwwaholdes kulduakampfossil un bigodd bis zum abwinge schließlisch kam am noch de rudolf lebius dezu dea awwa när ääfach än kriminelle waa ea wolld än daaleje ärprässe un hod aus rache wailas ned griehd hod äm may soi voaschdroofe publik gemächd un oogeraischad mid lieje un valoimdunge vabunne waan die all dorsch die minschmayaklaache noodäma all die viele joa als wirra geduldisch gewaad un doch kää abräschnung griehd hod hodde kall schließlisch klaache gemißd in drai inschdanze hodda gewunne un donn hodda de schadnsärsadz noch egschdra inklaache gemißd ändgeje däm vadrooch hodde minschmaya un schbäda soi widfraa es ärschd waa schlimm wail raißarisch formuliade liweszeene ingebaud worrn sin die wu noom sellmolische ämpinde uumoralisch waan awwa die ufflooch gschdaichad hän haid dääd mär driwwa lache awwa fär de cardauns waa schun de voawuaf grund genuuch ohnerän zu briefe än may geeschna zu wärrn un die onnan pungde hände kall als raische monn ärschaine geloßd un so de lebius ufn plan geruuf all des hod nadialisch waidarunge mid sisch gebrung wie än gonze raddeschwonz vun prozesse weje belaidschung un valeumdung moinaid etc un äm kall die ledschde kräfd geraubd im hinnagrund hod aach doo de minschmaya gschdonn där hod sich schun vun oofang oo ans emma gmächd fär iwwas emma e kall zum schraiwe zu bewesche fär soin valaach zu redde es emma hod sich donn midde minschmayarin oogfroind un des waa bai de valaachsprozesse aa ned grad hilfraisch jednfalls waa des zärwirfnis so nimmi ufzhalde dezukumme is aach noch äm kall soi geännad oischdellung gonz aus de bahn geworf dorsch die viele oogriff uf ihn un soi wärg un ie ärkenndnis doßa de nahe oschde noch vielzu oiropäisch gsien hod issa offesichdlisch zur ärkenndnis kumme er mißd jezad budda bai die fisch gäwwe un volle voraus diregd ufs ziel zuhalde jezad hodda när noch allegorisch gschriwwe hod awwa genialawaise dodebai soin schdil un soin schre raiseärzählunge baibehalde so is im raisch vum silwaleb de leesa schun dief im dridde un ofd im vädde kabiddl vum dridde bond eh daßa märd daß sisch die figure weesnmäßisch g ännad hän un soin winnetou iv komma grad lese als wi wann sich gaanix geännad häd schließlisch waa winnetous tod in winnetou iii schun deamaase allegorisch doß des iwwahaabd när noch än klääne schridd waa soin ledschde gonz große triumph hodde kall mid faschd joa gfaiad wia am mäz uf oiladung vum akademische vabond fär lideradua un musik in wien inde haillos iwwafillde sophiesääl soin voadraach ghalde hod empoa ins raisch vum edlmensch obwohl daßa dorsch dän ärscha mid däm oigflaischde varääda valoimda ärprässa un frienazi lebius schdarg gschwächd waa un aach graad ärsch ä vaschläbdi ärkäldung iwwaschdonne gahd hod hoda sich därr raiseschdrapazn unnzooche is donn awwa ää woch schbäda om mäz onnäre bronchidis mid aademnot gschdorwe herzparalyse acute bronchitis asthma im may grabmal im friedhof radebeul oschd issa baigsedzd worn es friewärg is alles wasa voa gschriwe hod soi komposidzione fär die lyra soi haimad un dorfgschichde soi humoreske soi hisdorisch schwänk vum dessaua nadurphilosophie un teschnig ärschde raisevazählunge vieldevun is haid in anthologie donn sin die kolbordascheromane kumme iwwa zwäänehalwdausnd saide je än jede un paralell dezu hodda färde puschdedvalaach schun on soine raisevazählunge gschriwwe bischa sin schbeda baim fehsefeld do draus worn finfe devun sin schbädwärg es mehrschd is vielfach iwwaärwed un dääl aasch vahunzd un ändschdälld worrn es beschd wo mär haid grien konn is die hka hisdorisch kridisch ausgab iwwas km museum in radebeul villa shatterhand un des was iwwa die kmg karl may gesellschaft zu hawwe is karl may hod des schõõre raiseärzäählunge zu näre voa un nõõhea nie ärraischde schbidze gfiad als diefglaibische grisd hodda in uunachahmlischa waise un mid missionarischem aifa soi hochi moralisch eedische iwwazaischung in soi bischa oifließe geloßd schbannende owendaia un kämbfe uf leewe un dood gemischd mid nägschdeliewe un värgeewung faindedsschonung un mindahaideschudz bilde die faszinierende melõõsch die soi leesa so liewe karl may hod die palz geliebd unde pälza woi gschäzd midde familie vum kommäzierad seyler in daisem hoddarä ängi fraindschafd ghalde on soi besuche ärinnad haid nuch än gedägschdoi am zaun vum haidsche woiguud menger krug am ordsausgong vun daisem ande schdrooß noo mußbach die willa waa voabild färes haus vum uschda in im raisch vum silwaleeb im reiche des silbernen löwen pärsoon leewe un wärg vun karl may wärrn said iam bschdeje vun de kmg karl may gesellschaft ärforsch alle dengbare unnalaache un noch ä paa mea vun un iwwa may sin in ääm vunde km musee voa allem radebeul un ernschdahl orra inde händ vunde kmg orra ääm vun iane midglieda orra dänne ian bekannde publikadzione sin die hka hisdorisch kridisch ausgab midde originaltexde vun km iane joabicha jb middäälunge mi un sonnahäfd so viel devun is online vafiechbaa es karl may wiki kmw vunde jenny florstedt hod sich die ufgab gschdelld es gsamde wisse um un iwwa km un soin wärg im wiki zu sammle sordiere un vanedze dodraus folchd diregd daß baide rechersch es wiki imma die ärschd wahl waa gfolchd vun primär un sekundärlideradur kannel isch ä klänni schdadt im südoschte vunde palz in kannel wohnen laid kannel lichd am nerdliche rand vum bääwald umgfehr kilomeder vun de franzeesische grenz un edwa kilomeder vom rhei weg die poschtlaidzahl vun kannel ist die telefonvorwahl frieher war kannel ä stroosedorf wie ma se in de siedpalz ganz ofd finne kann inzwische isch die schdadt awwer ach in die brääd gewachse bis in die midd vom zwanzigdschde johrhunner hot s nur die schdadtdääle owwerkannel im weschde middelkannel in de midd un unnerkannel im oschde gäwwe kurz vorrem zwädde weldkriech hänn se dann im siede d siedlung als neie schdadtdääl gebaud seid de kriech rum isch sinn dann ä paar neibaugebiede dezukumme näwer de eischendliche schdadt gäbt s noch die ordsdääle minnerschlache uff hochdeitsch minderslachen und heefe uff hochdeitsch höfen said hot kannel s schdadtrechd burchemääschder isch said de tielebörscher gindher uff hochdeitsch günter tielebörger vun de spd die freiwillisch feierwehr obba is än deil vun de feierwehr vun de schdad ludwichshafe am roi sie is äni von drei freiwillische feierwehre in ludwichshafe un beschded im moment aus sechs fahrzeische un etwa dreisisch männer und fraae ääns vun denne fahrzeische is än lkw fer dekontamination bei großschadenslache der vom bund gestellt werd die freiwillische feierwehr obba hot newem brandschutz de technische hilfe un de dekontamination aach die versorschung mit esse und drinke bei äm gößere oisatz als uffgab des geräädehaus vun de freiwillisch feierwehr obba is mit de wache vun de berufsfeierwehr uffm gelände von de wache unnergebrocht de hemshof isch de äldschd schtadtdail vun ludwichshafe unn kehrd zum ordsbezirg nerdlische inneschdadt er war erschd än bauernhof un do in de näh war die rhaischandz schbäder ware nur schdroße die behlschdroß die korze schdroß die hemshofschdroß un die fabrikschdroß nerdlisch vun hemshof liegd die anilin im hemshof wohne lait uff km² er hot dodemid ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² de hemshof hot ä auslännerodail vun die maischde migrande kumme aus de tirkai italie unn dem ehemolische jugoslawie bis zur schdadtgrindung vun luddwischshafe im johr is de hemshof en bauernhof uff de gemargung vun fränsm gewessd uff de haidische gemargung vum hemshof henn sisch aa de ganderhof de rohrlacha hof unn de gräfenaua hof befunne bis hot sisch de hemshof zu em schdadtdääl vun luddwischshafe endwiggeld unn is zu em wohngebied fer die arwaider vun de anilin worre said de er johr siedle sisch im hemshof bevorzuchd auslänner õõ de reschissör hermann basler hot ab de erschde daitsche weschdern in luddwischshafe gedrehd als schdadischde hot er midglieda vum adledeklub hemshof genumme die hot mer desweege aa hemshof indiåner genennd im hemshof gebbds es prinzregende theada unn die hemshofschachdel welle baide schdigga uff pälzisch ufführe die hemshof friedel welle die lait midd ihre derwe lieder unnerhalde hot hot longe zaid im hemshof gewuhnd de reschissör wilhelm dieterle is im hemshof gebore worre querschbach amtlich queidersbach is e ordsgemää im londkrääs lautre in de palz sie kehrd de verbondsgemää lautre õõ unn iss e schdaadlisch onerkannder lufdkurord hieronymus bock tragus gnennt soll do gebohr wärr sinn de jetzische bürjermääschter is de ralph simbgen vun de cdu die gemää lieschd km siedwesdlisch vun lautre in enem nadierlische wiesedaal im biosphärereservad nadurpark pälzer wald knapp zwee driddl vun de ha umfassende gemargung iss bewalded dorsch querschbach fließd de glaischnamische bach weller aa als schdääalb bezaischned werd nachbargemainde sinn lautre bann wäselberch unn linne querschbach iss es erschde mol im johr urkundlisch erwähnd wärr kaiser otto ii hot do saim vasalle biso lond am quideresbach geschengd de gemää rat in querschbach besteht aus ratsmitglieder wu bei de kommunalwahl am mai in enner personalisierde vehältniswahl gewählt wärr sinn unn mit m ehreamtliche ortsbürjermääschder als vorsitzendärr die sitzvedäälung im gemää rat querschbach verfiegd iwwer e guudi infraschdruggdur querschbach leit an de in nord sied rischdung vun londschduul noch schdääalbe verlaafende londschdrooß es leit kilomeder weschdlich vun de vun lautre noch waldfischbach bojalwe verlaafende bunnesschdrooß kilomeder vun de a unn kilomeder siedlisch vun de a die nächsschd db bahnheef befinne sisch in lautre unn londschduul said gebts im alde schulhaus wu hait aa rothaus is des museum sigginger häh zur gschischt vun de region di querschbacher kerwe wärd immer am dridde ogdowerwocheend gfaiad im auguschd find e dorffescht schdadd s gebt e fronlaischnomsfescht un im advent e andoniusmarkt kiere dt kirn is e schdadt mid rund oiwuhnern im londkrääs kraiznach im hunsrick litzlsoon wo es kierer bier herkimmt kiere iss sidz vun de verbondsgemää kiere lond awwa kehrd selwa nedd dezu unn iss verbondsfrai die londschafd werd vun de dief oigeschniddene däler vum hahnebach unn de nahe geprägd die talsohle sinn zum greeschde dail dischd besiedeld die schdaile häng ubebaud unn bewalded an mansche schdelle raage quarzidfelse aus de baime hervor bsunnerschd markond sinn die owwerhauser felse de kallefels unn die wehefelse nerdlisch vun de schdadt die inneschdadt werd vum im hunsrick endhubbsende hahnebach dorschflosse weller wennich schbäda in die nahe minded schdadtbildprägend iss de schdoibruch weller sisch nerdlisch vun de inneschadt bis zur nerdlische schdadtgrenz erschdreggd di gemaagung reischt vun bis m heh i nhn kiere iss des erschdemol im johr erwähnd worre de schinderhannes hot in der geschend sein uwese getriwwe iss er in kiere oigeschberrd worre konnd sisch awwa befraie de schdadtrad beschdehd aus radsmidgliedan welle bai de kommunalwahl am juni gewähld worre sinn sidzveatailung im gewählde schdadtrad kiere hot als schdadt des leders in gonz daitschlond beriemdhait erlongd vun de ehemolische lederfabrigge sinn hait maischdens nur die firmesidz gebliwwe bekonnd iss kiere außadem fer des kierer pils welles in kiere gebraud werd greeschder arwaidgewwa iss die simona ag de tourismus hot in de ledschde johr an bedaidung zugenumme di lokale mundaat werd als kierer platt bezeischent di gemeinhie agzebtierde schbroochgrenz zwische de rhei un de moselfränggische dialegde di sogenannde das dat linje läft umiddelbaa wesdlich vun kiere dursch doher find ma edlische iwwergangsmerkmole in da änzische schbroochwisseschafdlische monografie iwwer di kierer mundaat wedd se weje da das dat linje un annare phonedische merkmole z b eme iwwerwiege vun monophtong gejeniwwer diphtong zum rheifränggische gereschent da audor vun ere vergleischende daaschdellung kummt dageje soinerseids weje da quantitative entwicklung der vocale zum schluß daß di mundaat zum moselfränggische ghert da dialegd ghert zum hunsriggische morlautre amtlich morlautern is e dorf wo im norde vun lautre laid die morlautrer hon sellemols geh die oigemändung geschdimmt hat awwer nix geholf jetzt is morlautre e stadtdäl vun lautre unn hat ca oiwohner morlautre is erschdmols um es johr urkundlisch erwähnt worr de enkel vum barbarossa friedrich ii hat beschribb dass morlautre zum kloschder vun otterbersch gehere deet bei morlautre in de gemarkung berje hats om und november e graisslichi schlacht gebb franzose hänn sich mit preiße unn sachse gekloppt des war kä schäni sach des hat a so monchem morlautrer es läwe gekoschd desdeweh hat mer de schlachteturm gebaut der erinnert on die schlacht un is haid es wahrzeische vun morlautre es hegschde feschd im dorf is die morlautrer kerwe des werd immer om wocheend vum letschde sunndach im auguschd gefeiert do kumme alle morlautrer aus de gonz welt in ehr dorf serick unn feiern dass die schwart kracht es gäbbt a noch rischdische staussborsch e kerwestrauss unn de kerweparre halt sunndags die kerweredd kerwemondags werd in morlautre so gut wie nix geschafft do sinn nämlich alle lait uffem frihschobbe dienschdags iss es gejammere gross do werd die kerwe wonn s dungel werd begrab baure gäbbts laider nur noch im neweerwerb es gäbt awwer viele kläne unn middelstännische betriewe unner onnerem e apothek audohaus bäckereie baurelade doktore heizungsbauer frisere metzjerei modellbau physiotherapeude polschderei schlosser stämetz schparkassefiliale etc morlautre hat werdschafte unn e hotel des is eischentlich e bissje wännisch fer so viel dorschdische lait jedes dorf jeder ort in de palz hat soi utz noame weg die morlautrer sinn die hewwelritscher weil se owwe uffem hewwel wohne unn im summer gern de hewwel runner uff die wesch rutschen nennt mer se die hewwelritscher altlosse amtlich altlußheim isch ä gmeind im norde vun bade wirrdebärsch un kert zum rhoi negga greis de erscht zahle vun de altlossema eiwuhner sin vun domols hot altlosse eiwuhner kat nachem zwädde weltkriech hot altlosse ä paar flichtling aussem oschde ufgnumme mumendan hot altlosse eiwuhner nachem westphälische friede ware de meischde eiwuhner evangelisch gwesst ware immer noch evangelisch nachem zwädde weltkriech sin dann a katholische flichtling aussem oschde kumme bis isch deswege der odeil vun de katholike uf stiegge de gmeinde isch mit hoggene nailosse un reilinge in änere verwaldungsgmeinschaft de gmeinderot werd alle fünf johr gwähld der hot mitglieder un de biachamääschter als vorsitzender bei de wahl hots des ergebnis gewwe de bojamääschda werd alle acht johr derekt gwählt seid isch hartmut beck bojamääschda in altlosse gibts des museum autovision mit ä große sammlung vun audos modorräder un fahrräder vun nsu dann gibts des schnuteputzers friseurmuseum vum friseurmeschder willi dörr altlosse hot de albert schweitzer grund un haubtschul mit enere werksrealschul de schul isch johr ald wore seid nowember gibts a noch de markus schul realschul des isch ä frei christlich schul altlosse liescht an de bundesstroß b sunscht verläft im norde noch de a do gibts buslinie nach haidlbärsch schbaya walldorf wogheisel un owwerhause rhoihause korz vor de rhoibrick isch de alde bohhof wu friher an de streck haidlbärsch schbaya gleje isch altlosse kert zum tarifgebied vum verkehrsverbund rhoi neggar ich bin e pälzer bu is de titl vun em waid värbraidede pälza volkslied die woikehlscha häns gsunge die anonyme giddarischde häns im programm im viele ärdär gäbds uuzählisch variande de pwv hods uf ääner vun soinäre saide un de frank petersen hod de tidl fär ääns vun soi lieda iwwanumm därfd wohl die soi in schbaija hoddma frija s lied isch binen eschde schbaima bu uff schbaimarisch gsunge wus onschdadd pälzer bu pälzerisch pälzer un pälzer dialekt donn schbaima bu schbaimarisch schbaima un schbaima dialegd heese dud dodezu gäbds außsa de melodie vunde woikehlscha un vunde giddarischde nuch weenschns zwää annere wu mär allewei ufde kärwe heere konn ofd grad wann sich zwää indie woll griehe wann dann die umschdejende losleje mid ai du bangert ai du scheeler ai du rindvieh du kamel falle die kondrahende mehrschdns mid oi und die hännel wärre baiäm naie schobbe orra baiäm schobbe naie baigelehd maikammer aa maikomma is e ordsgemä un an woi un erholungsord im sidweschde vun daitschlond in de palz sidlich vun naischdad on de woistroß uff äner he von bis m am fuss vun de kalmit des is die hegschd erhebung vum pälzerwald m gelesche lischt maikammer in äner vun rewe umgäwene landschafd wechem milde klima waxen do newer de rewe exodische frichte wie kiwi zidrone manlle un keschde gemäneradt de gemäneradt vun maikammer beschdedt aus radsmidglieder die sin bai de wahle am juni gewäldt worre un dem ehreamdliche ordsbürgermaischder als vorsitzender s wabbe häst in schwaz e goldenes gemargungszaiche in form vun ämme schdaichende pfail der in emme kraiz ended des wabbe is vun emme bayerische raichsstatthalder genämichd worre un ged uff a siechel vun zurig die alschderweilerer kabell mit dem maikammerer alda un äme schpädgodische triptychon s aldabild zäld zu dene wenische noch erhaldene baischbiele vun godischer dafelmolerai in de palz so um ferdisch gemachd is er a werdvolles zaichnis vun oberrhainischer molerai donn gibt s noch de efinder vum klabbare meder der hod jetzd a denkmol näwer hisdorischem hod maikammer noch a behaizdes fraibad un a rieserudsch a open air hal mid vier tennisplädz kunschdrase mid quardzsond un vier squasch kurts waidere spordliche hailigds die nai gebaud kalmithall un de kunschdrase uff dem de tus maikammer fußball schbield audobohnoschluß edekowwe zu de a in de näh mid direkde uff un abfahrde in richdung karlsruh gälfiesler bzw ludwigshafe monnem in maikammer is ach die verbondegemändeverwaldung di verbondsgemä beschded aus maikammer käwweiler und made die mademer sachen mäkäm und häßd st maiweiler en haus is en gebäude wu feschd an ennrer stell stehd maischdens is des uffm land awwer es kann ach monschemol uffm wasser gebaut werre normalerwais hot en haus mindeschdens vier ausewänd un is quadradisch es kann awer ach mehrner oder wenischer wänd hawwe die vier wänd stehn uff rem fundament damit se nid umfalln en haus ohne fundament is e hütt haiser im wasser stehn net uff em fundament die stehn uff stelze uff de wänd is en dach des schützt des innere vum haus vum reesche im haus drin is dann en raam maischdens ham haiser awer ach im innern wänd dann is es unnerdäält in raime im fundament kann ma ach en raum nai grawe des nennt mer keller wenn mer mehrere räum üwwerainander durch enre decke trennd dann hot ma mehrere etasche frieher wurden haiser maischdens aus holz schdää unn mörtel gebaat des gibds hait ach noch awer dodezu kimmen haitzudaach noch haiser aus bedong un schdahl haiser wu aus em holzgerischd bestehe wu mer zwischedrin merdel naigeklatscht hot sin in de palz besunnerschd beliebd die haisen fachwerkhaus domit mer in en haus noilaafe kann hat s e dier des is en loch in de außewand wu en mensch durchbast dodezu gibt s ach noch fenschder en fenschder is ned zum durchlaafe sonnern zum durchgugge un domit lischd ins innre vum haus kimmt haiser ham die vaschiedensde funkzione die maischde haiser sin zum wohne un leewe da do schlofd ma drin machd esse un dud sai soche drin uffbewahre in haisern konn ma awwer ach zum baisbiel es gibd ach haiser die sin durch ihr aussehe vun enrem normale haus verschiede hütte sin maischdens klääne haiser ohne en fundament burge sin haiser mid besonnerschd dicki wänd domit die kenner zerschießd schlesser sin haiser die besonnerschd groß un schää sin domit der wu drin wohnd schä protze kann halle sin haiser mit nur enrem raam der is dadefier awwer besonnerschd groß hochhaiser sin wie de nome schun saad besonners hooi haiser wu sisch mehrere etasche üwwerenanner staple en turm is ä bissle so wie en hochhaus awwer maischdens sacht ma des zu äldere baude keschde sin die frischd vum keschdebaam die fronzoose hääßnse marrons un die daitsche marone die soi schädze die keschde als bsunnärschde delikadess un des is kää wunna wamma bedenkd daßse aach die beschde trifflsucha sin keschde sin die ideale bailache zu wild in frongraisch un in unsa palz gäbds se gereesch an jedi ägg in tirol wärnse gradso gschädzd wie uff majka ausde oodküsin sinse nimmi wäschzudenge un flambiad uf muudeschogolad zahlsch logga draischdällisch bedrääsch fär zwää gawwle fär via pärsoone die raischaldichsde rezebdesammlung awwa hod die palz keschdepüree un keschdehonisch keschde geröschd un gekochd gemahle un gegrilld geroischad un als supp als kuche un als flammkuche in dorde un als pannekuche sießsaua ora mid därflääsch als suppeoilaach ora als gflijlfillung käschdebrod ora keschdenudle käschdeöl un käschdeliköja es därfd wohl ned viel gäwwe wasn pälza ned aus ora mid keschde mache konn als keschdegemies kummese in jerem härbschd dausndfach uff pälza disch unes folschnde rezebd is när ääns vun viele awwa aach ääns vun de belibdeschde s erschd missener in de wald un keschde sammle gehe awwer die richdiche also esskaschdanie die keschde dehäm dann mid emme schbize messer kreizweis oischneide un in salzwasser minudde koche donoch kald abschregge un soford schäle die keschde donoch minudde in budder schmore l fläschbrieh un l mid äme teeleffel mäl gemischde shne zugewwe un minudde leichd koche losse dodenoch mit salz und päffer abschmegge dodezu basst gud wild odder end in de palz macht mär aach rodgraud un brodworschd dezu bade wirddeberg is des vun de bevelkerung unn fläsch her drittgreeschd bundesland von daitschlond die haubdschdadt unn greeschd schdadt is schduggad gefolgd vun kallsruh mannem unn fraibursch es hot am milljone oiwuhner g habt unn ä fläsch vun km² dodemit leewe u gfär lait uff eem km² entschdanne is bade wirrddebärsch dorsch die verainischung vun de länner wirddeberg bade bade unn wirddeberg hohezollern im johr folchende daile vum ländle gehöre zur medropolregion rhoi negga und zur ehemalische kurpalz bade wirddeberg liechd im siedweschde vun daitschlond im weschde bild de rhoi ä nadierlischi grenz zu frongraisch im siede grenzd bade wirddeberg an die schwaiz die bunnäslänner rhoilond palz hesse unn baiern grenze an bade wirddeberg im weschde iss des lond vun sied noch nord vun de owwerrhainische diefewene dorschzoche im siede lieschd des voralbelond welles sisch vun de schwaizer grenz zu de donau erschdreggd nerdlisch devu schließd sisch im oschde die schwäbische alb unn im weschde de schaddzwald õõ der sisch in de sied unn nordschaddzwald drennd nerdlisch vum schwaddzwald lieschd des kraischgau en hiechllond zwische dem schwaddzwald unn dem odewald weller des nerdlischsde gebirge in bade wirddebärsch iss esdlisch vum kraischgau liechd die hoheloher ewene aus de praißische hohezollanlänna unde raischslänna bade un wirddbärsch sin noom griesch inde ameriganische besadsungszon wirrtebärsch bade un inde fronzesische besadzungszon bade unn wirddebärsch hohezollan gschaffe worn in folsche hod die birschlisch konserwadive bvelscharungsmeahaid inde wahle alsfodd ä cdu gfiade regiarung ärmeschlischd un die rechdsradiekale hän voa de nainzischa knabb un inde nainzischa iwwa griehd ärschd isses noo däm arschde schduagadd eklaa zunärre radikale zäsua kumme die cdu is uf gfalle die fdp uf die spd uf dodefia hän die griene mid drijumfiad un schdelle saiddäm de ärschde griene minischdabräsidend winfried kretschmann de jetzische minischdapräsidend iss winfried kretschmann vun de griene des is aa bundeswaid de ärschd griien minischdapräsidend bade wirddebärsch iss birgerlisch konservadiv geprägd die cdu unn fdp erziele ofd verhäldnismäßisch viel schdimme die spd dagege is wennischa schdarg unn die wahlergebnisse vun derre liege unnerm bunnesdorschschnidd bade wirddebärsch iss eeni vun de wärdschafdsschdärgschde regione in europa vor allem im beraisch vun de induschdrielle hochinduschdrie unn forschung unn endwigglung gild des lond als innovadivschde region vun de eu des is awwa ä aldi dradizion die ärschd näähmaschien is bai nachd un newl iwwa de negga gschaffd worn de benz hod do soi modorkudsch gschaffe un däm soi fraa waa die ärschd audofahrarin bade wirddebärsch hot en bip vun die eu nur unn daitschlond midd hot bade wirddebärsch noch baian die zweedniedrigschd arwaidslosekwod in daitschlond un bayan hod prozendual viel mea londwärdschafd wus eh weenscha awwaidslose gäbd im siede unn in de midd werre alemannische schbraachvariedäde gebabbeld schwäwisch nieder un hochalemannisch um kallsruh unn hailbronn werd siedfränggisch geredd um monnem unn haidlbärsch werd die kurpälzische variedäd vum pälzische dialegd geschwädzd im nordosde gehe di dialegde ins ostfränggische iwwer hiwwe wie driwwe is en zaidung fer pälzer in ameriga mer häßd se aa pennsylvanisch deitsche die zaidung erschaind said zweemol im johr mid enere ufflach vun schdigg dod vu weren nainzisch brozend noch ameriga g schigd zwee brozend noch kanada un de reschd blaibd in daidschlond rausgewe werd die zaidung vum briwadaschiv pennsilvanischdaidschi lidaradua in owarlm unde schrifdlaida is de dr michael werner said hods a ä indanedoag bod fas pennsylvanisch deitsche wu im dialeggd g schriwe werd un im joa vun u gfea laid oag gligd worre isch do hods unaonarem a n onlain schbrochkuas vun de laid wu sisch des oaguggen kummen fuchzisch brozend ausde usa un zwee brozend aus kanada de reschd vunde b sucha kumen iwawischend aus daitschlond un ä paa a aus eesdaraisch unde schwaiz said valaid die pennsilvanisch daidsch zaidung z soamme midde kutztown university unem feadagrais mundaaddaach bockrem in jedem joa im okdoba in bockrem an de woischdrooß baim pelsische mundaaddischdaweddschraid än brais fade beschde pennsilvanisch daidsche tegschd wuma d voa im juli baim kutztown foagfeschdiwel baide pennsylvania german dialect writers presentation voagschdeld k habd hod braisdrächa schlabbe sind des wu mär on die fieß duud schlabbe is e begriff der aus bärmesens kommt des is nämlich im johr nochm dod vum londgraf ludwisch ix enstonn als die bärmesensa garnison ufgeleest worr is aus de nod raus hon die ehmalische grenadier aus uniformreschde sogenonnte schlabbe gemach denne ihr fraue sin in die gonz welt gong um die schlabbe donn se verkaafe mit de zait is donn e großi schuhinduschdrie in bärmesens enstonn die maischde schuh derer zait sin in de schuhstad bärmesens geferdischt wor die stadt in de palz hat als die schuhmetropole iwwahaupt gestonn ah hait gebts noch viele unnanähme die schuh produziere aus dere geschicht raus faiert de bärmesensa hait noch es berühmte schlabbefligga feschd de bärmesensa on sich werrd ah hait noch als e schlabbefligga bezaischned ausademm konn ma sich ah schäh iwwa die schuhinduschdrie infomiere wonn ma se baischbiel es schuhmaschienemuseeum in bärmesens odda es schuhmuseeum in hääschde besucht die alt schuhfabrik rhoiberscher dient hait zum baischbiel als großes zentrum fer zb ärzd es dynamikum fitness schdudio und reschderohs merzalwe amtlich merzalben is e ortsgemä vun de verbondsgemä rodalwe im londkräs siedweschtpalz in rhòlond palz daitschlond mit inwohner nachbarorte sin lääme wiljertswisse minschweiler an de rodalb clause un exklave von annweiler am trifels die nägschdgreeßer schdadt is bärmesens merzalwe lait im pälzerwald is km² groß un m iwwer nn durch de ort fließd e bach die merzalb verkehrsòbindung besteht durch die l merzalwe is es erschde mool urkundlich erwähnt wor in dere urkund sin em friedrich iii von leiningen bei einer uffdälung vum domolische castrum grebinsteindie die dörfer merichisalbin rothalbin und eiswilre zugeschbroch wor die inwohner vun merzalwe wern a als neecher bezeichend was doher komme soll das de parrer mol vor de versammelt gemää gesad han soll ihr seid doch alles neecher de gemännerot in merzalwe bestehd aus mitglieder die bei de kommunalwahl am juni gewählt wor sin un em ehreomtliche ortsboiemääschder als vorsitzender boiemääschder is de benno schwarz cdu sitzverdälung im gemännerot spd sitze cdu sitze bgm sitz de londkrääs siedweschdpalz is a kräs im siede vun rhoilond palz un umschließd die kreisfreie stadt bärmesens was a de verwaldungssitz is er is km² groß un hot inwohner vun denne männlisch unn waiblisch sinn landrat is de hans jörg duppré vun de cdu de londkräs siedweschdpalz liechd im siedwesschde vun rhoilond palz unn de palz im oschde hot der kräs otail am pälzer wald im weschde an de siedweschdpälzische hochfläsch im oschde liegd aa des dahner felselond wo durismus betriwwe werd in der näh vun bärmesens endschbringd de lauderbach endschdanne isch der londkräs siedweschdpalz am die haidischen grenze sinn dorsch ä derridorriale verwaldungsrefoam feschdgelechd worre der londkräs bärmesens hot im johr ausm uffgelesden londkräs bergzabern die gemäände darschtoi dimbach lug schwanem schbergelbach unn wilgartswiese uffgnumme die domols selbschdscdändische gemäände ausm londkräs bärmesens erlebrunn fehrbach hengsberg unn winzeln sinn noch bärmesens oigmäänded worre ewweso de ordsdail niedasimde vun simde de londkräs zweebrigge isch midd seene maischde gemäände oigmäänded worre saidm heeßt der londkräs bärmesens londkräs siedweschdpalz ergebnis vun der londkräswahl am juni hääschde amtlich hauenstein is ä schdädl inde siedweschdpalz im waasgau es lichd km vum bärmesens un is sidz vum daitsche schuhmuseum des ejemoliche schuhdorf esch heid än lufdkuaord un sidz vunde värbondsgmää hääschde lichd im siidliche pälzerwald im wasgau ca fuchzeh kilomeder nerdlich von de deitsch franzesische grenz zwische bärmesens unn landaach direkt an de bundesstrooß es schdädl lichd iwwerwiechend in ämm daal umgewwe vunn wald unn de charagterisdische sandstääfelse in de neeh im stefansdaal entspringt die quääch de längschde pälzische fluß bekannd esch äch es felsedoor e felsdurchbruch der die ordsdääle siedlung und es eichendliche dorf minanner vebind im johr esch die erschd schuhfawerigg in hääschde vun de brieder carl august un anton seibel ereffned worre im johr hot de anton seibel säi eichni fawerigg gegrind sou dass bis zum johr schuhfawerigge endschdanne sinn die laid beschäfdichd hänn wäche de veele fawerigge unn de domid gebodene awaidsplädz esch die bevelkerungszahl vun im johr uff im johr schdoirg gschdeche im selwe johr hats in hääschde schuhfawerigge gäwwe donooch esch die bevelkerungszahl laichd gsunge haid gäbbds nur noch ää äänzichi schuhfawerigg in hääschde de beriemdeschde veräj vun hääschde is de sc hääschde däm säi kigger in de er johre gschafft henn bis in die drett liecha uffzusteiche zur zeit speelen se in de owwerliga südwest de veräj esch in alle juchende gut besedsd unn schbeeld meischdens in den houche glasse außerdem gäbts noch de tv hääschde mit um die midglieder de grejschde verej die boulefreunde hänn ledschd joohr sogoor bundeslicha gschbeeld äch die päddler sinn oorich riehrich iwwerrechional bekannd esch inzwische die bademanteltour die die päddler schon seit joohre hechschdbroffessionell ausrichden die ledschd schuhfabrik in hääschde heeßt nochm josef seibel der enggel vum firmegrinda carl august unn werd vun dessem urenggel carl august seibel gelaided sie esch e muldinadsionales unnerneme midd arwaidsnehma in finf produggdsionsschdädde in oiroba die gsamdproduggdsion vun zwee millione schuh werd in länder vertrewwe vum schuhmuseum in hääschde verlääft de pälzer keschdewesch iwwer km noch naischdadt maade amtlisch sankt martin isch ä klää waidorf owwerhalb von alschderwailer unn määkämm unn in de neh von edekowwe s gibt ä paar raiche winzer unn noch määner faierowendwinzer die daachsiwwer bai de anilin in ludwigshafe schaffen des derfel licht am hang direkt am wald unn mit emme blick in die raiewene vor allem wenn mer uff m zweddheeschde berch vunn de palz de kalmit schdeed s gibd ach noch ää paar reschdaurants alde haiser unn enge gasse wu mer am wocheend nit midm audo fahre derf unn fremdezimmer unn waifeschde unn des alles die kärch is ach sehenswert unn do is dann ach noch die kropsburch vumm feld aus kammers hambacher schloss sähne maade is mindeschdens said m joor vunn de reemer besiedelt wore awwer dann erschd s erschde mol urkundlich erwähnt worre insgsamd gibd s ugfehr eiwohner dodevu sinn die määnschde kadolisch faschd draiverdel unn die määnschde vumm reschd prodeschdandisch zu de eiwohner werd ach maademer krabbe g sachd im gemännerad hot schunn seid menschegedenge die cdu die mehrheid awwer drodzdem isch de lameli manfred vunn de spd seid johre berchermäschder de ordskern isch said denkmalgschidzd weil do en haufe middelalderliche haiser rumschdehn wahrscheins isch des äldeschde dodevu die ald kellerei aageblich isch die ugfehr so ald wie die kropsburch des hääßd so dausend johr s gibt ach ä gericht dass vunn dord aus en unnererdische gang zu de burch nuff gehd awwer gfunne hodd n bis jedzd noch känner vor ä paar johr hännse in d kellerei ä heimadmuseum neigebaud die schänschde fachwergheiser sinn wahrscheinlich in de äämsergass ansunschde sinn ach noch des briefmargeeck unn des ehemaliche schweschdrehaus visavie vunn de kärch zu erwähne um nur die allerwichdigschde zu nenne wie mer sich des beim hochdaidsche name vumm dorf schunn denge kann iss de dorfheiliche nadierlich de heiliche mardin vuun tours der duud do ach als schudzpadron vor de kärch schdene die wenn wunnerd s kadolisch isch iwwerhaubt isch des ä echt sähnenswerdi kärch umm nidd zu sache ä juwel vunn middelalderlichi baukunschd do isch ä schbeedgodisches netzgewelb im chor drinn unn noch määner godische skulbdure sogar mit unesco plagedd wemmer in die kärch neikummd unn dann lings guckd sieht mer ä paar hisdorische grabschdää die bei de ledschde renovierung in den neinzicher johr uffm bode gfunne worre sinn weider vorne isch dann enn ridder unn ä burchfraa vor dere renovierung henn denne noch die händ gfehld die sinn nämlich domols vunn de franzose abgschlache worre als die die palz kabuddmache gewolld hänn dann sied mer ach bei de fraa dass die ä peschdduch um de mund hodd was druff hiedeid dass die peschd frier ach in maade gewied hodd als vor de franzose die drei fenschder im aldarraum sinn ach bemergenswert im middlere dodevu fallt emme uff dass des rechte bää vumm jesus ä bissel annersfarwich wie de rescht vumm kerber isch do isch die scheib nämlich im zwedde weldgriech beschädicht worre unn mer war bis jedzd nid in de laach des mit de richdiche farb widder hiezugrieche die kärchedegg isch ach erschd bei de ledschde renovierung freigelecht worre vorher war do alles mit dunglem holz zugenacheld drowwe uff de bordbie sinn originale finfhunnerd johr alde kärchbäng bedong is ä gemisch aus zemend sand kies un wassa bedong is hard un schbröde mid armierunge aus schahl odda fasere wäda belaschdbaa värwändung finda im hoch un diefbau als draachendes däähl awwa aach fär außefläsche wassafäschde bedong wärd sogaa im schiffsbau ingsädzd zemend ä iwwabrennd gsindad mischung aus gemohle kalkschdää ton sand un aiseärz duud mid wassa zamme calciumsilikathydrate bilde u leeslische un stabile vabindunge krischdallnoodle die wu sich innenonna vazahne doodorch wärn die zwischerääm zwische däm kies es konn aach bruchschdää soi orra bedongbruch un däm sand ausgfilld un die dääl feschd midenonna vabunne zemend un folchlisch aach bedong binde also hydraulisch ab un ned wie bai kalk doch ufnohm vun gase co wassa muß mär also soviel zufieche wie daß fär die reagzion gebraachd wärd un noch soviel mea wie färs mische un beaawaide needich is die zwäd wassameng wärd wirra abgschiede des mächd ään dääl vum schwund aus än onnan ändschdehd doodorch daß die fäddich noodle weenscha plaz braache als wie es mehl un es wassa bedong is hoch druggfeschd awwa weenisch zuuchfeschd desdeweje wärda es mehrschd mid schdahl armiad donn nämme des schdahl die zuuch unde bedong die druggbelaschdunge uff nuch schdärga issa als sbannbedong wonn die armiarung unna änare voaschbannung schdeje duud des wärd zum baischbiel fär brigge oigsedzd ohne bewehrung konn märn fär fassade orra gaadewechbladde nämme gschliffe un poliad siehda sea guud aus wonna mid kies gemachd is un die owwafläch fraigschbield wärd noom ooschdaife un voam ärhärde laafd mär uf dänne oigegoßne runde kieselschdää je noo de zuschlääch also däm wo mär sunschd noch unnamischde duud konn de bedong aach vollschdännich wassadichd wärn donn aischnda sich ned när fär schwimmbegge sunnan sogaa fär boode doodebai wärd die bewehrung oigebrung wie kiel un schbande vunärem schiff un donn mid rundumlaafndm schdahl zammegschniad die gußform schnaid mär donn aus schdyropoablegge wail mär die bsunnaschd laichd forme konn die wärn aach gärn fär skulbduureguß oigsedzd un lehd se fär ä gladdi owwafläsch mid folie aus de voadääl is die ääfach handhawung un doß mär nodfalls uf see mid unnawassabedong repariere konn de noodääl is die schdarrhaid vum rump där eklatande mangel on elasdizidäd edesem aitsch edesheim is ä klää därfsche im londgrais siedpalz edesem liehd drai kilomeda siedlisch vun edekowe un finf kilomeda esdlisch vum waldrond vunde haad midde inde wingade es ord is großziechisch ooglehd mid viel rebfläsch zwische de haisa doß edesem im kloschda lorsch ärwähnd worn is is sischa wahrschainds isses awwa aach die villa auduino wu vunde waißeburscha benedigdina ärwähnd wärd die hän jerefalls än härrehof un zwää kärsche doo ghad die drännung in owwa un unnadorf siehd mär haid nuch un mär headse aach onde unnaschiedlich schbrööch vun doohea kummd aach die padronaasch vun peda un paul aaches kloschda waa de aposdlfärschde gwaihd und de hailisch pedrus mid buch un schlissl im ordswabbe un nadierlisch aach die woilaach ordnsguud bis hän die vun ogseschdoi edesem als waißeburscha leje ghäd donn isses noo schbaya kumm ärschd on dumkabiddl donn ons bischdum des wu donn iwwa joa wäldlisch un gaischdlich owwahaubd waa bis die bahn fäddisch waa waa de kiewlmaagd nuch ä wischdich oinahmequelle haid isses näwwam woi de tourismus es schloss edesem hän die waißeburscha benedigdina schun voa errichd donn isses awwa dodal zäschdead worn när die wassaoolaache ausm joahunnad waan iwwrich nodäm daßs als uuwichdscha worn isl hod mäes gaa gonz abgeriß ärschd im jh hod mär oogfange zaidgmäß nai ufzbaue hänses grundsaniad un ä hodel enoigsedzd es schloss kupperwolf is vum franz adam baron von holbach gebaud gän donn hods ännärem eesdraichische general kupperwolf ghead un däm soi nome is hängegebliwwe die kadholisch parrkärch sgd peda un paul hod ä long un wägselhafd gschichd wo ihr schbure zuriggeloßd hod iwwahaubd hod edesm än haufe vun scheene alde haisa wu mär sich gean ooschaue duud es woiguud anslmonn liehd im scheene edsm grad mol drai kilomeda vunde woischdrooß die dorschs benachbaade edekowe fiad wie mär aus funde waiß hän schun die alde reema hier woi oogebaud die familje anslmonn gäbds hia schun mindschns said voa hodse awwa ihrn woi när in fässa ande hannl abgäwe ab hodse aach selwad abgfilld un värmarkd is näwwam äldanhaus vum inge anslmonn am ordsrond es nai guudshaus gebaud worn haid wärds guud vunde gschwisda gerd ralf und ruth anslmonn gfiad zum woiguud gheere wingärd inde laache edsma rosegaade edsma mandlhong edsma schloß edsma foaschd edsma ooadnsguud edekowna kirschberch edekowna schloß ludwchshee rhoda klosschdapaad flämlinga härrebuggl flämlinga vochlschbrung flämlinga bischufsgraiz aaz mer selischmacha un aaz ma rosebärsch alles dosch di bank wäsch lehmsandbeede es woiguud wäana anslmonn baud tradizionäll riesling oo aach schairewe silwana gwärzdramina moriomuschkad millatuagau ordega un grau un waißbuagunna awwa aach naia sorde wie huxl siescha un käana un fronzeessche wie schadonä ossärrowa kabärnä un sowinjõ un än adäquades sordimend vun rode sorde im woiguud wäana anslmonn wädd jeda woi im aischne kella ausgebaud es measchd in schdaaldongs de klänschde schun greeßa als wie ään schdig es hod awwa aach barrigfässa fär schbidzewoi ausgebaud wärd vorzuchswaise trocke un halbtrocke iwwa die hälfd is kabineddwoi orra in ä heescharie qualitätsschduf bis hie zu beereauslees hods aach ä gonz exzellende aiswoi gäwwe es guud verkaafd viel direkd an schdammkunde awwa aach bai kerwe un woifeschde inde umgewung un bai woiprowe un inde schdraußwäddschafd brunnetärraß seeschln is die gschdaiad foddbeweschung vunäräm seeschbood oddanäräm seechlschiff dorsch nudzung vum wind wann doßs seeschle õõgfange hod wääs mär ned inde franchthi heehl bai kilada uf de pellopnees am argolische golf hod mär schdääwäggzaisch gfunneaus schdää wu vun insle midde inde ägäis schdamme duun wail daß schdää awwa ned schwimme un schun glai gaaned flieche muß mär õõnämme daß die laid se mid boode dord hiegebrung hän die ledsch beaawaidung is voa bis joa voagnumm worn waahschainds hänse brimidiv seeschlboode ghad die äldschde bekannde bilda sin vunde egibda vun a d un zaiche schun hochändwiggld schilfboode vum typ ra ii des isn noochbau vum thor haiadahl middäm wua vun afrika iwwa de adlandig nõõ siedameriga gseeschld is mid madde umhüllde doppelrimp buch un hägg hogezoche fär die needsch schbannung ufzbaue die wu däre konschdrugzion ärschd die needisch inna fäschdichkait gäwwe hod um a d sin im siedchinesische mea ausleschakanus mid seeschle endwiggld worn un zwische indus mesopodanie un egybde rod mae gabs schun än reesche handlsvärkea die onglsaxe die wu iwwa de kanal noo ängland gemachd hän hän dodevoa longboode ghed des sin boode minäram länge braide vähäldnis vun daidlisch iwwa finf die sin donn vunde wikinga nuch waidaändwiggld un als vabässad worn sowaid daßse iwwa zwonzisch knode ärraischd hän dodemid sinse donn iwwa de adlandig gepeesd sinde rhoi huch bis kölle hens middlmea uusischa gemachd un die daitsch reemische kaisa hrr in sizilie õõgegriffe un sin vun oschdsee un schwazmea zuglaisch noo rußland ingfalle wuse se sogaa zaiwailisch de zaa gschdälld hän korz denõõ hod mär uffm kondinänd die hanse kogge gebaad digge hoche un draachfähisch äämaschda mid ääm gruße raaseschl schbäda gabs donn aachemol zwää un drai maschde dodraus hän don die pordugiese die karawelle endwiggld die ard vun schiffe midänne kolumbus noo amerika gong is soi sanda maria hodemol grad so m lüa läng üwwa alles ghad brääd waase m än diefgong hodse ghad vun m un im hägg waase heescha wie brääd zwää vun ihrne drai maschde waan raagedaagld de besan hodn ladainseeschl gdraache un unnan bugschbried hod mär aach nuch ä raaseeschl hänge gekännd inde mid waase niedrisch un vorn wirra hooch ärschd inde schbääde naizaid hods donn longsam wira ä ändwigglung gäwwe zu schniddischere schiff un donn hods aach nimmi long gedauad bis die klippa kum sin schaaf uff kiel gebaad heecha am wind wie voahea seeschl nuch un nescha die beschde waare all iwwatagld un hä ia schbidze ärschd ärraischd wiese mid äm klännare seeschplan gelaaf sin die hän donn vun indie um afrika noo englond gemachd odda noo ameriga bisse wirra so wie uffm bild es cutty sark im haafe gelesche hän die zaida waan awwa schnäll voabai mim uffkomme vunde dampa sindi seeschla als waida zuriggedrängd worn ärschd hän die seeschla än meechlischd gruße modoa griehd un doch nuch zwää drai maschde gfahre ofd när mim große unnäm maaseeschl donn hänse än nodmaschd midgfiad un donnwaas aus mim seeschle zumindschd bai frachd un passaschiafaarde värgeblisch nä sich die seeschla mid gooßbaude wie de preußen äm greeschde seeschla alla zaide aach wann inde daitsch wikipedia annan greeßa sin inde palz sin m imma nuch mea als wie m odda ebbes dodezwische zuglaisch awwa hän zuärschdi grieschs un donn aach die hannlsmarine noo offizia gschrieje des gelärsch wu när uff modoa gläand ghad hod hänse ned braache gekännd seemonnschafd waas schlisslword sel isch all des wu mär när ufnärem seeschla lärne konn wail doo de pärseenlisch oisadz un die värandwordung fär älle unäs oischdeje väränonna än gonz onnaschdes is ob ään zwää meda iwwa dägg än schoanschdää öömale duud odda obba fuchzsch meeda iwwam bach bach is fär än seemõõ alles wassa ums bood erum uffnäre raa hoggd des is hal schun n unnaschied so hän die mariine õõgfange die dodefär dauchlischde schiff als schulschiff zu nämme die gäbds haid nuch un wamma aach nimmi doo gläand han muß bessa isses allmol parallel dodezu hod aach die ändwigglung vum jachdschbord begonn ärsch waans eeemolisch seelaid un raische wu än aischn glää beedsche hän han wolle die seelaid hän alde ausrõschiade baiboode odda fischaboode gekaafd odda aach fär um iwwanumm un wiera flodd gmäschd die raische hän sisch iiane jachde egschdra baue geloßd isde ärsch daitsch seeschlclub rhe des se kommando baim wände in keenischbärsch gegrind worrn waas seeschle ärschdmol olymbisch disziblin die greenung vum jachdseeschle isses oihondseeschle des hääßd doß änna gonz elloi on boad is där wu alles alläns känne un due muß ääna vunde zwää bishea greeschde is de erdmann wu draimol die ead umseeschld hod zwäämol alläns äämol osd wesd äämol wesd osd unnän haufe mea schbegdagulära faarde unnanumm hod un draimol dän trans ooschnn prais griehd hod doodorsch un dorsch soi bischa un ardiggl inde yachd ännärem seeschlmagazin issa wäldbekanng worn de onnan kännd mär när als skippa mischael där hod iwwa finf joa am schdigg gonz alläns ufnärräm klää beedsche gelebd un is in därre zaid aus de biskaja dorsch ääamlkanal un noadsee iwwa rhoi mõõ mdk un di dunau ins schwaz mea un waida dorsch de bosborus es marmaramea die dardanälle un die ägäis ins middlmea bis nõõm hailsche lond gemäschd un zurigg bis uff die pelloponnes wora aus gsundhaidlische grind hod unnabräsche gemißd all des hodda alläns gschafd midnärräm minimale etaa un troznärre schweere gehbehinnarung ned im aischndlische sinn zum oihondseeschln geräschnd wärn korz regadde wu mär allääns seeschle duud des sin obwohl naierlisch aach ohne hilf hal doch när ä paa seeschlmanöwa gonz annärschd iss baide mini transad mini klää boode ned iwwa m long tras iwwa ad adlandig doo gehds in zwää edabbe oihond iwwa de adlandig des is zwaa ned so bekannd wiede ädmirälscab oddas volworäis awwa grad so schwea äs härdeschd awwa ssin es race räs fär crews kadamarane mid meeasch iwwa mõõ an boad die jules verne trophy schül väärn truufi äänzl bood daach schdunn un jeensaids vun guud un bees es vendée globe wõõdee gloob michel desjoyeaux fra foncia daach h min s alläänns nonschdob vun sabloodollon um die andaagdis un zrigg än seeschlbood fahd mid zwää õõdriebsarde mid unna un mid iwwadrug wann em wind en seeschl im weech schdehd schdauda sich devoa un dehinna endschdehd unnadrug un wann de wind anärem seeschl vorbaischdraichd un des hod es rischdisch profil donn hoda außelong än waidare weech als wie innelong des hääsd auße härrschd unnadrug wann än m bood m² seeschlfläch hod un mid m sec plad voam wind laafd km h un de wind hod m sec druff un wann ään m lufd uugfäa kg wiehd donn is de druck krafd mal fläsche un die krafd is m v² also uugfea vwind vbood kg m vwind vbood ² sec m² m sec m sec kg m m sec m sec ² sec m² m sec kg m m sec ² sec m² kg m msec m² sec² sec m² kg m m² msec sec² sec m² kg sec m²sec kg sec m²sec un wann des bood dodebai soi tempo häld donn is des aach de wiedaschdond den wus im wassa hod dodebai häma aach glai de wahre wind bereschnd des is dea wind den wo ma im bood schbüre duud in dämdo fall ääfach när vwind vbood wail bood un wind die glaisch rischdung hän wann de wahre wind un des is imma de äänzisch wo relewand is genau vunde said kimmd mär hääsdes halbe wind un es seeschl hod uugfea zum heck donn fange när nuch de wind oi sin awwa dodefär griehd mär bai äm guude profil än enorme soch voam seeschl so doß mär uf waid iwwa vun däm kumd was de wind vun achdärn bringd ob des seeschl uf schdeje muß is vun soim schnidd un soine drimmung abhängisch zum drimme schbield mär mim achdalieg des is des sailsche im saum vunde hinnakand vum seeschl bises profil opdimal is donn fiad mär es seeschl aus loßd mär logga bis daßes killd fladdad un häälds bai bis daßs grad ufhead zumindschd mäschd mär des im õõfang so schbäda hod mär des ääfach im griff wies kubbln un schalde baim audofahre un mid dänne beräschnunge muß mär sisch gaaned rumquäle die sin sach vum boodsbaua vum konschdrugdör un vum seeschlmacha awwa mär solld sisch mol klaa mache was fär kräfde schun unna so harmlose zuschdänd wirge km h sin gradämol draizehnähalb knode wamma die bai km h ärraischd hogd mär vielaischd inärem tonne regadda bood vun m lüa läng iwwa alles inärem normale fahrdeseeschla vun m lüa is mär longsama un aus därre draiväddls tonn schub wärn laischd onnadhlb bis zwää tonne wu in die seeschl haue die kräfd geje donn uf de maschd un die schoode des sin die laine mid dänne wu mär die seeschl halde duud vum maschd gehnse unne am fuß diregd ufs bood un owwe iwwares bagschdag des is des mm schdahlkabl wu vum maschd noo achdan gehd un die krafd vum voaseschl measchd die fock odda ä genua bsunnaschd groß fock dääld sich uf voaschood un voaschdag un des gäbdse unne ande bug un owwe ande maschd wann de wind vun zwische achdärn un dwoas schrag saidlisch kimmd don ises än raume wind hosdn schrääch vun vorn donn laafsde am wind je mea vun vorn um so hecha hochgedaagld regaddaboode känne bis uf ande wind onna sin schun mid zfridde vollschiffe des sin die kombledd rahgedaaglde sin gliglisch wannse mol uf kumme un aach des hääßd nuch long ned doßde demid aus leeschawall kisd mid uflandschm wind där wu disch uf die riff driggd fraikimmsch wannsde mid finf knode ää schdund am wind laafsch griesde graademol sm hee bai knode abdrifd valiasde noch sm awwa des langd immahii um pro seemaile abschdond finf schdunne auszhalde un uf abflaue zhoffe odda ufä zrigwaischndi kisdelinie fria ääns vunde schwierischare kabidl is es navigiere haid faschd schun ä kinnaschbiel wie baim nawi im audo hoschdie kaad ufm displey un doi bood inde mid mär kännd also theoredisch in frongraisch ableje kurs no weschde sedze es ruda ande audopilot hänge dän ufs nawi schalde un daimscha drehe bis mär in hoboge die fraihaidsschdadue seje duud theoredisch prakdisch gäb des bald ä kühles vollbad de rischdisch kurs hängd imma vun vielem ab schdaad un ziel sollde fesdschdeje die undiefe riffe un felse wärn ian plaz aaned ännan un sin uf de kaad wohl aach richdisch oigezaischnd was doo awwa ned schdehd des is de wind dodefär gäbds egschdra kaade midde voahärschnde lufdschdrömunge die zaische ääm donn doß mär sisch siedlisch halde muß bis zu de kabwärde um midm passad bequem iwwa de daisch in die karibik zu kumme vun wo mär donn golfschdrom un wind folschnd no norde laafd bis lings die fraihaidsschdadue ufdauchd des komma wanns kää wäddaschdörunge gäbd die gäbds awwa imma ohne ruda mid guud gedrimmde seeschle ablaafe do mißd mär när inde karibik gugge doß mär in kää uudief geräd odda mär häld noo weschde un griehd de wind õõfangs vun schdaiabord un om änd vun bagbord un dezwische raischlisch kaodisch es bermudadraieg is bekannd fär soi schnell wegselnde winde un fär soi monschdawelle odda mär suchd sisch än wesch siedlisch am bermudadraieg vorbai wo mär doch ärheblisch schnella is als wie ufde kolumbusruud wann aach waid ned so bequem awwa aach waid ned so gfährded wie im bermudgebied doch wie aach imma de taadsächlische wind find mär erschd an bord un dea is ledzdlisch maaßgewnd nadialisch konn mär ned nur de seeweddadienschd konsuldiere sunnan mär mußes sogaa awwa aach doo gäbds ofd siduazione wo mär bai dänne härrn õõrufew meschd aian halb meda welle honsch jo gfunne awwa när im bood drauße waans nuch fia finf meda mea un doo beginnd don die hochi kunschd des seeschlns uuwädda maide wu meeschlich un iwwaschdeje wamma enoikimmd nawis mid plodda gäbds schun um die anno awwa än komblädde kaadesadz koschd imma nuch um die inzwische is zwaa es open sea map projgd õõgelaufe awwa bis doo alle kaade färdisch sin wärd awwa nuch so manscha droppe woi die gorschl un so manscha drobbe wassa de rhoi enunna geje un selbsch wamma alles hod wann die geräde mol ausfalle hogd mär drozdäm dõõ mid soim frisch gewäschne hals donn solld mär hald doch gelänrd hän mim bescheg umzugeje un noo kisde himml kaad un kombaß zu nawigiere grundlejend unnaschaid mär die asdronomisch un die kisdenawigazion in baide fälle hääßd die easchd frooch wo bin isch iwwahaubd weenschns so uugfea solld märs jo eh schun wisse awwa des longd nadialisch ned fär än hafe oozuschdaian odda ännäre uudief auszuwaische desdewesche vaglaischd mär des was mär vunde kisde siehd mid däm was die kaad zaischd doo siehd mär donn zum baischbiel än laischdurm un zehn sm waida än kärschdurm baide on schdaiabord de laischdurm vum õõliejende kurs aus uf un de kärschdurm uf un zwische baide des is donn seaguud gemesse mim sexdand nadiealisch un seehd uns aach glai doß mär ufm thalesgrais vun finf sm um de middlpungd zwische de zwää därm sin mid närem abschdond vun sm zur grundlinie des wääß mär ausm kopp un sowaid solld mär aach soi geomedrie behärrschem wamma navigiere will was awwa ned hääße soll doß mär des ned aach nuch zur kondrolle un dokumendation ufde kaad oizaischnd un än fodo devun ins logbuch sedzd inde õõhang wammär mol die fodos ausdrugge konn jezad hod mär soi genaue schdandord mid ä bißje glig sm voade kisd in sischam faawassa was awwa wann doo när än äänwisch aamselisch därmsche in de geeschnd erumschdeje duud donn misse mär vasuche däm soi hee iwwam horizond als wingl zu messe un soin wingl wum kurs donn känne mär ausm heejewingl unde hee in meda karde än draieg mid de ändfärnung als ankathede beräschne räschdwinglisch draieg mid ännäre said un ääm wingl un die ändfärnung uf die linie vum wingl zwische kurs un durm oidraache un unsan ord aach widda aus de kard ablese ä gonz glää bißje schwierischa wärds uf hocha see ohne lond in sischd doo braach mär donn zuärschdemol zwää genaue zaide exakde greenwich zaid wez un exakde ordszaid die ärschd find mär uf de uhr desdewesche ghead än õõschdännisch gronomeda an bord un kää billisch gummer wu minudde falsch gehd die zwäd gäbd die sun wannse am hegschde schdehd iss zwölfe middach dodefär schießd mär minude lang die sun dh mär mißd ian wingl wum horizond un mißd die läng vun änärem schadde de kärzesde schadde is de hegschde sunneschdand um genau uhr middach undie messunge vun finf minude voa un noohea misse glaisch soi ausm unnaschied zwische de zaide griehd mär die geografisch läng die erd drehd sich in schdunne um des sin pro schdund geografisch in minude zaid geografisch in minud zaid außadäm gäbd uns de heegschd sunnewingl aach glai nuch die geografisch braide bai daach un nachd glaische schdehd se sängresch iwwam äquador un am pol grad am horizond also bai am pol un bai am äquador des hääßd sunnehee geografisch braid all die onnan daach pändld die sun zwischnm närdlische un siedlisch wändegrais längschde kärzschde daach fauschdforml sin tag die genaue daade schdeje in tabelle odda mär lisd se aus ännäre kurv ab gried mär die sun ned schießd mär nachds die schdärn de nordschdärn pändld um de norpol däm soi hee is imma diregd die geografisch braide fär die onnan schdärn gäbds tabelle mid heeje un zaide un die därf mär donn umräschne viel vagniesche än magnedkombaß zaischd uf de magnedische norpol där wu allmäälisch um de geografische erummäschd wo daßa grad is i uuindressand wails exagde tabelle gäbd wu in jederäm seeschlhandbuch genaugenuch schdeje un uhne solld mär eh ned uffs wassa geje de fronzeesisch block marine zwääbändisch fr en koschd um die pro band un raischd zur nood aus um ohne waidere kaade un bischa vun holland noo idalie un zrigg zu seeschle un doo sin donn aach glai tide un asdrotabelle drin diedo kombaßmißwaisung is die magnedsch ä onna is die dorsch saidlisch vasädzung odda aach abdrifd wann de wind vunde said kimmd no wärschde aach je noo boodstyp mea odda weenscha leewärds uf die said gedriggd wieviel des muß mär messe odda ausräschne sm noo wesde un bft wind aus nord un am änd hogschde sm sidlisch vum ziel alla do hoschde bai bft abdrifd ä onna abdrifd is die dorsch schdreemunge wannsde laud kombaß plus mißwaisung dorsch magnedpol un wind schrak noo norde laafsch un doi gps vazäählddär doßde wie beklobbd noo nordwesde meschd donn hoschde ä osdwesdschdreemung so schnell wie doi faahd noo norde doßs gzaide gäbd des wääs jedes kind wu schunemol in tidegewässa waa un doß des ab un õõfließend wassa schdreemung hod des is eh klaa was des awwa bedaided des wääß när dea där wus ärlebd hod skipper michael berischded vun soinäre eeaschde tideschdromärfahrung doßa midde inde nachd runde zee fuchzee seemaile sm sm km am äquator km abkomme un diregd uf ä riff gezoche un när dorsch ä hoilboje räschdzaidisch gewarnd worn is un grad nuch es ruda hod erumraise un de modor dezuschalde gekännd um nuch fraizekumme um des vaschdeje zu känne muß mär sisch klaa mache doß do ofd flachwassagebiede so groß wie die saapalz dorsch riffe vunde see gedrännd sin un när ää änzisch diefi oifahrd hän un doß die riffe bai ebbe ofd iwwa wassa sin un easchd bai fluud iwwaschbield wärn un in sonärem areal schdaichd donn de wassaschbiechl um finf meda un all des wassa km pro km² muß dorsch die äng oifahrd enoi des gäbdemol schdreemung sadd do konn sich nix un niemond mea redde wanna ned nuch waid genuch ändfärnd is un wann des riff donn iwwaschpield is härrschd dodefoa nadierlisch aach schdreemung bis zum abwinge wamma des ärschdemol kabiad hod donn iss nadierlisch aach kään probleem mea des zu berigsischdige un sich des sogaa zunudze zu mache mär häld graad genuuch abschdond fär doßes ned gfährlisch wärd loßd sich ruhisch midde abklingend fluud bis ons riff ziehe mäschd bai hechsdschdond ande oifahrd vorbai un loßd sich vum ablaafnde wassa midenaus zieje bis zur nägschd voagelachärd insel aischndlisch solld än jede där wu dändo ardiggl ned när gelese sunnan aach vollschdännsch vaschdonne hodm also aach iwwas nodwendisch hinnagrundwisse vafischd um all die theoredische iwwaleeschunge selwad nõõzvollzieje aach inde lõõch soi zu seeschle awwa däm is ned so zwaa sache fehle nuch es feeling es instingdiv gfiehl fär bood un seem un die praxis de erdmann sääd uf see wärm nie longwailisch worn er wär imma voll in õõschbruch genumm gewäßd un imma in soim elemänd un de skippa michael vazähld vun soinäre easchd nachd in la rochell om schdrand er wär dodal ärschöbd midde inde nachd õõkumm un häd glai soin schlofsagg ebbes iwwa die huchwassalinie geleehd des is die linie wu die fluud ned driwwa geje duud mär erkänndse on däm viele gelärsch wu do erumlaihd un wails die ärschd vun dänne linie is waida vazählda ea häd donn awwa doch ned schloofe gekännd wail iirschnd äbbes ned gebaßd häd de klang vunde see es rolle vunde welle ian rhydmus irschndäbbes had ned gschdimmd er häd donn trodzdem doßa so geschlauchd un fix un fäddisch waa all soin bäddl nomol uffgenumm un sich uf soi grigge gschdälld un wäa nuch guud zwonzich fimnzwonzich meda zuriggonge un sischa guud än halwe meda heesch un häd sisch doo owwe ausgebrääd wua donn aach glai ingepennd wäa om nägschde morsche sääda wäär die see knabb unna soim schlofsagg gschdonne uhne soo än gfiehl fär die see un iane iwwaraschunge wäddes seeschle vielaischd ned uumeechlisch sischa awwa viel schwera un voa allm sea viel gfäärlischa un viel pragdisch ärfaahrung um so needischa seeschlärfaahrung konn mär när un ausschließlisch uffm wassa grieje un när doo konn mär es seeschle aach lärne theori is sea hilfraisch die ärfahrunge vun onnan nuch viel mea awwa uhne aischne ärfahrung solld mär nie uf see geje iwwaall gäbds seeschlschule un viele biede aach schnubbaschdunne õõ wu mär mid näm ärfahrene schiela odda sogaa mim seeschllehra mol än nõõmiddach long midseeschle konn iwwaall gäbds seeschlklubs wu mär als gaschd gärn gsien is un aachemol zunärem korze törn oigelaade wärd monscha boodsvalaih gäbd aach schunämol ä bood on ääne där wu nuch koin seeschlschoi hod un wea sich sälwad ä schlauchbood ufrigge duud un ufnärem haamlose haimische baggasee zu wassa läßd dea lärnd dodemid vilaisch mea als wie ääna wu mol ä woch ufde adria midgseeschld is uhne wägglisch was zeduun ääns solld mär awwa nie vagesse mär konn die see leiwe odda hasse odda aach ä säldsam haßlieb zu näre empinde so odda so mär braach se ned zfärschde awwa mär hodse zu räschbägdiere genaugenumm braachmär fär zum seeschle es mehrschd gaa kää ärlaubnis die äänzisch voagschriwwene schoi sin inde brd die schbordboodschoi fär modorboode un aach die sin bis oischließlisch ps frai wail awwa die mehrschde seeschlboode iwwa m aach än modor iwwa ps hän un wail mär greeßs boode aach ned guud drailan ufm hänga iwwafiere konn un wail mär vun hia aus när iwwa brd binne un kisdegwässa uf die offne see kimmd desdewesche misse die mehrschde seeschla dän schoi mache un donn is nadialisch schun bessa womma aach glai än richdsche seeschlschoi machd do lärnd mär außam fahre mid modor aach glai nuch es seeschl vun grund auf wea ufm rhoi fahre mäschd där muß än modor hawe där wu schdarg genuch is fär doßas bood bai geeschewind geeschede schdoom fahre konn noodfalls longsam awwa es muß forwärds geje jedi bhinnarung vunde gwärblisch schiffahrd muß uubedingd unnablaiwe schun fär die aischn sischahaid wann meeschlich solld mär sisch außahalb vum faawassa halde awwa obachd wassaschdond beachde bai niedrischwassa is schnell zuu niedrisch wea soi bood onde kisd lieje hod un kään odda när än glääne modor hod dea därf unna daitsch belgisch fronzeesisch un oinsche onnan flagge aach iwwa all ohne schoi fahre die jewailsche voaschrifde sin aarsch unnaschiedlisch es muß awwa iwwaall jeda genau die unnalaache hän die wo in däm lond voagschriwwe sin in däm wo doßs bood regischdriad is fär unna belgischa flagg zu fahre muß mär des bood in belschie zugeloß hon un mär muß es belgisch flaggezärdifikad midfiere die brd bschdehd bai wuhnsidz inde brd un lieschebladz inde brd uf ännäre daitsch zulossung don sin uf daitsche wassaschdroße binne wie kisde boodsschoi un mid iwwa ps modor aach zmindsch de schordboodfieraschoi midzfiere färs auslond braach mär zudäm measchd aach ä flaggezärdifikad schbäädschns in frongraisch un ungaan nõõdäm doßse all gmäänd hän mär mißd vun seesch uff modoaschiff umschdelle is die gewärblisch seeschlschiffahrd faschd gonz zum ärlieje kumme awwa inzwische gäbds vasuche mid rodadzionsseeschl un mid gruße drache un doesch die miniadurisierung vun elegdronig un servomodore un die ärfahrunge im seschlspord fahrdeseeschle mid elegdrowinsche kännd mär haid schun seeschlschiffe baue die wu fär siwwe un mea maschde mid drai wachoffiziere drai seeschlmääsda ääm schiffselegdroniga ääm schiffselegdromeschaniga un finf vollmadrose auskumme solong wie daßs kää probleme gäbd dääd sogaa ään käbdn alläns schun raische uf därre basis kännd mär logga vum eel weschkumme un alle tronsporde wu zaid hän när allääns unna seeschle ausfiere däm schdehd alladings ändgesche doß mim klimawandl es seeschlwädda knabb wärd flaude un schdargwindzaide nämme zu moderade winde vun bft bis bfd nämme ab un nuch wääs känna ob sisch ned sogaa es gonze globale windsyschdem vaännan duud sfaijabachhaus lischd inde allerhailischestrooß in schbaija un isch ä museum fa de maala anselm feuerbach de barogg gaade lischd onde ald schdaddmauer de ärscholooch joseph anselm feuerbach hodd doad joa midd soina familje geleewbd soin soon de b daidende maala anselm feuerbach isch in dem haus geboore worre s faijabachhaus isch um gebaud un middäm oabau vum voadahaus eawaidad worre im joa hodd die schdadd schbaija des haus doan kaafd hoods dann awwa nedd bfleesche kenne awwa immahie inde gedeng gjoa än eeredafel neewa die oigongsdea oagbrochd d schdaddrood hodd donn bschlosse des valoddade haus abraise zu losse awwa birscha von schbaija hawwen des vahinnare kenne im joa isch doann de varoi feuerbachhaus e v ggrind worre un hodd des haus endgildisch voam abbruch gereded d nooch isches doan als gdengschdedd un museum oigerischd worre un viele birscha un bedriewb awwa a die schdadd uns loand rhoilond palz hänn des unnaschdizd un geld gewwe d gaade vum faijabachhaus isch vunäm gaadeaschideggd widda heagerischd worre so wies mool gwese isch im erdgschoss hodds neewe de weadschafd a noch vasammlungs un ausschdellungs un konfarenzrääm im owwagschoss sinn mea als originalgmelde un zaischnunge vum maala un noch audografe dogumend un bischa vunde familje zu seje ä dogumendadzion zaischd die wischdigschde hauwbdwerg vum feuerbach als fodoos un bilda des faijabachhaus hodd a noch ä bibliodeeg unän aaschiv de schbayabach isch än linke newefluss vum rhoi in de palz rheinland pfalz rhoilond palz soi quell hot er in spayerbrunne un zwar genau do wu die stroß vun elmstää uffs johanniskreiz än abzweich noch links also noch siedweschde noch erlebach hot in naischdadt trennd sisch de schbayabach in zwai deel unn de nerdlisch devun fliessd als rehbach iwwer haßloch unn naihofe in der rhoi uaschbringlisch is des de äänzisch dääl gewäßd än schbayabach hods voa joa noch gaaned gäwwe wie mär ufgrund vun de naisde forschunge oonämme därf waa hinna naischdadt uaschbringlisch ä gonz noamali bachbieschung die wo äm landschafdsgfälle gfolschd is ohne abzwaischung schbayabach des waa was haid de rehbach is ärsch die reema hän wail daßse in schbaya wassa gebraachd hän die abzwaischung gschaffe un dodemid zwää driddl vum wassa abgelaidd noo schbaya de schbajabach waa gschaffe un de rehbach als es jezad gläänare gwässa hod soi quell valore haid noch komma guud ärkenne doßes sisch um än kinsdlische bachlaaf hondld wail kää nadialischa wassalaaf än hang long fiad wie daßes de schbayabach duud orra än onan bach uf änärre brigg iwwaquere duud ä zwädd dailung is när fär ä gwissi schdregg un waa wohl ärsch färs wassa selwad zu daile un schbäda donn im middlalda aach um die wassagrafd uffzdaile des is donn zwischm kuafärschd unnäm färschdbischuf ausghannld worn grund dodefär waa außa de allfällisch wassagiia aach die geologisch schdrugdur vum pälzawaldgebirsch de sondschdoi duud sich mid wassa grad so vollaafelosse wie doßas wassa wirra ablaafe lossse duud jenoodäm wie hooch de wassaschbijel laihd doodorsch is de schdää wie än puffa wo än reladiev glaischmäßische wassaschdond garandiere duud un dodemid is donn die voraussedzung gäwwe fär ä wäddschafdlische miehlebedrieb tuchwalgeraije oinische babiamiehle lohmiehle hammaschmiede säschemiehle kornmiehle eelmiehle un die achaadmiehl naischdadt achaadschlaifarai insgsamd waans bis zu bedriewe wonn ned mea wo die wassagrafd genuzd hän uugreschnd die gonz drifderai de schbayabach waa de modoa fär die gonz wäddschafd gweßd in schbaija wua inde roi fliesd hoddma aus vaschiidene grind än deel als sogenoandi woogbach abgschbalde ab äm bschdimde pungd heesds donn pledzlisch nonnebach de deel wu duasch schbaija fliesd heesd inde schdadd de gießhiwwlbach un hod mol miele oogdriwwe un dea deel ged unade haisa uffde haubdschdrooß duasch hodd donn una äm haus än wassafall wuma a gugge koan un kummd inde aldschdad widda ons lichd frija hodds a zugeng zum gießhiwwlbach kabd wu die laid wassa hawen hoole kenne haid hodma äna widda uffgmachd schdudesee is e grosse graisschtadt im landgrais kallsruh sie isch im johr entschtanne als die vier gemeinde blångeloch friedrichdal spegg und stafford zammeglegt worre sind au biichig isch e derfel des zu schdudesee gheert awwer des isch schon bei de grindung vun schdudesee en ortsdail von blångeloch gwese heit hot schdudesee meh wie oiwohner und de bürgermaischda derf sich owwerbürgermaischda nenne de gemeindename hot schdudesee vom schloss des genau in de mitt von de vier derfer liegt füehner is des e jagdschloss gwesst des im markgraf gheert hot heit isch e landeserziehungsaaschtalt im schloss un in de annere haiser von schdudesee unnergebrocht seit em sommer gheert s schloss halwwer im landgrais kallsruh und di anner hälft im rhoi neggar grais die schdad schdudesee bzw die frühere gmåinde hawwe de folgende persone s ehrebirgerrecht verliehe ehrenbürger vun de früheren gemeinde ehrenbürger vun der gemeinde bzw schdad schdudesee de domnapf heesd im schbaimara volgsmund dummschissel un schdeed vorm dumm in schbaija inde palz im bundesloand rhoilond palz die schissl isch aus soandschdää un schdeed una dengmoalschudz un es gejn uug fea lidda woi noi frija hodma die schissel imma g fild woan en naiije bischoof g weeld worre isch ma dengd dasses die dummschissel schun said hodd wisse dudma des awwa vum joa wus a schrifdlisch eawäänd worre isch said hodda a ä schrifd drumrum uff ladoinisch un ischn messingring midde schrifd eanaijad worre do schdeed druff quid velit haec relegas ut lanx cavus ille catinus dum novus antistes procerum comitante caterva urbem hanc intrat eques huc bacchi munera fundit virginis a templo cleri simul ecclesiarum terminus et limes stat libertatis asylum et fit confugium portus et ara reis uff schbaijmarisch dedma do doan saache doan hods a noch ä wabbe vum bischdum schbaija midde maria de patrona spirensis die dummschissel isch ä grensmakiarung zwische keäasch un raisch domkabiddl un fraiji raichsschdadd gwesd schun imma un iwaraal hodd g golde wea sisch in ännäre keäasch flischde dud isch do sischa kän schdaddrad hedd sich gdraud änna ausna keäasch odda gaa vunäm aldaa weghole z losse uma hedd a känn oannare scherge g funne wus g machd hedd haid noch finnen sisch eainarunge dodroa zum baischbiel im keäascheasiel vun auslända wuma hodd abschiewe wolle odda lidaraisch in gschischde wie don camillo un peppone hia awwa oande dummschissel wa noch ebbes goans onnares des isch ä grens gwesd wie zwische lenda die schdadd hodde naije bischof abhole un b glaide derfe awwa bloos bis oan die dummschissel bis oan die grens zwische hochschdifd un fraiji raichsschdadd die grenz zwische bischofsreschd un schdaddreschd wen sisch do änna ausde schdadd bis zua dummschissel genaua g sachd uff die keäaschesaid vum nabf hodd flischde kenne hodda nemme unna schbaijara reschd gschdone awwa unna bischofsreschd un isch erschdemol sischa voa weldlischa vafolschung gwesd vunde dummschissel aus hawwen awwa a böszüngige weiber un uudreuje männa unnam gschpedd vunde laid än schondschdää ummen hals nuff bis zum aldperdel draache misse newam nabf hodds a n bronga gewwe un hoddma em goddesläschdara die zung rausgschnidde wärendem fischdebischdum hodds ledschmol oafong woin im nabf gewwe do ischde naije bischoof philipp christoph von sötern in die schdadd g ridde kumme dnoch hawwen die griesch de draisischjerische griesch unde pelsa eawbfolschegriesch faijalischkaide vahinnad die froansose hawwn die schissel donn duaschn fraihaidsboom easedzd do sinn donn die lingsrhoinische daidsche gbied zu foangraisch kumme uns fischdebischdum isch weldlisch worre nochde iwwanoahm vunde palz duachs kenischraisch baijan hoddmade nabf siedlisch vum dumm widda uffgschdelld donn widda on soin frijare blads un donn inde dummgaade gschdelld des hoddma donn said hodde nabf n raif aus broase krischd wus wabbe vum hochschdifd schbaija un vum ludwig von helmstatt hodd wu vun bis de bischoof vun schbaija gwesd isch un wu die inschrifd uffm nabf hodd oabringe losse zwische un hoddmade nabf mol midd woi gfilld frija hoddm ä medallwonn inde nabf gdue awwa said nimmdma ä wonn aus glasfasa vaschdergdm polijesdahaaz oaläßlisch vunde faijare zum jährische domjubiläum ischde nabf widda gfilld worre awwa nedd diregd weschede higgjene hoddma awwa ewe ä blasdigschaal oigsezd wu lidda gfassd hodd de woi ischä schbend vunnare woibau gmoinde gwesd wu frija zum hochschdifd kead kabd hodd andisemidismus is än antonym geschebegriff zu semidismus un schdammd als wodd ärschd ausm joa gmäänd is dodemid juddehaß un dän hodds schun gäwwe ea daßs judde gäwwe hod laud biewel geje all välga uf em noah soi sehn sem ham un jafet zurig ääna vun däm sem soi noofahre waa de abraham un dodemid aach soi äldschd suhn ismael mid hagar gezeuchd un vun däm die arawa un aach soi zwädde suhn isaak de vadda vum jakob där wu israel genännd worn is es is also schun ä bisje hirnvärbrannd än andiisraelische semidische arawa än andisemid zu nenne awwa des word hod sich als begriff ingebürschad noodäm daß däm jakob soi suhn josef noo ägybde vakaafd worn is un doo zum ärschde mõõ nooem pharao worn is un soi familiie hod nookumme geloßd hän die sich vamead wie die kaniggl un waare bald schdärga als wie die ägybda ex do sinse geschurijeld worn noo schdich un faade un hä als sklave diene gemißd bis daßse de moses zuriggfiad hod ins geloobde lond des is de ärschde fall vun andisemidismus wu iwwaliefad is un ea zaischd aach schun die iwwlisch grind ängschd voa machdvalusd un voa de fremde kuldua dodebai schainds als ob daßs fremdeangschd podenziell imma un bai alle mänsche gääb när mänsche mid närre bsunnaschd hochi bildung un zudäm nuch bsunnaschd ausgeprächde selbschbewusdsain hän kää beriehrungsängschd gechewwa främdm was dän machdväalusd õõgehd so kimmd außa däm was inde biewl schun zidiad is nadierlisch aach nuch die angschd voa de främde relischion middezu guggn när mol was fär eelänidsch ärscha de äschnadon ghadäd wia soi aton monothesmus dorschzsedze vasuuchd hod grundsädzlisch komma gonz allgemää fäsdschdelle doß kää machdhawa ande relischion vum volg indressiad is außa es graifd ins machdgefiesch oi unna de reema isses ärschdmols zu änäm sysdemadische andisemidismus kumme so tolerand die reema iwwlischawais aach waare so wenisch konndese in iam polydesmus die monothesdische judde begraife un so wenisch hän iane deskaladzionsväsuche ärfolsch ghäd gonz im geschedääl om änd is s zum bar kochba ufschdand kumme dodenooch hän die reema die judde als faind vun de gonze menschhaid tacitus abgedun un ihne de uffändhald in jerusaläm vabode in de biewel wärd berischd doß baim jesus soi oizuch in jerusaläm gfaiad worn wär ä paar daach schbäda awwa hod soi passion begon un wie de piladus ihn hod fraigäwwe gewelld do hods volk gschrie dun graizische ons graiz middäm desdewesche hän die grischde gedengd doß die judde äs gonze volg alle wu zum pascha noo jerusaläm kumme waarn jesus ärmord hän daß awwa när vun äm haufe berichd wär un ned vum volg doß do aach gaaned viel plaz ghad hän un daß aach als när än glääne dääl vum volg dodd waa des hänse all außa achd geloßd un grad so daß jesus selwad ä judd waa als judd gebore ärzoche un ufgewagse daßa als judd voa de judde glead hod un vun sisch selbad gsaad hod ea wäa ned kumme färs gsädz zu ännan sunnan färs zu ärfille all des hänse völlisch außa achd geloßd dodezu sin als aach nuch lieje un valoimdunge kumme wie daß die judde hostie schände dääde un se dääde brunne vagifde un kinna ärmorde uf därre basis isses ned när zu ainischn häßlischn talmudvabrännunge kumme sunnan aach zu de pogrome aus anlaß vunde graizziesch bsunnaschd schlimm waas baim allaärschde där wu ofd gaaned midgzäld wärd ofd aach falsch als kinnakraizzuch genännd wärd odda als daitsche kraizzuch rischdischa is volgsgraizzuch aami adlisch un bauern sin schun ä halb joa voa de zaid ufgebroch un hän unnaweschs schunämol es wüüde õõgfonge im gonze rhoilond voaallm in kölle määnz un woams awwa aach in oschfrongraisch hän die laid ia wud ande judde ausgeloßd un es is zu grauehafde pogrome kumme schutz un hilf gabs zwaa vunde kadolisch kärsch die bischef hän selwad laib un lewe riskiad um iane judde zu schidze hänse aach in die dume geloßd awwa de mob waa zu schdarg un es waan zuviel un aach es oosassisch volg hod midgedun saiddäm doß die muslimi de templbärsch vauuglimpfd un es hailisch grab samd kärsch vawiesd hän hods in alle grischdlich länna bsunnaschdär awwa in middloiropa än ausgeprägde haß uf alles ned grisdlische gäwwe un somid aach uf die judde wiedahold hod sich des schbekdagl baim zwädde graizzuch kään deud bessa waa die reformadzion ludda hod gschriwwe daß die judde gaa kää räschd uf ian kuld hädde un daß mä iane synagoche un haisa solld abfaggle die judde waan die äänzisch wu zinse hän nämme gedärfd sulong wie daß des när vunde raische waa is s jo nuch oogonge obwohl ihne des nadialisch än gruße oifluß uf die polidig bschead hod obwohl die zinse ned graad niedrisch waan hod so moncha färschd mea on polidische zugschdändnisse bezaald als wai on zinse wia donn awwa aach die ärmere in die zinsschiral kumme sin un ofd gnuch alles valore hän hänse vaschdänlischwais än rochus uff iane glaibisch griehd ofd gnuch so schdaag doßse oogfang hän zu hädze des hod wonns aach ned glai zu pogrome gfiad hod doch den allgmoi vabraidede juddehaß schiad un de nägschde pogrome de boddm beraid wann donn än färsch mid soine schulde nimmi in nuch aus gewißd hod un hod dorschbligge geloßd doß när die judde on heeschare abgawe heeschare praise un sunsch nuch monschm schuld wäan don hods ned long gedauad bis mer wirra mol mid dolsch un faia ins juddeväddl gezooche is un wann donn die raichschde boim färsch zufluchd gsuch hän hänse die daia zu bzahle ghäd noom jährsche griesch hod mär allsaids ärschdämol misse die wunde lägge bsunnaschdär in daitschlond da ware när die hofjudde gfährd wanse de schudz vum hof valore hän im jh hod donn de gonze andisemidismus ä naii grundlooch griehd äänasaids dorsch die voaherisch zaid vunde uffkläarung onnarasaids dorsch de värsuch alles wisseschafdlisch zu ärklääre außadäm awwa aach dodorsch doß dadsäschlisch es finanzwese fasch kombled in jiddisch händ waa iwwa joahunnad waanse vun allem onnan ausgschloß gewesd un hän sisch uf geldvalaih schbedzialisiad ghed imma schun sin die beziehunge unna de jiedsche gmää gpleeschd worn jezad hänse die schõõs gnuzd un äm middlschdann unde klääne ä tödlisch konkurrenz gmeschd die schusda waare grischdlich handwärka die schuhfabrikande jiddisch gschäfdslaid nadierlich waare ned all judde raisch un aach ned all när im finanzsegdor die mehrschde waare lehra ärzde jurisde forscha valeescha viele awwa aach in vor un friehkommunisdische beweschunge agdiv un viel zu viele doo waa jeda äänzlne ääna zuviel hän als nuch mid schläfelogge un im kafdan ä laihaus odda äänlisches bedriwwe un die sin nadiealisch es measchd un es iewlschd uffgfalle die ärzd un leara hod mär gaaned als jiddisch waagnumme de klääda judd awwa waa gradezu schbrischwärdlisch de naid is gewagse un midm die nodwänischkaid ä ärklärung zu finne fär die judde als mindaweadisch abzudue do kam de darwin mid soinere abschdammungslea grad räschd do hod mär när mid viel phandasie un uubschwead vun äschdm wisse drõ rumbaschdle gemißd um ä mundgeräschd rassetheorie zammezubringe doodenõõ wäre die judde ä midaweadisch rass dea geschewwa mär sich alles erausnämme känd un miß wail se aach nuch gfäalisch wäa iwwa dän gewaldische un faschd allgejewädsche andisemidismus inde usa leesche bsunnaschda die große romane vun harold robbins ä bereed zaischnis ab am end vum jh hod frongraisch midde dreyfus affäa soin große andisemidismusskandaal ghäd die äänzisch grind fär soi õõglaach waan daßa än daidschdämmisch judd waa mid falsche schainbewaise issa vaurdaild un deprdiad worrn uf die daiwlsinsl wua ännzlhafd griehd hod de urdail is aach nuch long uffräschd ärhalde worn nodäm daßde ferdinand walsin esterhzy als dääda ändlaafd waa ja där schbion is sugaa nuch fraigschbroche worn obwohl daßsa als täda bekannd wa émile zola hod soi j accuse vaäffndlischd un mußd fliehe de cassdzionsgrischdshof hod des värfahre schließlisch an milidärgerischd zurigvawiese där wu de dreyfus numol värurdaild hod desmol mid mildande umschdänn ärschd innärrem dridde õõlauf hodn don es cassadzionsgerischd diregd fraigschbroche mär sähd daß des in frongraisch de heejepungd vum andisemidismus gwäsd wäa ääns vunde resuldade waa daß de herzl mid soim buch der judenstaat de zionismus begrind hod om õõfang vum jh sin die prodokolle vunde waise vun zion vabraid worrn die aus änare umgearwaid ald sadier gschaffd worn sin mär nämmd haid õõ daß des urschbringlich vun russische gehaimdienschdla gemachd worn is l fär de zaa geje die judde ufzebringe denooch hänse vawändung gfun geje die bolschewike die wu mär als jiddisch õõgseje hod de trotzki waa jud onnan vunde nai regiarung aach un als zaaremärda die pogrome wu daß de russische borjagriesch beglaid hän wärn wohl iwwa judde es leewe gekoschd hän die zions prodokolle de jiddisch bolschewismus un iane jiddisch weldvascheerung waan aach die gonz grußi sorsche vunde nazis nazionalsozialisde nazionalsodzialisdisch daidsch awaidapadai hinna rußlond un hinna de usa dääde judde schdägge wu fär daidschlond ä bedrohung wäan schun inde er joa vum jh hods in daitschlond massisch iwwagriff uf offne schdrooß gäwwe wann die nazi horde umheagzoche sin noodäm daß die nazis ande machd waare isses zum boikodd vun jiddische gschäfde kumme un die judde sin ausm schdaadsdienschd ändlasse worn noom schubert gugg in lideradur waas ziel vum grußdaidsche raisch doß die judde auswandan sollde was awwa när uugfäa vunäre halwe million bis geduun hän obwohl schun im sebdämba die nirnbärscha gsädze ärlaß worrn sin aach noom õõschluß vun eesdraisch so schubert häd die geschdabo nuch die auswandrung gfädad es wäre dorsch die ogubazion nuch judde ins raisch kumme zwää millione judde kame glai noom iwwafall uf pole unnas ns reschiem mär hod õõgfange se in gheeddos oizuschließe un die gsädze waida värschäafd im juni sin die daidsche trubbe in die udssr oimarschiad un im juli hodde göring äm heydrich de bfehl gäwwe ä gsädz fär ä ändlösung oizuraische aach de hans helmut kirst vatritt in soim roman die nächte der langen messer die iwwazoischung doß die nazis ärschdemol ausgetäschd hän wie waid doßse geje kännde un wie daß die bvölgerung reagiere dääd wamma nuch massiva geje die judde voageje dääd echa doßse sich an ia greeßdes vabräsche gedraud hän un wamma siehd un beriggsischdichd was när allääns schun es couraschiade uffdreede vum kadinaal graf vun gaale in minschda bewirche gekännd hod daß wann ned aus faischhaid un joahunnadealdem andisemidismus es daidsche volg ruh ghalde häd die nazis sich dän lädschde schridd aach ned gedraud hawwe dääde daßs on wille un muud zu äm couraschiade uffdrede gfehld hod zaischd aach es a pogrom die nazis hän gewieded viel onnan hän midgeduun kaam änna hodde judde gholfe un wann doch donn när vaschdegd un haimlisch oogedachd waa vunde nazis voaallm ä großõõgleedi depordazion noo madagaska wail die ärhoffde masseauswandarung ande aischn gsädze wie ande fehlend beraidschafd vunde nachbaschdaade gschaidad waa heydrisch änna vunde haubdvabräsch hod schun midde gschriwwe millione judde wääa zuviel fär än auswandarungsprojegd mär brääschd ä terridoriale leesung ää joa schbäda hodda donn de bfehl dezu griehd gugg owwe gedachd waa ärschd on ä judde region im eschdliche pole odda gaa bai de pribjed simp wann genau sich des geännad hod is ned bekannd sischa is awwa doßs voa de oirischdung vunde vanischdungslacha gewäsd soi muß also wohl koz voa de wannseekonfarenz im janua es bsunnaschdäre ande schoa waa ned de vanischdungswille den hän die amis gejeiwwa de indiana un annan nuch gonz onnaschdär gezaischd un aach ned die skrubellosischkaid die bai amis un russe imma schun viel greeßa waa sunnan die induschdrielle deedung es grausame ja es daiflische abschlachde vun mensche als quasi supa gruß konzäan in gheddos hod mär die judde gsammeld un in viehwaggongs midde bahn in die vanischdungslacha gschiggd dord sinse sordiad in gaaskamman ärmord un in serie vun kremaor eefe vabrannd worn rund millione in joa iwwa am daach in finf lacha zwäähunnad bis waid iwwa an jedm daach in jedm lacha un nomol halbsoviel ausahalb vunde laacha baide transporde bai masse ärschießunge in rußlond wäärndm voamaasch bai schdrafagdzione millone judde haid wääs mär doß judde kää onna rass sin wie oirpäa doßs aach kää jiddisch weldvaschweeerung gäwwe hod odda gäbd un doß där gonze juddehaß när uf naid un ängschd voa främdm basiad hod die beschd voabaischung sin uff de ää said ufkläärung un aach gejesaidische besuche un fraindschafdlische kondagde un uf de onnan said assimilazion un indegrazion un außadäm uf alle saide vameade bildung un die beuadailung vu jedem mänsch ausschließlisch noo soim wisse un kenne un vahalde ned noo relischion abschdammung aussehn kläädung je primidiva än mensch is desdo gewaldberaida isa desdo ängschdlicha isa desdowenischa konna sich ardiguliere un desdo wenischa konna argumändiere je schdärga die fraindschafd zwische mense is desdo wenischa konn sisch zwische se dränge kään volk is per se bessa odda schlächda als wie än annärschdäres guude un schlächde mänsche gäbds imma un iwwarall bängschda sin bängschda un vabräscha sin vabräscha egal mid wälsche relischion un aus wällm volk wea onna välga iwwafälld is griminäll egal oba ameriganischa präsidend än eesdraichische owwagfraide is odda än schwaaze räschdsvadreja odda än gälwe pardaifungzionär wea hingesche friede schdifde un geschesädz ausglaische duud wea in än jedm ärschdämol dän aonnan mänsch reschbägdiad dea is voa egal wellm hinnagrund än guude än edle mänsch de dummgaade in schbaija foangd om schbaimara dumm im noade o un geed bis nunna bis zum rhoi un head a oam schillawesch uff de dummgaade isch vum carl albert leopold freiherr von stengel oag leeschd worre nochdemma alde ruine vum dumm weg g roamd kabd hodd isch doan de gaade deels nai b ploansd un nai gschdald worer un isch haid de greegschde paag in schbaija un hodd vaschiedene brunne figure schbielpledz kiosk unnän minigolfbladz de gaade selwa ischä dengmoalzoon un doad hodds awwa a waidare deng gmeela wiede eelbeasch s grieschadeng gmoal die andiggahall ausm joa vum aschidegd johann philipp mattlener de skulbduregaade vum bildhaua ludwig cauervun wu a ausm joa isch unde broazeguss vum ferdinand von miller wude friedrich magnus schwerd zaische dud midde duaschde dummgaade valaafd en deel vunde middlaldalische schdaddmaua wude paag in zwee deel deeld un wu inde achzischa joa widda inschdoandg sezd worre isch oande maua schdeed a de frijare wachtuam s sog noande haidedirml eschdlisch vum dumm s haidedirml isch im joor gbaud worre un isch newem aldperdel änna vunde zwee äänzigschde eahaldene vun e emools tirm vunde schdaddmaua de noame kumd vun haide un meend braachloand de dummgaade ischä b liebdes ziel fa die schbaimara un fa b sucha wu do uffde wesche schbaziere gejen frija wie haid hodds im summa im dummgaade va oaschdaldunge wie zum baischbiel vunde schdaddjuuchendkabell odda wonns greegschd raisende middaldder feschdiwell vunde weld in schbaija zu gaschd isch un do hawwen awwa a schun kinschdla weage uffgschdelld kabd donn hodds inde nee vum minigoldbladz s gaadekaffee die willa kirrmaier ekarius ischä dengmoalg schidzdes haus in schbaija in de boahhoofschdrooß un die willa ischs greegschd heaschafdlische bauweag ausde grindazaid in schbaija die willa isch in drai joohr vun bis als dobbelwilla im schdiel vunde renesose gbaud worre dodzu hodde aschidegd heinrich jester vun schbaija roode zischle un geele soandschdää gnumme wue die willa um uffdraach vum zieschelaibsidza georg grund fa soi familje un soi deschda hodd bauwe losse die zischle un onnares baumaterial hodd de fabrkond selwa heagschdeld un domid des haus a als ä aushengeschild fa soi gschefd bnudzd zude schdrooß hie isch die willa midd viele ornamend vazierd un hodd tirml un erga onde egge om end vunde sibzischa joa hodd die schdadd schbaija die willa widda heag rischd inne hoddma die schduggdegge nemme redde kenne awwa die malaraije noch idaljenischem voabild un die brunkvolle drebbehaise de ejemolische paagehnlischd gaade hoddma vagläänad unde zaun weggnumme said de achzischa joa isch do die volgshochschul un die schdaddbibliodeeg midd ihre uugefea bischa zaidschrifde un onnare medije drin des gimnasjum oam kaisadumm koaz gak in schbaija isch im joor als evoangelischi ladainschuul vum schbaimara raad g grind worre des gimnasjum isch domid äns vun de eldschde in rhoilond palz un schdeed unna dengmoalschudz haid isches ä modernes aldsproochlisches gimnasjum un isch innäm haus des im joa g baud worre isch g leerd werren alde un a naije schbrooche wie aldgrieschisch ladoin änglisch un froanseesisch un die lidaradua awwa a naijes wies inderned bis isch doad wu haid s gimnasjum isch inde inde große paffegass de dummherrehof zum kranich gwesd do hoddde kaisa karl vun bis gwohnd im jaahunnad hoddma än naibau hiegschdeld un duasch die nai bairisch kavallariekasern easedzd worre isch im joa hoddma donn s kenischlisch bairische gimnasjum nochde bleen vum ludwig stempel unnem heinrich ullmann gbaud ä eawaidarung isch dzu kumme s gbaid schded unna deng gmolschudz die hischdorisch bischarai vum gimnasjum oam kaiserdumm ischn deel vunde schulbischarai un haid die gregschd aldbschdondsbischarai in schbaija die sommlung vafieschd haid iwwa teologische un jurisdische lidaradua wu vum dummkabidl unde schdaad kumme dun die bischarai hodd ä paa hondschrifde un inkunawle un ondie tidl ausm tidl ausm un tidl ausm jaahunnad nochde zaschderung vunde schdadd im joa durschde pelsische eawfolschegriesch henn die bischaraije vum gimnasium de schdadd un vum dummkabidl widda nai zsommegdraache un uffgbaud werre misse de voalaifa vunde haidisch bischarai vum gimnasium isch als lyzealbibliothek eaeffnd worre de aldbschdond isch bis haid inde schul awwa said unnade uffsischd vum g grinded pelsische londesbilbliothek im joa hoddma die bischasommlung vum gimnasium midd soine domols tidl die noch voahondene schbaimara dummkabidlbischarai un a noch die schbaimara schdaddbischarai dzu g due die schdaddbischarai hodd domols bischa vunde alde määnza uniweasidedädsbischarai krischd kabd im jaahunnad isch die lyzealbibliothek donn ä sogenondi bflischdexemblaabischarai gwesd s bairische bflischdabgawegsedz hodd ab die abgawe vun zwee exemblaa oan die hof un schdaadsbibliodhek in minsche valongd un hodds zwedde exemblaa vunde pelsa lidaradua oan die schul gewwe deswesche isch die bischarai die wischdigschd bischarai in de palz gwesd vun denne im joa ausgelaachade bschdänd sinn donn nemme alle zrigg kumme im hondbuch vunde hisdorische buchbschdänd vun heesds dasses voa guud tidl kabd hodd de aldbschdond bis sinn haid schdigg berschborre amtlich börsborn is ä ortsgemä im landkreis kusel in rhoiland palz daitschland mid inwohner sie geheert zu de verbandsgemä minschwiller die mä als johr ald muhläsch unn de gloggeturm in de dorfmidde wu uff veranllossung von de gräfin marianne von de leyen in de johr gestift wor is sinn die wahrzeiche vom ort das m hoch geläne dorf berschborre leid drei kilomeder vom ohmbachsee entfernt in de weschdpalz die erschd urkundlisch erwähnung stammt ausem johr als berßborn von bis zum beitzdum von de gräfin von de leyen gehert wo minschwillerer dal gehäß had de gemänderat in berschborre beschdeht aus acht mitglieder die bei de kommunalwahl am juni gewähld worr sinb unn äm ehramdlische borjemäschder als vorsitzendem sitzvedäälung im gewählde gemänderat de sommer franz wv berschborre is seid borjemäschder vom ort im nordoschde gebts die a im südosschde die a in minschwiller is ä bahnhof von de glantalbahn waahaid is ääna vunde wischdigschde philosophische grundbegriffe die frooch noch de waahaid ghert zu de zendrale probleem vun de philosophie un is vun de verschiedenschde laid unnaschiedlisch beantword worn waahaid kimmd vum weschdgermanische wra wos wies ladainische verus zum indogermanisch uro gherd uff grieschisch hääsds aletheia uff ladainisch veritas mär muss unnerschaide zwische de froche noom begriff vun de waahaid unde aicheschafde vun waahaid bai ärschderem konn mer inrem alldachsschbroochlische väschdännis die waahaid unnaschaide vun de liesch un em irrdum ma konn aach drenne zwische em subschdandiwische sinn isch saan die waahaid em adribudiwe des is waari kunschd unn em prädigative sis waa dass es haid reschnd zudäm hod in viele logikä ää jedi aussach en waahaidswead in de zwääweadisch uasachelogik gebbds när die zwää weade zu dene ma iblischwais woahr un falsch saachd in moanche logikä koan die wohrhaid mehreri werd hawe un net bloos die zwee un va zammegsedzde aussache koan doan die wohrhaid noo foamale reschle aus de waahaidwead vun de änzelne däälaussache ermiddeld were awer es gibd a logikä zum beischbiel die soogenoandi begriffslogik wu sisch net mid änere wohrhaid beschefdige dud in de infomaadig gebts sogenannde boolsche variable dodebai hannelds sisch um die äfachschd ard vun variable alleweil die nur die werde unn annehme kenne mähnd in dem sinn falsch unn woahr die wohl beriemdeschd frooch noo de waahaid schdehd in de biewl noodäm daß jesus zum piladus gsaad hod ea wääa in dsie weld kumme fär daßa zaischnis ableche dääd fär die waahaid un än jede wu aus de waahaid wäa dääd ufn heere duudn de piladus frooche was donn waahaid wäa die andword schdeed awwa schun waida vorn in wu jesus saad isch bin de weesch un die waahaid un es leewe känna kimmd zum vadda als wie dorsch misch ladain daitsch latein ladäänisch lingua latina is ä indogermanisch schbrooch wu urschpringlisch vun de ladiiner de bewuhner vun latium mit rom in de midd gebabbeld worre is ladain waa die omdsschbrooch vum reemische raisch unn is so die domminierende vakehrsschbrooch im wesdlische middelmeerraam gworre wäährnd sisch vun de ladäänische umgangsschbrooch em sogenannde vulgärladain die romanische schbrooche endwiggelt hänn iss es ladain vun de reemische schriffdschdeller achnoch als doodi schbrooch bis in die noizääd als fiehrindi schbrooch vun lidderadur wisseschafd polidigg un kersch erhalde gebliwwe gelehrdi wie de thomas vun aquin francesco petrarca erasmus vun rotterdam martin luther nikolaus kopernikus rené descartes unn isaac newton hänn wäärge uff ladain gschriwwe bis ins jahrhunnerd wurde die vorlesunge an de universidääde in ganz oiropa in ladain abgeholde in pole unn ungarn war es ladainische bis dohin omdsschbrooch in unzählische lehnwärder bspw zischel vun tegulum fremdwärder bspw interesse was hääsd dozwische sai unn reedewennunge bspw in vino veritas uff pälzisch im woi laid die waahaid is ladain bis heit ach in netromanische schbrooche vohanne bei de bildung vun naie fachbegriffe werd immerwerre uffs ladäänische zrickgegriffe bspw bam aadoomobil wobai es audo aischendlisch aldgrieschisch is awwer ach in de medizin bei biologische gaddungsbezeischnunge un aa bai onnere wissenschafde die pharma induschdrie greifd bai de bildung vun de name fer medikamende un drogerie addiggel aa immer widder uf ladainische un aldgrieschische wordstämm serick herdsmiddel hänn oft die silwe cor odder kard grieschisch fer herds im name die wordstämm dent odder odont grieschisch fer zaa kummen in zaapflescheprodugde vor sogar in de schbrooch vun de beheerde had mer frieher semindescht ladainische brogge gebraucht zum baischbiel had mer in de eschderraischisch bürogradie im noinzehnde johrhunnerd e genormder vordruck erfunn fer gleiche vorgäng se beawwaide der hat simile gleich ähnlich gehääs un wonn e beomder so engschdirnisch war dasser nor no däm vordruck hat känne schaffe un näd rechts un näd links donn had mer denne simile raider genennt mit de zeit is aus em simile donn e schimmel worr uff däm mer hat känne raide un färdisch war de amtsschimmel allerdings gäbds noch onnere daidunge fer de amtsschimmel die beriddene bürobote in de schweiz zum baischbiel odder der schimmel pälzisch grooz uff de alde akdedeggel wer s wääs werd s wisse wesche dere immense bedoidung fer die schbroochlischi un kuldurelle endwigglung vun oiropa werd ladain immernuch an schule in de daitschschbroochische länner un annere europäisch staade gelehrd fer viele schdudiegänge is es sogenannde latinum needisch en qualifezeerde nochwais dass mer ladain an de schul gelernd hot ach wenn ladain als schbrooche vun kuldur un wisseschafd mehr un mehr em englische waische dud gebts noch imme audore wu uff ladain schraiwe dun des geschihd voa alle dinge fer bildungszwegge es werrn zum bäschbiel beliebti wärge as de popkuldur uff ladain iwwersetzt demit die schieler ned blos andiege dexte lese misse des is unna annerm bai de im original franzeesische aschderix hefde su wus iwrijns ach uff pälzisch zu kaafe gibd ach werre manschemo die schieler gezwunge selwert uff ladainisch zu schraiwe damid se die schbrooch ned blos lese sonnern ach babble kinne un annan duuns sogaa gean un fraiwillisch so han schieler vum schbayara gymnasium om kaisadum en schdadtfierer uff ladainisch geschriwwe un ach vadoond die hänn dodefier ach en prais griehd ofd wer s se winsche dass mää laid ebbes vun dänne alde schbrooche wie ladain un aldgrieschisch veschdee deeden wail däss awwer näd so is kummd s immer widder zu schbroochveworschdelunge die nor zum dääl luschdisch sin seneggschd emol määnd so monscher moderne zaidgenosse er deed englisch odder denglisch babbele un däss weer kuul un wischdisch fer s big bissness dodebei redder ladainisch oder aldgrieschisch wann änner zum baischbiel nimmie iwwerbriefd sondern verifiziert vere wohr facere bzw ficere mache oder wanner näd beschdädischd sondern zerdifizierd certe gewiss aa die cpu im kombjudä is komblädd ladainisch central processing unit centrum achspunkt aus griech kentron dorn zirkelspitze kreismitte procedere vorwärdsgehe unus ääns ääner die cpu is also e ding wo alle fääde in de hand had un machd dasses vorwärdgehd so waid so gud awwer was bassierd wann e fremdword uf zwä veschiedene wäge zu uns kummd des ladainische word res bedaid sach tat wohred im daidsche gäbbds die fremdwärder real werklich tatsäschlisch un realisiere vewerkliche in die tat umsedse im englische gäbbds desselwe fremdword mit dere selwe bedaidung to realize allerdings kann beime brite odder beime ameriganer aa ebbes in soim bewussdsoi zure tatsach werre dann hääsd to realize wahrnämme erfasse erkenne mitkriee kabiere usw un jeds gäbds laid die wo die bedaidung wahrnämme aa im daidsche vewennen isch hann garnäd realisierd dasses zwölfe is ei des kannsche aa garned realisiere weil zwölfe wärds vun selwerd odder isch hann grad realisierd dass die kriminalidäsrade immer heher wärd waad isch ruf die bollezai dasse dich oischberren gequellde mit weiße kees sin des pälzer nationalesse fer veschedarier die kää fleesch esse zwar tuts in de palz aa annere sache gewwe wo kää fleesch drin is awwer des krigt mer net iwwerall gequellde mit weiße kees kriegt mer dagege an fascht jedere hütt im pälzer wald zu mache is des esse ganz simpel mer kocht grumbeere ohne die schaal vorher abzumache bis se weich genuch sinn unn wärend die koche tut mer weiße kees nemme und mixt den mit zwiwwle kimml salz unn e paar kraiter fertisch isses wann die grumbeere frisch sinn kann mer die schaal aa beim esse draalasse ä diggdadur vun ladainisch dictatura bezaischned ä schdaadsform wo nur een enzische tipp de diggdador odda ä grubb pardai uoigschränggd regiere dudd in der reschel werde die herschende in de diggdadur net gwähld maischdens berufe sisch diggdadore bzw diggdadorische reschime uff en aisere odda innere schdaadsnodschdond mid denne sie die etablierung vun ener nischdlegidime herrschaft reschdferdigge diggdadure diine maischdens zum dorschsedse vun indresse vun wenische laid zu laschde unn schade aller nach ausmaß der ausgeiebde gwald unnerschaided man zwische ner audoridäre unn ner dodalidäre diggdadur en mergmal vun ner audoridäre diggdadur iss de begrenzde pluralismus sie hot kee umfassend formulierdi ideologie unn weder extensiv noch intensive mobilisierung die mergmale vun ner dodalidäre diggadur sinn das schdrewe in alle soziale verhäldnisse nai zu wirge unn aine betailischung der beherrschde am schdaadslewe zu fordern sowie dessen waiderendwigglung in die ideologisch rischdische rischdung bai de reemer hots zur zaid der republigg des amd des diggdadors gewwe weller in hekschde nodzaide gwähld worre iss er hodd dodemid die uffgab vun de zwee konsuln iwwernumme awwa nur fier ä halwes johr ansuschde hädd er jo die gsamde machd on sisch raiße könne bekannde diggdadore zur remische zaid ware sulla caesar unn marcus antonius de mannemer morge offiziell mannheimer morgen iss ä regionali dageszaidung im reschdsrhainische rhai negga draiegg die zaidung hot e ufflag vun exemplare die dochderzaidung schwetzinger zaidung e ufflag vun exemplare in de haubdausgab vum mannemer morje werd iwwer monnem ludwichshafe unn haidlbärsch berischd die zaidung gehörd momenton der mediengruppe dr haas gmbh der mannemer morge wurd im johr vun eitel freiherr von schilling unn oskar hörrle als der morgen gegründet mussde awwa wege urhewwerreschdsverledzunge umbenannd werre do mer in de verainischde schdaade vun amerika amerikånische bsadzungszaid fer sai zaidung ä lizenz hot hole misse dassma drugge gederfd hot hawwe aa de eitel freiherr von schilling unn de oskar hörrle ä lizenz beõõdrachd welle se erhalde hawwe zuerschd hot die zaidung der morgen de morje ghääße mer hots awwa weje urheewareschdsprobleme in mannemer morje umbenenne misse des buch hot so faschd jedi ausgab jede daach die sozialdemokradischi pardai vu daitschlond spd daitsch sozialdemokratische partei deutschlands iss ä daidschi volkspardai unn die äldschd parlamendarisch in daidschlond verdredeni pardai di jetzische pardaivorsitzende sin de norbert walter borjans un die saskia esken die vorgängerpardaie vun de spd sinn de allgemaine daidsche arwaiderverai wu am mai in leipzig gegrindet worre is unn die sozaldemokradischi arwaiderpardai die am auguschd in aisenach gegrindet worre is die verainischung vun baide pardaie hot am mai schdaddgfunne woraus die sozialisdischi arwaiderpardai vu daidschlond sap hervorgange iss erschd im johr hot die pardai ehrn haidische name griet die spd hot mitglieder unn wies bai de maischde pardaie so iss iss de fraueotail viel klänner wie der vun de männer er liegd bai unn des dorschschniddsalder is bei johr dez das hamburger iss de spd ehr naischdes pardaiprogromm außerdem sedsd sisch die spd für biergerreschde effnung der gsellschafd unn biergerbetailischung oi de negga am fluss selwer n ausgschbroche schunsch aa nga odda uff schrifddeidsch neckar issn fluss in daitschlond er iss mid km mid da eschach km longa nebefluss vum rhoi der mid soim faschd km² große oizugchsgebied den zentrale tail vun bade wirddeberg entwässan duht de negga endhubbsd uff de baar bei villinge schwenninge uf ner märeshee vun m unn minded bei monnem in de kurpalz region in de rhoi uff ner hee vun m was en heeeunnaschiid vun m iss om negga liege die großschdädt schduggad hailbronn haidlbärsch unn monnem greeschde neewefliss sinn die enz die jagst unn de kocher de negga fließd vun saim endhubbsord zwische schwaddzwald unn schwäbische alb noch nordoschde am neggaknie bai plochinge nordweschdwärds bis nordwärts dorsch schduggad unn hailbronn ab ewwerbach weschdwärts dorsch haidlbärsch unn die owwerrhainische tiefewene unn minded in monnem in de rhoi die germane sinn ä grubb vun indogermanische velga es hot nie een aihaidlisches volg der germane gewwe sondern mehrere schdämm des zammegheerischkaidsgfiel iss ned iwwer de aischene schdomm nausgange awwa die germane hodde a gämainsame sidde unn gebraische ä gemainsami relischion unn ä gämainsami schbroch aus derre sisch schbäda die germanische schbrooche wie daitsch unn domid aa des pälzische niederländisch englisch schwedisch dänisch unn norwegisch endwiggeld henn die germane schdamme urschbringlisch aus skandinavie norddaitschlond unn dänemark die schdämm vun de germane unnertailt man in die nordseegermane ostsee unn ostgermane elbgermane unn rhai unn wesergermane wuher der begriff germane aischendlisch kummt unn die bedaidung vun dem begriff weeß man haid ned so genau wahrschainlisch kummt er ausm keltische odda ladainische die germane henn in derfer gelebd wu ugfähr lait gelebd henn langhaiser ware bai de germane waid verbraided sie ware in zwee dail uffgedaild aina zum wohne unn ainer fiers gonze viechzaisch haubdsäschlisch pferde unn rinda bai monsche hots e trennwand gewwe zwische wohnberaisch unn schdallberaisch bai onnere awwer ned im wohnberaisch hots owwe im dach e loch gewwe wu de gonze raach abgezoge iss gebaud wurde die haiser endweder gonz aus holz odda nur mid pfoschdeelemende aus holz die wänd wurde mid fleschdwerg aus lehm unn schroh geferdischd des dach wurd midd rasensode schilf schdrooh odda holzschindeln gedeggd die germane henn kee schdädt gründet unn henn a kee schdaade gegründed die germane henn aggabau unn viehzuchd betriwwe jedes gehefd hot soi oigenes aggaland ghabd bai de germane hots die zweefelderwerdschafd gewwe mon hot des feld in zwee dail gedaild von dem mon imma nur een bebaud hot de onnere dail wurde vergrase gelossd domid sisch de bode erhole konnde unn des vieh grase konnde die germane henn am haifischsde gerste ogebaud awwa a emmer oikorn hafa unn hirs wurde ogebaud als gemies wurd bai de germane unner anderem erbse möhre kohl linse bohne zwiwwle schniddlauch unn porree ogebaud der enzische obschdbaum den es bai de germane gab war de appelbaum alles onnere obschd war ned kuldivierd unn muschde gsammeld werde germane midd ner große herd henn en große osehe ghabd rinda unn schaafe ware des haubdnudsvieh awwa aa pferde unn schwain wurde ghalde des germanische vieh war viel kleena als des haidische awwa aa kleena als des vun de reemer domols genau wie bai de maischde onnere velker aa henn die germane ä patriarschalisches gselschafdssischdem ghabbd das familieowwerhaubd war immer de monn zu de familie henn außa de direggde familiemidglieda aa die kneschd mägd heerige unn sglawe ghehrd des familieowwerhaubd hot des sage iwwer die reschdlische familiemidglieda ghabd mehrere familie henn zu oiner sipp gehrd die all bludsverwandte zammegfassd hot nochm tacitus en bekannde remische hischdorigger hodden die germane rodblondes hoor unn blaue aage außerdem solle se nen riesehafde kerper unn helle haud gehabd henn wie man haid weeß iss blond tatsäschlisch die vorhärrschende hoorfarb bai de germane gwessd awwa es hot a braunhaarische germane gewwe blondes hoor gald bai de germane als ä besunnerschd scheeni hoorfarb deswege hots bai de germane aa blaischmiddl fier die hoor gewwe kerperpfleg war de germane sehr wischdisch sie wusche und kämmde sisch täglisch die hoor henn se mid buddag pflegd männer als aa fraue henn die hoor long gedrage die männer truge longe hose was bai de reemer als barbarisch gald dodezu truge sie en kiddl der bis zu de knie graischd hot die fraue truge e longes ärmelloses gewondt des midd ner brosch an de schuldan zammeghalde wurd im hifd unn bruschdberaisch henn se des gewondt middm girdel an de kerber gezoge sodass en scheener faldewurf endschanne iss fraue wie männer truge lederschuhe die mid lederrieme feschdgezoge wurde bai de germane hots zwee gedderfamilie gewwe die ase unn die wane gedder ware bai de germane unner annerem de wodan nordgermanisch odin des owwerhaubd vun de gedderfamilie der ase schudzgodd der kriescher unn firschde godd der dode unn des schdurmes er raided uff saim pferd slaibnir beglaided werd er vun de rawe hugin unn mudin unn vun de welf geri unn felki de odewald iss noch ihm benonnd donar nordgermanisch thor iss de suhn vum wodan unn de blidz unn donnagodd in der hand hot er soin hamma mjöllnir aus dem er blidze nausschlaiderd er fährd mid soim wage der vun ziegebegg gezoge werd annere gedder sinn unner anderem tiwaz kriegsgodd ausm gschleschd der ase njord herrscher der wasserweld wane dem soi kinner freyr de sonnegodd unn freyja unn soi fraa nerthus erdemudda die germane hoode kee tembel da sie sehr nadurverbunde ware sie wollden ihre gedder nedd in tembel oischberre schdadddesse henn sie ihre gedder on seen moore kwällä unn haine verehrd wu sie ihne aa opfer dagelegd henn geopferd wurd unner anderem schbaise werkzaisch klaidung manchmol aa boode unn wage awwa aa mensche in der nähe der siedlungen wurden altäre auffgschdelld wu sie aa die kuldbilda vun de gedder uffgschelld henn tremulous is ä fraies multipläier online spiel fir de reschna es nutzd die quake ännschinn is unna da gpl lizentiert unn loof dodemid uff fasch jedem sischdem des spiel spielt in de zukunft wo di mensche planede koloniesierd henn die baue do rohstoff ab und transchportiere die mit de frochter zu õnnere planete awwa nun is es so dass uff e mol ä neue rass vun außa irdische ufftauche tut un die kolonieä üwwerfällt do babbeln nix hilft schicke die mensche seldner um die außa irdische zu vernichte im spiel muss ma äni vun de badaie auswähle ma konn die mensche spiele odda awwa ah die außerirdische du konnschd dann entweder n krieger odda n baumeschder spiele als baumeschder bauschd du die basis uff und du sorgschd dafir dass dei leit wieddabelewt werde kenne un deswege bauschd ah verteidigungoonlage als krieger muschd du die feindlich basis õgreife un dafir sorge dass die gegna nimmi widdabelewwt wärre kenne gewunne hosch wenn kenn gegner unn ke wiedabelewungsschdadsiõn vum gegner mehr exischdierd firs töte gibts punkt wo du benutze konsch um als mensch da bessere waffe zu kaafe odda als außerirdische um disch in änn stärgares viech zu verwandele wenn dai badai viermol soviel gegner getötet hod wie s spiela in da aigene badai gibbd dann a raischd dai badai die nekschd stuuf un des heeßt dass fir die mensche bessere waffe freigschalt sin unn fir die außa ridische heeßts dass se sisch in hejare viescha verwandle kenne die mensche sinn basisorientierd des heeßt dass se imma widda zrick zor basis misse um nai i munition zu hole oda sich zu haile die außa irdische benutze iwwawiegend nõohkampfattacke unn haile sisch longsõm vunn selbscht außadääm baue die außa irdische ihr ai a wiedabelewungsschdadsiõne üwwa all hie un hawwe dodemid ä mobilari bais do des spiel ja frai im sinne vun quelltekschd is konn jeda mitschoffe un helfe die gmeinschaft die zum tremulous projekt keert hod ah viele karte un mods erschoffe die jeda benutze konn einische stelle ah die server uff denne gspielt werd hesse is ä bunnäslond vun daitschlond unn liegt zimlisch in de mitt dovun an die palz tuts bei frongedahl grenze wobei de rhoi die grenz darstellt ugfähr millione lait wohne in hesse welles ä fläsch vun km² hot lait wohne uff em km² dodemid iss hesse eens vun de dischdbesiedeldsde bunnäslänner in daitschlond der jetzische minischderpräsidend vun hesse iss volker bouffier vun de cdu die regierende pardaien sinn die cdu unn die griene die haubtstadt vun hesse is wissbade die greeschd stadt ist frangfort annere große städt in hesse sinn kassl offebach unn dammstadt hesse hot en odail an de kurpalz gebabbelt werd in hesse hessisch was im siede fer annere leit e bissel wie pälzisch klinge duud vum rhoi bis waid inde orewald hods jo aach zmeaschd pälzische dialegde un do hods aach viel pälza änglawe gäb die bahai bahai transkription bah i relischion iss ä weldwaid verbraidedi abrahamidischi relischion mid finf bis achd midglieda gegrinded worre isch sie vun baha u llah in akkon die relischion iss aus dem babismus hervorgange unn iss aine aischenschdändischi relischion vor allem in de dridde weld iss die bahai relischion waid verbraided awwa aa in oiropa leewe viele bahai in daitschlond sinnes bis die bahai glaabe onnen monotheisdische transzendende godd die misdischi oihaid vun de relischione unn die oihoid vun de mensche oihaid vun de relischione heeßd dass alle relischione oinem geddlische urschbrung endschbringe somid iss aischendlisch jeder prophet oda relischionsschdifda wie jesus chrischdus mohammed baha u llah oda buddha vun godd endsandt de glaibische große glaabensfraihaide gelossd werre wisseschafd unn relischion derfe sisch ned widaschbresche außadem glaabe die bahai an die glaischhaid vun monn unn fraa des haus der odachd iss des gebeds unn meditationsgebaide vun de bahai haifisch werre do die hailische schrifde vun alle weldrelischione vorgelese derzaid schdehe in auschdralie daitschlond de verainischde schdaade samoa panama indie unn uganda haiser der odachd außadem werd in chile eens gebaud es saarlond is ä kläänes bunnäslond vun daitschlond unn liegt ganz im weschde dovun an die palz tuts vun ugfähr vun zweebrigge bis kusel grenze ansunschde hots grenze mit em reschdlische rhoiland palz mit fronkraisch unn mit luxebursch ugfähr million lait wohne im saarlond welles ä fläsch vun km² hot um die lait wohne uff em km² dodemid iss es saarlond eens vun de dischdbesiedeldsde bunnäslänner in daitschlond die haubtstadt unn die greeschd stadt vum saarlond is saarbrigge annere große städt im saarlond sinn hombursch neunkirsche unn merzisch die jetzische minischderpräsidendin vum saarlond iss die annegret kramp karrenbauer vun de cdu die regierende pardaien sinn die cdu unn die spd ä oihaidlische saarlännische schbrooch gebds ned aa wenns ofd behaubded werd im oschde unn siede werd rhoifrängisch weschdpälzisch saarpälzisch unn im weschde unn norde moselfrängisch gebabbeld do verlaafd aa die dat das linie des heeßt do wu man rhoifrängisch schwätzt werd das gsachd unn do wu man moselfrängisch babbeld sachd man fier des glaische word dat die schbroochgrenz verlaafd ugfähr zwische velklinge im siedweschde unn st wendel im nordoschde im johr isses saarlond als saargebied aus em dääl vun de praißische rhoiprovinz unn dem gebied vum haidische rhoi palz krääs sellmåls als saarpalz en dääl vun de bairische palz unner die verwaldung vum velgerbund kumme isses als saarlond ins daitsche raisch kumme nooch em zwedde weltkriech hots zur fronzesische besadzungszon kehrd iss awwa als saarprodegdorad en uabhängische schdaad unner fronzesische oifluss worre die saarlänner henn abg stimmt dass se widder zu daitschlond geheere wolle unn so isses saarlond am januar des zehnde bunnäslond geworre de wärdschafdlisch schweapungd ho aarsch lon im bärschbau geleje ruhr un saar hän daitschlond bis noom zwädde weldgriesch mid kohle vasorschd in als gläänere mänge wärd haid nuch gfärdad bis schbäädschns soll ändgildisch schluß soi de bärschbau un ä klugi bolidig hän vär massisch induschdrie gsorschd im johr hot des saarlond de hechsde zuwachs baim bruddoinlondsproduggd es ist in em johr um gewachse im gonze bunnesdorschschnidd nur um im johr hot die wärdschafdslaischung am bip gemesse milliarde airo bedrage im johr hot des lond milliarde airo schulde khad die vorderpalz a voadapals isch zsomme midde siedpals de pelsische deel vunde oberrhoinischi diefewene odder ewe vum rhoi aus gsehe de voadare deel vunde pals dnewe hods de pelsawald s noadpelsa beaschlond un die weschdpals s bragdische gescheschdigg vunde voadapals de begriff vunde oschdpalz isch nie un die bzaischnung hinapals vun voadapelsa als gescheschdigg zude voadapals bnudzd worre monsche hawens a gsachd um die laid aus de weschdpals z ärschere awa haid sin die bgriff hinapelsa un hinapals wu mol vun de bairischi vawaldung oigfiad worre isch in vagessehaid g roode bsiedlung inde pals hod schun inde aldschdoinzaid bgunne bai ausgrawunge hodma oan bleds wie oam haazwaila kobb bai baddebeasch weagzaisch gfunne im pelsa wald isch inde ald un middlschdoinzaid z b die waidedalhehl bai wilgaadswies bwohnd gwesd inde jungschdoinzaid so im jahdausnd v chr sin a laid als jescha un soamla inde haidisch pals unawegs gwesd um v chr hawen sisch doan die erschde agga un viehbauare niedaglosd un oagfong ge mid rodunge die londschafd zu vaänare um flesche fas gdraide uns vieh zschaffe die hawen doan a gleene siedlunge g grind uns hoandweag endwiggld aus dea zaid komma doan a keramigge finne wu ofd duasch redungsgrawunge vunde aschäologische dengmalbfleesch schbaija gsischad werren londkrais und kraisfraiji schded vunde voadapals sin die greegschd schdad inde voadapals isch ludwigshaafe die voadapals isch zsomme mid onnare schded un deafa vun rhoihesse hesse und bade wirddebeasch a n deel vum rhoi negga draiegg die voadapals deeld sisch ins hischllond onde woischdrooß de rhoiewene unde rhoiniedarung uff inde rhoiniedarung isch de rhoi mol frija gflosse bisa im jahunad in soi haidischs bedd g leeschd worre isch de iwagong komma on moansche oarde daidlisch oam hochufa seje inde rhoiniedarung sin noch die aldrhoiäam zum deel noch midm rhoi vabunne doad werrn ofd a kies oda sond gbaggad weswesches a viele baggaseje hod un aldrhoiäam vagreeßad worre sin n deel vunde aldrhoiäam sin haid una naduaschudz s hod a insle inde aldrhoiäam wie bai remabeasch die insl floosgrie im beaschhaisa aldrhoi visawie vun schbaija oda die kolla insl im oddaschdeda aldrhoi die nadirlischi grenze vunde voadapals sin im weschde die haad midem oschdrond vum pelsawald im oschde de rhoi im noade s rhoihesse un im siede s elsaß die voadapals lischd so gesche m ü nn oam rhoi un m onde daidsch woischdrooß duasch die voadapals fließn besch un newefliss vum rhoi inde voadapals wead obschd un gmies oagbaud un s hod schdraiobschdwiese un kleeni welda awa voaallm hods wingad wu die woidrauwe fa de pelsa woi gpfleschd werren s pelsa woibaugbied isch baidasaids vunde daidschi woischdrooß mexiko sp méxico offiziell verainische mexikånische schdaade sp estados unidos mexicanos is än schdaad in middelameriga und nordameriga ugfähr millione lait wohne in de mexiko unn sie hot e fläch vun km² mexiko isch s fünftgreeschte land uf em ameriganische kondinend offiziell hot mexiko kai amtsschbrooch awwa schbanisch und e paar schbrooche vun de ureiwohner sin nach em schbroochegsetz anerkannt aingedaild iss es in bundesschdaade unn ään bundesdischdriggd mexiko schdadt is die haubdschdadt vun mexiko unn is aa de ääne bunnesdischdriggd mexiko lied im siedlische nordåmeriga werd awwa bai ä onneri äädailung monschmol aa zu middelåmeriga gzähld wobai mer do mehr noo kuldurelle faggdore gehd im norde dudd mexiko on die usa grenze km is die grenz long im siede dääld mexiko ä grenz midd belize km unn guademala km im oschde liehd de golf vun mexiko unn im siedoschde die karibik baids sinnse neewemeer vum adlåndig im weschde liehd de pazifig die verainischde schdaade vun ameriga engl united states of america korz usa odda korz verainischde schdaade monschmol aa eefach nur ameriga obwohl des aigendlisch de gonze kondinend bezaischned uff dem die usa liesche sinn en schdaad in nordameriga die greeschd schdadt vun de usa iss new york die haubdschdadt is washington d c midd ner fläsch vun km² sinn die usa des driddgreeschde lond uff de weld zamme midd ner bevelkerungsozahl vun henn se ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² unn sinn domid des vierdgreeschde lond die usa beschdehe aus bunnesschdaade vun der fläsch her greeschde davunn iss alasga midd ner fläsch vun km² vun der oiwuhnerozahl her iss es kalifornie midd oiwuhner die verainischde schdaade sinn aus de kolonie in ameriga hervorgange wu sisch am juli vum verainischde keenigraisch unabhängisch erglärd henn de juli iss hait aa de nadsionalfaierdaag vun de verainischde schdaade die usa henn koi amdsschbrooch awwa englisch iss vorherrschend schboonisch iss vor allem im siedweschde verbraided danewwe gibds schbrooche vun de indioner unn oiwanderer in de verainischde schdaade werd vor allem in de bunnesschdaade pennsylvania ohio unn indiana pennsilfaanisch deitsch gebabbeld en daitsche dialeggd der haubdsäschlisch uffs pälzische uffbaud die verainischde schdaade grenze im norde an kanada unn im siede an mexiko wobai die grenz zu kanada die greeschd grenz zwische zwee schdaade iss die grenz zu mexiko iss schdreng bewachd damid do kee illegale oiwanderer naikumme im oschde vun de usa lieche die atlantikschdaade die außa pennsylvania unn vermont am atlantik lieche pennsylvania unn vermont werre deswege zu de atlantikschdaade gezähld wail es gschischdlisch unn kulturell mid de onnere verbunne isch im weschde vun de atlantikschdaade ziehe sisch die appalache vun maine im norde noch georgia im siede wesdlisch devu liege die midwest schdaade reladiv flach im norde liege die große seee de greeschd devu iss de owwere see de esdlische dääl vun de midwesd schdaade hot ä ähnlische vegetadsion wie airopa de weschde dogege iss vun schdebbe gebrägd dorsch die midwesd schdaade fließd aa de mississippi eena vun de greeschd fliss uff de weld siedlisch vun de siedschdaade lieche die siedschddaade zu denne aa en paar atlantischdaade gezähld werre die umgewwe de golf vun mexiko wesdlisch vun de midwesd unn siedschdaade liege die wesdschdaade mid de rocky mountains die sich vun mexiko bis kanada ziehe wesdlisch vun de rocky mountains lieche die gebirgische großregione großes begge unn plateau in de siedlische wesdschdaade sinn aa wiesde vabraided zu de verainischde schdaade kehrd noch die exklav alasga am pazifik unn nordpolarmeer welle zum greeschd dääl gebirgisch iss do liechd aa de mount mckinley odda denali midd medan de heggschd berg vun nordameriga de bunnesschdaad hawai i liechd uff mehrere vulganinsle im nordoschde vun de lower herrschd en gemäßischdes klima waida londoiwärds iss es kondinendal an de oschdkisd maritim im siedoschde herrschd en subtropisches klima am siedzibbl vun florida unn hawai i herrschd aa en trobisches klima an de siedlische weschdkisd herrschd en mediterranes klima an de nordwesdlische kisd unn dem siedlische alasga herrschd en marines wesdkischdeklima im landesinnere vun de wesdschdaade herrschd en troggenes schdebbeklima unn wiesdeklima alpines klima herrschd in de hochgebirge vor im norde unn de midd vun alasga herrschd polares klima die erschde mensche sinn von de landbrigg beringia riwwer noch ameriga kumme unn henn aa die verainischde schdaade bsiedeld als de columbus ameriga wiedaenddeggd hot hot die erowwerung vum ameriganische dobblkondinend dorsch die airopäer begonne vun dem aa die haidische verainischde schdaade nedd verschond worre sinn die englänner henn do ab em õõfong vum johrhunnerd ihr kolonie an de oschdkiesd gegrinded die oihaimische henn de kolonischde baim õõbaue geholfe ansunschde wäre die krebierd wail die oiropäer es nedd gewehnd sinn sisch in enerer wildnis fern vun de neggschd airopäische zivilisadsion niedazulasse dodebei henn se die indioner mid de pogge õõgschdeggd aa die franzoose sinn vun norde her oigedrunge unn henn die haidische schdaade im middlere weschde besedzd die schbanier henn die haidische siedwesdlische unn tailwais siedschdaade oigenumme die verainischde schdaade henn en zwee bardaie sischdem des heeßd dass nur zwee bardaie in die regierung gewähld werre kenne unn aa nur eeni devu jewails regierd in de usa sinn des die demokrade welle ä lings liberali bolidig verfolge unn die rebubliganer welle ä rechds konservadivi bolidig verfolge kleenere bardaie sinn unbedaidend als federaler schdaad beschdehe die usa aus bunnesschdaade die all ihr aischene regierung unn barlamend hawwe die unnergliedere sisch maischdens wiedarum in counties welle mid daitsche krääs zu vaglaische sinn die unnerdaile sisch wiedarum in gemainde neewe de bunnesschdaade gebbds noch die außegebiede wie z b puerto rico unn de bunnesdischdriggd district of columbia mid de haubdschdadt washington die schdraidkräffd vun de verainischde schdaade united states armed forces diene zum schudz vum häämatlond unn zum ahald vun de globale hegemonie midd millione soldade henn die usa noch de vr schina die zweddgreeschd schdraidmachd uff de weld die soldade mache en õõdail vun an de gsamdbevelgarung zum vaglääsch in daitschlond sinn ner vun de bevelkerung soldade die schdraidkräfd dääle sisch in drai däälschdraidkräffd uff die army heer die air force lufdwaff unn die navy marin im rahme vun de kriechsphilosophie hot es milidär viele kriechsvabresche begånge un des is aach de grund warum daßse de innanadzionale grichdshof ned ååärkänne wolle wail se gonz genau wisse daßse doo ned uugschore devun kääme es us milidär verfiechd iwwer base uff de gonze weld unn besidzd viele schiff unn flugzaisch konn desweege schnell ausrigge des is needisch um die imperialisdische kriechsphilosophie dorschzusedze die guantanamo bay naval base vun de marin befind sisch uff kuba in de schwäänebuchd do werre viele lait als terrorischde gfonge ghalde unn gfoldad die ramstein air base vun de lufdwaff befind sisch uff de gemargung vun ramschdää miesebach midde nin de palz hait schdarde unn lande do hercules maschiene welle die soldade im nahe oschde vasorge do in de näh isses londschdula landstuhl regional medical center vum heer nen krongehaus welles noch ramschdää oigflochene soldade behondeld uff daitschem gebied befinne sisch aa noch viele amerikanische kaserne aus de besadzungszaid die werre awwa zurzaid abgebaud zurzaid sinn noch soldade in airopa schdadsionierd devuu in daitschlond die wärdschafd vun de verainischde schdaade gild mid em bip vun billione us dollar als die greeschd volgswärdschafd vun de weld unn hot mid dollar de achthechsd bip pro kopp des wärdschafdswaggsdum hot im johr bedrage daitschlond unn die infladsionsrad hot bai gelege die pro kopp vaschuldung liechd bai dodemid henn die usa ä gsamdvaschuldung vun billione us dollar was vum bip isch die usa sinn dodemid faggdisch blaide zurickzuführe isch die vaschuldung uff die selbschdvaschuldede wärdschafdskris unn die iwwerheblische kriegsbolidig die aigendlisch die wärdschafd schdärge solld siehe wärdschafdsimberialismus die offizielle arwaidslosichkaidskwod liechd bai do die zahle in de usa nedd genau erhoowe werre konn mer vun ausgehe dorsch die viele krieche vun de verainischde schdaade lässd sisch en imberialismus herausleese do sisch die usa in die õõgelegehaide vun onnere schdaade aimische unn iwwerall ihr soldade hieschigge hawwe se die hegemonie iwwer onnere schdaade en wischdische asbeggd vum imberialismus iss de wärdschafdsimberialismus do die ameriganische unnernemme unn bange ongschd vor kris hawwe muss de schdaad mehrere gebiede uff de weld unn do vor allem die rohschdoff sischan krieg iss do en wischdisches middl siehe kriech die verbondsgemää waldfischbach bojalwe amtlich verbandsgemeinde waldfischbach burgalben lait im landkrääs siedweschtpalz in rhailand palz sie hat ugefeer innwohner vewaldungssitz ist die nòmensgäwend ortsgemää waldfischbach bojalwe die verbondsgemää waldfischbach bojalwe is im zuch vun de rhailand pälzisch vewaldungsreform aus de o g acht selbschdänniche gemääne gebild wòrr der verbondsgemäänerat vun waldfischbach bojalwe beschdeht aus gewählde ehreamtliche mitglieder unn em hauptamtliche borjemääschder als vorsitzende die sitzvedälung im verbondsgemäänerat die blasonierung vum wabbe besaat in achtfach vun gold unn bló gedäldem schildbord dadrin blóer fisch in schwarz rechts fimf silwerne bolle links rotbewehrter und bezungter goldener leeb es is vun de bezirksrechierung neustadt genähmicht wòrr de bülent ceylan januaa in monnem is en berihmde kabaredischd un komidiän aus monnem in de kurpalz er isch de jingschd vun via kinna soi mudda is ä daitschi un soin vadda is n türk weller schun als gaschdarwoider in die kurpalz kumme is bülent isch als kleenes kind uff dea friedrich ebert grundschul g wesd bevorer uffs ludwig frank gymnasium g gange isch am gymnasium is er in de klass zum erschde mol mit ennere boris becker parodie uffgetrete un zwar mit großem erfolsch bei lehrer un schüler beim abi ball hot er denn erfolsch wiederholt indemm er als helmut kohl uffgetrete isch er hot gaige g lernd un russisch un hod nochm abidur ä praggdigum bai äm senda g machd un doan mitm schdudium in filosofie un bolidik oa gfange hods schdudium awwa uffgewwe un oa gfoange sich als kinschdler zu verwirkliche saidem machdda broggroam un ischa ofd im fernseje uffg dreede de bülent isch mid änere auschdralerien vahaiad un isch vadda vun ännere tochda worre un er sezd sisch a bai de monnema eidshilf im kinnahospiz schterntaala oi un dud a was fa de andie rassismus im joor hoda doan de bielefelder kabarettpreis un a noch de glääkunschdprais vun bade wirddebersch g wunne hodda doan de daitsche komidiprais als beschda njuukoma g wunne zuleschd hoda de civis medienpreis grischd de bülent babbeld bewusd monnemarisch in saine schouws de ceylan nimmd in soim brogroam b zuuch uff soin tirgische hinnagrund de daitsch tirk un de unaschied zwische de türke un de daitsche vorallem dene vun monnem des driggd a aa in de tidl vun soine schouws aus wie zum baischbiel halb getürkt kebabbel net döner for one ganz schön turbülent oda wilde kreatürken er hod awa a schun im film midg machd un de schürke in das baby mit dem goldzahn g schbield de bülent isch a schun in feanseeserie uffg dreede ma hotn mol in de serie hausmeister krause un bewegte männer seje kenne a schunschd werd soi broggroam imma wida im feanseje ausg sdraald mid hohe oischaldqwoode im fijoar ischa nochm daitschlond suchde subaschda uff rtl mit soinere aischini feanseeschouw die die bülent ceylan show uffg dreede wissloch iss ä grooßi kraisschdadt im rhoi negga krais im nordweschde vun bade wirdebärg sie hot ugfähr oiwuhner uff are fläsch vun km² unn hot dodemit ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² sie iss noch woinem sinse unn lååme die vierdgreeschd schtadt im rhoi negga krais der jetzische birgamaischda iss der pardailose franz schaidhammer wissloch lieschd in der owwerrhoinische diefewene im kraischgau unn an de auslaifer vum odewald dorsch wissloch fließe fimf bäsch laimbach gauangelbach waldangelbach ochsebach unn maischbach die gemainde wu an wissloch grenze im uhrzaigersinn nußloch lååme maure meckse diele raueberg st leon rot unn walldoaf wissloch bschdehd aus drai schdadtdaile wissloch oiwuhner baierdl oiwuhner unn schatthause oiwuhner welle baide am januar oigemainded worre sinn de gemainderad vun wissloch hot midglieda welle den diddl schdadtrad fihre ergebnis vun de gemainderadswahl des owwerhaubd vun de gemainde iss de owwerbirgamaischda weller fer johr gwähld wärd lischd vun de birgamaischda ab owwerbirgamaischda es weldall des ach efach als all als lat universum oder als gr kosmos bezaichnet werd ment die gesamt weld aus raum und zaid oigführt worre ist des word weltall von philipp von zesen als oideutschung von ladainisch universum soi enschdehung gschischd un beschaffenhaid hod die mensche sait jahrdausende interessiert erschde erklärunge zu denne froche hen die mensche sisch in mythe und schbäda in religiese erzählunge und texde zu gewwe versucht donn hän sich die mensche gedengd es wär ä glää kuchl die wu inde mid die erd als schaib hod un owwedriwwa de himmel un unnedrunna die unnawäld fär die doode ärsch in de naizaid hänse erausgriehd doß die erd selwad ä kuchl is wu sisch um die sunn drehe duud innärem abschdond vun achd lischdminudde un doß die sunn nix onnaschdes is als wie än glääne schdärn haidzutach beschäfdischen sisch vor allem wissenschafdler der fachrischdunge physik und aschdronomie mid de beschrwaiwung un erklärung vum universum grundleschend fer die theoretisch erklärung vum zusammenhang vun raum und zait un vun materie und enerschie is immer noch die relativitätstheorie vun albert einstein die vielväldisch experimendelle beschtädischunge gefunne hot was meent dass ihre vielfäldische dääls iwwerraschende aussache sisch dursch experimende und beobachdunge beschtädischd hen zur zaid sieht ufgrund von de bemiehunge vun dausende wissenschaftler unser erkenndnis vum universum so aus die wissenschafdlische aussache iwwers universum gehen immer vun de annahm aus dass des lischd wu uns aus de waide vum universum erraischd sisch genausso verhalde dud wie lischd uff de erd also im all waid weg die glaische nadurgesedze gelde wie die die ma uffgrund vun beobachdunge und experimende uf de erd herausgfunne hod außadäm geje faschd all vun änere lineare zaid aus un die onnan saache solong mär kään onnan måßschdab hän losse märs dodebai obwohl des monsche forschungsärgebnisse uf de kopp schdelle känd uf grund vun de kosmische mikrowelle hinnergrundschdrahlung de unnersuchung vun de verdelung vun de galaxie und de datierung vun de älschde objekde geht die wissenschafd vun em alder vum weldall vun milliarde johr aus mit ennere gschädzde abwaischung vun milliarde johr uf grund de muldiplikation vun alder mol lischdjohr gehd mer fers sischdbare universum vun ennere greß vun millarde lischdjohr aus mit ennere gschädzde abwaischung vun millarde lischdjohr es lischdjohr is die endfernung wu es lischd in em johr zurichleschd des sinn km also ca billione kilomeder iwwer evenduell unsischdbare tele vum universum sin ke wissenschafdlische aussache meschlisch wail vun allem was waider weg is als wu mensche odder ihr werkzaisch wie saddelidde hiekumme die mensche nur iwwer lischd beschaid wisse außern sischdbare lischd meent lischd in dem zusammehang alle messbare elekdromagnedische welle greßere objekde im universum sinn ofd sunne und reschd heeß awwer die kosmisch hinnagrundstrahlung deed e objekd wu im all traibt waid weg vun so ennere sunn grad mol uff kelvin iwwerm absulude nullpunkt erwärme die gschädzt abwaischung beträschd kelvin wail des unviversum sisch waider ausdehnt und verdinnt sinkd die temepradur waider sie war hingesche frieher viel heher uffgrund vun de rodverschiebung des lischds vun galaxie gehd ma devu aus dass sisch des universum pro sekund mit kilomeder pro megaparsec ausdehnt pro megaparsec e million parsec edwa millione lischdjohr werds all also pro sekund un km greßer durch ausdehnung die ussischerhaid beträcht ugfär km pro sekund un megaparsec die vun unsere milschschtroße aus gsehe nächstgeleschene radiogalaxie ngc oder centaurus a isch von uns ungfär mpc entfernt de abschdand zu unsere milschstroß nimmd also pro sekund um ca km zu uf grund vun messunge vun de hellischkait vun supernovaexplosione de beschdimmung vun de auswirkunge vun de schwerkraft uf die materie wu die kosmisch hinnergrundstrahlung emmitiert hott geht ma devu aus dass des universums aus dunkler enerschie ungenauischkait aus dunkler materie ungenauischkait un aus gewehnlischer materie bestehd die beschaffenhaid vun de dunkle materie is bisher nur durch astrophysikalische beobachdunge graifbar des zaisch verschluckd zum baischbiel en deel vum lischd un soi existenz is deshalb unner wissenschafdler net mer umschdridde wail mer des zaisch awwer ned sehe kann is soi schdrukdur ubekannd die gewehnlisch materie beschdeht aus wasserschdoff helium und nur zu aus alle annere schwerere elemende zusamme fer die abschädzung wasserschdoff un helium gilt gschädzdie abwaischung fer die schwere elemende ään schwerpungd vunde forschung liehd om õõfang om urknall allgemoin agzebdiad wärd doß es all mim urknall õõgfange hod sich donn als plasma un fadechaos ausgedehnd hod un sich dodebai dorsch wirbl un inhomogenidäde schwerezendre gebild hän wodraus die ärschd generadzion vun sonne endschdonne is in folsche hän sich donn die galaxie un die nägschde schdärnegeneradzione endwiggld die urknallforschung basierd voa allem ufde dailscheforschung im cern un hod uns bis uf winzisch sekundebruchdääl onde urknall erangebrung õõfangs un iwwa joahunnade wech hod die kärsch ä eewnso dummi wie klääglaiwischi õngsch ghed vor de forschungsärgebnisse wailse gedengd hän dodemid kännd die biiwl widalechd wärrn awwa die biiblisch gschichd is ned wärdlisch zu nämme sunnan när sinnbildlisch un die forschung wärd nie irschänd äbbes iwwas gehaimnis vunde schöbfung saache känne was voam urknall waa un wonn un wie s end kimmd des wärd kään forscha je saache känne wail all unsa forschung uf de physik beruhd un uf derre iane gsädze un wail die när in unsam universum geldung hawwe misse onnschdwo konns onnan gäwwe fer alder greß temperadur ausdehnung un zusammesedzung jerry t bonell robert j nemiroff das weltall tag für tag knesebeck verlag münchen saide isbn vietnam vi vit nam amdlisch sozialisdischi rebublig vietnam is än schdaad in siedoschdasie ugfähr millione lait wohne im vietnam unn er hot e fläsch vun km² dodemit hot es ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² vietnam isch s fünftgreeschte land in indochina er grenzd an die drai schdaade schina laos kambodscha unn an des siedschinesische meer die haubdschdadt iss hanoi die greeschd schdadt ho chi minh schdadt saiddem juli iss vietnam vun frongraisch uabhängisch die eenzisch bardai welle in vietnam regiere derf iss die kommunisdische bardai vun vietnam dodemid herrschd en audoridäres oibardaiesyschdem vun de schdaadsfoam her iss es awwa ä sozialisdischi volgsrebublig die kommunisdische bardai schdelld nadierlisch aa de präsidend zurzaid nguyn minh trit unn de premierminischda zurzaid nguyn tn dng unnerdaild isch vietnam in provinze unn munizipilidäde dånåch folge schdädt dischdriggde unn derfer de norde waisd en drobisches wechslklima uff de siede iss drobisch als weldraumorganisation wern beherde oirichtunge un zammenschliss vun beherde persone unternehme un oinrichtunge bezaichnet wu sisch mit de erforschung un odder de nutzbarmachung vum weldraum fer friedliche odder militärische zwecke befasse tue viele staate unterhalte nationale weldraumorganisatione fer die erforschung un nutzung vum wedtalls die sinn manchmol fer die militärisch un zivil nutzung vum weltall monchmal nur fer die zivil oder militärisch nutzung zuschdändisch monchmal sinn die betreffenden organisatione nur fer raumfahrt un nutzung des weltraums zuschdändisch monchmal zusätzlisch ach fer die wissenschaftlich entwicklung vun de luftfahrt die bekannteschd national weltraumorganisation is die am juli gegrindet national aeronautics and space administration nasa die zivil us bundesbeherde fer luft und raumfahrt der es als erschder un bisher enzischerer organisation gelunge is mensche uf de mond zu schicke newe nationale weltraumorganisatione gibt es ach zammenschlisse vun mehrere staaten wie die europäische weltraumorganisation engl european space agency korz esa die isch am mai zur bessere koordinierung der europäischen raumfahrtaktivitäte gegrindet woore weil de technologische rickstand in de raumfahrt gescheeniwwer de udssr und de usa uf grund de immensen anstrengungen vun denne zwe länder immer greßer worre isch sie hot mitgliedstaate seit tschechie die esa issch die nachfolgeorganisation vun de europäische eldo esro und de europäischen fernmeldesadellide konferenz cets wie diese isch se gemäß art ii ihres statuts uf ausschließlich friedlische zwecke vun de raumfahrt beschränkt newe zammenschliss vun nationale agenture gibts aach zammenschliss zu einzelzwecke z b fer die entwicklung un de betrieb vun rakeden raumstatione sadellide un sadellideennetze en beischpiel fer en zusammenschluss fer zwecke der schdandardisierung un fer informationsausdausches ist das consultative committee for space data systems ccsds mit sitz in washington d c die ufgab des ccsds isch die ausarbeitung gemeinsamer methode des datenverkehrs mit raumfahrzeugen vornehmlich vun forschungssonde beispiel fer eine internationale weltraumorganisation die prinzipiell allen weltraumorganisatione offenschdeht is die international charta fer weltraum un naturkataschdrophe die im fall vun katastrophen rasch geeignete sadelliddebilder samt vergleichsbilder fer zwecke der optimale planung un durchführung vun kataschdrophenhilf zu verfieschungg schdellt große onbieter sinn z b des weschdpälzisch geheerd zu de pälzische dialegde un is e dialegdgrupp vum rhoifränkische innahalb des weschtmiddeldaitsche die in rhoilånd palz un im saarlånd gesproch werd weschdpälzisch isch ä grubb vun pälza dialegde im rhoifrängische innahalb vum weschdmiddldaitsche un werd in rhoiland palz un im saarlond geebabbeld weschdpälzisch dud sisch vum voaddapälzische dorch die gebroch gebroche linje abgrenze im weschdpälzische exischdierd baim partizip vun de vegångehäd bai starge verbe kä endung gebroch gesung kumm komm wo im voaddapälzische es partizip uf e end g e broche g e sunge kumme zum weschdpälzische zehld jänes gebied ohne die partizipendung e im weschdliche beraich vun de palz un äweso es gesåmde rhoifrängisch sprechende oschdsaarlånd wo dorch die das dat linie vum moselfrängische weschdsaarlånd abgegrenzd werd außadääm zähle zum weschdpälzische es rhoifrängische hunsriggisch das dat linie un de sidweschde vum rhoihessische dialegdgebied zum baischbiel alzey dodemid vawoand isch a des riograndensa hunsrüggisch wu vun auswoandara in siedbrasilije gebabbeld werd des linguasphere register ausgaab vun uff de said fiad una weschdpälzisch nain dialeggd uff hoggene iss ä kraisfraii schdadt im rhoi negger krääs sie hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² dodemit hot sie ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² in hoggene schdehd die modorschbord rennschdregg hockenheimring der jetzische birgamaischda iss da dieter gummer vun de spd hoggene lieschd in de owwerrhoinische diefewene dorsch die schdadt fließt di kraischbach wu des schdadtgebied in en eesdlische unn wesdlische dääl daild unn donn bai ketsch in de rhoi minded folgende gmainde sinn nachbargmainde vun hoggene im uhrzaigersinn im norde ågfange ketsch schwätzingä ofderse lååme railinge nailosse unn altlosse im weschde bildd der rhoi ä grenz zu schbaya unn oddaschdadt zu hoggene kehre die ordsdääl talhaus unn wassawerg des ghefd insuldemerhof unn die haiser herretaisch ziegelai unn ketschau ziegelai im schdadtgebied lieschd die wischdung weschdehääm zu de regelmäßische veråschdaldunge im johreslauf ghere am fasnachtsamsdag en fasnachtszug am faschdesunndag en summerdagszug am dridde maiwocheend des schdroßefeschd hoggemer mai am äschde sunndag im okdower di kerwe un am äschde nofember da hoggeneringlaaf noch eme gmies wu se frieher viel uf de felder vun da gemaagung ågebaude hawwe hawwe di hoggemer ihrn unåme sawagraud oddaschdad daitsch otterstadt isch ää ordsgamää im rhoi palz krais unn kehrd de verbandsgemää waldsee oo oddaschdadt hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² dodemid hot se ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² der jetzische birgamaischda isch bernd zimmermann vun de cdu oddaschdadt kehrd zu de medropolregion rhoi negga im sied lieschd schbaya im weschde schiffaschdadt unn im norde waldsee uff der onnere rhoisaid liesche die gemainde ketsch unn brihl sinn siedlungs unn verkehrsfläsch landwerdschafdlisch genudzdi fläsch waldfläsch wassafläsch unn sonsdische fläsche do oddaschdadt zum hochschdifd schbaya kehrd hot isch die bevelkerungsmehrhaid kadolisch gwessd die erschden judde sinn erwänd worre sinn der oiwuhner kadolisch unn evangelisch gwessd de reschd hot zu gar keener odda onnere relischion kehrd de gemainderad hot midgliescha unn hot en ehreamdlische ordsbirgamaischda als vorsitzende sidzvertailung im gemainderad weller am juni gewähld worre isch ä brigg hochdt brücke engl bridge is ebbes was gebaut worre is um ä hinnernis zu iwwerspanne meischdens is ä brigg dodezu do dass en vakersweg also ä schdroos ä eisebohnstreck odda än wasserlaaf iwwer ä nadierlisches odder künschdlisches hinnernis weg kummt so ä hinnernis konn nadierlisch saie also en fluss odder ä schlucht im bärglond des konn awwer aa vun mensche agleggt worre sei also schdroose schieneschdregge odda en kanal fer die schifffahd die äldeschd form vun ennere brigg is en umgfallene baam gewest mit dem mer iwwer en fluss odder ä klääni schlucht kumme is un fer ganz langi zaid long sin brigge mid holz unn schdää gemacht worre erschd im johrhunnad hot mer brigge aus gussaise odda schdahl ferdische kenne unn noch schbäder sinn brigge aus schbannbedong dezukumme in de moderne musig gibts ainische beriemde lieda iwwer brigge die joy fleming vunn monnem is mit zwee devun bekannt geworre de neckarbrigge blues in kurpälzer schbrooch unn ein lied kann eine brücke sein mit dem si im eurovision song contest fer daitschlond aagetrete is unn weldberiemd is des lied bridge over troubled water vun de simon and garfunkel geworre maudach is en stadtdeel vun ludwichshafe es liegt im südweschde vun ludwichshafe direkt am maudacher bruch hot die postleidzahl ä fläch vun knabb km² unn u gfär eiwohna sei nachbarorde sin rhoigenem muddaschdadt ruchm oggerschm unn die ludwichshafener gahdeschdadt maudach is ä ganzes stick älder als wie ludwichshafe im kodex vum kloschder lorsch isses zum erschde mol im johr erwähnt worre vun bis hot maudach de herre vun hirschhorn am negga g heert im dreißischjohrische kriech ist maudach ä paar mol kaputt gange unn es hot e ganzi zeit gedauert bis widda was draus worre is nooch de franzeesisch revolution is maudach dann fer johr franzeesisch worre unn donoch ab hots zusamme mit em reschd vun de palz zu baian g heert is es donn noch ludwichshafe eigemeinet worre maudach is de änzische stadtdeel vun ludwichshafe den mer uff hochdeitsch genau so ausschpresche dut wie uff pälzisch di daniela denise katzenberger isch oam oktober in ludwigshaafe g boore un isch ä daitschi realideedsfärnsehe dailneemerin gaschdronomin sängerin un schaffd a abunzu als modl ihr mudda di iris klein hot amol bai bigg brossa un beim dschungl kämp mitg machd midm bruda una halwschweschda isch die daniela in ludwigshaafe uffgwagse ia eldere hawen sich gdrend und schaide losse ia schweschda die jennifer frankhauser machd gabunzu midde daniela in sendunge mid de schdiefvadda peter klein hod im casting fa x factor deelgnumme im joa hoddie daniela die kopernikus realschule in ludwigshaafe midde middla raif abgschlosse hodse donn ä äjährischi ausbildung onde berufsfachschul in monnem ogfonge un als sdaadlisch oerkondi kosmedigerin abgschlosse un hot de didel topmodel of the world mallorca g wunne sie hot ä sehr ordendlischi owwerweit die se sisch allerdings hot mache losse wie se selwer aa zugebbt bekoanda worre isch se doan mimm realideedsfärnsehe unn midd saife ooban doan isse in de schdaade rumg faare hot sprich g klobbt un versuchd beriimde lait kennezulerne des isch doan a im senda vox g zaischd worre irschendwie hotses doan imma wida g schaffd in d buulewapress zu kumme un a ofd a im fernsee e uffzudreede un sie isch a äni vun de meischd g suchde lait im indaned worre jezd koamase in guudbai daitschlond die auswoandara uff mallorca see e goans nai singtse jez a noch hot schun ä single nothing s gonna stop me now uffg numme un hot a ä aischäni soub daniela katzenberger natürlich blond b kumme d katzenberger hod im än bladdevatrach baide emi unaschriwwe än werwevadrach mid änare telefonvamiddlung hodse abg schlosse und sisch mid naggdfodos oan änere agzion vum tiaschudz b dailischd ofoanf ischse baim viva comet in de kadegorie bester durchstarter zwedblazierdi worre inde schbischl lischd fa taschebischa ischs buch uffm blads oigschdische un isch donn uffde easchde blads kumme im janua hod die daniela gmoinsom midde schuhmaage romika un ladystar ia eischeni schuhraih uffde maagd gbrochd inde raih hods highheels pumps un ona zaisch im auguschd hodse donn a noch bade zaisch midde firma wenko rausgbrochd om merz hodse uff rtl bai alarm für cobra im film hundstage n uffdridd kabd im februa ho die katzenberger zsomme midde drogariemaagdkedd müller ia zweddes pafiem rausgbrochd rom it roma is die hauptschdadt vun idalje mit seine u gfär milljone eiwohner ist es die greeschd stadt vun idalje rom liegt in de region lazjum un in de prowinz rom am ufer vum fluss tiber wegge seinere bedaidung in de weltgschischd werd rom aa die ewisch schdadt genonnt midde in de schdadt is de wadigaan der zwaa net ämol ään quadratkilomeder groß is awwe ä eigenstännisches land is de wichdigschde bau in rom is de petersdom awwer in de ledschde u gfär johr sinn do soviel wischdische bauwerke entschdanne dass die unesco die ganz altschdadt vun rom im johr zum weltkulturerwe gemacht hat gegrind õõgeblisch v chr waas iwwa ä joadausnd die haubdschdadt vum reemische raisch un spqr senatus populusque romanorum senad un volg vun de reema waa ä begriff vun weldgeldung es forum is haid nuch dääls als ruinefeld ärhalde un zu bsischdige en planed iss en himmelskerber dem sai mass groß genuch iss um dorsch die gravidadsion e ainischermaße rundi form zu hawwe er hot ä aischene umlaufbohn um e sunn unn isses dominierende objekt uff derre umlaufbohn des sunnesyschdem hot achd planede uffgezählt vun inne nach auße merkur venus erd mars jupiter saturn uranus un neptun de pluto hot mer frieher aa zu de planede gezähld der kehrd awwer inzwische zu de zwerchplanede viele planede henn aischene trabande sogenannde monde die wo se umkraise duun baischbiel dodefier sinn de erdmond de titan vum saturn unn de ganymed vum jupiter de easch planed wuma drausse ausm sunnesischdem gfunne kabd hod graisd umde pulsar psr b do hods drai blonede mid un erdmasse woinem is ä schdadt aus de alde kurpalz wo jetzert im nordweschde vunn bade wirddeberg an de bergschdrooß ligge dut woinem is mit knabb eiwohna die greegschd schdadt vum rhoi negger kreis unn said em abril e großi kraisschdadt woinem liggd zwischem odewald unn de rhoiewene bis noch heidlberg sinns knabb km noch siede unn bis noch mannem sinns km noch weschde di gemaagung liggt zwische m rhoiewene un m heh sie hot insgsamt ha dodevuu werre vun da låndwärtschaft genutzt sin wald siedlungs un verkehrsfläsch gewässer un iwwarische nutzunge die jetzert uffgezählde ordde duhn direkd unn im uhrzaigasinn an die schdadt woinem grenze im oschde werd aagfange birgenau unn gorxemerdal ausm kreis bergschdrooß in hesse kraizstånisch wilhelmsfeld schriese härschberg unn hellese ausm rhoi negger kreis verne kreis bergschdrooß unn donn hemsbach rhoi negger kreis woinem hot außer da kernschdadt di zäh schdaddeile beziehungsweis derfer hohesaase litzlsaase owwerfloggebach schdååklinge winschmischelbach ribba riddeweier heilischkreiz ritschweier un sulzbach im johr n chr is de ord zum erschde mol urkundlisch erwähnd worre unn zwar als winenheim im lorscher codex de nam woinem kummd awwer net wie mer glaabe kennt vum woi den se in de geschnd aabaue sunnarn vun winos haim wann mer de berg hochschaut sieht mer die zwee wahrzaische die wacheburg gebaud unn die windegg um rum dodewegge werd woinem aa die zwee burge schdadt genonnt di aldschdadt is gud erhalde am maagdblatz ligge s alde rothaus vun da maagdbrunne un di leweabodeg vun åfangs jahunnad außademm di evangelisch schdadtkäasch vun un di kadolisch st laurentius käasch vun owwerhalb vum maagdblatz kummt ma zum woinemer schloß mid em schloßpaag wu als englischer gadde ågelegt is hinnam schloßpaag im wald is en exodewald mid iwwer verschiedene baumaade mid hegda fläsch da greeschde in daischlånd ågelegd hod en vun åå da freihä christian von berckheim en weidara paag is da schau un sischdungsgadde hämånnshof vun da schdadtbefeschdischung sin noch e paa tirm erhalde s gerwerbachväddel im dal vun da grundelbach is e schbädmiddelalderlisches håndwerjerväddel wu noch gud erhalde is aldrib amtlich altrip is ä dorf in de palz unn liggt direkt am rhoi aldrib g heert zum rhoi palz krääs hot ä fläsch von zehnehalb km² unn ca eiwohna de jetzische birgamaischda iss jürgen jacob vun de fwg aldrib lieschd am weschdufer vum rhoi unn dodemid an de owwerrhainewene un iss de esdlischdse ord in de palz nachbarorde sinn im norde beginnend nochm uhrzaigersinn ludwichshafe rhoilond palz mannem brihl bade wirddebärsch waldsee unn naihofe rhoilond palz in aldrib herrschd wege de wälda unn gewässa en mildes klima mid c jahresdorschnidd unn schadarge niedaschlääch entstanne is aldrib in de reemerzeit als die hier ä kaschdell gebaut henn des kaschdell hot den name alta ripa g habt was soviel heeße dut wie hoches ufer des kaschdell henn se dohi gebaut weil domols gescheiwwer de neggar in de rhoi geflosse is ums johr rum ham die reemer dann des kaschdell widda verlasse donoch kame die alamanne unn die merowinga unn henn do g siedelt im middelalder is aldrib donn de abdei prümm g schenkt worre am end vum jahrhunnerd is aldrib mit de reschlische palz franzeesich geworre unn dodenoch bairisch de gemainderad beschdehd aus midgliedan die am juni gewähld worre sinn aldrib iss en anerkannde fremdevakeasord unn iss als grundzendrum oigeschdufd worre bai aldrip laihe ä paa baggasee mim scheene nome blau adria seja dreffend sowaid mär adria mid wärme in vabindung bringe will doo iss waam die see sin dlrg iwwawachd anäräm hodel is aach nuch än glääne kiosk mid ärfrischunge zwää see sin dursch ännäri londbrigg gedrännd awwa däe ihre zugäng sin measchd all zwää iwwaschwemmd de ääne alladings selde mea als wie kinna knieddief uf däre londbrigg odda insl wärd iwwlischawaise fkk gebad irlond engl ireland ir éire is ä insel im nordweschde vunn europa de greeschde dääl g hehrd zur republik irlond nordesdlische deel vunn de insel g heert als nordirlond zum verainischde keenigraisch knabb millione lait wohne in irlond unn es hot e fläch vun km² aingedaild iss die rebublik irlond in via prowinze connacht leinster unn munster die viert prowinz ulster g heert als nordirlond zu großbridannje irlond liecht zwischem adlandische ozean im weschde die irische see im oschde welle irlond vun de onnere bridische inseln drennd die keldische see im siede welle irlond vum airopäiische feschdlond drennd unn in kischdenähe vfind mer haifisch hieglische gebiede im innere eewene de greeschd fluss is de km longe shannon weller vum norde her rischdung siedweschde fließd unn donn bai limerick in de adlandik minded in irlond gebbds viele seee de greeschd is lough neagh in nordirlond de zwettgreeschd is lough corrib in de republik irlond in de macgillicuddy s reeks im siedweschde vun de insel liechd de hegschd bärsch vun irlond de m hohe carrauntoohil in nordirlond isses midd m de slieve donard besiedeld worre is irlond des erschdemol um v chr vunde tuatha de danaan und firbolgs ab v chr sinn keldischschbrachische schdämm oigewanderd vun derre ihre schbrach des haidische irische abschdammd dorsch die zaid henn sisch viele klääne ferschdedümer unn keenigraische gebilded schbäda sinn donn aa die reemer kumme die henn do ainische kasdelle uffgebaud awwa sinn nedd dauahafd gebliwwe unn irlond iss aa nedd ins reemische raisch oigegliedad worre im jh henn bridische sklave nach unn nach des chrischdedum noch irlond gebrachd irlond war dodorsch eens vun de erschde länner wo des chrischdedum großfläschig vabraided worre is irische missionare henn schbäda aa ainische germaneschdämm unn die slawe chrischdianisierd zwischem unn jh hots imma wieda iwwerfäll unn õõsiedlunge dorsch wikinga gewwe de brian boru vun bis de erschd keenisch vun gonz irlond hot die wikinga in de schlachd vun clontarf besiegd un sie dodemid endgildisch vadriwwe in de johr is irlond vun de englänner erowwert worre unn henn viele irlänner in de uufruchdbarere weschde vun irlond vadriwwe hot de englische keenisch hoinrisch viii de grafe klidare de irische schdellvadreda in irlond abgesedzd unn sisch vum englondtraie balamend zum keenisch vun irlond ausrufe lasse nun hot er veruchd die irlänner zu soiner anglikanische kärsch zu bekehre was awwa zu uffschdände vun irische kadolike unn zerschderung vun kleschdern dorsch ihn in irlond henn unn hungersnöt gewied an denne die bridde nedd gonz uuschuldisch ware ä abhängischkaid de päschda vun de londbesidza unn religiese konfliggde des hot im rahme vun de amerikanische unn fronzesische revoludsion zu em uffschdond gfiehrd des balamend is uffgeleesd worre unn die baide schdaadskärsche sinn verainischd worre vun hots versuchd vun de kardofflfail unn aach mid hilf vun de bride ä hungersnod gewwe hunnerddausende sinn dodrõõ geschdorwe unn iwwer ää million ausgewannerd haubdsäschlisch noch amerika ersch im jh hot irlond widda die bvelkerung vor de hungasnod erraischd hots donn en uffschdond gewwe den die englänna bludisch unnerdriggd hewwe des hot sich hochgschaugeld zumal de bridische premier mid soina fodderung fer die audonomie vun irlond am owwerhaus gschaidad is die liberale badai vun englond hot die uuabhängischaid dorschsedze könne doch die unionischde in ulster henn dagege prodeschdierd mim ausbruch vum erschde weltkriech is die uuabhängischkaid oigschloofe donn awwa im johr henn die ire en uffschdond gemachd welle die englänna awwa wieda bludisch niedagschlaache hawwe de uuabhängischlkaidskriesch hot am geended als de irische fraischdaad gegrinded worre is de prodesdandische dääl im nordoschde nordirlond is baim verainischde keenigraisch bliwwe is offiziell die republig irlond ausgeruf gen ohne ulschda die ira hod ohne unnaschdidzung vunde republik iane ooschläch gmachd die prodesdandische unionisten hän die kadholisch zivilbvelgarung terrorisiad un de presbyderiana parrer ian paisley hod soin hass uf alles kadholisch gepredichd un woma graa gmäänd hod ändlisch dääds friede gäwwe donnhän die unionisde so long wirra terrorisiad bis ä bomb hochgonge is ärschd hods än friednsvadooch gäwwe die haubdschdadt unn greeschde schdadt vun de republik irlond is dablin amtsschbrooche in ganz irlond sinn englisch unn irisch de jetzische minischderradspräsident is enda kenny unn die präsidendin is mary mcaleese obwohl als rohstoffarm vaschrie hod irlond doch de erzabbau oogekurweld un färdad zink silwa un blei awwa aach kubba un quegsilwa wärn scdärga un bai kinsale hänse eadgas gfunne de irische vakea is eea ruhisch es schdrooßenedz ziemlisch klää awwa ausraichnd de effndlisch nohvakea werd als lausich bschriwwe doodefär loßd sichs wannere faschd wie inde palz wail iwwaall vum meea umgäwwe hod die insl än mardimes klima foichd kiehla summa foichd kiehla winda frosdfrai die verainde nadsione engl united nations un odda united nations organization uno sinn en zammeschluss vun schdaade uff de gonze weld die uffgawe vun de un iss die sischerung vum friede besaidischung vun friedensbedrohunge indernadsionale zammearwaid zur lösung vun werdschaflischa kudurella humanidärer unn sozialer probleme unn der velkerverschdändischung gegrinded worre isch die un in san francisco unn hot ihre haubdsidz in new york genf unn wien die arwaidschbrooche vun de un sinn englisch fronzeesisch arabisch hochschinesisch russisch unn schbanisch die un hot finf wischdische organe in ainige pungde werd reformbedarf gsehe do sie nedd vun alle schdaade aggzebdierd werre odda nischd in die uno basse als en problem werd õõgsehe dass de sischerhaidsrad nischd die machdverhäldnisse wiederschbiegle däd es werd desweje valongd waidere schdaade neewe de finf siegamäschde als schdändische midglieda naizulosse welle donn aa en vedoreschd erhalde en schdändische sidz beõõschbruche derzaid daitschlond indie brasilie unn japan en problem bai so ennere erwaiderung is die nischdainischung zwische de midglieda zum eene lehne die schdändische podendsiell ab en waideres midglied uffzunemme wail derre en schdaad nedd basse dudd odda sie ihr machdverhäldnis nedd valiere wolle zum onnere wolle aa annere schdaade vun de uno beschdimmde schdaade keen schdändische sidz genne z b gennd schina japan keen sidz unn idalje daitschlond keena als en waideres problem werd aagsehe dasses machdgfälle dorsch die privilegierung vun de vedomäschde gegeiwwer onnere midglieder vum sischerhaidsrad unn de uno zu groß is leese kennd mer des dorschs abschaffe vum vedoreschd was awwa die vedomäschde nedd zulasse däde kridisierd werd de uuffgeblähde birokradische abbarad vun de uno weller dorsch effiziendere schdruggdure ersedzd werre solld en problem dodebai is aa en indressekonfliggd zwische de midgliedschdaade wanns noo ainische schdaade ging isses innervendsionsvabod zu schdreng mer derf nedd aigraife wann irgendwo en eschde odda vamaindlische massemerder also en diggdador soin volg ermorde dudd die nato engl north atlantic treaty organization iss en milidärisches bindnis vun airopäische unn nordameriganische schdaade die nato iss im johr gegrinded worre unn hot ihrn sidz in brissel die brd iss im johr de nato baigedrede des wischdigschde ziel im kalde kriech iss die abwehr vun de sowjetunion unn dem warschaua paggd gwessd nochm end vum kalde kriech unn de ufflösung vum warschaua paggd im johr hot die nato erschdmol kee uffgaawe mehr kahd said diend die nato als weldbollizai d h sie sorgd im ufftrag vun de un fer friedenserhaldunge die mitglieda unnerainanner versischern sisch zu baischdond wenn en midglied ogegriffe werd die nato darf oigraife wann ä garaasch uff hochdaitsch garage isch ä iwwadachdi ofd a mit feschde maure un midäm abschliesbari door um was abzustelle maischdens werds fa faazeische wie zum baischbiel audoos faareda oda modorreda benuzd viel laid benuzen des awwa a um wergzeisch zu lagere un sache rebariere zu kenne die vorläufer vun de garasche sinn remise die zum unnerbringe vun perdefuhrwerke gebaud worre sinn die erschd garaasch wu exdra fer e audo gebaud worre iss iss in de kurpalz in ladeberg vum carl benz errischdet worre iwwerm rhoi in de kurpalz gilt die gavo garagenverordnung verordnung des ministeriums für verkehr und infrastruktur über garagen und stellplätze baden württemberg vom juli immer widder wern wonn laid onfonge e firma zu grinde awweer noch ke kapidal fer e firmegebeide henn un ke geld fer was zu miede garaasche fer ersche kommerzielle akdividäde genutzt berihmt isch vor allem die garaasch worre in dere bill hewlett un dave packard mit dollar ihr firma hewlett packard gegründet hen aus dem was die zwee in packards garaasch in palo alto ongfonge hen is heit en weltkonzern mid em umsatz vun milliarde us dollar worre de bermudafunk eischeni schraibwais bermuda funk isses fraie radjo aus de kurpalz unn sainre umgewung betriwwe werds vum eingetrachene varoi freies radio rhein neckar e v de bermuda funk is mit de anneren freie radjos in de assoziation freier gesellschaftsfunk aff in bade wirddebärsch organisiert de bermuda funk hot sisch als varoi gegrind im ogdowa isch er zum erschde mol iwwer ukw uff sendung gånge wie er des feschdiwel radjo zum indernazjonale filmfeschdiwal monnem heidlberg gemachd hot sait em herbschd in heidlberg und sait em dezemba in monnem dut de bermuda funk dauernd sende sei sendeschdudjos sinn in de alt faiawach in monnem de bermuda funk deelt sisch sai frekwenze mit em cambusradjo radioaktiv die kurpalz iss ä reschion in daitschlond um die schdädt monnem unn heidlberg wos kurpälzische gebabbeld werd oder des haidische gebied vum ehemolische kurferschdedum kurpalz in bade wirddeberg es gibbd awwa kee feschdgelegde grenze wischdigschde fliss in de kurpalz dohin sinn de rhoi unn de negga de weschde vun de kurpalz hot otail an de rhoiewene die aa die am dischdeschde bsiedelde geschend in de kurpalz isch do liesche aa monnem unn heidlberg die zwee greeschde schdädt in de kurpalz monnem iss weche soi laach am rhoi en wischdische induschdrieschdandord im nordoschde vun de kurpalz lieschd de odewald middem keenischschduul mid meder heh de hechsde bersch in de kurpalz im siedoschde vun de kurpalz lieschd des hiechllond kraichgau mid de schdadt sinse welle mid ugfähr oiwuhnern die zweedgreeschd schdadt im rhoi negger krais iss wesch noch der schbrachgrenz lässd sisch die kurpalz im weschde dorsch de rhoi im siede mid de schdadd brusel im siedoschde mid sinse im oschde mid mossbach unn im norde middm londkrääs bergschdrooß in hesse abgrenze iwwergongswais gehd des schbroochgebied veräänzeld bis beensm im norde siehe kurpälzisch hisdorisch gesehe iss die kurpalz des gebied vun de hisdorische kurpalz welles bade zugeschlache worre isch des gebied ziehd sisch donn nunner bis wesdlisch vun hailbronn unn bis dief in de orewald nai siehe kurpalz oft werd die kurpalz owwerfläschlisch bloß als die region um monnem unn heidlberg bezeischent aa wann des ziemlisch uugenau isch kurpälzische mundard werd hait vun verschiedene kabaredischde wie bülent ceylan christian habekost arnim töpel unn hans peter schwöbel betriwwe bedeidende zeitgenessische mundaataudoare sin nochem alfabet di marliese echner klingmann da rudolf lehr un di ilse rohnacher de reschdsrhainische dail vum kurferschdedum kurpalz iss schun zu bade un hesse kumme während ään große dääl vun de lingsrhainisch kurpalz schbäda als palz zu bayern kumme isch unn un än onnan große als rhoihesse zu hesse dammschdadt und de resd noch schbäda praißisch worn is dodemid sinn palz un kurpalz gedrennd worre beschdrewunge palz unn kurpalz zu verainische odda die trennunge uffzuheewe zuledschd dorsch den mannemer birgamaischda hermann heimerich sinn gschaiderd do die große fläschelänner en vordail gegeiwwer a zerschblidderde kurpalz henn zammearwaid iwwer die lännergrenze naus werd dorsch die medropolregion rhoi negga gschaffe dodezu gheard nadierlisch alles was owwe schun ufgfiad is die gonz gschichd wu lond un laid geprägd hod die schbrooch die wu ääna vunde schdärgsde unna de pälzisch dialegde is die uuvawegslbaa pälzisch kuldur all des is nadialisch ned vagonge när wail mär die hisdorisch kurpalz mid gewald zarisse un zaschdörd hod desdewesche konn hia nadiarlisch när vun selle oifliß die räd soi die wu haid nuch in bsunnaschdäre wais ä sischdbaa zaischnis vun friare zaide ableesche des wabbe vun de hisdorische kurpalz hot viele haidische ordswabbe beoiflussd ä paa baispiel sin verne amtlich viernheim is ä schdadt am rand vun de alde kurpalz die jetzert im siedweschde vunn hesse ligge dut bis noch haidlbärg sinns knabb km noch siedoschde unn bis noch mannem sinns net ämol km noch weschde verne is mit iwwer eiwohna die zwettgreegschd schdadt vum krais bergschdroos verne is des erschde mol im johr in ennere urkund vum kloschder in lorsch erwäänd worre urschbringlisch isses en keenigshof vunn de karolinga gewest im jahrhunnert isses donn in de besitz vum kolschdder lorsch gekumme unn ab hot es dann dem erzbischof vun määnz gheert vun bis nooch em end vum draissischjährische krieg hot verne dann zu de kurpalz gheert donoch henns widda die määnzer gekriegt seit geheert verne dann zu hesse wo mer de schdadt dann die schdadtresch gewwe hot zu de vebandsgemää dahner felseland gehern selle ortsgemääne insgsamt sinn des ordsgemääne plus die ordsdähle wu nid selbschdännich sinn zeehlt zu sitz vunn de verbansdgemääne verwaldung isch in dah n die verbandsgemää isch im zuch vunn de verwaldungsreform gegrind worre am ahfang hat se noch verbandsgemäh dah n gehäße awwer seit eh paar johr häßt se verbandsgemäh dahner felseland bei grindung vunn dere vg warn s blos ordsgemääne weil die beide ordschafte bruchweiler bärebach unn bundahl sellemols zusammgelechd worre sinn zur ordsgemää wieslautern weche quereele isch des awwer nit werklich gud gange un so isch die og wieslautern dann per landesgesetz wirrer uffgeleest worre unn die beide ordschafte bruchweiler bärebach unn bundahl warn wirrer selbschdännich in de vg dahner felseland wohnen um die leit schdand ende die schdadt dah n hat die meischde eiwohner um die noch eiwohnerzahl geordnet folgen dann bruchweiler um die fischbach um die buseberch um die erfweiler um die bundahl um die ludwigswinkl um die schindärd um die rumbach um die scheenau um die erlebach mid de laurerschwan um die bowwedahl mim germanshof um die schleddebach um die pedersbächl um die nothweiler um die härschl äh zwäh iwwer gebiech äh zwäh unner di kraischbach am unnerlauf odder graaichbach am owwerlauf iss e km longi reschdi neewebach vum rhoi im nordweschde vun bade wirddeberg zwee vun de längschde reschde neewebäsch vun da kraischbach sin di katzbach unn di hardtbach di kraischbach endschbringd im kraischgau in de näh vun de ordschafd schdernefels im enzkreis uff ner heh vun m i nn donn fließd se rischdung nordwesd dorsch kürnbach owwerderdinge kraischtal ubschdadt waiher bad schääborn unn kronau all im londkräs kallsruh vun dort fließd se in de rhoi negga krais dorsch die orde sångd lee rood railinge unn hoggene schlussendlisch fließd se bai ketsch uff ner heh vun m i nn in de rhoi bei ubschdadt erraischd di kraischbach di rhoiewene un fließd vun do bis hinner kronau in eme grawe am fuß vum kraischgaurand endlång noch norde dort biegt se dann rischdung nordweschde zum rhoi hie um an de ufer vun de kraischbach finne eisveggl en lewensraum wie aa im elsenz un neggerdal da nåme vun da kraischbach geht waaschoints uf des keldische wort creuch zurigg was soviel heeßt wie schlamm odder lehm eweso wie di närdlisch benåchbade leimbach noch em alde deitsche wort leim fär lehm benånnd is di kraischbach hot em kraischgau de nåme gewwe des waa urschbringlisch allää des oizugsgebiet vun da kraischbach schbäder hot ma des gånze hiegellånd zwischem odewald schwazwald un da rhoiewene als kraischgau bezeischend roggehause amtlich rockenhausen iss ä schdadt im dunnersberschkräs im norde vun de palz in rhoilond palz unn iss sidz vun de glaischnamiche ordsgemää roggehause hot oiwuhner uff ner fläsc vun km² unn hot dodemit ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner je km² der jetzische schdadtbirgamaischda iss karl heinz seebald vun de spd roggehause lieschd uff halwer schdregg zwische lautre unn bad kraiznach nachbargemainde sinn im uhrzaigersinn im norde beginnend dielkirsche wirzwiller ruppertsegge dannefels schdoibach am dunnersbersch börrschdadt imsbach falkeschdoi palz schwaiswiller imswiller dörrmoschel biesterschied schääborn unn katzebach roggehause hots schdadtresch erhalde im draißischjährische kriech iss es wie faschd alle orde in de reschion zerschderd worre iss es zur bezirgshaubdschdadt in de bairische palz ernannd worre dorsch die grindung vun rhoilond palz iss es im londkräs roggehause uffgegange iss de londkräs zamme middem londkräs kirschhaimbolande zum dunnersberschkräs verainischd worre am juni sinn die gemainde dernbach unn mariethal palz oigemäänded worre de bai de kommunalwahl am juni gewählde schdadtrad beschdehd aus midgliedern unn hot en ehreamdlische schdadtbirgamaischda als vorsidz die sängerin joy fleming iss in roggehause gebore worre die daitsch woischdrooß is e turischdeschdrooß wu an de b un de b anne fiehrt am haus der deutschen weinstraße in bockrem fangt se im norde a un zied sich endlong vun de haad dorsch die wingäd zum woidoa hinner schweige im siede wuse nooch rund km vor de franzeesisch grenz uffheerd die daitsch woischdrooß gebts seit unnes is dodemit die äldscht woischdroos in daitschland oogfange hods zwischem erschde de zwede weldgriesch bis hen mer den huddl ghad midde fronzeesisch bsadzung und dene reschdrigzione vum versaijer vadroch die franzoose hen unsern woi ned gewelld un ins freii raichgebied hen mer ned verkaafe gederfd do hen se donn die großaadisch idee mid unserne woischdrooß ghed mid derre ihr oirischdung hod mer ohne daßs daia geworn wäa mea durischde ologge un mea woi vakaafe gekennd mer hod ääfach ner die schdroße midde mehrschde woiderfer endlong vun de haad zammegfaßd un umbenennd om hen se donn besichdischung gemeschd un glai diregd augebessad wu di schdroß schlechd waa doch des gaabs wäglisch un om hod donn de gaulaida birgl josef bürckel die woischdroß ine rm feschdagd in derkm faialisch eröffnet er eröffnete am oktober die deutsche weinstraße mit einer spektakulären massenveranstaltung in bad dürkheim eingeordnet in einen kuriosen kontext aus völkischer erlösungsideologie nationalismus pfälzischem selbstbewusstsein und ns fremdenverkehrswerbung schuf bürckel ein weithin ausstrahlendes symbol des deutschen weines der unmittelbare werbeeffekt war zunächst gering doch nach griff die deutsche weinwerbung gmbh erfolgreich auf die marke deutsche weinstraße zurück die ärdscha hen sich donn all umnenne gedäfd vun an der haardt in an der weinstraße schun glai no däm ääschde schbegdagl hodds szwäd gewwe om negschde daach em sundach is im gonze raisch des fest der traube und des weines gfaiad worn un do hen se glaimol ä brobefaad mache gemißd mid närem konwoi vun audos said midde achdscher wädde erlebnistag deutsche weinstraße gfaiad wu die schdroß achd schdunne long fer audos gschbäad is do kumme als bis laid s measschde durischde wu sisch am ledschde auguschdsundach zu fuß uff inlainan odde uffm droodesl uff de woischdroß vagniesche do fließd de woi in schdreeme un so monschä gried gaaned mid daß do aach nuch en onneres kulduabrogramm lääfd die vorderpälzisch higgllandschafd in weller die woischdroß longgehd liehd zwische de rhoiewene im oschde un de haad im weschde am südliche end funn de deitsch woischdroos schdehd an de grenz zum elsass seid dess daitsche woitor am nordend zu rhoihesse hie seid das haus funn de deitsch woischdroos on de woischdrooß häasch ä gonz schbezielles migroglima wie mers sunsch närschndwo uff de weld find mit iwwä schdund sunneschoi simmä schun faschd am middlmeea ned ner doßmer ausgedehnde käschdewälla an de haad hen an de woischdrooß wagse aach moandlbääm feische kiwis pinie zybressen palme un bananen im fraie und unsern mandlbliehd die bääm schdeen am schdrooßerand schun im fäbrua mäaz is wäglisch ä gonz besunnärschdes äraischnis un wäd in gimmldinge mid när m grooße mandlbliehdefeschd gfaiad daß des glima aach en gonz großaadische woi gedaije läßd des braach mer aischndlisch aaned egschdra saache die aale reema hen schun demid oogfange un haid hen mers zwädgreeßde woioobaugebied noo rhoihesse feschde wärns gonze joar iwwa gfaiad do konn des när ä klää un uuvollschdännisch lischd soi mescha un agduella finnenas noodem grooße ärfolsch vunde woischdroos werd begriff aach vun verschiedne woibaugebiede im deitsche schproochgebiet verwennd un unsa woischdrooß hääßd jezad daitsch woischdrooß newe de daitsch woischdrooß gebts unner annrem aa in eestreisch in idalje gebts aa de londkrääs derkem schrifddaitsch landkreis bad dürkheim iss en londgrääs im nordoschde vun de palz im bunnäslond rhoilond palz unn lieschd in de medropolregion rhoi negga benonnd is de krääs noch de kraisschdadt derkem die aa de verwaldungssidz iss de londkrääs hot oiwuhner unn zu ihm kehre gemäände die jetzische landrad iss hans ulrich ihlenfeld vun de cdu de londkrääs liechd zwische ludwichshafe im oschde unn lautre im weschde im weschde hot de londkrääs otail am pälzer wald de oschde kehrd zur owwerrhainische tiefewene die midd kehrd zur daitschen woischdrooß vun nord noch sied erschdreggd sisch de londkrääs vun boggene bis daisem vun weschde noch oschde vun frangeschdoi bis ellerschdadt nachbarkrääs sinn im norde de londkrääs alzey worms im oschde die krässfraii schdadt worms unn de rhoi palz krääs im siede naischdadt unn de londkrääs siedlischi woischdrooß im weschde de londkrääs lautre de dunnersbärschkrääs unn lautre de londkrääs derkem iss dorsch die londkrääs reform aus de londkrääse frongedahl unn de londkrääs naischdadt entschdanne said werd des amd vum landrad fer johr vergewwe de krääsdach bschdehd aus midgliedern unn hot en landrad alz vorsidz ergebnisse vun de wahle tibbisch fer de londkrääs iss de woiobau uff ugfähr ha rebfläsch awwa es werd aa obschd unn gmies ogebaud weege des milde klimas könne aa zidrone orange faige unn mandle wachse newwe de landwerdschafd iss de tourismus ä wischdische oinahmekwäll im nadurpark pälzer wald befind sisch de kurpalz park in de näh vun wachene unn bai haßloch de holiday park de londkrääs wer vun ner erdgas pipeline dorschzooche waldsee iss ä ordsgemää im rhoi palz krääs im siedoschde vun rhoilond palz sie iss de verwaldungssidz vun de glaischnamiche verbandsgemää zu der aa oddaschdadt kehrd waldsee hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² doderaus ergibbd sisch ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² de jetzische ordsbirgamaischda iss otto railand vun de cdu oddaschdadt lieschd in de nerdlische owwerrhainische diefewene de ord lieschd an de rhoihochuferkand die die rhoiniedarung vun de weschdlisch geleschene flachlondzon drennd dodro schließd sisch im weschde sand unn dienezon oo vun de gemaindefläsch sinn landwerdschafdlisch genudzde fläsch waldfläsch wassafläsch siedlungsfläsch unn sunsdische fläsche gegrinded worre iss waldsee wahrschains im johrhunnerd vun de fronge waldsee hot im schbayagau zum bischdum schbaya kehrd noch de besedzung vun de fronzose ab dem johr hot de ord zum bairische rhoikrais nochm zwedde weltkriech zum londkrääs schbaya kehrd der donn dem londkrääs ludwichshafe zugeschlache worre isch im johr iss der oiwuhner kadolisch unn evangelisch gwessd die ibrische henn zu keener relischion kehrd de gemainderad hot midglieda unn hot en ehreamdlische ordbirgamaischda als vorsidz sidzvertailung im gewählde gemainderad ramschdää miesebach amtlich ramstein miesenbach iss ä schdadt im londkrääs lautre in rhoilond palz unn iss verwaldungssidz vun de glaischnamische verbandsgemää in ramschdää miesebach befinded sisch die ramstein air base de ord hot oiwuhner uff ner fläsch vun km² dodraus erbibd sisch ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² der jetzische birgamaischda iss ralf hechler vun de cdu ramschdää miesebach befinded sisch km weschdlisch vun lautre am rond vum biosphärereservat pälzer wald siedlisch vun ramschdää lieschd die weschdpälzische moorniederung do iss im jh torf abgebaud worre de mohrbach fließd dorsch ramschdoi miesebach ramschdää gliedersd sisch in die zwee schdadtdääl miesebach mid oiwuhnern unn ha gemargungsfläsch sowie ramschdää mid oiwuhnern unn ha gemargungsfläsch die gemää ramschdää miesebach iss dorsch die verainischung vun ramschdää unn miesebach am juni entschdanne unn hot des schdadtreschd erworbe de schdadtrad vun ramschdää miesebach bschdehd aus radmidgliedern die am juni gewähld worre sinn de schdadtrad hot en ehreamd birgamaischda als vorsidz ergebniss vun de wahle kusel iss ä kräässchdadt in de verbandsgemää kusel altenglan unn im londkrääs kusel und desse verwaldungssidz kusel iss mid die kleenschd kräässchdadt in daitschlond zamme mid ner fläsch vun hot se ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² di jetzische schdadtbirgamaischdan iss di ulrike nagel vun de spd die schdadt kusel gliederd sisch in ä kernschdadt um ä ald aldschdadt auserum in die schdadtdääl diedelkopp unn bledesbach sowie das wohngebied am holler de middlere johresniederschlag liechd bai mm unn dodemid liesche die niederschläg im owwere driddl vun de in daitschlond erfassde werde de troggenschde monad iss de april am maischde niederschläg falle im dezember de schdadtrad vun kusel bschdehd aus midgliern unn sie henn en ehreamdlische schdadtbirgamaischda als vorsidz ergebniss vun de wahle de londkrääs germersche amtlisch landkreis germersheim iss en londkrääs im siedoschde vun de palz in rhoilond palz unn lieschd in de medropolregion rhoi negga er hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² mid ä bevelkerungsdischd vun oiwuhnern je km² iss er eena vun de dischdesd bsieddelde krääse in de palz zum londkrääs kehre gemäände unn de verwaldungssidz iss germersche de jetzische landrad iss fritz brechtel vun de cdu die eschdlische krääsgrenz werd biss uff klääne ausnahme vum rhoi gebilded die lauter iss die siedlische grenz zu frongraisch de londkrääs lieschd vollschdännisch in de owerrhainische diefewene unn kehrd zur grenziwwerschraidende reschion pamina benachbarde krääse sinn im uhrzaigersinn im weschde beginnend londkrääs siedlischi woischdrooß rhoi palz krääs londkrääs kallsruh kallsruh londkrääs rastatt unn des fronzesische departement bas rhin middem arrondissement wissembourg de londkrääs iss uffs landkomissariad zurickgegegange dass in de londkrääs germersche iwwerfihrd worre isch iss hääne noch herxe oigemäändet worre unn hot dodemid de londkrääs verlasse de kraisdaach hot sidz bai de wahl hot folschendes ergebniss ergewwe laudeburich frz lauterbourg dt lauterburg isch a schdadd an de elsässisch pfälzische gränze un liegt uf de elsässische said de noochbaort neulauderburg g hört zu de gmeind berg direkt an lauterburg oaschliessd und nua durch d lauder davo getrennt isch ghört zua palz auch von de gränze zu bade isch laudeburich ned wait weg die grosschdadd kallsruh isch in de näh von laudeburich laudeburich isch die eschdlischde gemää uffm fronzesische feschdlond in der näh liesche mehrere klääne seee eener iss mim rhoi verbunne des greschde begge iss bassin des mouettes de fluss lauder bild die grenz zu daitschlond unn die palz uff der onnere sai lieschd nailauderburich des zur gemää bersch kehrd de rhoi drennd laudeburich vun bade d gemää ghert zum im arrondissement isch laudeburich ghert zum kommunalvaband im ord gebds en medallwerg ä schemie unn ä dingemiddlfabrigg am rhoi gebbds en hafe vun dord aus werd die schemie unn dingemiddl fabrigg mid rohschdoffe versorchd vum medallwerg werre briggedail verlade de jächa aus kurpalz is weda ä saachegschdald nuch iirschnd än jächa als baischbiel fär alle sunnan ä hisdorischi gschdald wann aach ned so gonz klaa is wea die ääne saache es wäa de utsche fritz friedrich willhelm utsch gwäßd där wu sellemols de kurpälzisch ärbfärschda im endepuhl im soonwald zeh kilomeda närdlisch vun sowrm gwäßd waa simmre waa sellemols kurpälzisch un dodemid aach de soonwald hensem dord ä dengmal gsädzd begrawe issa baide willigis kabell bai aue onnan määne es wäa däm soi voagänga de melsma hannes johann adam melsheimer der wu vun bis de kurpälzisch raidende färsschda im unnan suun gewäßd waa am schdrudhof ned waid vum endepuhl hängd ä gdängdaafl wirra onnan glaabe es mißde hannes casimia vun palz simmäre pfalzgraf johann casimir von pfalz simmern mäz in simmre jänna in haidlbärsch gewäsd soi där wu vun bis adminischdradoa vunde kurpfalz waa där waa als passioniade jächa bekond om änd vun soinäre dinschdzaid is des liedsche ändschdonne un ea hod aach soi gsind ghed däm wu doßa hod saache gekännd alla saddln mär dän gaul un lehn de mondlsagg druff de londkrääs lautre amtlisch landkreis kaiserslautern iss en londkrääs in de palz im bunnäslond rhoilond palz de londkrääs hot oiwuhner unn zu ihm kehre gemainde verwaldungssidz iss die krääsfraie schdadt lautre die faschd gonz vum londkrääs umschlosse werd de jetzische londrad iss paul junker vun de cdu rund een driddl vum londkrääs lautre lieschd im nadurparg pälzer wald de weschdlische dail umfassd die sigginger eh unn de nerdlische en dail vum nordpälzer berglond die lautrer seng erschreggd sisch vun oschd nach weschd dorsch de londkrääs vun oschd nach weschd erschdreggd sisch de londkrääs kilomeder vun nord nach sied kilomeder die hechsd schdell lieschd m i nn die niedrigschd m i nn de londkrääs lautre iss vum bairische keenisch als londkomissariad gegrinded worre iss es ins bezirgsamd lautre unn iss zamme middem bezirgsamd londschduul im londkrääs lautre iwwergegange sinn zwee orde ausm uffgelesde londkrääs roggehause dezukumme ergebnisse vun de londradswahl am juni grinnschdadt amtlich grünstadt iss ä verbondsfraie schdadt im londkrääs derkem in de palz mid oiwuhnern grinnschdadt iss verwaldungssidz vun de verbandsgemää grienschdadd land kehrd awwa nedd zu der dezu de jetzische birgamaischda iss klaus wagner vun de cdu grienschdadt lieschd im laininger lond an de nordgrenz vum pälzerwald ugfähr zehn kilomeder nerdlisch vun derkem an de kraizung zwische de daitsche woischdrooß de grinnschdadter bärsch iss de hausbärsch vun grinnschdadt mid mm niedaschlaach iss grinnschdadt eena vun de niedaschlaachsärmschde orde in daitschlond de droggenschde monad iss de februar am maischde niedaschlääch falle im juni zu grinnschdadt kehre die ordsdail grienschdadt asslum unn sausrum noom griesch hän die amies do ä grooß maderiallaacha mit support staff ghäd wo de gonze beraisch bis enuff noo määnz un kraiznach vasorschd hod un des wo aach bschäfdschung gebrung hod inde ledsch joa hod de endwigglungsschweapungd inde beraische gewärwe wohne un tourismus gleje tradidzionell is grinnschdadt än woiord de schdadtrad bschdehd aus midgliedern sidzveatailung im gewählde schdadtrad de londkrääs siedlischi woischdrooß amtlich landkreis südliche weinstraße iss en londkrääs im siede vun de palz in rhoilond palz de londkrääs hot oiwuhner unn zu ihm kehre gemainde verwaldungssidz iss die vum londkrääs umschlossene kraisfraii schdadt landach die daitsche woischdrooß vun derre de londkrääs soin nååme hot fiehrd vun sied noch nord in de londkrääs derkem nai de londkrääs hot otail an de owwerhainische tiefewene im oschde unn dem pälzer wald im weschde õõgrenzende londkrääs sinn im uhrzaigersinn im weschde beginnend londkrääs siedweschdpalz londkrääs derkem rhoi plaz krääs unn londkrääs germersche im norde grenzd de krääs an die kraisfraie schdadt naischdadt unn im siede ans fronzesische departement bas rhin des gebied vum haidische londkrääs hot frieher uffgedaild in die bezirge bergzabre unn landach zu baiern kehrd nochm zwedde weltkriech sinn die baide zu londkrääs gweordene bezirge zu rhoilond palz kumme saine haidische grenze erhield de londkrääs unn hieß bis londkrääs bergzabre landach de landkrääs hot siewe verbandsgemäände awäller bad berchzawwre edekowe herxe landach land määkamma un offebach an de quääch ergebniss vun de krääsdaachswahle induschdrieõõlage sinn selde im oschde sinn tail vum londkrääs vum woibau geprägd awwa de tourismus gewinnd imma mähner an bedaidung vum londkrääs vor allem im weschde sinn bewalded deswege iss die forschdwerdschafd frieher wischdisch gwessd haid diene die waldfläsche vor allem fer de fremdevakea de rhoi palz krais iss en londkrais im oschde vun de vorderpalz in rhoilond palz unn kehrd zur medropolregion rhoi neggar er hot oiwohner unn mit re bevelkerungsdischd vun oiwohner je km² dez isser de dischdeschd bsiedelde londkrais in de palz zu dem kehren gemääne unn de verwaldungssidz iss ludwigshafe de jetzische londrad is de clemens körner vun de cdu s kfz kennzeiche is seid em juli rp vorher waas lu de rhoi palz krais liegd in de owwerrhoinisch diefewene de krais umschließd halwa die kraisfraie schdädt frongedahl ludwigshafe unn schpayer benachbarde krais unn kraisfraie schdädt sinn im uhrzaigersinn im norde beginnend worms de krais bergschdrooß in hesse monnem de rhoi neckaa krais unn de londkrais kallsruh in bade wirrdebärg unn die londkrais germersche siedlischi woischdrooß unn derkem im krais herrschd e mildes unn mid maischd neddemol mm niedaschlaach druggenes klima im summer isses hääß unn schwiel mid viel gewidder de winder iss schneearm im johr isses bezirgsamd ludwigshafe gegrind worre aus dem bezirgsamd iss schbeeder de glaischnååmische londkrais ludwigshafe vorgegange in ener kraisreform im johr iss de londkrais vergreeßerd worre am dezember iss de londkrais ludwigshafe in londkrais rhoi palz krais umbenennd worre seid de gebiedsreform vum juli hot de rhoi palz krääs finf verbandsfreie gemeinde un städt un finf verbandsgemeinde mid zwanzich gemeinde drin ergebniss vun de krääsdaachswahle die kaafkråfd vun de kraisbevelkerung liegd iwwerm durschschnidd die bunnesaudoboone unn fieren dursch de krais mehrere bundesschrooße gehen dursch de krais unner annerem die b im krais gibbds s båån schdadsione de rhoi negger krais iss en londkrais im nordweschde vun bade wirddeberg in de kurpalz er ghert zum regiarungsbeziag kallsruh midd oiwuhna iss er de londkrais midd de hegschde bevelkerungsõõzahl in bade wirddeberg unn de driddhegschd in daitschlond de londkrais gherd zur medropolregion rhoi negger zum londkrais selwa ghere gemainde verwaldungssidz iss haidlberg unn de jetzische londrad iss de stefan dallinger vun de cdu im weschde hot de londkrais õdail an de owwerrhoinische diefewene im nordoschde am siedlische odewald unn im siedoschde am nerdlische kraischgau di geschend am wesdlische rånd vum odewald bezaischend ma als bergschdrooß äni vun de wärmschde gegende in daitschlond de krais iss dorsch di kraisreform am januar aus de ehemålische londkrais monnem londkrais haidlberg unn taile vun de londkrais sinse unn londkrais mossbach endschdanne zum rhoi negger krais ghere fogende schtädt bischese ewwerbach eppele hemschbach hoggene ladeberg lååme neggergmin rauebäjg schääna schriese schwetzinge sinse waibscht walldoaf woinem wissloch zum rhoi negger krais ghere fogende gemainde altlosse angelbachdal bammedal brihl diele dossene edinge neggerhause epflbach eschlbrunn gaiberg heddesbach heddese helmschd baage härschberg ån da bergschdrooß ilwese ketsch kraizschdåånisch laudebach lobbach malsch mauer meckse mihlhause kraischgau naideschtoi nailosse nußloch ofderse plankscht railinge reischatshause såndhause schääbrunn schbeechbach sångd lee rot wissebach wilhelmsfeld zuzehause sämdlische orde wu zum krais ghere sin in de adiggl ortsnåme in der gejend vun heidlberg un ortsnåme im siedeschdlische rhoi negger kreis kraischgau zu finne do schdehne aa di orts uunåme ergebniss vun de kraisdaachswahle am juni viele induschdrieunnernemme vun de medallveaawaidende unn schemische induschdrie sinn im rhoi negger krais verdrede große unnernemme sinn des sap unnernemme in walldoaf unn st lee rot de finanzdienschdlaischder mlp unn die haidlberjer druggmaschine in wissloch die badisch schbaagelschdrooß fierd in de owwerrhoinewene dorsch de rhoi negger krais do werd viel schbaagel õõgebaud londschduul antlich landstuhl iss ä schdadt im londkrääs lautre in rhoilond palz sie kehrd zur verbondsgemää londschduul unn iss de verwaldungssidz vun derre die schdadt hot oiwuhner unn des landstuhl regional medical center hot sain sidz in de schadt de jetzische birgamaischda iss klaus grumer vun de cdu londschduul grenzsd im norde an die weschdpälzische moorniedarung siedlisch unn eschdlisch leit es am rond vum pälzer wald e paar kilomeder eschdlisch beginnd die sigginger heh dorch de ord fiere viel wanderwege unner annerem aa de pälzische jokobsweg londschduul kehrd mid eem dorschschniddlische johresniedaschlaach vun zu de der orde in daitschlond midde maischde niedascchlääg de doggenschde monad iss de abril am maischde niedaschlääg falle im dezemba de schdadtrad bschdehd aus midgliedan de ledschde schdadtrad iss am juni gewähld worre de nahvakea iss an de vakeasveabund rhoi neggar indegrierd die båånschdregg vun kusel zwaigd do von de haubdbåån noch monnom ab der båånhof vun de schdadt iss schdarg frekwendierd unn de ord hot ä s båån haldeschdell londschduul iss iwwer bunnesaudobåäne unn ans iwwerreschionale schdrooßenedz õõgschlosse des elsass fronzeesisch alsace iss ä reschion im nordesdlische frongraisch gwessd es hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² was vun de fronzesische fläsch ausmachd midd ner bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² kehrd des elsass zu de am dischdesde bsiedelde regione in frongraisch im oschde hots elsass õtail an de rhoiewne im weschde an de vogese es erschdreggd sisch vun nord noch sied iwwer km vun weschd noch oschd iwwer km die reschion grenzd an die baide schdaade daitschlond bade unn palz un schwaiz unn die fronzesische regione lothringe unn franche comte die reschion unnertailt sisch in die baide departements bas rhin unn haut rhin bis zum johr hot frongraisch des elsass schdigg fir schdigg vum hailisch reemisch raisch erowwerd sinn die baide departements bas rhin unn haut rhin gegrinded worre im daitsch fronzesische kriech hot des daitsche raisch des elsass zamme midd lothringe erowwerd unn die baide zum raischslond elsass lothringe zammegschlosse die wenischen verbliwwenen fronzesischschbrachischen orde sinn germanisierungsversuche ausgsedzd worre aufgrund des versailler verdrags nochm erschde weltkriech sinn elsass lothringe widda noch frongraisch kumme im zwedde weltkriech sinnse donn baide korzzaidisch widda ins daitsche raisch oigegliederd worre dånåch widda zirigg noch frongraisch kumme im elsass werd vorwiegend fronzesisch gebabbeld die im elsass geschwätzen alemannische unn frängische dialegde werre als elsässisch zammegfassd zu den im elsass geschbrochene schbrooche zähld aa des pälzische die õzahl der babbler vun daitsche dialegde hot vun uff hait schdarg abgenumme vun uff nedd ubedailischd dodebai iss die fronzesische schbroochbolidig in de vergångene johr gwessd de jetzische präsidend vum regionalrad iss philippe richert vun de ump des elsass iss aine vun de raischsde reschione in frongraisch unn lieschd am haubdknodepungd vun de airopäische wärdschafd die induschdrie schdelld vum bruttoinlandsproduggd de dienschdlaischdungssegdor schdelld awwa mehr bai de londwärdschafd iss de woi unn hopfeõõbau am wischdigschde de wadigaan dt vatikanstaat auch vatikanstadt lat status civitatis vatican ital stato della citt del vaticano is de klänschde schdaad vun de welt net ämol lait wohne im wadigaan unn er hot e fläch vun knabb em halwe km² die zwee offizielle amtsschbrooche sin ladain unn iddalienisch die vunde schwaizagard idalienisch un daitsch bezahld werd im wadigaan mim euro de wadikaan hod än aischnes minzkondingend un gäbd aach aischn briefmarge eraus baides sin gsuuchde sammlobjekde un draache än guuddääl zu de wadigansche oinoome bai de wadigaan liegt ufm vadikanhieschl fria außahalb jezad in de inneschdadt vun rom is vunännäre maua oigfrieded ä pargardisch londschafd mid oigschbränglde baude komplett vun idalje umschlosse un hod desdewesche aach währungs un schbrooch oihaid zum wadikan gheere außam pedasdum un pladz unm bahnhof aach die sixdienisch kabell die gärde un musee un die paläschd zu õõfang vum joahunnad is es grischdedum schdaadsrelischion vum alde reemische raisch imperium romanum spqr worn un hod dodemid aach wäldlisch machd griehd also grad des woes noo soinere aichn lehr gaaned hawwe solld dorch schenkunge hod donn die kärsch als mea lond griehd un noom zärfall vum reemische raisch hän donn die päbschde aach wäldlisch machd iwwa rom un iane gebiede beooschbruchd un midde pipinsche schängung aach griehd doodraus is donn schließlisch äm gruße un mächdische kärcheschdaad worn där wu sisch iwwa halb idalie un sizilie ausgedehnd hod residenz waa die ärschde rund sexhunnad joa de laderaanpalasd donn ärschd sin kurie un pabschd inde vadikan umgzooche äm bischuf vun rom wasde pabschd jo is soi kadhedral is awwa die laderanbasiliga gbliwwe de wiena kongreß hoddon de kärcheschdaad wirraheagschdelld awwa issa bis uf de wadikan im keenischraisch idalie ufgonge un so iss donn aach im konkordad zwische mussolini un äm hailsche schduhl ausghannld worn saiddäm is de kärscheschdaad när nuch de wadikan als souwarääne aischnschdännischa schdaad där wu dorsch de hailisch schduhl innandzional vadreede wärd doo wärds ä glää bißsche problemadisch de vadikan is als än souveräne schdaad audomadisch aach än aischnes välgaräschdsubjegd de pabschd is un des is absolud äänzischaardisch als person än aischn välgaräschdssubjegd waila es owwahaabd vunde kadolisch kärsch is äs gäbd laid diewu die oisedzung vum pedrus vgl fär ä fälschung halde uhne doßs bewaise känne un es gäbd viel die wu wie de madin luda un die odrodoxe die schdäll onnaschda indabrediere als wie die kadolisch kärsch awwa es schdehd hald ämold doo un de pabschd konn als äänzscha beõõschbruche äm pedrus soi noofolschä zu soi ob zu räschd odda ned des konn kään schdaad waache zu beandworde un dodemid waas donn aach kää problem mea fär de pabschd die inschdiduzion vunärem pärsonalisiade välgaräschdsubjegd zu äraische dodemid schdelld sich awwa die frooch ob äbbes wie die kunsdschädz vunde wadigaansche muse äm pabschd also de kärsch gheere odda äm wadigaanschaad des sin zun ääne die wadigaanische musee un arschiewe die wu in de wadiganschdadt liehe un dänne ian oirischdung un voa allem dänne ian exponade uffm gebied vum wadigaan sin dodezu kumme als exterridoriala bsidz nuch es schbiel midde machd waa schun imma said die kärsch unna konschdandin i zu weldlischa machd kumme is ä grußi vasuuchng un es hod viel joahunnade gedauad dis doßse kabiad hän doß die moralisch machd die wuse ausiewe känne umso greeßa is je inteechara sie selwad sin un je weenischa wäldlische machd se hän taadsäschlisch waas de wadikaan waas carol woitila pabschd johannes paul ii därwu zamme mim gorbadschof es änd vunde kommunisdisch dikdadur in rußlond oigekaid hod diblomadie un ghäämdiblomadie vun kärsch hailschm schduhl un wadikaanschdaad sin idendisch un de wadikaan is ääna vunde ledschde schdaade wu ghääm wägglisch nuch ghääm määnd alladings hodde wadikaan un mim die kadolisch kärsch nuch onnäräm haufe vun aldlaschde zu drooche es gschichdsbewußdsoi un dodemid es dänge in gschichdlische dimensione relewanze un reladiwidääde inde amerikonisch un daitsch bvälgarung sin grademol null voa draißsch väddzsch joa waas nuch gonz normaal doß schläsche zur ärziejung ghead hän wonn awwa haid eraus kimmd doß än parra äm meßbuu odda äm buu inärem kärschlische kinnahääm ää glongd hod donn is des was sellemols gonz normaal waa uf äämol kinnesmißhondlung un die opfa valonge schoodnsärsadz ähnlisch ises middm sexuelle mißbraach inde kärsch issa vabode un im wadikan schdehda unna schdroof awwa im indrässe vunde opfa wu sellemols vunde gsellschafd selwad ä grußi midschuld ufgeloohd griehd hädde hodmär viel im schdille abgeduun dodezuu is kumme doßs ärschdas när un ausschließlich selle parra waan vun dänne mär gwißd hod die wu sisch selwad õõgklaachd un um hilf gebeede hän um dodeevun fodzekumme raasch sinda wu ändsaach un ufheere wollde un käm waa klaa doß es bekämpfe vun driewe ned su ääfach is kääm außa äm wadikaan där wu des probleem jo schun long mim zelibaad ghad hod un doo uf die sälwe wais reagiad hod wie bai vafehlunge geeschns zelibaad was de haidisch gsellschfd weda raischdm nuch weenschns vaschdonne wärd än gonz onnaschdes probleem färde wadikaan is doßa die ledschd absolud monarschie is soo zmindschd wärdsm voageworf des is nadialisch kabbes die exekudiv unnaschdehd de päbsdlisch kommission färn wadikanschdaad inneminischderium unna iam präsidende inneminischda vun däm wu daß die diregdzione vum governadorraad abhänge klaara un dronsparenda wie inde brd un die gsädze wärn vum pabschd odda in soim nome vunde päbsdlisch kommission färn wadikanschdaad ärlosse noom gsädz vum nowemba wärd die gerischdsbaakaid vunärem oinzlrischda äö gerischd äm berufungsgerischd un änärrem owwaschde gerischdshof im nome vum pabschd ghondhabd die jewailsche kombedänze sin im birschalische gsädzbuch feschdgleehd un im schdrofgsädzbuch vum wadikaan die einzelnen kompetenzen sind im bürgerlichen gesetzbuch und im strafgesetzbuch die im vatikanstaat gelten festgelegt die gsädze sin dorsch die bang wech flexibla un vaninfdischa formuliad als wie in onnan schdaade art da die beschränkte ausdehnung der vatikanstadt den wohnsitz aller nachkommen und ver wandten der seitenlinie der vatikanbürger mit ihren neu gegründeten familien in der stadt nicht zulässt behält sich der papst in der absicht zur gründung neuer familien und zur zeugung von nachkommen zu ermutigen vor gemäss seiner unanfechtbaren und souveränen würdigung von fall zu fall massnahmen für die neu gegründeten familien zu treffen welche die vatikanstadt verlassen müssen aus wohlwollen auch unter ermächtigung der benutzung von wohnungen im eigentum des heiligen stuhles auf dem territorium des königreichs italien insgsamd wäärs wohl rischdischa vun ännare konschdiduzionälle monarschie zu rädde als wie vun ännäre absolude aach wonn die värfassung ledzdlisch wieda vum pabschd abhängd där hod sisch de facto aach wirra midde kurie un onnan abzschdimme kallsruh isch e schtadt im bade wirddeberg und isch friiener emol die hauptschtadt von bade gwesst lang isch kallruh nach monnem die zwaidgreeschd schtadt in bade gwesst hod awwer bevelgerungsmässig monnem iwwerhold un isch die greescht schtadt in bade s bundesverfassungsgricht und de bundesgrichtshof sind baide in kallsruh und aus dem grund nennt ma die schtadt aa residenz des rechts s bsunnere an karlsruh isch dass die schtadt so wie monnem in de neizeit geplant worre isch awwer annerscht wie monnem wo e quadratschtadt isch isch kallsruh d fächerstadt weil s schtroose wie en fächer im wingel vom schlossturm aus nooch siide gange sind als gründungstermin von kallsruh gult de juni weil an dem dag de grundschtoi zum schloss glegt worre isch de markgraf kall willem hot mit de bevölgerung von seiner resident dorlach broblem ghabt und wollt e schees schloss baue nach de legende isch em dann uf de jagd wo er midde im haardtwald oigschlofe isch die idee komme des schloss und die dazugheerend schdadd dort baue zu lasse d schdadd hod er am reissbrett blane lasse nach sich selwa benannt und die schdroose und allee sind wie sonneschdrahle von seim schlossturm aus gebaut worre für d aalag von de schdadd isch awwer nur das südliche vierdel vom kreis bebaut worre um laid nach kallsruh zu logge hot er de naie bevelkerung viele privilegie verschbroche die erscht im johrhunnerd schunschd in europa fuss gfasst hawwe persönliche fraihaide wirtschaftliche fraihaide glaichheid vor dem recht politische mitschbrooch es sind dann laid aus frongraisch pole idalje de schwaiz unn viele daitsche länder komme de erscht bojamääschda isch de johann sembach worre der aus schdroossburg nach kallsruh komme gwest isch d schdadd isch dann ab die residenz von de markgrafschaft bade dorlach gwesst und ab als die bade badener linie ausgschtorwe isch von de markgrafschaft bade de kurt dehn juli in leischtad jetzert derkem august war äner vun de bekanndeschde volksmussiger unn dischder aus de palz sei bekanndeschde lieder sinn ja so en gude palzwei un do werd die wuzz geschlacht sei lieder werrn in de palz aa heit noch gern gheert unn gsunge in denne lieder duut er die palz un die pälzer als gemiedlisch un freelisch beschraiwe un er määnt dass de pälzer frohsinn net zuledschd vum woi herkummt so hot er zum baischbiel aa ä lied wie en eschde pälzer raacht ken hasch denn unsern schdoff kummd aus de flasch gschriwwe un viele mehr schbrich gäbds viele in de biiwl sogaa ä gonz buch vull un des is aach schun widda ääna än gonz naije sogaa im daitsche gäbds aach exdra ä bischlch des hääßd gflijld wärda un graad des was doo drin schdeje duud des sin inde palz die schbrich vaglaische wu ä aussach mache odda aussache wu äbbes vaglaische ofd zum noodääl vun däm där wuus zu heare griehd monsche schdamme aus filme onnan aus sammlunge odda vun schbrichglobba onnan sin aus de schdääzaid odda alde volgswaishaide die allamääschd sin ä äschd pälzisch warnung die kärsch im dorf zlosse sich selwad ä glää bißje zriggznämme unnes ned uff die schbidz zdraiwe also deeskaladzionsvasuuche uf ä raui humorvull wais s bischdum schbaija lat dioecesis spirensis isch ä kadolischi diözees im siedweschde vun daidschlond sie umfassd de ejemolische rhoigrais vun baijan un dodemid die gonz palz unnde saa palz grais im saalond die diözees hodd ä flesch vun km² wu laid lewwe dun dodvu sinn odda kadoligge bischdimma in daidschlond wu inde nee sinn sinn die bischdimma bischdum triea bischdum määnz unns bischdum fraibuasch de jedzisch diözeesbischof ischde karl heinz wiesemann de waihbischof otto georgens de bischofssidz isch schbaija unn die kadhedral ischde schbaijmara dumm s bischdum schbaija kead zude äldschde bischdimma in gonz daidschlond awwa middem onnare gbied als haid nochde schbeedondigg ischs bischdum noch oschde iwwade rhoi eawaidad worre s bischdum hodd jahunnadelong weldlische vawaldungsfungdsione bsesse unn hodd dodemidd aa en fiaschdbischof kabd abbem joa hodd die schdadd schbaija imma mea fraihaidsreschd bkumme unn hodd bald nemme zum hearschafdsbraisch vum bischof kead de bischof hodd deswesche soin sidz noch udene im haidische filibsbuasch valeschd inde refoamadsionszaid hodds bischdum ä meng on käasche unnen großdeel vun soim vameesche unn bsidz valore do uffm gbied oinische fiaschddimma ghearschd kabd hawen wu sisch fa odda gesche die refoamadsion endschiede kabd hawen ischs fiaschbischdum in kleene deel zaschbliddad im pelsische eabfolschegriesch isch die schdade schbaija middm dumm abgbronnd worre nochm friede vun rijswijk sinn viele refoamieade käaschegmoinde widda kadolisch worre im joa hodde bischof soin sidz noch bruchsal valeeschd alses bischdum vunde fronzesische rewoludsionsdrubbe bsedzd worre isch isch aa de gonse käaschebsidz bschlachnomd worre s lingsrhoinische gbied isch zu frong graisch kumme unns reschdsrhoinische ab zu baade im joa ischs gbied sägularisiead worre in soine jedzische grenz ischs bischdum zu baijan kumme de bischof laided s bischdum weschm baijrische konkoadaad vum märz wu aa fas bischdum schbaija gildisch isch missn die bischheef vunde siwwe baijrische bischdimma unn vum schbaijmara bischdum unn aa die achd dummkabidel alle drai joa ä lischd vunde kandidaade fas bischofsomd inde bischdimma on die kurije in rom zu schigge wonns ä eanennung gewwe solld werren die kandidaade vunde aposdolisch nundiadua in bealin em sogenonde infoamadionsprozess unnazoche om end schiggde nuntius die aggde unnen voaschlaach on die bischofskong gregazion vum pabschd noch rom de pabschd suchd donn de naije owwahiad aus walldoaf iss ä schdadt im rhoi negger krais in bade wirddebärsch unn lieschd in de kurpalz walldoaf hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² dodedraus ergibd sisch ä oiwuhnerdischd vun oiwuhnern je km² bekannd iss walldoaf wege dem sofdwäär unnernemme sap unn dem auswanderer johann jacob astor die jetzische birgamaischdarin iss die christiane staab vun de cdu walldoaf lieschd in de owwerrhainewene an walldof grenze folgende gemainde im uhrzaigersinn im norde beginnend såndhause lååme nußloch wissloch sangd leon rod unn railinge walldoaf isses erschdemol am oggdoba in ener schengungsurkund vum kloschder lorsch erwähnd worre in de daitsche bauernkrieche unn dem dreeßichjähriche kriech henn do kämpf schdaddgfunne im pälzische erbfolgekriech isses doaf vollschdändisch zerschderd worre unn erschd schbäda widda bsiedeld worre unner de glaubensflischdlinge die dånåch kumme sinn iss aa die familie astor kumme iss walldoaf zu bade kumme am sebbdemba hot walldoaf die schdadtreschde erhalde in de er jahre vum jh hot sisch die sap do niedagelasse ergebniss vun de kommunalwahl am juni biss zum ende vum jh iss walldoaf ä bauredoaf gwessd wu hopfe tabbag unn schbargl õõgebaud worre iss obwohl sisch waldoaf zum handelsbladz fer agrarbrodugde gewandeld hot werd haid aa noch schbargl õõgebaud haid bieded walldoaf mehr arwaidsblädz als das es oiwuhner hot nämmlisch en großdail dodevu drägd die sap awwa aa die haidlbärscher druggmaschiene de ord iss nååmensgewwa vun de waldorf astoria zigareddefabbrigg unn dodemid indiregd vun de waldorfschule claus schenk graf von stauffenberg mid vollem nååme claus philipp maria schenk graf von stauffenberg november in jettingen keenigraisch baiern juli in berlin iss en daitsche offizier unn widaschdandskämpfa gege de nadsionalsozialismus gwessd er hot des misslungene addedad vum juli ausgefihrd claus graf schenk von stauffenberg iss im schloss jettingen in schwabe baiern gebore worre unn hot sai kinndhaid in schduggad unn uffm schloss lautlingen verbråchd sain abidur hot er am märz am eberhard ludwigs gymnasium gemachd unn iss dånåch in die raischswehr aigedrede wo er als fahnejunger im raiderregmimend gediend hot iss er an die infandrieschul in dresde kumme wo er zum fähnrich beförderd worre isch an die kavallrieschul in hannover am mai iss er zum owwerlaidnand beförderd worre am sebdember hot er nina frein von lerchenfeld gehaiad gege end vun de waimarer rebublig hot stauffenberg ä ablehnendi haldung gege de nadsionalsozialismus khad nur die idee vum fihrerdum unn de volgsgmainschafd war mid sainer deggungsglaisch dåher hot er sisch bai de raischspräsidendewåål gege hindenburg augeschbroche unn hot die ernennung vun adolf hitler zum raischskånzler begrießd de weldkriech hot er als erlesung empfunde do mer jo polnische zåangsarwaida hot aisedze gekonnd stauffenberg hot im weltkriech sai reschdi hand zwee finga vun de linge hand unn en aag verlore deswege hot er sisch vun hitler abgekehrd unn wolld vun jedza õõ die juddeverfolgunge unn de kriech beende zamme midd general friedrich olbricht oberst albrecht ritter mertz von quirnheim und henning von tresckow hot stauffenberg de oberadsionsblåån walküre ausgearwaided der urschbringlisch en blåån vun de daitsche wehrmachd zur unnerdriggung vun uffschdänd gwessd iss awwa zum schdaadsschdraischblåån umgewandeld worre isch stauffenberg iss zum stabschef des allgemeinen heeresamtes im berliner bendlerblock ernånnd worrn sodass er zugång zu de fihrerhaubdkwardiere khad hot nochm blåån hot stauffenberg die uffgab khad ä addedad am hitler auszufihre unn de schdaadsschdraisch zu laide dem aigendlisch addedad sinn zwee addedadsveasuche vorausgegånge die awwa baide verschowwe worre sinn wail doo heinrich himmler unn hermann göring gfehld henn am juli iss de zaidbungd ginsdisch gwessd unn stauffenberg hot sischs nimmi erlauwe gekännd des addedad zu verschiewe hitler hot sisch in de wolfsschanz oigfunne awwa die beschbreschung iss vorverlechd worre sodass stauffenberg nur zwee vun drai schbrängssädz scharf mache gekonnd hot außadem is in sainäre abweesnhaid die tasch mide bombe hinnan disch gschdälld worrn so henn die schbrengladunge dorschd de massive holzdisch nedd die gewinschde wirgung erziele könne hitler hot midd laischde vealedzunge iwwerlebd stauffenberg sinn zur zaid vun de eggsblosion schun waid weg gewessd unn henn gedachd hitler sai schun dod die midverschwerer sollde nun de schdaadsschdraisch ausfihre henn sisch awwa gewaigad wail se nedd glaawe wollde dass hitler dod iss gege sinn stauffenberg unn sai midverscchwerer verhafded unn schbäda erschosse worre die laische sinn zunächsd vergraawe worre schbäda awwa widda ausgegraawe unn verbrånnd worre die asch iss verschdraid worre stauffenberg iss posthum geehrd worre so sinn gedengtafle uffgeschdelld worre waisseburich frz wissembourg vis bu dt weißenburg elsässisch alemannisch wisseburi visbri is ä schdadt im elsaß frongraisch in de region grand est bis region elsass waisseburich is da sitz vun da unnerpräfekdur waisseburich un vum glaischnõmische kanton waisseburich liegd am fluss lauda der die daitsch fronzesisch grenz bild bai waisseburich gehd die owwerrhainisch diefewene in de pälzer wald iwwer schdadtdail sinn aldeschdadt gaisberch gaidershof wailer unn welschdorf im johrhunnerd is waisseburich aus ener kloschderõõsiedlung entschdanne vun bis iss fra raischsschdadt gwessd is die reformadsion oigefihrd worre nochm weschdfälische friede is waisseburich midd große daile vum elsaß en dääl vun frongraisch worre am april henn do praißische drubbe die fronzose geschlaache vun hot waisseburich wies gonze elsaß lothringe zu daitschlond kehrd nochm erschde weltkriech isses widda zu frongraisch kumme zwische hot es widda zum daitsche raisch kehrd bises widda zu frongraisch kumme isch die arwaidslosichkaid hot im johr betraache waisseburich is eeni vun de arschideggdonisch indressandesde schdädt im nordelsaß die aldschdadt werd hait noch vun reschd vun de alde schdadtmaure umschlosse die abdai st peter unn paul frz saint pierre et paul iss eeni vun de greeschde kärsche im departement bas rhin des godische gebaide hot en romanische gloggedurm ausm johrhunnerd im innere sinn glasfenschda ausm johrhunnerd die prodesdandischä konzkärsch is en schlischdes godisches gebaide ausm johrhunnerd waidere sehenswirdischkaide sinn des salzhaus ausm johrhunnerd des maison de l ami fritz um unn des klassizisdische radhaus welles zwische unn erbaud worre is lååme naikurpälzisch aa laime iss ä schdadt im rhoi negger krais im nordweschdlische bade wirddeberg unn lieschd in de kurpalz lååme hot oiwuhner unn iss dodemid die driddgreeschd schdadt im rhoi neggar krais de jetzische owwerbirgameischder iss de wolgang ernst vun de spd lååme liechd in de owwerhainische diefewene am iwwergong zum kraischgauer hiechllond di schwätzinga haardt fängt do åå unn de laimbach fließd dorschs schdadtgebied lååme beschdehd aus de schdadtdail gauangelloch lååme lingedahl dilje und ochsebach folgende gemainde grenze an lååme im uhrzaigersinn im norde åågfange heidlberg gaiberg bammedal mauer wissloch nußloch walldoaf unn såndhause wesdlisch vun såndhause hot die schdadt ä unbewohndi exklav wu an ofterse såndhause walldoaf railinge unn hoggene grenzd lååme iss des erschdemol im johr als leimheim erwähnd worre sowohl des kloschder lorsch als aa des bischdum worms henn grundbesidz khad iss lååme als lehe zur kurpalz kumme unn ab hots endgildisch zur kurpalz kehrd iss lååme ans großherzogdum bade gfalle iss lååme zur schdadt erhoowe worre unn hots die oiwuhner marg iwwerschridde said der kommunalwahl sedzd sisch de gemainderod folgendermaße zamme annwailer amtlich annweiler am trifels iss ä klääschdadt im londkrääs siedlischi woischdrooß in rhoilond palz unn liechd in de palz annwailer hot oiwuhner unn de jetzische birgamaischda iss thomas wollenweber vun de spd annwailer liechd im waasgau de sidlische dääl vum pälzer wald uff drai berche siedlisch vun de schdadt lieche die bursche trifels anebos unn minz die zwwe letschde kehre awwa nimmi zu annwailer die ordsdääl bindersbach sarnschdall gräfehause und quächhambach kehre zu annwailer midd mm dorschniddniedaschlaach im johr sinn die niedaschlääch iwwerdorschschniddlisch hoch de droggenschde monad isch de abril die maischde niedaschlääch falle im dezemba des erschdemol erwähnd worre isch annwailer im johr gegrinded worre isch sie awwa schun im odda johrhunnerd bis sinn die raischsinsignie uff de raischsbursch trifels aufbewahrd worre im johr hot kaiser friedrich ii annwailer des schdadtreschd verliehe de schdadtrad iss am juni gwähld worre die sidzveadailung im schdadtrad de greeschd arwaidgewwa iss die kardongfabrigg buchmann die firma stabila schdelld präzisionsmessgeräde her außadem gebbds do zuliefererbedriewe fer die audomobilinduschdrie annwailer iss iwwer die b erraischbar die bai landach nord an die a õõgschlosse iss die schdadt iss dorsch die quaichdahlbåån ans schienenedz õõgschlosse in annwailer gebbds ä grund ä haubd unn ä realschul ä schul fer lernbehinderde ä berufsbildendi schul unn en kirschlisches gimnasium lischdeschdain alem liachtaschta dt liechtenstein offiziell fürstentum liechtenstein is än klääne schdaad in middeleuropa in de alwe ugfähr lait wohne in lischdeschdain unn es hot e fläch vun km² domit is lischdeschdain noch em wadigan monaggo unn san marino des viertkläänschde land vun europa di gräschde läng vum land is kilomeder di gräschde breide kilomeder lischdeschdain ligd vollschdännisch im rätikon ere gebirgsgrupp vun de alwe ugfähr di hälft is gebirgisch im wesde liggt des rhoidal wu da rhoi di grenz zur schweiz bildt di grenz zu eestraisch lääft zu weide deile uf em gebirgsgrat im weschde vun lischdeschdain dud die schwaiz lieche unn im oschde grenzt es an eestraisch amtsschbrooch in ganz lischdeschdain is daitsch domit isses des änzische lond des nur deitsch als offizielli sprooch hat daneewe werre aa alemannische dialeggde gebabbeld liachtastanerisch in trieseberg aa walserdaitsch die haubdschdadt vun lischdeschdain is vaduz die greeschde schdadt schaan bezahle tut mer in lischdeschdain mit de schwaizer franke lischdeschdain is ä konsditutsionelle monarschie un des jetzdische owwerhaupt is de fürschd hans adam de zwette schef vun der regierung is de adrian hasler vun de fordschriddlische berjerbadei vun lischdeschdain aingedaild iss lischdeschdain in die wahlkrääs owwerlond im siede unn unnerlond im norde insgsamt gibts in lischdeschdain ortschafte gemainde in lichdeschdää duts norre ää änzischi bahnschdreck gewwe die gehd vun buchs in de schwaiz nooch feldkirsch in eestraisch mid de drai bahnheef schaan forschd hildi unn nendeln in lichdeschdää de reschdlisch effndlische vakear werd mid busse erleedischd monaggo fr monaco is än klääne schdaad in siedeuropa am middlmea ugfähr lait wohne in monaggo unn es hot e fläch vun grad ämol ebbes mehr als km² domit is monaggo noch em wadigan des zwettkläänschde land vun europa amtsschbrooch in ganz monaggo is fronzeesisch monaggo is än roine schdadtschdaad ohne umland es is in bezirge unnerdeelt bezahle tut mer in monaggo mit em euro wail monaggo ä währungsunion mit frongraisch hod inde eu ises awwa ned monaggo is ä monarschie un des jetzdische owwerhaupt is de fürschd albert de zwette schef vun der regierung is de serge telle bade isch e ehemoligs land wo heit zu bade wirddeberg ghört und zu dem aa die kurpalz komme isch von bis isch bade e souveräner schtaat gwesst voher hot s zum heilige reemische reich gheert un hinnerher zum deitsche reich noch em zwaite weltgrieg isch bade zwische de amerikaner und de franzoose gedeilt worre und en dail vom bade wirddebärsch worre di urspring vom lond bade ligge bei ere seideline von de zähringer de hermann ii isch de erschte zähringer gwesst der sich nach seiner bursch hohebade wo iwwer de schtadt bade steht gnennt hot er hot sich markgraf von bade gnennt obwohl bade gar koi mark gwesst isch denn titel hot er von der mark verona iwwernumme wo a soi territorium gwesst isch hermann philipp detzner war n daitsche forschungsraisende unn kolonialoffizier haupdmonn vunn de daitsche schutztrupp uf di welt kumme iss er am okdower in schbaya gschdorwe iss er am dezember in heidlberg vumm erschde weltkriesch iss de detzners hermann im innere vunn naiginea iwwerraschd worre redour kenne hott er fers erschde nett unn no hott er sich vier johr im busch verschdeckeld und dodebai des saruwagebirsch eschdlisch vunn finschhafe und die berschziesch ann de daitsch briddische grenz erforschd draimol hodd er versuchd noch niederländisch naiginea noizukumme wail des neutral war dodebai hott er als erschder waißer die zentrale hochlonddäler im haache gebirsch durschquert missionare vunn de naiendettelsauer mission henn en mit läwensmiddel bischer unn englische zaidunge versorschd im november hott er kapiduliert und iss nooch ännere korze internierung donn widder nach daitschlond kumme schpeeder is allerdings rauskumme daß err in äwe demm buch falsche oogawe gemachd hodd er hott forschungsergebnisse vunn missionare als soi aischene ausgewwe unn aa e bissel dezuerfunne z b daß er kaiser wilhelms land vunn oschd noch weschd durchquert hätt was net stimmt de detzners hermann hott sisch donn aus de effentlischkait zurickgezoche unn iss gschäftsfierer innem haidelberscher verlaach worre es iss mähr wie schaad daß er net bai de wohret gebliwwe iss wail dess was er dadseschlisch erläbt hott iss wirklisch beoidruckend genuuch brockhaus handbuch des wissens in vier bänden laipzig gänzl umgearb und verm aufl s de krabb the raven vunn schrifdschdella edgar allan poe iss ääns vunn de bekanndeschde omerikonische gedischde es geht do drin umm en monn demm soi geliebde nomens lenor gschdorwe iss unn der vergesse suchd boim läse vunn seldene alde bischer äämol nachds wie er schunn faschd boim oischloofe iss heerd er ä kloppe on de deer unn zuerschd denkt er daß dess e zaische vunn de lenor soi kennt awwer donn schiebt ers uffs kaminfaier unn die vorheng wu sisch beweeschen wie er die deer uffmachd iss niemond do unn ersch nochem zwädden kloppe merkt er daß er sisch doch nett gedaischt hott wail n krabb ins zimmer gfloche kummt unn sisch uff die pallas bischd iwwer de deer setzt de monn froocht de krabb noch soim nome unn do kräschzt der nimmermehr was den monn gonz rotlos macht wie er sisch grad selberschd oiredt soi lenor zu vergesse gebbt der vochel nochemol des nimmermehr vunn sisch und dodruffhi schdellt de monn noch e paar frooche ob soi seelequale besser wern odder ob er soi lenor widder treffe deed awwer die ondword iss immer die glaisch jetztert werd de monn ganz eppeldenzisch unn kraischd den krabb oo er soll sisch fortmache awwer der blaibt uff de pallas bischd hocke unn werft soin schadde dauerhafd uff den monn unn aa dem soi seel de edgar allan poe hodd zeh johr onn dem gedicht g schaffd und es war soin greegschde erfolsch zuerschd erschiene iss es in de american review in new york iwwersetzd worre iss es in alle meeschlische sprooche unner annerem aa als der krab in pennsylvanisch daitsch vunn em henry lee fischer dess war en lehrer unn räschdsoowald wu in soinere fraizait noch viel onnere pennsylvanisch daitsche gedichte gschriwwe hot uff sellare fassung beruht aa di pälzisch version do de krabb middernachd wars unn schaurisch isch war furschbaar mied unn traurisch iwwer viel so alde bischer voll vunn gonz fergessner lehr un ich hab so halwer g schlummert hot s uff ä mol so gebummert so wie s macht wonn s bissel dunnert daß es rappelt on de dheer selwert kloppt an moinre deer des iss alles was isch heer un so wie ich misch erinner war s so oofongs in em winner un ä jeder gliehend zinner werft soin schadde uff em flur unn isch hab gewinnscht s weer moorsche awer do war nix zu boorsche aus de bischer nix wie sorsche sorsche for moi lieb lenor ach dasse noch bai mer weer die engel henn se g nennt lenor jetz isse nomelos fer immermehr unn ich war so halb im zwaifel hinner m vorhong hockt de daifel unn es war mer ängschterlich schauderig unn schrecklich weh grad als wonn mit jedem droppe blut moi herz dhet schtärker kloppe denk isch do will ener schtoppe iwwer nacht vellaischt aa zwää denk isch alder du konnschd kloppe oder machscht dai s weges geh grad so isch s unn garnix meh awwer jetzterd faß ich s herze denk isch will des ding abkerze saach isch alder oder aldi isch konn des kloppe net ferschteh awwer ich war schwer im kopp unn wie du bischt so kumme kloppe hett mer kenne hoor ausroppe wonn isch s so hett kenne schtoppe grad des kloppe unn net meh donn mach ich die dheer uff wait do war nix als dungkelhaid dief unn dungkelhaid geguggd unn ich habb geglaabt es schpuckt gezwaifelt haww isch halb gedräämd wie isch habb s noch nie zuvor nie so schtill als wie es jetz war nie so dunkel als es jetz war un dess äänzisch wort wu g schwätzt war war s gepischpert wort lenor hab s gepischpert un net mää un des echo lais lenor haww isch g heert un des allää donn war s widder schdill unn schdumm doch so g schwindt ich dreh misch rum haww isch s widder heere kloppe bissel lauter wie zuvor sag ich zu mer selwert o ebbes kloppt am fenschter do awer halt emol bai jo isch geh d ra un vissidir brav mai herz isch hab die kunscht daifelsdreck unn hexeschmier s war de wind unn garnix sunscht näggschdens mach ich uf de laade bringd s nix dhut s doch aa känn schade unn zum fenschder noi gedappt kummt so n alter schwarzer krabb saachd kää wort net mol wie geht s net was maggschd un net wie schtet s gar net zaudrig und net bleed hockt sich uff moi kammerdeer uff ä bild dort in de heeh grad dort uff de schtuwwedeer hockt de vochel un net meh doch so rädselhafde sache henn mich halwer lache mache hockt er dort als wie en parre iwwer moiner schtuwwedeer saach isch alter schwarzer g schorner in de alde zait geborner was wääß isch vellaischd valorner s wunndert mich so arrisch sehr wer du bischt wu kummscht du heer saach mer saach mer wie du hääscht saachd de vochel nimmermehr gonz erschdaunt war isch zu heere so en vochel mir so lehre doch die antwort in dem mään isch war ned graad so e großi lehr unn en jeder konn s beleesche das noch kenner so en seesche emol g hatt hot uff soi weesche so enn vochel so e ehr vochel oder dier uff bilder iwwer soiner schtuwwedeer mittem nome nimmermehr hockt er awwer dort allänisch saachd mer awwer doch so wänisch grad ä wort als wonn soi seel in dem wort verboorsche weer unn er saachd kä onner wort schtumm unn schtimmlos hockt er dort saach isch monsche fraind sinn fort unn sie kummen nimmie heer unn bis moorsche gehschd du aa wie die hoffnung unn die ehr saachd de vochel nimmermehr un ich hab mich frisch verwunnert iwwer so e dunk li antwort saach isch isch soi ganzi lehr die er vunn soim määschder g lernt hot den e uuglick v laicht erzernt hot valorni frucht wu er geerndt hot bis soi kummerlascht so schweer war un soi trauerlied un lehr war s melancholisch arg unn schweer nimmermehr ach nimmermehr denk isch du witt mich bedriehsche mit so schwarze vochelsliehsche s hot misch g lächeld unn isch hock misch vor denn vochel onn die deer hock misch uff e sommetkisse uff enn schduhl so hawwisch misse denk ich doch jetz will isch s wisse meh vun dere vochels lehr was der grimmisch schrecklich vochel wu mer prophezait doheer määnd do mit soim nimmermehr wunner als un roth baizaite was des ding meschd forbedaite wail soi helle schwarze aache henn moi herz gerihrt so sehr des un meh meschd isch doch wisse schwaischend hock isch uff moim kisse allunruhisch war moi g wisse wail die helling schtrahlt ung fähr nimmer iwwer die begleeding wu so wie isch effders heer sie geruuht hot nimmermehr donn hot s g schaint als wonn die luft schweerer weer unn sieß mit duft unn isch heer gonz laise trappe kumme uffem deppisch heer ruh ach ruh haww isch gekrische drink ach drink en guude troppe unn fergess se immermehr kraischt de vochel nimmermehr falsch prophet du ohne zwaifel uuglicksvochel odder daifel misch zu plooche unn zu quäle wu zum daifel kummscht du her warum dhuscht du mich besuche was hoscht du bai mir zu suche witt mich in die hell verfluche mit doim ew sche nimmermehr saach mer s odder geh vummer odder du grigschd hexeschmeer saachd de vochel nimmermehr falsch prophet unn alles beeses was du bischt de daifel wees es bai demm himmelsbloo do owwe allem gut un schlechts ich schweer kraisch isch weck mit foorschd unn bonge ruh ach ruh kennd mer se doch erlonge un fergess die trauer schweer drink ach drink en guude troppe unn fergess se immermehr kraischd de vochel nimmermehr jetz will isch der ebbes saache mach disch widder z rick in s wedder un des hellehunde heer loss zurick kää schwarzi fedder liegschd als wie des dunnerwedder fliesch zu doine falsche gedder vunn dort iwwer moinre deer nemm doin schnawwel aus moim herz isch schieß disch mit moim alde g wehr saachd de vochel nimmermehr unn der ketzer isch net g floche hockt als noch so schwarz dort owwe uff dem pallasbildel dort grad dort iwwer moiner deer unn soi schwarze aache sehn isch unn die lompehelling schtreemisch schmaißt ihrn schadde um mich heer unn moi seel for aus dem schadde wu so schwebt do um misch heer heebt sisch nimmer nimmermehr pennsylvania german verse an anthology of representative selections in the dialect popularly known as pennsylvania dutch with an introduction by harry hess reichard norristown pa pennsylvania german society pennsylvania german society proceedings and addresses s henry lee fischer iwwersetzung uf archive org ewwerbach iss ä schdadt im rhoi negger krais im nordweschde vun bade wirddebärsch unn hot oiwuhner de jetzische bärgamaischda iss de badailose peter reichert ewwerbach lieschd in ener aufwaidung vum neggadal am fuß vum odewäldische kadzebuggl die schdadt lieschd im nadurpark neggadal odewald unn an de burgeschdrooß zu ewwerbach ghere außer de kernschdadt di folgende schdaddeil wimmersbach brumbach friedrischsdorf linnisch lindach roggenau iggelschbach di hälfd di anner hälfd ghert zum hessiche härschhorn gaimihl unnerdielbach badisch schellebach da reschd vum dorf schellebach ghert zum hessische owwerzent un blaiderschbach en adelgeschleschd vun de herre vun ewwerbach iss des erschdemol im johr erwähnd worre die bursch ewwerbach im johr sinn bursch unn schdadt an die palzgrafe bai rhain verpänded worre unn im johrhunnerd zur hischdorische kurpalz kumme im selwe johrhunnerd iss aa die reformadsion in ewwerbach oigfiehrd worre iss ewwerbach zum ferschdedum laininge kumme unn zum großherzogdum bade de gemainderad hot midglieda un werd alle fimf johr gewählt ergebniss vun de ledschde wahle in ewwerbach õõsäsische unnernemme sinn unner annerem di ruderboodswerfd empacher de greeschd geladine herschdeller gelita midd midawaider hot do sain haubdsidz die neggadrahdgrubb die negga ag die oskar dilo maschinefabrigg kg de weldmargdfihrer vun schbinnschdoffmaschiene hot do sain haubdsidz unn die cooper crouse hinds gmbh welle eggsblosionsgeschidzde bedriebsmiddl herschdelld pattnaschafde beschdehe mid thonon les bains am genfersee frånggreisch un ephrata lancaster county pennsilfaanie usa des kloschder ephrata is vum ewwerbacher johann conrad beissel gegrindt worre dodraus hot sisch der ord endwiggelt dort lewe heit viel amische de uzname vun de ewwerbacher is guggugg es waasgau iss de siedlische dääl vum pälzerwald unn grenzd an frongraisch wo es in die vogese iwwergehd waasgau unn vogese henn de selwe nååmensurschbrung nämlisch vum keldische bersch unn waldgodd vosegus es waasgau raischd vum flisssche quaisch im norde bis zur fronzesische grenz im siede unn vun bärmesens im weschde bis zur rhoiewene im oschde die erheewunge im waasgau unnerschaide sisch vun denne im resdlische pälzerwald dorsch charagderisdisch schdärgere vealaaf unn die abgerundede bergkubbe es wasgau iss aufgrund soiner gebirgischkaid dinn bsiedeld dominånd sinn neewe de forsdwärdschafd saidm unn jh aa manufaggdure unn kloifabrigge wo vor allem schuh hergeschdelld werre dodriwwer kamma sisch im daitsche schuhmuseum in häschde informiare nochm zwedde weltkriech iss die schuhinduschdrie zerickgegånge awwa de tourischmus õõgeschdiege unn iss haid haubderwerbszwaig ilwese amtlich ilvesheim iss ä gemaind im rhoi negger krais im nordwesdlische bade wirddeberg unn hot ball oiwuhner ilwese iss en wohnord die maischde schaffe nedd do sonnern im õõgrenzende monnem de ord isch net zu verwexle mid de gemaind ilwesem bai landach des erschdemol urkundlisch erwähnd worre iss de ord im johr in ere schenggungsurkund vum kloschder lorsch als ulvinisheim unn hot johrhunnerdelong zur kurpalz kehrd frieher waa ilwese vor allem e fischerdorf bis waa aa de duwag åbau un di herschdellung vun zigarre vun bedaidung de greeschd dääl vun ilvese liechd uff ener insel die in de er johr endschdanne isch wie mer e neggerschling mid em bau vum neggerkanal abgschnidde hot di neggerschling konnt sisch dodrufhie widder nadierlisch endwiggle un is hait nadurschutzgebiet de hegschde pungd vun de gemaagung is en reschd vun ere sanddien de meder hoche atzlbuggl ilweshäm besidzd en schloss wu ä schul fer blinde unn sehbehinnerde mid innernad iss de zendralbau isch erbaud worre im johrhunnad sin noch saidefliggl dezukumme fä di schul hot ma noch ein dridde fliggl drågebaud di kadolisch sångd peders käjsch isch endschdånne di efånggelisch wärd hait allerdings als gemaindebiblothek benitzt di nai efånggelisch madin ludder käjsch hot ma gebaud ilwese hot e gemaindebiblothek e hallebad un des freibad iss seid geschlosse di ilwesemer inslkerwe is immer am värde auguschdwocheend jewails am ärschde wocheend im juni wärd des insl fischerfeschd gfaierd de ilwesemer insl cup is e wischdisches turnier fä di åiropäisch fußball a jugend seid verleiht de bund vun de selbschdännische ilwese di auszaischnung ilwesemer fischernache an persänlischkaide iwwer fuchzisch johr wu sisch in ilwese bsunnas verdiend gemacht hawwe said is di frånzesisch gemaind chécy wu um di oiwuhner hot un siwwe kilomeder sideschdlisch vun orleans liggt pattnaord vun ilwese de jetzische bäajamaischda is de bardailose andreas metz erdeel iss im wesendlische ä komblizierd zammegesedzdes gemisch aus kohlewassschdoffe kohlewassaschdoffe sinn verbindunge derre molekiele haubdsäschlisch aus kohle unn wassaschdoffadome uffgabaud sin erdeel bild sisch aus ginsdische bedingunge aus blangdon die erdeelendschdehung werd dorsch schwach bewegde unn wennisch belifdede meeresbegge beginsdischd wies z b im persische golf gewessd iss wo hait viel erdeel lacherd unn demendschbreschend geferderd werd in millione vun jahre sinn riesische menge vun blangdon uff de meeresschbiechl gesunge de greeschd deel devu iss mid de zaid verwesd de onnere kläänere dääl devu awwa iss als tiefseeschlomm lieche gebliwwe do in de unnere schischde vun schwach dorschmischde meer keen sauerschdoff isch herrsche do ideale bedingunge fer die bildung vun erdeel de tiefseeschlomm werd do longsom abgebaud anaerobe bagderie also bagderie die keen sauaschdoff benedische unn kadalysadore helfe bai de bildung vun kohlewassaschdoffe unn onnere abbauproduggde noomol beginsdischd werd die bildung vun erdeel dosch hohe drugg unn hohe temberadure vun c c solsche bedingunge herrsche wann de tiefseeschlomm vun sedimende iwwerlacherd werd endschdonne sinn unsere äldschde erdeelvorkomme vor millione johr unn die jingschde vor ä paar millione johr erdeel kummt in form vun kläänschde träpfsche vor welle zwische de äänzelne kerner vun poröse geschdainsschischde oigebedded sinn kalkhaldische geschaine unn sondschdää kenne wie en schwomm des erdeel schbaischre uff de gonze erdowwerfläsch gebbds sedimendbegge in denne sisch erdeel gebild hawwe kenne viel devun sinn awwa noch nedd erforschd vun denne begge endhalde wärdschafdlisch nudzbare vorkomme an erdeel viele vun denne befinde sisch awwa in schwer zugänglische gebiede sodass die ferderung vorerschd nedd in frage kummt die wischdigschden ferderregione sinn de middlere oschde de ferne oschde weschdoiroba nordameriga ladainameriga die gus schdaade unn afriga um an erdeel drõõ zu kumme muss erschdmol gebohrd werre die gschiehd mim bohrdurm ä schdabili schdahlkonschdruggdsion mid em flaschezuch an de schbidz des bohrgeschdänge werd dorsch zammegeschraubde schdahlrohr gebild wann geologische unnersuchunge ä naies vorkomme vun erdeel feschdgeschdelld henn donn werd des middels egsbloradsionsbohrunge beschdädischd nur jedi zehnd egsbloradsionsbohrung iss erfolgraisch wann ä naii lagerschdädd nochgewiese worre isch erdeel konn an lond dorsch drai verschiedene methode geferderd werre die erschd iss die erubdiv ferderung bai derre die lagerschdädde unner hohe drugg schdehe des erdeel konn gas endhalde des den drugg aufreschd erhäld bai derre ferderung werre also kee bumbe benedischd die zweede method iss die bumbe ferderung mid de tibbische tauchbumbe perdekepfbumbe die werd oigesedzd wann de drugg nimmi ausraischd als dridd method gebbds die gaslifdferderung die bai diefe vun m zum oisadz kummt bai derre werd gas ins schbaischageschdain gebumbd unn verwandeld sisch zamme mim eel in en schaum der donn laischda uffschdaigd des erdeel welles ausm bohrloch schdremd konn als solsches nedd verwended werre die uffberaidung gschiehd in de raffinerie erschdmol muss des erdeel vun gas unn wassa befraid werre domit die pipelines unn dransbordschiff nedd beschädischd werre des werd in gassebaradore gemachd welle em unnerdrugg ausgesedzd werre unn die gelesde gas endwaische könne frieher sinn die neeweproduggde abgefaggeld worre hait verkaaft mer se als propan buan odda pentan vun salzwasssa werd des erdeel mid eel wassa sebaradore befraid mide heh iwam middlere meeresschbischl a see oder meeresheh koamma die heh vun de maischde geograafische objekd alla zum baischbiel bersche teela g beude oda wesche feschdleesche de middlere meeresschbischl werd do als b zuuchsflech des heesd als nullpunggd oda hehrefarenz g numme de meeresschbischl änerd sisch zwa aa on kisde a ohne ausgebrägde g zaide oda drifdschdreme erheeblisch awa ma hot doch ä formel fär ä sogenoandes middelwasser gfunne die basiad uf messunge minnäräm peschel un liehd inde nääh vum middl zwische ebbe un fluud in daitschlond beziehe sisch di heheogawe uff de meeresschbischl im holländische amschderdam di hehesyschdeme vun de verschiedene airopäische schdaade unnerschaide sisch um e paa zendimeder dezimeder odder im exträmfall bis zu zwee meder de tiefschde net vun wasser bedeggde beraisch uf de erd is mit mittlerwail mähner wie meder unnerm meeresschbischl es ufer vum dode meer demm soin wasserschbischl senkt sisch dursch waideres austriggle als noch waider midem nummaschild a kfz kennzaische weren krafdfaahrzaisch g kennzaischnet die schilda weren vum zuständische strooßevakehrsoamd zugedeeld jedes schild hot ä aischeni regischdrierungsnumma die in de zulassungsregischdere in de faahrzaischunalaache awa a uff de schilda druff schdeed de code beschdehd aus ääm bis drai buchschdaawe äm gedongeschdrich ää odda zwää buchschdawe un bis zu via ziffere die ärschd grupp is die abkärzung vum grääs frija hods fär glääne wie binge nuch drai buchschdawe gäbbe desdewesche komma die haid nuch uf aale trägga finne die mehrschde sin awwa mid zwaa buchschdowe un när die großschdädt wie minche m odda schduagadd s hän när ääna alladings gäbds aach widda ä paa nai mid drai buchschdawe wail mär jo als naii grääs wie süw fär siedlich woischdrooß bsdle muß die negschd grupp is fordlaufend es alphabeed wobai smeaschd ään buchschdawe mid via ziffan fär lond un zwää buchschdawe mid drai ziffan fär schdadt schdeje duun az de is also inde schdadt alzay zugeloß mz d im grääs määnz binge außahalb vun määnz än aiwuhna aa aiwoona odda oiwoohna isch ä persoon wu baim aiwuhnameldeoamt mid soine daade als b woona vun änere g moinde oder äm loand oig draache isch des isch awa äbbes völlisch onnaschdäres alswie birscha oda schdaadsbirscha wu mid birscha reschde un pflischde vabunne is ausm oiwohnaschdadus ärgäbd sich die zuschdännichkaid vunde äub ämda un beheerde un die seßhafdichkaid midenne zaahle koama donn ä aiwuhnazaahl vun änere schdadt oda änere g moinde ermidle vun dene laid wu do mim haub oda neewewohnsidz gemeld sin was awwa nuch long ned hääßd daß die laid do aach leewe frija hawen bloos earwachsene männa g zeeld awa gesche hot ma in siedweschdsachse oag foange de inwohner so zu b nudze wie ma de haid keend eldere b griff sin die infrau oda innfrau g wesd midde b velgerungsdischd meend ma die middla õõzaahl vun de aiwoohna bro flesch fa ä b schdimmdes g bied z b ä schdaad fa die flesch werd in de reschel km² g numme un ma kumd doan uff aiwoohna bro km² än äähnlische b griff is die siedlungsdischd wu uff di siedlungs un verkehrsflesche bezooche is uhne di flesche uf denne ma ga kää siedlung oaleje kennt doan gib s noch de keehrweard dodefu die sog noandi arealideedsziffa wumid ma die durschschniddlisch flesch bro aiwoohna b zaischne dud also wie wenisch ääm theoredisch un dorchschniddlich on flesch zum leewe un lufd zum aadme blaiwe duud in gebiede mid wohnhuchhaisa odda baraggesiedlunge sins ofd wenscha als wie ään quadradmeda mide geografisch laach aa geografische koordinaade des heesd de geografisch braide un de geografisch läng komma die laach vunäre projekdzion vunem pungd uf die erd b schraiwe die erd wird dodebai in länge un braieegrad uufg deeld un zwaa so daß inde mid zwische de drehpole de äquador liehd mid braide die pole närdlich un siedlich braide hän un dorch grienwidch un die baide pole de längegrad gehd därwu im ufde onna said soi fodsedzung find gezähld wärd noo osde wie noo wesde fär die laach vun äm pungd braach mär donn noch die heh iwwa nn ä fläsch isch inde geometrie än zweedimensionale objegd nämmd also selwad kään raum in aach wonnse u u än grooße raum oischließe duud des objegd koan ewe oda a g grimmd soi un koan än kerwa a oig grenze des maaß fa die grees vunare fläsch isch de fläscheinhald ofd werd des a vawegseld un fa de fläscheinhald werd eefach fläsch g sachd bekoandi fläsche sin z b des quadraad reschdegg draiegg de grais oda ä drapeez bekannde fläscheinhaldsmaaße sin qadraadmeeda un quadradkilomeda awwa aach morsche un hegdaa unahalb vun äm fungzionsgraaf y f x des heesd vun änere kurv also zwische de kurv un de abszisse komma die fläsch midde integraalreschnung b sdimme minche a minsche uff bairisch minga amtlisch münchen iss die lonneshaubdschdadt vum fraischdaad baian unn hot ball millione oiwuhner is dodemid die driddgreeschd schdadt in daitschlond die schdadt hot ne fläsch vun km² unn iss mid ner b velgerungsdischd vun oiwuhner uff em km² die dischdesd bsiedelde schdadt in daitschlond minche liechd im voralbelond zwische de kalkalbe unn de donau uff ener heh vun m i m die schdadt werd vun siedweschd noch nordoschd vun de isar dorschflosse in de isar liechd aa die museumsinsel mim daitsche museum unn die praterinsel vun de gsamdfläsch vun minche endfalle uff gebaide uff vakeasfläsche uff londwärdschafdsfläsche unn genausoviel uff erholungsfläsche uff waldfläsche uff wassafläsche unn uff onneres minche hot schdadtbezirge gegrinded worre isch minche im johr vum hainrisch dem leeb nochdem er die brigg vum bischuf vun fraising abgefaggeld hot um selbschd vum salzhåndel zu profidiere iss minche haubdschdadt vun baian worre im jährische kriech iss minche vun de schwede besedzd worre nochdem de naboleon des hailisch reemisch raisch vun de daitsch nadzion uffgeleesd hot hot baian gebiedszuschläg gekriegd unner annerem die lingsrhainisch palz iss keenigraisch worre unn minche iss die haubdschdadt vun dem keenigraisch worre nochm erschde weltkriech unn de revoludsion hot zwar de keenisch abgedongd awwa minche iss haubdschadt gebliwwe am februar iss im minschner hofbräuhaus die nsdap gegrinded worre unn die schdadt iss long de haubdsidz vun derre bardai gewessd hot in minche aa de missgliggde hitlerputsch schdaddgefunne im zwädde weldgriech iss minche schdarg zerschderd worre im johr iss minche gaschdgewwer vun de xx olympische schbiele gewessd bai denne palästinenser gaiseln genomme hawwe wikipedia iss ä fraii innerned enzyklopädie unn iss am januar gegrinded worre des word wikipedia iss en koffaword aus wiki hawaiianisch fer schnell unn pedia ausm englische word encyclopedia was eefach enzyklopädie heeßt die wikipedia iss in zahlraische schbroochversione vorhande unner annerem aa uff daitsche dialegde wie em pälzische die englischschbrachische wikipedia hot iwwer millione die daitsch wikipedia iwwer millione unn die rheifränggisch wikipedia ardiggl schdond mätz bai de wikipedia konn jeder uuõõgemeld odda nedd schraiwe wobai õõgemeld mehr fungdsione zur verfichung schdehe z b ardiggl verschiewe des ziel vun wikipedia iss es wisse so viel lait wie meglisch zur verfiechung zu schdelle desweche iss die wikipedia aa nedd kommerziell unn finanzierd sisch dorsch schbende die wikipedianer so nennd mer aggdive midarwaider bai de wikipedia könne sisch in poschde naiwähle losse verdrauenswirdiche persone könne z b zum adminischdrador gewähld werre der guggd ob uff de wikipedia alls soi rischdischkaid hot unn niemond vandalisierd dodefer schdehe ihm zusädzlische fungdsione zur verfiechung z b lesche vun ardiggl odda schberre vun benudza es gebbd a poschde die uff de metawiki des heeßt uff alle wikimedia projekde ufflischdung bezooche sinn stewards z b könne uff all projeggde poschde ernenne der vorlaifer vun de wikipedia iss die gegrindede nupedia die awwa nur ardiggl bis zur uffleesung im sebbdember erraischd hot awwa schun im johr hawwe jimmy wales unn larry sanger die wikipedia geschdarded bai der im gegesadz zur nupedia jedermonn midschraiwe konn larry sanger iss schbäda ausm projeggd ausgedrede im märz is donn die wikipedia uff hochdaitsch geschdardet am juni hot jimmy wales die wikimedia foundation gegrinded die saiddem die wikipedia unn die onneren wikimedia projekde bedraiwd unn seit em novemba tuts die pälzisch wikipedia gewwe iss se noch ere abschdimmung um di dialegde hessisch lothringisch un sidfränggisch zur rheifränggische wikipedia erwaiderd worre die wikipedia iss des greeschd projegd vun de wikimedia awwa es gibbd nuch onnere nedd zu vernachlässichende schweschderprojegde wie bai de wikipediak konn do jeda midschraiwe seid gibts aach uf de rheifränggische wikipedia schweschderprojegde en aldeheem im sieddaitsche schbroochraum aa aldersheem iss ä wohnoirischdung fer die bedraiung unn pleech vun alde mensche wail daß haitzudaach aa jingere pleechebedirfdiche mensche vun aldeheeme uffgenumme werre iss de begriff aldeheem glaischbedaidend mid pleecheheem mensche die nimmi allai wohne kenne odda wolle werre vum aldeheem uffgenumme fer mensche welle korzzaidisch odda dauahafd plegebedirfdich sinn werre die hauswärdschafdlische unn plegerische hilf meglichsd im wohnraum odda in de plegeabdailung vum aldeheem zur verfiechung geschdelld nochm daitsche heemgsedz gebbds ä draischdufische versorchung aldewohnheem aw aldeheem ah aldepleecheheem ph odda schdadsionäri aldehilf die plechekoschde werre als daagespleegesadz bezaischned unn muss de heembewohna selbschd bezahle was awwa maischd die pleechevasischerung iwwernimmd insgesamd leewe mensche in uugfähr oirischdunge aldeheeme befinne sisch endweda in schdaadlischa kirschlischa odda privada trägaschafd do de odail vun de verschiedene trägagrubbe de begriff aldeheem werd ofd mid abschiewung in verbindung gebråchd deswege benudze viele aldheem de begriff senjor residenz wie owwe schun gsaad werre aa jingere laid ins aldeheem uffgenumme deswege konn mer de begriff aa als bedengklisch õõséj aldepleech iss ä frauedomän nur vun de aldepleecha sinn männa ä verbandsgemää aa vabondsg moinde isch in rhoiland palz ä g biedskeabaschafd des fas g oinwoohl g grind werd un beschdeed aus de benachbaarde g moinde vum glaische londgrais des isch a b sonderi ard vum äm g moindevaband dodemid werd die vawaldung in de g moinde unasdizd die awa polidisch uuabhängisch blaiwen so verbandsgemää hots said in rhoiland palz un saidm juli aa in saxse onhald in rhoiland palz hods vabondsg moinde wu in londgrais un uug feehr ordsg moinde unadeeld sin in saxse onhald hods vabondsg moinde wu bis in vawaldungsg moinschafde unadeeld g wesd sin d nooch don awa in vabondsg moinde umb noand worre sin said oafoang hods dord jez vabondsg moinde openleaks iss ä whistleblowing websaid welle iwwer dode briefkäschd an dogumende vun dridde an medie waidagibd de ehemalische schbrescha vun wikileaks daniel domscheit berg hot des brojegd im dezemba õõgekindischd newwe domscheit berg iss aa de ehemolische wikileaks midarwaider herbert snorrason am projegd bedailischd am januar hot donn des projegd geschdarded unn iss uff englisch verfiegbar die fungdsionswais vun openleaks iss folgendermaße mer baud en reschnernedz mid em dode briefkaschde uff wo jeda anonim dogumende oiwerfe unn konn unn selbschd beschdimme konn wer des dogumend erhäld briefkeschde biede die innernedsaide vun kooberadsionspadnan wie medie gewerkschafde regierunge unn menschereschdsgrubbe õõ openleaks priefd donn teschnisch ob die dogumende gfälschd odda teschnisch bearwaided sinn die dade werre aa so bearwaided dass de absender vun de dogumende nedd riggverfolgd werre konn richard matthew stallman märz in manhattan new york city iss en us ameriganische aggdiwischd fer fraie sofdwär hägga unn programmendwiggla aa bekonnd unner de inidsiale rms odda de schbidzname st ignucius ea hots gnu brojeggd gschdaded unn hot dodemid de weeg fer gnu linux geebned stallman hot õõfong vun de er im al lab abdäälung fer kinsdlischi indelligenz im massachusetts institute of technology geschaffd stallman hot do zu ener gemainschafd kehrd die wu daß die philosophie vum uubegrenzde informadsionfluss verdrede hot noodem daß viele firme ihrn kwällkood nimmi effendlisch zur verfiechung geschdelld sonnern lizenze verkaafd henn hot stallman des gonz rischdich als oischrängung vun de fraihaid empfunne unn hot die lizenz gnu general public license ins leewe gerufe die waidgehende reschde iwwer ä sofdwär garandierd stallman hot soin tschob gekindischd unn e ärschd bedriebssyschdem brogrammierd welles vollschdännisch aus fraia sofdwär beschdehd hait kridisierd ea die open surs bewegung wail daßse die fraihaid vanochlässiche bai de endwigglung vun sofdwär schaffe die open surs unn fraie sofdwär bewechung awwa eng zamme de ezéchiel du mas comte de mélac in saint radegonde in de gironde mai in paris iss en fronzesische general unnerm luddwisch xiv gewessd unn hot im pälzische erbfolgekriech die palz abgefaggeld des waa de schlimmsde mordbränna wu je inde siedwesde vum hrr ingfalle is haid nuch hääßd mär bsunnaschd häämdiggisch un hinnalisdisch bissich keeda mélac de mélac iss frieh in milidärdienschd gedrede im johr iss er in die rhoiarmee versdzd worre im selwe johr iss die armee ohne kriechserklärung in die kurpalz oimarschierd unn hot viel schdädt oigenumme am februar iss unnerm mélac soim kommando es haidlbärscher schloss geschbrengd worre unn haidlbärsch monnem unn klännere schdädt abgefaggeld im johr iss er zum kommandand vun de feschdung landau ernannd worre unn hot dovu aus die geschend terrorisierd noch de verlorne belacherung vun landau hot er die rhoiarmee verlasse unn iss in pension gange karl may hodm in soinäre ulanelieb ä biddabeeses dengmol gsedzd äm mélac soi noofaahre schäme sich soina un sin desdewesche daidschfraindlisch johann christoph friedrich von schiller novemba in marbach am negga wirddebärsch in waimar saggse waimar geadeld iss en daitsche dischda philosoph unn hischdorigga gewessd unn gild als aina vun de bedaidendschde dramadigga viel vun dem sai theaderschdigg kehre zum schdandardreberdwar vun daitschschbroochische theader soi ballade kehre zu de beliebdeschde daitsche gedischde er un goethe sin als die zwää dichdafärschde bkannd schilla kehrd mid wieland herder unn goethe mid dem ea aa befrainded war zum viergeschdirn vun de waimara klassik soi bekanndschde dramadische werge sinn die raiwer die in monnem als soi erschd werg uffgefiehrd worre isch kabale unn liewe maria sdiuard unn wilhelm tell im johr hot er wegger die raiwer ärscher mid de owrischkeide gekriegt un is fer siwwenehalb woche in die palz nooch oggerschem gezoche um sisch zu versteckle die owwrichkaid hod fraihaid imma gschädzd wanns um ian aischene gonge is un imma vafolschd wann onnan se reglamiad hän des is haid nuch so imma brav noom gsedz egal wie illegal des is zirich daitsch zürich schwaizerdaitsch züri isch die gröscht schtadt von de schwaiz und hot ungfähr oiwohner awwer die agglomeration hot sogar mehr als e million oiwohner die schtadt isch glaichzaidich hauptschtadt vom kanton zirich und die wichtigscht wirtschaftmetropole von de schwaiz zirich gilt weldwaid als oine von de schtädt mit de höchschte lebenqualität und de höchschte lebenshaldungskoschde d schtadt liegt do wo die limmat aus em zirichsee fliesst und wo au schon di reemer e schadt ghabt hawwe turicum aus dere siedlung hot sich zirich endwiggeld und isch eine fraie raichsschdadt worre said isch zirich e midglied vun de alde eidgnosseschaft kriesem amtlisch kriegsheim is ä glää ärdsche onde primm des wu zu monsm ghead die ärschde schrifdlisch erwähnunge hods unna vaschiedne nome im zammehang mid schengunge ans kloschda lorsch gäwwe kreikesheim crigesheim crigisheim chrisheim criegesheim krysheim griesheim hods noch zu de sogenonnde pälzisch ausderfa ghead schbäda hod sisch aus de pälzisch rächde die londeshärrlichkaid ausgebild un es hod än ridda vun kriesem gäwwe där wu in änärem feschde torm ghausd hod där wu haid nuch bewohnd is om ogdoba sin die ärschde krieshemer auswondara midde francis dorothy in der naie weld ookumme in germantown hänse än schdadtdääl krie g sheim gegrind aach haid sin noch schbure vunde krieseimer in philadelphia die schdrooßenoame cresheim valley drive und cresheim road unde reschaurõõnom cresheim cottage cafe kumme vun kriesem ä bongg iss en kredidinschdidud wo endgeldlische dienschdlaisdunge fer de zahlungs kredid unn kapidalvakea õõbieded baischbielswais betailische sisch bongge am hondel unn de verwahrung vun werdpapiere onnere bongge vagewwe kredide des heeßt jemond konn sisch fer en sogenonnde zins geld laihe de zins iss des geld des mer fer des darlehe bezahle muss des sorgt dodefier das des geld aa zerickgezahld werd damid die bongg aa genug geld fers valaihe hot bieded sie õõ geld bai ihr gege zinse õõzuleche haitzudach in zaide vun immaderielle geld valaie die bongge awwa aa geld des se nedd hawwe das des nedd gudgehe konn konn mer sisch aigendlisch denge marau origanum majorana is e plonzeart wu zu de libbebliedla kärt un e gewerzplonz is de marau dud als art strauch wachse un konn ugfähr kniehoch wärre vun ebba wu knie cm iwamm bode hot di vierkandische dinne un robuschde schdengl sin schdark verzwaigt un monschmol rätlisch iwwerzore di hellrode bis waiße kläne bliede hogge als schoiähre in de achsle vun deggblädder un gehe vum juli bis m sebdember uff di ganz plonz hot n kräfdische geruch de wilde marau kummt aus da tirkai un vun zyban schun seid m johrhunnert weeß ma n bai uns zu schetze mid dem gewerz dud ma grumbeere abschmegge odda im saumache hot mas ah drin un in faschd alle wärschd ä pälza lewwerworschd ohne marau duds ned gewwe zur verwendung als gewerz trigglt ma di ganze schdengl mitsamt de blädder knoschbe un bliede außadäm wärd marau als hailplonz gnuzd vor allem bai verdauungsprobleme hot er sisch bewehrt un wirkt ginschdisch uf maare darm un gall danewe verwendt ma n als salb gege de schnubbe grad aa bai saigling un bai nerveschmerze un verrenggunge maaerun mairan mairõ mairon mairun majeraan majeraun majeron majerun majoran mara maran marau maraun märaun maråu marou marun moraun mirrau kischekraut worschtkraut beel igglem odder behl ischlm ischlm amtlich böhl iggelheim is ä vabondsfraii gemää im rhoi palz kreis un liggd zwische naischdadt derkem ludwichshafe un schbaya beel im norde un igglem im siede haubdoinnahmequell is die londwärdschafd die mehrschde wo ned dord schaffen sin pendler böhl iggelhaim rhain pfalz krais is ä wohngemää mit rund oiwohner unn iss mit de verwaldungsreform aus de friehere gemääne böhl beel beehl unn iggelheim igglem gebild worre die wuu s erschde mol urkundlisch erwähnt worre sinn im johr böhl als buhilo bzw iggelhaim als ugelenhaim ä frieherie besiedlung dursch die reemer konn dursch zahlraiche funde aus em erschde bis vierde johrhunnert nochgewisse werre um es johr hänn beehl unn igglem mit haßloch die würdd vun raichsderfer kriggd unn bilden zusamme die pfleg vunn de vogtai haßloch die umittelbar em kaiser unnerschdonne hott domit waren die bierjer vunn dere laibägeschaft frai unn konnden sisch ihr schulthäß unn rischder selwer wähle im johrhunnerd iss die privilegiert schdellung erlosche im johr iss um beehl igglem unn haßloch än schlimme krieg zwische em kurferschd vunn de palz friedrich em siegraichen unn em grafen vunn lainingen ausgebroche dodebai sinn beehl unn igglem faschd gonz nerregebrennt in igglem iss nur die kersch die schunn als basilika erwähnt werd als änzischer stäbau am weschdrond vumm dorf erhalde de kurferschd als sieger in dem kampf war vunn do o fer johr allänischer herr vunn de pfleg haßloch die dörfer erholden sisch allmählisch widder vunn denne folge vumm krieg unn igglem hott känne sogar de zehnde zurickkaafe de alde friedhof in schbaija isch haid n paag uaschbringlisch isch des mol en gaade oam hirschgraawe g wesd wu vum raadshear jost thiel im joa fa n friedhof zua vafieschung g schdeld worre isch domid ma a aame laid hod beerdischde kenne in de joare un hod ma doan umde friedho ä mauwa gbaud unen greesa g machd un una oanerem en woigaarde vunde geoasche hoschpidz oag gliedad de friedhof isch fa die birscha noch dem wasse g glaabd hawen uffg deeld g wesd uffem ejemolische kadolische deel isch doan nochem zwedde weldgrisch die beanhadskeäarsch g baud worre iwwa via jahunad hod ma uffm friedhof die doode b graawe bisa doan g schlosse worre isch wailm de naije friedhof uffgmachd kabd hod nochdema in de joa un die beanhaduskeäarsch gbaud kab hod hawen doan birscha vun schbaija im joa dod vor g sorschd dass des en paag werd den hodma doan nai als wida heag rischd un uffg machd un hodman adenauapaag keese haid isch des en uug fea än onatalb hegda groose paag de deel vum ejemolische friedhof nerdlisch vun de st bernhard keersch isch de dumkabidularische friedhof die godisch friedhofskabell unsara liewe fraa hodma und g baud un doan umän eelbersch ergenzd die keersch hod de pälsisch erbfolschegriesch un a die franzesisch rewoluzion uub schaded iwwaschdoane de friedhof un die keersch hawen in de zaid vun de reformazion die ludariona b nuzd des isch domols die änzigschd ludarischi keersch in schbaija g wesd bisma die draifaldischkaidskeäarsch im joa oig waid hod in de kabell hods ä dengmol fa de wilhelm heinrich pohlmann de erschde parra oan draifaldischkaid im summa schbieln haid fa ä pa woche keea un oakeschda kommamusig in de kabell ä schbedbarogges friedhofsgraiz un zum deel gud erhaldene oda reschdauriade middlaldalische grabdengmela un grabschdää zaischn a haid noch die ejemols bedaidende schbaijara birscha un honoraziore dod zu kead de erschde bischof matthäus georg von chandelle vum oig rischded bischdum schbaija ma find awa a die gräwa vun zum baischbiel friedrich m schwerd bruno würschmitt franz xaver remling johann friedrich butenschön wilhelm molitor anton spiehler dietrich becker oda a vun de drai kombonischde eduard rottmanner johann baptist benz un joseph niedhammer oda vum owazollinschbegda ludwig von redwitz wude vada vum dischda oskar von redwitz gwesd isch de genaral wilhelm von horn neff vum feldmaschall fürst wrede un die leschd rueschded vun de mudda vum beriimde maala anselm feuerbach wu im faijabachhaus g boore worre isch noh onde kersch lischd sebarad vum paag de dummkapitularische friedhof uff dem said die mitglieda vum dummkapitel vum speimara kaisadumm beerdischd werren die frijare b gräbnis wu onde siedsaid vum dumm g wesd sinn sinn inde rewoluzionskriesch om end vum jahrhunnad valore gonge a onde bischof matthäus von chandelle de erschd bischof vum bistums speyer wuma nai g grind kabd hodd erinnad n grabschdää vorhandene gräwer vun schbaimara persenlischkaide wie zum baischbiel s grawb vum mathematiga unn aschdronom friedrich magnus schwerd wu schun in dem deel vum friedhof b grawe worre g wesd sinn hoddma dord donn b losse g waid worre ischde dummkapitularische friedhof vum bischof isidor markus emanuel s dummkapitle hodd dord uff bidd vum frijare bundeskonzla helmut kohl ä grawbschdedd zur vafischung gschdelld de paag hod än seerosedaisch wu ma oag leschd hod un en alde boamb schdoand wu oag schriwwe isch do hods zum deel a exodischi bääm un bisch wie zum baischbiel mammudboom japoanische schnurboom stielaische silwalinde fecha ahorn bidanuß zimdahorn schloangefischde bidaoransche zürgelboom himalaja birsch oda ä oranschekersch de haubdoigoang zum alde friedhof isch in de boanhofsschdrooß faschd visawie vum boanhoof en zwedde oigoang hods in de schdrooß hiaschgrawe un en dridde oigoang in de wormsa loandschdrooß de paag isch im juli un auguschd jedn daach vun bis ua owens un sunschd im summa vun bis ua owens offe im winda ischa doan vun bis ua owens offe vum mai bis zum ogtoba hots ima oam erschde dinschdaach um ua middaachs un oam erschde soamschdaach um ua ä firung dursch de paag herbert dellwing bearbeitung kulturdenkmäler in rheinland pfalz bd stadt speyer landesamt für denkmalpflege schwann düsseldorf isbn e dubbeglas is e glas wu de woi odda de schorle noikummd maischdens bassd in e dubbeglas nhalwe lidda noi än ächde schobbe in alle annere regione sin die woigläsa um änisches klänna die es mehrschd gebrauchde woigläsa hän wie tybischawais die reema än tulbeförmische kelch die reema hän än schwere fuß där wu grad es negadiv vum kelch bild die onnan kelchgläsa sidze uf mea odda weencha hoche stiele es dubbeglas iss än kechel midm grais als queaschnidd de boddm is schwea un grad eweso die wänd un owwe isses waida als wie unne es is schwea un diggwandich so doßs ned glai kabud gehd wonnsämol umfalld bis dohie glaichdes exagd em ääfache pälza schobbeglas donn is wer mär säähd es wärn die derkema mezga gwesd uf die idee kumme mär sold do dubbe enoischnaide mid so feddich nasse finga konschd so ä glas ned halde wonns gladd is wonnsde pech hoschd fludschd där schun aus de hond noch eja doßde feschd genuch zug rife hoschd färs zu halde solsche mundgeblasne handgschliffne gläsa sin nadierlich begehrde sammlaschdigge un kaum noch zu zahle un auch aus preßglas mid ausgschliffne dubbe sin des saudaia schdigga die normale grien die dubbe glai dorch die pressform awwa aach die konn mär dorch nooschlaife noch vaedle nadialich wärn die dubbegläsa aach mid werbung bedrugd voazuchswais mim nome vunäre wäddschafd orra äm woigud orra feschdl un boim derkema worschdmaagd gäbds sogaa än dubbeglasorde zu kaafe de oliver herrmann leadsänger vunde frongedhala roggbänd grabowsky und de willi brausch wo frieja aach middebai waa sin waile als pälzisch gsangsduo dubbeglasbrieder uf de walz jockgrim isch ä ortsgmää im siedpälzer londkrääs germersche in de palz daitschlond jockgrim isch ä verbandsgemä im siedpälzische landkräs germersche zur verbandsgemä zehlen die ortsgemeinde rheizawere neipotz und hatzebehl ihrn sitz hot d verbandsgemä allerdings in jockgrim jockgrim isch vor allem durch sei hischdorisches hinnerstädtl bekannt in dem ach jedes zwätes johr des hischdorische hinnerstädtl feschd gfeiert werd des hinnerstädl isch de äldeschde däl vun jockgrim erkenne kann ma des hinnerstädtl an seine hischdorische stadtmauer de fachwerkhaiser un de st dionysius kirch außerdem gäbts im hinnerstädl noch des zehnthaus in dem ach ab un zu veranschdaldunge drin sin außerm hinnerstädl kinnen sich die leit ach noch des ziecheleimuseum agugge do werd die bekannd ziecheleifabrik vum carl ludowici in erinnerung g halde do in de neh steht ach des restaurierde kuchelhaus vun de familie ludowici ä bekannde frä vun jockgrim ischd lina sommer dere ihrn sohn war in de fierungsetaasch vun de ziecheleifabrik ludowici d lina sommer hot viele gedischde vor allem uf pälzisch gschriwwe so zum beischbiel des bekannde gedischt vum läwwerwirschdl außerdäm hot de moler albert haueisen im hischdorische hinnerstädtl gewohnt aboncourt patois aubonco daitsch endorf isch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement aboncourt licht im dal vum canner rund kilometer sidweschtlich vun thionville uf re heh zwische un m iwwam meeresspiechel zu de gemää gheat ach no s derfel neudelange dt nödlingen aboncourt isch zum erschte mol gnennt worre im johr als abonis curtis epindorf im johr isch d gemää zu frankreich kumme vun aboncourt isch aboncourt gheat zum kommunalvaband de draditionell dialekt patois vun aboncourt gheat zum lorrain abreschviller patois elwechwiller daitsch alberschweiler sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement abreschviller licht am rand vun de vogese an de rote saar uf re heh zwische un m iwam meeresspiechel zu de gemää gheren d ortsdääl la valette charlot les deux rivires grossmann un grand soldat dt soldatenthal abreschviller isch zum easchte mol gnennt worre im johr als ermenbertovillare elberswylel vun abreschviller isch abreschviller gheat zum kommunalvaband de draditionell dialekt patois vun abreschviller gheat zum lorrain uf de bahnstreck abreschviller grand soldat faht sait d museumsbahn chemin de fer touristique d abreschviller waldaisebahn abreschviller ache mtlich in frnggraich achen hochditsch achen isch e frnzeesch gemän im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemään geheert zum im arrondissement ache lait an de mindung vom singlinger bach in die ach am rnd vom bitscher lnd uf rer heh zwische un m iwwerm meeresspiejel d nochbargemääne sin groß rederchinge im nordoschde welflinge im nordweschde kahlhuse im weschde ettinge im siede un bininge im oschde achen isch zum erschte mol gnennt worr im johr als aqua acchene achen vun ache isch ache geheert zum kommunlverbnd de lothringisch dialekt vun ache geheert zum rhiinfränggische amnéville patois stolem daitsch stahlheim sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement amnéville licht im dal vun de orne rund kilometer sidlich vun thionville uf re heh zwische un m iwam meeresspiechel zu de gmmäänd gheat ach de ortsdääl malancourt la montagne daitsch malandshofen zeh kilometer weschtlich vun de stadt amnéville isch zum easchte mol gnennt worre im johr als amerellivilla isch d gemää zu frankraich kumme isch d gemää malancourt la montagne zu amnéville aigemändt worre vun amnéville isch amnéville gheat zum kommunalvaband de draditionell dialekt patois vun amnéville gheat zum lorrain bliesbruck lodhringisch bliisbrigge odder brigge daitsch bliesbrücken sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement bliesbruck liggt uf beide seide vun da blies n da grenz zum saalnd rund zäh kilomeder eschdlisch vun sarreguemines uf are heh zwsche un m wwerm meeresschbiggl zu da gemäände ghert aa noch da ortsdeil hermeskappel lodhr kappel di nochbergemäände vun bliesbruck sn gersheim saalnd m norde obergailbach m oschde gros réderching m sdoschde wlfling ls sarreguemines m sde wiesviller m sdweschde blies ébersing m weschde un mandelbachtal saalnd m sde bliesbruck sch im johr ls blysebrücken s erschde mol erwähnt worre blysbrüchen brügken briken vun bliesbruck isch bliesbruck gheat zum kommunalvaband de lodhringisch dialekt vun bliesbruck gheat zum rhaifränkisch zwische bliesbruck un reinheim liggt da indernazionale aaischologische paak reinheim bliesbruck mid keldische un remische gebaide blies ébersing lodhringisch ebersinge daitsch bliesebersingen sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement blies ébersing liggt an da blies nordeschtlisch vun sarreguemines uf are heh zwsche un m wwerm meeresschbieggl di nochbergemäände vun blies ébersing sn mandelbachtal saalnd m norde bliesbruck m oschde wiesviller m sdoschde sarreinsming m sdweschde sarreguemines m weschde un frauenberg m nordweschde blies ébersing sch im johr s erschte mol ls eburchingen erwähnt worre ebersingen jh ebersching vun blies ébersing isch blies ébersing gheat zum kommunalvaband de lothringisch dialekt vun blies ébersing gheat zum rhaifränkisch di huberdus käisch église saint hubert isch gebaut worre blies guersviller lodhringisch gerschwiller daitsch bliesgersweiler sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement blies guersviller ligt an da blies an da grenz zu daitschlånd wisawi vum saalännische dorf bliesmengen bolchen uf are heh zwische un m iwwerm meeresschbiggl di nochbergemäände vun blies guersviller sin frauenberg im sidoschde sarreguemines im side un di saalännische gemäände kleinblittersdorf im weschde un norde un mandelbachtal im oschde zu da gemäände ghere aa noch di ordsdaile auf der helle un blies schweyen blies guersviller isch im johr s erschde mol erwähnd worre als villare gereswilre guércheviller blies schweyen im johr als schweygen un swein vun blies guersviller isch blies guersviller gheat zum kommunalvaband de lothringisch dialekt vun blies guersviller gheat zum rhaifränkisch hombach lothringisch franzesisch hambach daitsch hambach sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement hombach ligt uf are heh zwische un meder iwwerm meeresschbiggl im norde grenzt di gemää an di schdadt saagmind zur gemää gheare aa noch di weiler neihof un roth hombach is s erschde mol als büghel hagenbach bey albe erwähnt worre als hambach roth im johr als rode rada reda rodt vun hombach isch hombach gheat zum kommunalvaband bekånnt isch hombach als sitz vun smartville hambach wu de smart vun de daimler ag broduziad werd de lothringisch dialekt vun hombach gheat zum rhaifränkisch metz fronzeesisch ms bzw ms ald un daitsch mts sch e schdadt im nordosde vun frongraisch un haubdschdadt vum département moselle und haubdord vunde rechion region grand estgrand est bis rechion lodhringe zum arrondissement metz ville im département moselle gheren de kanton metz metz un metz des gonz egg is said iwwa joa besiedeld cäsaa hode kelde des schädl abgenumm un wails on äänäre wischdich graizung gleje hod isses ää vunde greeschd schdädt vun gallie worrn mid schlabbe inwohna hods im zwädde jh sogaa die schbäda haubdschdad sellemols ludezia gehäße logga iwwarund genennd hod mär dän sellemols geddabärch gehäßene ord jezad mediomatricum noo däm käldeschdamm im hoe middlalda mettis haid isses meds odda metz im jh soll mediomatricum soin ärschde bischof griehd hän gonz sischa isses awwa ned sischa is när doß de attila die schdadt zärschdead hod vun metz isch metz gheat zum kommunalvaband de draditionell dialekt patois vun metz gheat zum lorrain novéant sur moselle daitsch neuburg in lothringen sch e franzesische gemää im département moselle in de rechion grand est bis rechion lothringe d gemää gheat zum im arrondissement novéant sur moselle is said de gallo romanische epoch bekonnd wo es als ad novam viam bezaischned worre is im middlalda war des dorf am fluss gorze in zwee wailer oigedääld latre unn le clotre de ord is zwische unn geplinderd unn verwischded worre befesdischd worre is novéant sur moselle vum fronzesische käänisch wie alle onnere gemainde vum haidische département moselle is aa novéant sur moselle vum daitsche kaisaraisch annegdierd worre die gemainde is in neuburg in lothringen umgedaufd worre unn war vum londkrääs meds abhängisch im erschde weltkriesch henn wehrplischdische aus neuburg in lothringen uff saide vum kaisaraisch gekämpd nochm gewonnene kriesch is de ord widda zerick noch frongraisch gfalle vun novéant sur moselle isch novéant sur moselle gheat zum kommunalvaband de draditionell dialekt patois vun novéant sur moselle gheat zum lorrain ladde maggjado ital latte macciato is ä warmes gedrängg des mer aus esbresso unn milisch mixe dut unn hot sein urschbrung in idalje in de regel werd ä ladde maggjado imme hohe glas gedrungge beim mixe macht mer unne heißi milisch noi dann kummt ä bissl vun dem esbresso driwwer unn ganz owe macht mer ä häubsche aus gschäumde milisch druff wammer gud is klappt des so dass sich die drei zudade net vermische sunnern als eischene schichte erhalde bleiwe gedrungge werds donn mimme schdrohalm net ganz äänisch is mer sisch iwwers gramaddigalisch gschleschd vun dem begriff im idaljenische is latte ä männlisches word im pälzische is milisch awwer weiblisch dennedowegge kammer sowohl de ladde maggjado als aach die ladde maggjado saache d rhoiewene isch der im sproochgebrauch iwliche name für de owwerrhoigrawe sie fängt in basel åå und geht ugfähr bis määnz manche lait sage a rhoidal was awwer ned stimmt wail d rhoiewene koi dal isch d rhoiewene isch durch en grawebruch entschtanne d erdkruschte zwische de haidige vogese und em pälzerwald uf de oine said und em schwazwald und em odewald uf de annere said hot sich ufgwelbt bis sie in de midde während dem terziär un em quartär oigebroche isch es isch zwische dene middelgebirge en kilomeder braider un kilomeder longer grawe entschtanne wu sich mid sedimend gfillt hod di gräschde mäschdischkeit wie ma in da geologie sescht hawwe di sedimende mid um di meder bei monnem a hait sin di verwerfunge am grawerond noch in bewegung vor allem seidlische verschiewunge losse sisch feschdschdelle un månschmol sin dorursch aa kläne erdbewe zu schbiare vom vulkånische kaiserstuhl abgeshe isch de grawebruch ziemlich ewe de rhoi der vorher durch die burgundisch pfort richtung middelmeer gflosse isch fliesst seidher durch die rhoiewene und hot ere ihre name gewwe in de rhoiewene hods wie die funde zaische schun frieh die ärschde siedlunge gäwwe haid sin die medropolreschione rhoi mõõ midde schdedt binge määnz frongford offebach damschdadt un rhoi negga mid naischdadt monnem ludwichshafe schbaya worms haidlbärsch un brusel prächnd un mea siedlich vum pälza schbroochgebied die drinadzional medropolreschion owwarhoi mid kallsruh und strõõßburg fraiburch im breisgau miehlhause im elsass un basel di greeschte städt in de rhoiewene sin freiburg im breisgau strooßburg kallsruh monnem und ludwichshafe die ginsdiche vakeasbedingunge hän schun said de frieheschde voazaid aach de hondl gfärdad haid is frongford es bongge un bängschdazendrum ciba anilin merck heegschd sin bekannde schemie un pharmaziefirme ändlong vum rhoi wärd inde aal mäanda kies un sand gebuddld in päschlbronn is die äldschd eelshy quell im ried hänse die färderung inde er oigschdelld aber widder õõgfange un in landach õõgfange mid rhoihesse palz un baade lieje die drai greeschd woishy baugebiede im rhoigrawe denewwa is do es haubdõõbaugebied vun tabag zuggariewe un schbaarchl un die osdhäng schwaz un orewald sin bekannd fär iane obschdwässale un obschdwoi bayan is e bundeslond im siede vun de bundesrepublik deitschland es hat e gebiet vun km² wo ugfähr mio leit wohne unn iss dodemid vun de fläsch her des greeschde bunnäslond mid de zwettmeischde leid die hauptschtadt is minsche de greescht schdädt in bayan sin minsche nirmbersch augsbursch werzbursch un passau als ehemalisch keenischraich hod bayan long zaid als ääzisces lond sich fraischdaad nenne gedärfd bayan liechd im siedoschde vun daitschlond unn isses greeschde bunneslond in de brd drai großlondschafdstibbe losse sisch in bayan õõdreffe die alpe im aißerschde siede es albevorlond zwische de albe unn de donau im norde unn es middlgebirschslond nerdlisch vun de donau es middlgebirschslond unnerdaild sisch oschdbaxrische middlgebirsche unn ea schdufelond vun de schwäbische unn frängische alb die niedrigschde schdell befind sisch midd m iwwer nn in kahl am main die heggschd iss die zugschbidz midd m in de alpe de haubdfluss vun bayan iss die donau welle vun naiulm im weschde noo passau im oschde gonz bayan dorschfließd die neewefliss sinn vun weschde gsehe iller lech isar unn inn reschds wörnitz altmühl naab unn regen lings die vier erschdere endhubbse in de alpe unn sinn desweege aa wassaraischa de greeschde dääl vun frånge werd vum main dorschflosse weller rischdung weschde im rhoi endwässad neewefliss sinn regnitz unn tauber vun lings die frängische saale vun lings im nordoschde vun bayan endhubbse die linge neewefliss vun bayan säggsischi saale unn eger die grenz vun bayan is km long bayan dudd im weschde beginnend im uhrzaigasinn an folgende gebiede grenze bade wirddebärsch km hesse km tiiringä km saksä km dschechie km eestraisch km schwaiz km kee feschdgelegde grenz zur zaid vum kaisa auguschdus isses keldisch bsiedelde gebied siedlisch vun de donau dääl vum reemische raisch worre noch em zammebruch vum reemische raisch henn sisch vun norde her oidringende germane midd de kelde unn vabliwwene romane zammegeduu unn de schdamm bajuware gegrinded said n chr eksischdierd en bairischs herzochdum midd sidz in fraising unner de merowingan isses herzochdum unner frängische herrschafd gfalle kall de grooße hot es schdammesherzochdum beended die greeschde gebiede in denne bayan unnerdääld iss sinn die siwwe regierungsbezärg unn bezärg welle deggungsglaisch sinn während iwwer die regierungsbezärg vum inneminischda oigsedzde regierungspräsidende regiere sinn die bezärg kerberschafde vum effendlische reschd unn derfe ihr aigene wabbe draache die siwwe regierungsbezärg unnerdääle sisch außadem noch in londkrääs krääsfraie schdädt unn kräässchdädt vun denne bis noch krääsfraie ware de naje friedhof in schbaija isch haid de änsigschde friedhof in schbaija wu ma b nudze dud un wu de zu glä worrene alde friedhof schbaija abg lesd hod uaschbrinlisch ischa zwische de woamsa londschdooß im oschde em alde poschdwesch unem headearischwesch im weschdein qwadrade axsesimedrisch uffgedeld g wesd de friedhof isch domols noch aussahalb vun schbaija erefned worre im joa sin doan naie qwadrade un de nai juddefriedhof mit d zu kumme im joar un hod ma doan de friedhof wesendlisch vagresserd said ischa als denkmalzon ausg wiese wu aus denen bis oag leschde grabschded un grabmela beschdeed de friedhof lischd nerdlisch vum hisdorische siedlungsg bied vun schbaija un weschdlisch vunde woamsa londschdooß zwische de haidisch sog nondi keanschdad unem in de draisischa joar enschdonene schaddeel schbaija noad de haubdoigoang inde woamsa londschdooß fiad diregd zum friedhofsgraiz vum gottfried renn un doan waida zude friedhofskabell un laichehall im weschde vum kraiz fian haubdalleje in nerdlsichi un sidlische rischdung die friedhofskabell un laischehall isch g baud worre un schded una dengmalschudz de uaschbringlische deel vum friedhof hodma oam zua dengmalzon eaglead de sinn vun de dengmalzon ischde eahald vun de hischdorische schdrgdtua vum friedhof de grabschdedd midde grabmälea onde original bledz vum große friedhofsgraiz un a vunde friedhofskabell un laischenhall uffm friedhof in schbaija hods eharefriedhef fa daidsche un fa froansesche g fallene vum easchda un zwedda weldgriesch wu nerdlisch un eschdlisch vunde laichehall lische dun baim froansesche eharefriedhef hodma a og herische vunde froansesche g mainde vun schbaija b erdischd sidlisch vum zendrale grabkraiz hods en grosse g dengschdä midm dobblkraiz fa de franz hellinger unde ferdinand wiesmann wu baide baim oagriff oam janua uff die separadischdefihra vun den audonome pals umkumme sin uffm schdä schdeejn die noame un den freiheitskämpfern des januar doan gibds noch b raische vunde kadolische oade unde evangelische diagonisse unen g dengschdä fa die haimadvadriewene fa die jidisch g moinde schdehd said im sidlische b raisch vum naije friedhof ä aischini abdailung zua vafischung d deel werd vunde jidisch g moinde vawalded un isch blos de reschduffsischd ned awa de vawaldung vun schbaija unaschdeld dodvoa hodsn jidische friedhof im b raisch vunde boanhofstroß gewe newem g dengschdä fa die g fallene vum oagriff uff die pelsa separadischde gibds a ä pa ehregräwa fa die obfa vunm große basf ugligg vun nerdlisch vun de drauahall hodsn g dengoad unän b gräbnisblads klänes lewe fa kina wu inde schwongaschafd g schdorwe oda dodg bore worre sin s diagonissegrongehaus vun schbaija hod des wesche soinare große gbuadsschdazion un kinaglinig vaoalosd die regele fa die nudzung vum friedhof schbaija sin inde sadzung fas friedhofs un beschdaddungswese vunde schdad schbaija vum feschdg schriwe worre koschde fa ä nudzung vum friedhofe weren inde g bihresadzung friedhofsg bihre vunde schdad schbaija feschdgeleschd sadzung iwa die eahewung vum i d f vum woms a woams is e schdadt midd oiwohna om rhoi onde närdlisch grenz zur palz zendrum un residenz vum alde burgundaraisch dreh un ongelpungd vunde niewelungesaach ord vun siwwe raichsdaache zwische un schdadt vum ewsche londfriede un reformadzionsschdadt mardin ludda vor kaisa un raisch middlaschd vunde drai rhoinsche kaisadomschdädt ehemalscha bischofssidz vum bischdum woms zendrum vun wonnegau un ried worms is es äänzisch daitsch midglied im most ancient european towns network ärwedsgrais vunde äldschde schdtädt vun oiropa grindungsmidglied vum bund vunde luddaschdädt un vunde ärwedsgemoinschafd vunde niewelungeschdädt woms liehd zwische wonnegau un ried om rhoi lingsghoinisch diregd om schdroom wärds vun prim ald eis bach un eckbach dorschflosse iwa de rhoi hod worms vabindung vorallem zur nordsee awwa aa zum schwaaze meer die b lääfd vun nord noo sied dorsch daitschlond vun naimegn holland de aal reemaschdrooße folschnd om rhoi long dorsch woms noo laudabursch die b vabind worms mid pälzawald km un orewald km die a wu woms im wesde schnaid wärd äbbes siedlisch bai frongedahl vunde a gschnidde in woms hots drai baheef de haubtbahoof liggd midde in de stadt unn do halte faschd alle wischdische zieg vun monnem odda ludwichshafe nooch määnz de bahoof woms brick is en klääne haldepungd in de näh vum rhoi an de schdregg vun woms riwwer noch bensm unn de bahoof peddaschm liggd an de neweschregg vun woms noch alzey unn waida noch binge iwwa peddaschm ziehd sisch woms waid noo oschde hie när nuch ä glä glä bißje waida un in bockrem fongd die woischdrooß oo im norde vunde medropolregion rhoi negga gelesche ises när km siedlisch vun määnz un dodemid fasd schun inde medropolregion rhoi mõõ je noo definizion wärds sogaa schun dezugezähld un bild so die brigg die aal schdadtmaua is noch in fragmende ärhalde woms hod zwische dom un fischadoor geleje un zwischnm haidsche balinaring unde scheenauaschdrooß es luddadengmol es weldwaid greeschde liehd vor de schdadtore eeweso die liebfrauekärsch wu vunde woilaach liebfrauemilsch umgewwwe is bsiedeld worn is woms voa uugfea joa also so um die v chr jingar funde aus de friehbroasezaid sin om adlabärsch änärem kaam sichdbare hubblsche im siede vun woms zwische b un schnellschdrooß zwische fluchbladz un hammelsdamm newwa de roalach vun dänne funde aus de zaid um bis v chr hod die adlabärschkuldur ian noome de äldschd ärhaldene nome borbetomagus hod soin urschbrung im keldische als civitas vangiorum is woms es vawaldungszendrum vunänärem reemische vawaldungsbeziarg gewesd un vangione hän swich die wormsa nuch bis dubbag genännd im wonnegau wangengau hods sisch ärhalde vum jh bis um hod es burgunderaisch dominiad waa de gundaha keenisch in woms bises vunde hunne als reemische hilfsdrubbe zärschlaache worn is urschbrung vunde niewelungesaach um soll woms als wormatia bischofsidz worn sai gonz sischa awwa waas des noch voa synode in lutetia paris ufm hofdaach zu woms hodde oddo de grooße soin siwwe joa alde buu zum midkeenisch ärhoowe via joa schbäda waara vun idalie zurigg un hode jooresdaach vun soinäre kaisagreenung in woms gfaiad des waa im fäwrua im auguschd hodda aach in woms ä naii vadredung organisiad waila wirra fodgemachd hod es nägschd joa hodde oddo vun woms es naachlnai härzochdum kärnde griehd des wu devoa än dääl vun bayan gewesd waa saalia un schdaufa waan allgaa feschd midde schdadt vabunde gaabs zollfraihaid un vum barbarossa die fraii raichsschdadt un än joahunnade dauande schdraid mim bischof iwwa die fagdisch härrschafd inde schdadt aach de palzgraf hädd sich gean feschda edabliad un won däm soi bruda bischof waa iss eng worn färde schdadtrad un die birscha drodzdäm hod sich die schdadt bis waid ins joahunnad gonz owwe halde gekännd donn kam sella raischsdaach zu woms uf däm wo daß de maadin ludda voa kaisa un raisch soi these vadaidischd hod hia schdeehn ich ich konn ned onnaschd godd soll mär hälfe amen woms wurd evangelisch un ääns vunde zendre vunde reformadzion hännse doo die ärsch evangelisch mess gedruggd kadholige ware bis vum schdadtrad ausgschlosse awwa de bischof hod soviel sondaräschde ghad doßde schdadtrad ziemlisch oigeängd waa woms hod mid die ärschde evangelisch kärsch ghad awwa de dom un all kärsche wu ned de schdadt ghead hän sin kadholisch gebliwwe fronzeesisch rewoluzion napoleon republik un kaisaraisch befraiungsgriesch un naiordnung mär hod die palz un iane medropole un woms waa ääni devun zärschdiggld un zärleeschd nai zammegebabbd un wirra kabudgeschmiß om fewrua un mäz hän die englänna undi ammis die schdadt zammegebombd bis faschd kään schdää mea ufm onnan waa kaum äbbes vunde alde bausubschdanz is iwwarischgebliwwe noch inde sechzscha joa gabs fär uns kinna kää greeßa oowendaia als wie womma in ä bombegrundschdig hän oidringe gekännd awwa noch ehcha als daß alles wirra ufgebaud waa hodmär schun naibaugebiede inde voaorde ausgewiese un aach gonz naii siedlunge gebaud zu bleed fär sisch schodd zsischan die sin donn bekanndlisch noo määnz gonge is woms induschdrieell ins hinnadräffe kumme die heylsche läddafabrigge voam griesch än bedaidende induschdriezwaich sin die bach enunnagonge un es hod long gedauad bis woms wirra än õõgemässe maaß on induschdrie griehd hod haid hod woms än topmodärne kondäänahafe un zunehmend mea logischdigbedriewe jedi meng induschdrie drozdäm hods dorch die oigmäändunge aach noch viel viel grienfläche voallm wingad awwa glaischzaidisch wagse die voaorde anänonna un zwische de ejemaalisch schdadtbebauung unde voaorde is dääls aach bald alles zugebaud inglusiwe des grooß gebied vunde bärrägs wu sisch die amis ausgebrääd ghad hän när die aißaschd peripherie iwwaschm rhoidäärkm oowerum peddaschm graad noch so hepprum un wiesopperm sin wägglisch baulich gsien noch aischni därfa doodebai is donn aach glai so monsch sind aus de fuchzscha un sechzscha wirra augebieschld worrn die amdszaid vum owwabojamääschda michael kissel hod ausgeschroche guude auswirkunge uffs schdadtbild un des ziehd sich iwwa km om rhoi hie un is so long wie brääd wannde noo woms kimmschd is es ärschd wusde siehsch de dom kimmschde aus de eewene donn iwwarachda uf soim hiechl eh die gonz schdadt kimmschde ausm hiechllond donn siehschde woms vunärem hiechl aus un hoschd wieda än fraie bligg zum dom när wannsde ausm ried kummsch donn schbärre ärschd die bääm un donn die dobbld brigg die sichd un noch voam dom siehschde de neoromanische niewelungetuam ufde aal brigg vun däm hodsämol schdigga zwää ghad awwa dän ääne hän die ändsiechakrobade vunde wehrmachd pladd gemächd wiese baim riggzuuch am die schee brigg gschbrängd hän in dänne täam waan die kasseschduuwe fär die maut un schbäda die grenzkondroll unnagebrung uf de hee vunde brigg siehschde donn glai de dom im zendrum un du siehsch unne die rhoioolaach mim haachdengmol des isä galvanoblasdig wuse ufde bojawääd ufgschdelld hän ä schdifdung vum cornelius wilhelm von heyl zu herrnsheim un noom ändwurf vum johann hirt un där hod dodebai än fehla gemachd wo ma ned glaawe solld doßs meechlisch is un fär dän wusde aach kää quelle findsch dän wusde awwa glai vaschdeehschd wannsde där des bildsche mol ooguggschd so wie där buu do schdehd es räschd bää voagsedzd de schild mim schadz druf vorn unne mid de ling hand ghalde un hinne midde räschd hand owwe gschdidzd fär hochzedrigge wärfd där des glumb doch gonz klaa noo lings vorn wora aach hiegugge duud wonnsde jezad ämol vasuchschd des selwad zu duun wärschde glai sien wiesde uf de noos laihsch wonnsde ned gonz schnell es ling bää än große schridd voa bringschd des konna do owwe in däm bood awwa ned waila dodefär ins wassa mißd also fliehda koppiwwa enoi waida gehds unnam ledschde vabliwwene niewelungetuam dorsch indie schadt awwa ned ohne än bligg noo lings zu ejemaalsche humanisdische gymnasium äm scheene un rebräsendadive neorenässõsbau vun indie schdadt gehds gradaus die rhoischdrooß long zum rhoidooabladz vorbai on hisdorisdische un juuchndschdilhaisa zum ärschde bligg uf die aal schdadtmaua die muschd alladings egschdra ablaafe wail doß des än greeßare komblex vun unnaschiedlisch große äänzlschdigga is die wu nuch guud ärhalde sin un vunde reeambaude bis zude hoch un schbädmiddlaldalische ledschde ärwaidarunge raische desdewesche mächsde jezad lings enunna die ludwichschdrooß long bis halbad zum ehemalsche aich omd wosde noo räschds die peedaschdrooß enuff ziehsch glai wannsde unna de maua dorch bischd siehschde lings es nai niewelungemuseum ebbes waida graizde die reemaschdrooß mid iane viele scheene alde haisa unde zufahrd zur pauluskärsch unäm dominikaanakloschda noch ebbes waida ufde peedasschdrooß kimmde maagdpladz midde schdadtvawaldung unde draifaldichkaidskärsch gradaus de buggl enuf is lings de schloßpladz mim heylsche schdadtschloß voam dom doo waa frija es keenischinne pordal mär mache awwa gaaned ärschde hichl hooch sunnan blaiwe ärschd noch äwäng unne am maagdpladz do schließd sisch ans radhaus noo no die draifaldichkaidskärsch oo un däälde maagdpladz in zwää hälfde schainbaa zumindschd wonn maagd is kännd mär aach zwische de kärsch unde schdrooß schdänd ufschdälle un uf de onna said vunde kärsch aach ä bißje awwa opdisch is die dääliung doo womma ned ä klääni zaidrais mache owwam maagdpladz gehn räschds die kämmra un lings noo m naimaagd die valgebärchschdrooß ab haid siehds aus als wäa des ää äänzisch dorschgejend schdrooß wonn aa mid aarsch unnaschiedliche bebauunge awwa des ewwe schdimmd ned des sin zwää schdrooße un zää plädz un waas fria aach gewäsd un soo muß mär sisch des aach haid nuch voaschdelle die adlaabotheeg wu am naimaagd schdehd waa als lings owwe vum naimaagd un naimaagd un maagdpladz ware voll mid schdänd un bude unne awwa hän die birscha sisch iane drai wichdischsde haisa hiegschdelld wischdich fär die evangelisch fraii raichsschdadt gejede kadholisch bischof un soin kadholische dom es radhaus die minz un dezwische un bis iwwa die midd vum maagdpladz raischnd die prodesdandisch draifaldischkaidskärsch als bildhafde ausdrugg dodefär wie godd ämidde unna soim volg is die ooschließend minz waa die schdännisch prowokadzion färe de bischof gewäßd nadialisch hode kurfärschd de palzgraf bai rhoi soi aischn minze ghad un de bischof vun woms nadialisch aach un zum zaische vun iane suwaränidääd als fraija raichsschdadt hod die schdadt woms nadialisch aach ia aischn minze gebrääschd inde minz gejeiwwa vum bischof dea hod donn als glai die luuge dischd gemachd in soim palä un erundum woms erum es waa ä indressand konschdelladzion de bischof gfange in soim palä umgäwwe vunde schdadt woms un die schdadt woms umgäwwe vum bischof soim hochschdifd un iwwam rhoi dribbdebach hodde kurfärschd druf gewaad doß ääna schdadt odda bischof än fehla mache dääd vum dom aus mache mär iwwa die andreasschdrooß un onde machnuskärsch voabai zum schdadtmuseum un waida dorsch die maua zu ääm vunde äldeschd wingad in un um woms äm abhong voa de maua unne volsch mär de maua noo nw bis on die egg wo glai gecheiwwa de aal juddefriedhof hailischa sand laihd de äldschd juddefriedhof in gonz oiropa doo mechsde donn räschds enunna zwischem friedhof unde maua die schdrooß long iwwa die graizung un waida de luddaring long voade negschd graizung is lings die haabdschdell vunde schbaakass des is es eeemalisch schdadtpalää vunde heyls uf de räschd schdrooßesaid is glai hinna de maua de heylshof es schdadtschleßje gugg owwe des palä häd aischndlich ä schee bequem un rebräsendadiv wohnhaus gäwwe gesolld wails schleßje zu glää worn is awwa hän die vun heyl dänne vun dalbärsch es schloß zu hännsm abkaafd un so ises palä die mehrschd zaid fär gäschd un fäschd genizd worn im griesch zärschdeead un mea nooddärfdisch heagerischd hods schließlisch die schbaakass iwwanumm iwwa die graizung kimschd ufde luddapladz mim greeschde luddadengmal vunde gonz weld gewidmed äm maddin ludda un soinäre reformadzion mim reformadzionsdengmol in genf des wo när ä maua mid reliefs is kommas ned vaglaische wail daß des när fär die genfa reformadzion un därre iane weldwirgung gschaffe is un vum ludda noch kää klää bildsche zaischd ufm luddadengmol awwa schdehd de ludda inde midd hooch owwe drumerum hogge jan hus girolamo savonarola petrus waldus un john wycliff es haubdpodeschd is umgäwwe vunäräm maiasche ufde drai saide vunärem offene quadrad wo ufde egge un ende philipp melanchthon johannes reuchlin philipp de großmiedische un friedrich de waise schdeje undezwische hogge die allegorije vun augsbursch machdebursch un schbaya inde zinnebeweeade maua selbad sin unna de zinne die wabbe vun schdädte wo sisch de reformazion oogschlosse hän so mid zinnemaua un äm haubdposchdamend als bärschfried is die gonz oolach zuglaisch ä sinnbild fär äm ludda soi lied ä feschdi bursch als waida die õõlaach lang gehds iwwa die schdrooß die wo räschds zum owwamaagd gehd es egghaus is än rebräsendadive grindazaidbau wo die pälzisch bong drin waa glai newwedrõõ hänses gfängnis hiegeplazd doß mär die raiwa glai inbuchde konn jezad gehds zum ludwichsbladz wo äm großhärzoch soin obelisk erum schdehd doo schdehsde grad uf die maddinskärsch mim maddimnsschdifd selles waa long zaid ääns vunde drai womsa krongehaisa es kadholisch es onna waas hochschdifd evangelisch un es dridd waa es schdadtkrongehaus alsford gradaus schlabbschde dorsch die maddinsgaßbis zur graizung un am haus maddinspoad vorbai driwwa wech die juddegaß long es juddeväddl is ausm middlalda die kella sin nuch ärhalde noom melagg soinäre morbännarai ises im barogg wirra ufgebaud worrn isses zabombd worn inde a wirra ufgebaud un inde a ärgänzd worn doo im juddeväddl schdeje aach die wiedaufgebaude synagooch un es jiddisch museum es raschihaus die wo aach wirra ufgebaud sin jezad schwängschde emol erum noo lings woosde dorsch die maua in die oolaach kimmschd un dord gemiedlisch waida enunna zum rhoi schbaziere konnschd dodebai loßde die maua unne om egg wo die nai hochmiddlaldalisch on die aal friehmiddlaldalisch bis reemisch maua gschdoß is hinna där un machschd iwwa die graizung un nochä gaß waida zur fischawääd doo duud baim backfischfeschd de bojemääschter vun de fischerwääd residiere die fischerwääd long bischde om end schun faschd wirra ufde rhoischdrooß un hosch doin schdadtrundgong abgschloß awwa wonn aach ä jeed dridd haus ufde lisd vunde kulduadenkmäla in woms gschdonne hod hoschde doch noch ned mea als wi än zehndl vun alle sejenwirdischkaide gsiehn es wabbe is blasoniad als uf roodm grund än silwane schlissl schräsch räschds gschdälld un än goldne finfzaggische schdäan owwe lings soi uaschbring hod des wabbe im womsa peedasdom de hailisch aposchdl pedrus is ned när de padron vum dom sunnan aach dea vunde schdadt desdeewesche wara mid soim zaische em schlissl schun vun õõfang õõ im sieschl die wabbe vum bischdum un m schdifd waan folschlich aach de schräsch räschds gschdällde silwane schlissl awwa uf schwaazm grund un owwe lings wie unne räschds je via graize färs schdifd un raude orra zum schlissl paralelle schindle färs bischdum dääls aach als schbange indabrediad in de schdad iam wabbe is said när noch de schlissl ufm roode grund gwäßd ohne die aposdlfigua is donn de schdäan dezukumme in woms hods de womsa is es ärwaidade un renowiade theada gasdschbiele im klääne theada schbield die volgsbiehn un äämol im joa gäbds die niwelungefesdschbiel voam dom voam niwelungemuseum äm raschihaus mim jiddische museum unäm kunschdhaus heylshof is es schdadtmuseum im andreasschdifd zu nenne said hot woms aa widda än kunschdvaroi mid ca midglida der in de renzschdrooß in de näh vum haubdbahnhof eischene rääm hot außam baggfischfesd gäbds noch än dudzend onna volgsfeschde musigvaooschdaldunge kunsdausschdellunge etc un nadialich all die tradizionelle feschde un feschdlcha in de oigmäänd ärdä in woms gäbds bedriewe mid anno midärwaida produgzion gäbds inde beraiche schemie un plasdig metallva arwaidung un maschinebau edv geräde un holzvaarwaidung schdaag gewagse sin inde ledsche joa dienschdlaischdung und hannl bsunnaschd aach logisdig dä tradizionell woibau in und um woms is dorsch die womsa liebfrauemilsch innanadzional bekonnd woms is mit ha reebfläsch die driddgreeschd woibaugmäänd in rhoinlond palz und greeschd woibaugmäänd im greeschde woibaugebied rhoihesse außadäm gäbds in woms ää vunde greeßde mälzaraie vun oiropa de schdadtråd wärd uf joa gewähld de owwabojamääschda uf joa un so konns in däm soine regiarungsperiod laischd drai unnaschiedlisch zammesedzunge im schdadtåd gäwwe un dodemid aach die meahaid sowaid mär vun soännäri iwwahaabd rädde konn grad inde kommunalbolidig hods die vawaldung mid schdännich wägselnde meahaide zu due es waa de schbädere ärschde bunneskonzla dr adenaua där wu als kölna owwaborjamääschda in ännare abschdimmung di kommunischde mid ins bood ghold ghad hod un donn de ämpörde schurnallje gsaad hod wat wollnse aijendlich maine härrn soll ich de härrn kommunisten etwa vabieten sich richtich zu äntschaiden des schweere åmd hod said de michael kissel inne un där waa es beschd was worms hod bassiere gekännd än ald woamsa urgeschdoi in woms gebore un ufgewagse schun vun kinnhaid õõ on bolidig bsunnaschd kommunalbolidig indressiad un vum vadda schdadtråd voabelaschded hodda soin beruf ärschd vunde pike uf gläand eh doßa uf londeseewene raichi ärfahrung gsammeld un hilfraichi vabindunge oogebänneld hod bvoa doßa joa vabandsbojamääschda inde nachbaagmää monsm waa woms hod sich unna soinäre tadgräfdiche awwa bsonnene laidung enorm eraus gemachd un is ufgebliehd wie selde zuvoa wea die schdadt inde a valoß hod un donn allemol noogugge kumme is där hod sich ä jeds mol mea geäjad iwwa dän als diefere doanreesjeschloof un so monche iiwle schnidza inde bebauung un äm vakea jezad frääd mär sich uf jedn besuch vun naijem wail die schdadt als mea ufwachd un sich als mea harmonisch gschdalde duud kää wunna doß där owwabojamääschda aach glai noch fär ä zwäddi åmdszaid gewäähld worn is tiiringä amtlisch thüringen is e bundeslond in dem mitt vun de bundesrepublik deitschland et hat e gebiet vun km² wo gut mio lait wohne de jetzisch minischderpräsident iss de bodo ramelow vun de lingge die regierende pardaien sinn di lingge di spd unn di griene die haubdschtadt is erfort de greescht schdädt in tiiringä sin newe erfort noch jena gera weima unn goda des land is aus de drei bezirk erfort gera un suhl sowie e paa agrenzende gebiede widder gegrindt worre bedeidende kuldurschdätte sin bsunnas weima di wattburg un s hischdorische erfort mim erforder dom un de krämerbrigg tiiringä ghert zu middeldeitschland di hegscht erhewung is de groß beerberg mit m ü nn de diefschde pungd is de unstrutflutgrawe mit m ü nn in tiiringä werre verschiedene tiiringische dialegd geredt im siedweschde sidlich vum rennschdeig schwätzt ma mainfränggische dialegd di iwwergäng zwische de einzle dialegd sin fließend im nerdliche eichsfeld schwätzt ma en niederdeitsche dialekt vum ostfälische sschbaimara brezlfeschd ischä volgsfeschd inde schdadd schbija wu ämol im joa oam zwedde wochnend im juli vum fraidaach bis dienschdaach gfaijad wead oam sundaach faadn umzuuch duasch die schdadd iwwa die haubdschdrooß wu doan uffm feschblady ende dud oam sundaach un oam dienschdaach hodds owens ä faijawearg im dummgaade s feschd hodd de vakearsvaroi schbaija oigfiad domid die schbaijara brauaraije brezlbegga un tabagfabrigoande was hawwen vakaafe kenne haid isches des greschde volgsfeschd oam owwarhoi wu jedes joa in denne via daach von iwwa laid bsuchd wead im joa hoddma doan a s hunadjersiche bschdeje vum feschd gfaijad de feschdzuuch isch easchd schbeeda dzu kumme un do nemmen varoine un grubbe deel wu ofd midd iwwa feschdwesche un foanfareziesch duasch die schdadd zije un ä paa dausnd brezle in die zuschauameng weafe dun s hod a noch de brezlfeschdlaaf wu iwwa m geje dud un a tunier un weddkämbf schläswisch holschdä daitsch schleswig holstein niederdaitsch sleswig holsteen dänisch slesvig holsten nordfriesisch slaswik holstiinj is e bundeslond im norde vun de bundesrepublik deitschland zwische de nordsee un de oschdsee et hat e gebiet vun km² wo ugfähr mio lait wohne de jetzische minischderpräsident iss de peter harry carstensen vun de cdu die regierende pardaien sinn die cdu unn die fdp die haubdschtadt is kiel de greescht schdädt in schläswisch holschdä sin newer kiel noch libegg flensbursch neiminschder unn nordaschded geschbroche werd in schläswisch holschdä newwer em hochdaitsch un em pladdaitsch als reschjonaler dialekt des dänisch im norde unn des frisisch an de nordsee zusätzlisch is des romanes die schbrooch vun de sindi unn roma ä aärkanndi minnerhaideschbrooch wilhelmsfeld is e dorf un e gemoinde vun rund oiwuhner im kurpälzische odewald es is in schdaadlisch ååerkannder luftkurort di gemajkung liggt zwische un m heh un nimmd e fläsch vun hegda oi vun da gemajkung sin bewaldede hehe in die is des hilschbachdal oigschnidde mi de besiedelde mit de verkehrsfläsche un de låndwärtschafdlisch genutze fläsche da geologische unnergrund beschdeht zum allergreeschde deil aus bundsandschdåå bloß uf m grund vum hilschbachdal is granit zu finne un driwwer sedimente ablagerundsgschdoine ausm perm selle sinn vulkånische tuffe ausm rodliggende un e bissl ablarerunge aus m zeschschdåå di gemajkung vun wilhelmsfeld schdeßt an folgende orde åå im norde hinnerheibach gem kreizschdåånisch im nordoschde kreizschdåånisch im oschde s hilschbachdal abwärts neidorf gem schäna im siedoschde schäna im siede di glashitt heidlberg un im nordweschde aldebach schriese im norde schiebt sisch da centwald e exklav mit eme waldgebiet vun da schdadt woinem in di gemajkung vun wilhelmsfeld noi urschbringlisch is wilhelmsfeld aus drei klååne haisergrubbe beschdånne demm owwer middl un unnerdorf bis heit sin di fläsche dazwische immer weider uffgsiedelt worre bis in zåmmehängender ord enschdånne is mid are zimmlisch loggare bebauung im johr hot sisch di kurfärschtlisch kellerei waldegg an di kurfärschtlisch pälzische regierung in heidlberg gewendt un vorgschlaare an da hilschbach e klääni siedlung zu grinde e paa bauare aus heilischkreizschdåånisch eidabach un hilsehåå hädde do gern gånz nei åågfånge nochdemm da kurfärschd johann wilhelm di erlaubnis gewwe hot sinn im friejohr da adam un da peter reinhard aus heilischkreizschdåånisch da hans un da hans georg gärtner aus eidabach un da leonhardt müller aus hilsehåå kumme un hawwe wald gerod die håndvoll ääfache bauare ware also di grinder vun wilhelmsfeld wie s in sellare zeit duajschaus iwwlisch waa hot ma denn ort em låndesherr zu ehre wilhelmsfeld gedaaft di leit vun de därfer in da umgewung hawwe awwer neies dorf dezu gsaat un aa di wilhelmsfelder selwer noch e paa johrzehnde lång wie ma in de kadolische kärschebischer sehe kånn zur unnerscheidung hot ma doher des benåchbarde äldare neidorf in altneidorf umgedaaft nochdemm da ord åfångs zur gemajkung vun heilischkreizschdåånisch geghehrt hot is a mit em iwwergång an bade im johr selbschdännisch worre s gheare kää ånnare orde dazu da gemoinderot hot außer m vorsitzende birgameischda värzeh mitglieder wu alle fimf johr direkt gewehlt werre sei da kummunalwahl verdeile sisch di måndade folgendermaße in klammare di blasonierung vum wabbe heeßt in blau e schräggschdelldi gschdärzdi sischl mi da schneid noch owwe mit eme schwaze griff iwwerdeckt mit eme lingsgekehrde silwerne beil mit eme schwaze griff des wabbe geht uf e siegl aus em johr zurigg di sischl un s beil simbolisiere di landwärtschaft un di waldärwet di zwee wischdischde gewerwezweige in wilhelmsfeld im johrhunnert di flagg is weiß blau seit gibt s e pattnaschaft mit calamba uf de philippine da gebortsschdadt vum azt dischder un nazionalheld josé rizal der hot e zeitlång in wilhelmsfeld gewuhnt wie a in heidlberg schdudiert hot un hot an soim romån noli me tangere gschriwwe nochdemm di meischt zeit di lånd un forschtwärtschaft di wischdigschd erwerbsquell war sin heit nohzu vun hunnat erwerbsdädische wilhelmsfelder auspendler wilhelmsfeld hot kää gewerwegebiet noch da ernennung zum luftkurort im johr hot da turismus zunägscht emol an bedeidung gewunne un es hot iwwernachdunge im johr gewwe des hot mit de johre allerdings widder nochgelossse heit is wilhelmsfeld in beliebder ort fär wanderausflieg odder im winder mit soine drei loipe vun vier fimf un zäh kilomeder aa zum långlaafe jedes johr am fasnachtdinschdag wärd e fasnachtsfaier åågezindt un daß da winder verdriwwe wärd un s e fruchdbares johr gibt rolld ma e faierrad de buggl nunner ins dal der brauch is tibisch fär de siedweschdliche odewald in da gejend vun wilhelmsfeld un schäna un denn gibt s noch in e paa wennische orde wie in da kurpalz iwwlisch wärd am sunndag lätare drei woche vor de oschdare da winder mid eme summerdagszug vollends verabschied am erschde wocheend im juli feierd wilhelmsfeld soi kerwe dodezu ghert seid aa da kerwelaaf in halbmarathon un in km laaf dursch de ord un vor allem dursch de wald uf em m hoche schriesemer kopf schdeht da aus holzfachwerg gebaude teltschik aussischdsturm di draarende holzbalge vun soim gerischd sin aus lärscheholz di aussischdsbladdform uff m heh aus eischeholzdiele di wendeldrebb hot schdufe da turm is noch eme blån vum ajschidegd robert teltschik gebaud worre ma hot rundrum en weide bligg der adiggl is uff eme kurpälzisch vum siedweschdlische odewald gschriwwe so ähnlisch wie ma in wilhelmsfeld schwetzt des heidelberjer schloß kraitche cymbalaria muralis frieher linaria cymbalaria is e bliedeplånz wu gern in mauerritze wachst grad uff m heidelberjer schloß ka ma s finne un doher hot s aa soin nåme des heidelberjer schloß kraitche is e mehrjährische un wie da nåme schun sescht kraudische plånz mit bis zu cm långe foine schdengl wu kleddare odder runnerhänge di bliede sin monosymmedrisch des heeßt schbigglsymmedrisch un hawwe hellvioledde faabtään mid geelem gaume bliehe duds långe zeit im johr vor allem awwer vum juni bis m sebdember di blädder sin braid gelabbt mit zugschbitzde labbe di schdengl un di unnerseide vun de blädder sin oft purpurfarwisch des heidelberjer schloß kraitche is da änzische verdreder aus da gaddung vun de zymblkraider wu in deitschlånd wachst urschbringlisch schdammt s awwer wie soi verwåndte aus da selwe gaddung aa aus m middlmeergebiet vun nadur aus kummt s in de felse vun gebirge in nordidalje un da närdlische adria vor ugfähr im seschzähnde jahunnert hot ma s als zier un heilplånz in middleiroba oigfiehrt hait ka ma s weldweit in felse un in mauerritze finne des heidelberjer schloß kraitche mag fels un mauerritze mid are gewisse feichdischkeit an waame halbschaddische bis sunnische schdåndorde s kummt vun da colline bis zur unnermontane heheschduf vor noch em ellenberg is es e åzaijerplånz fä halblischt wäame un mäßisch schdiggschdoffreische schdåndorde mit are subozeånische verbreidung heit verwendt ma s gern in schdåågädde un zur verzierung vun mauare im gadde di bliede werre vun biene un schwebfliege beschdaibt noch da befruchdung hot des kraut gånz eijene un indressånde eijeschafde wann da fruchtschdiel ausgewachse is schbringe an jedare fruchtkabsl drei klabbe uf un di såme werre freigestzt awwer net alle da ledschde bleibt noch fescht hogge dånn biegt sisch di fruchd vum lischt fort un wachst dodemit wann meglisch in fels odder mauerritze noi denn vorgång heeßt ma phototropismus doduajsch kånn da såme glei ginschdische bedingunge finne an eme geeigende schdåndort zu keime des heidelberjer schloß kraitche wirkt enzindungshemmend un loßt wunde besser heile di vidamin c reische blädder mid ihrm leischd schaafe gchmagg ka ma in salade un subbe verwenne frieher hot ma mi da plånz aa gfärbt di zuordnung is net oihaitlisch newa da familje vun de wegerischgewächse plantaginaceae wärd s deilweis aa in di familje vun de braunworzgewächse bzw racheblietler scrophulariaceae odder selli vun de ehrepreisgewächse veronicaceae gschdellt da sender dumboch waa in långwellesender vum deitschlåndfunk in dumboch bei mude im odewald da sender is uf are hochfläsch vum hinnare odewald in are heh vun m i nn glei beim dorf dumboch in bade in da neh vun da bayrisch grenz gschdanne dumboch ghert zur gemoinde mudau im negger odewald kreis di zwee sendemaschde sinn uf eme gelände gschdanne wu di wehrmacht un gerodt hot weil se do in milidärflugblatz oirischde wollde der is awwer nie färdisch worre di bundesposchd hot in geeignde schdåndort fär en långwellesender vum deitschlåndfunk gsucht damit der in gånz deitschlånd empfånge werre kånn am end hawwe se denn uf m gelände vum flugblatz vun dumboch gfunne un in de johre bis vier m hohe sendemaschde uffgschdellt weil da sender awwer im bedrieb schdearunge vum rumänische sender braov ausgeleest hot hot ma do e ånnari leesung finne misse da sender dumboch hot des progråmm vum deitschlåndfunk uf da långwellefrequenz khz ausgschdrahlt dagsiwwer mid are leischdung vun kw un in da nacht mit kw dodemit hot des progråmm fläschedeggend in gånz deitschlånd empfånge werre kenne bis uf oschtbayan aa in da schweiz im nordoschde vun frånkreisch in luxebuajg belge hollånd un teilweis in großbridånnje konnt ma s heare weil da sender in rischdung siedoschde abgschirmt waa daß da rumänische sender braov net beoidräschdischt worre is hot ma n in oschdbayan net empfånge gekennt desweje hot ma dort noch in sender oirischde misse denn hot ma in erching uffgschdellt un schließlisch noch aholming verlegt mit ihrer heh vun meder waare di zwee sendemaschde vun dumboch des hegschde bauwerk vun da alt bundesrebublik un des zwetthegschde vun deitschlånd noch em meder hoche fernsehturm vun berlin saldperdel ischs wesdlische schdadtoa vun de schdadt schbaija de tuam hod a heh vun meda un isch ens vun de hegschde un bedaidenschde schdadtoa in daitschlond ma hod mol g glabd dassa vum ladain alta porta des heesd hohes tor kumme dud awa schun hod in änere uakund vetus porta des heesd altes tor g schdone zum erschde mol isch de tuam in änere uakund g noand worre uaschbringlisch isches a äna vun maua un tortirm g wesd oam oanfoang vum jahunerd ischs aldperdel g baud worre un hods alde toa easedzd de unere deel isch vun bis g baud worre un de owere deel erschd bis d zu kumme de domolische birschameschda hod g meend zidaad item das altporthor zu buwen erschd hodma doan a noch s dach druffg sezd im joa hods aldperdel doan de pälsische eabfolschekriesch ubeschaded iwaschdone un isch haid än resch vun de middelalderlische schdadtbefeschdigung die fronsose wu schun s rhoiperdel naiperdel un s waide perdel gschbrengd kabd hawen hawen die schbrengung a fas aldperdel schun voab raided kabd awa de prioa un konwend vum noe karmelidagloschda hod g mend dass de tuam doan uffs schdabsqwadia falle kend wu a de fronsesische maschall duras g wond hod de prioa soll g sachd hawe zidaad gar leicht könne das kloster zerschmettern für dessen erhaltung der maschall ja sein wort gegeben habe de duras hod awa g mend soi laid dedn schun wisse was se do dun de karmelidakonwend isch doan voa die fies vum duras g falle un de prioa hod g mend zidaad unser kloster ist alt und baufällig wenn auch des turmes sturz unsere wohnung nicht begräbt so werden doch diese morschen mauern und lockeren gewölbe unter dem gewaltigen stoße der ungeheueren stürzenden steinmasse erbeben und einbrechen drum herr habt erbarmen und schont des turmes do hod doan de maschall endlisch g sachd zidaad steht auf kinder der turm soll stehen bleiben deswesche schded des aldperdel haid noch awa de reschd vun de schdad schbaija midm dom hodma domols zaschderd im joa hod newem aldberdel wu jo iwam schbaijabach g baud worre isch a ä mihl g schdone s aldperdel sich de wischdigschde toatuam un außedoa g wesd schbeda hoda doan zwisdche de aldschdad un die gilschvoaschdad g schdoane eja schded oam end vun de haubdschdroß aischendlisch ä sog noandi triumbfschdroß ladainisch via triumphalis gescheniwa vum schbaijmara dumm die haubdschdroß isch bis meda braid g wesd haid awa durch haisa schmala un ug fea meda long de kaisa isch do frija oan feschddaache mid soinem g folsch endloanggoange als außedoa hods zwee raije schießscharde uff de weschdsaid fa die vataidischung un iwam doabooche hod än weagong um de tuam rumg fiad un wovus noch schdä hod fa ä paa hunad joa long hodn tuamweschda s oamd vunm pfeadna im aldperdel kabd awa a s weeschgeld kassiad un hod die waffe un munizion bwachd wu inde tiam gwesd sin inde tiam aldperdel naiperdel jude salz un roode tuam hawen die weschda a die gfongene bwachd wu inde tiam oigsesse hawen im aldperdel hods a noch die weagzaisch vum scharfrischda ina kischd kabd s aldperdel hodä ua mid ziffabledda uffde oschd un de weschdsaid die schdund wead uffde große ziffabledda un die veadlschdund uffde kleene ziffabledda oagzaischd uff de ejemolische aussesaid vun schbaija ischs ziffabledd vum aldperdel greßa domids die frijare raisnde schun vum waidm hawen seje kenne die schdundeglogg isch gosse worre un dodemid die eldschd glogg vun schbaija de schlaachdoon vunde glogg ischs g sie isch mm hoch unne mm braid un wieschd umdie kg die ladoinisch inschrifd heesd uff daitsch heiliger johannes der täufer schütze diese glocke die glää verdlschdundglogg isch vunde gloggegiesarai schrader in frongedaal gosse worre de schlaachdoon vunde glogg ischs des sie isch mm hoch isch unne mm braid un wieschd uugfea kg schbaija hod bis ofong vum jahunad ä aischenes maß un gwischdssischdem kabd uff de neadlisch said vum aldperdel hodsn schdab wu unne un owe ä bissl rausgugge dud un domid de speyerer werkschuh feschlesche dud dea isch zendimeda long un isch in zoll unadeeld gwesd dodnoch hod sisch frija mol jeda händla rischde misse s aldperdel isch haid än aussischdspungd in schbaija wu im abril bis ogdowa deglisch uffhod im tuam hods ä dauaausschdellung zum aldperdel un zua schdadbfeschdischung im onare schdogg hods sondaausschdellung vunem kinschdla wu donn grafigge un zaischnunge auskengd sin un paa wu hairade wolln kenn n sisch a im aldperdel drauwe losse josua harrsch odder wie er sich aa genennd hadd kocherthal juley in fachsenfeld juni in new town jetzt saugerties war e evangelisch ludderischer parrer ma kennd ne vorr allem weil er bei dere eerschte grose pälzer auswannerung noo nord amerika e roll geschbielt hadd josua harrsch war ennss vunn de kinner vumm hanns jerich harrsch amtsfaut in laubach unn speder in fachsenfeld es eerscht aus seim vadder seiner dritt ee oo iii auguschd in aale midd dere elisabeth leonhard harrschs mudder hadd in zwedder ee de schuullehrer in beilschtoi ulrich eisenmenger geheirad die ganz sibbschaft harrschs vadder hadd enkelscher gehadd schdehn all im harrsch seim schdammbaam denne wo er sellwer mit eischener hand geschribb hadd demm harrsch sei viele halbgeschwischder sinn als parrer parrerschfraae faute chirurge odder hoschbidalschreiwer in gude stellunge komm harrsch war uff de ladeinschuul in schwäwisch hall hadd dodenoo ludderischie theologie im ganz streng ludderische wittenberg schdudiert unn graduiert midd rer dissertation iwwer das göttliche wort im schöpfungsakt am juni hadd er sich in wittenberg exmatrikuliert iss widder heemkomm und hadd bei dere theologische faguldehd in tibinge e ehnlichie awwer doch nedd genau dieselb priefungsarwedd vorgeleed noo der ordination hadd er es sibylla charlotta winchenbach geheirad wohl e dochder vumm reformierde parrer in grischtschdette unn iss dann zum parrer farr die drei gemeende eschlbrunn minischzell unn daaischbach im kraichgau bestelld worr die drei derfer warn kurpälzer lehe unn adeliche herrschaffde iss er noo london gefaar unner me annere name warum genau wees ma nedd es kann sinn dass er in england um hilf geworb hadd weil de kurferschd johann wilhelm die evangelische pälzer so aarisch unnerdrickt hadd odder hadd er pleen farr e koloniegründung beredd die reiche englische adeliche hann riesiche unerschlossene ländereie in nordamerika gehadd die wo se gern mit steierzahlende pächder hädde besiedele losse wolle uff jedem fall hadd der harrsch wo gud schreiwe gekennd hadd beschdimmd im auftraach vunn solche kreise wie er widder heemkomm iss e kleenie werbeschrifd erausgebb vleisch schunn unner demm name kocherthaler wo drinngestann had wie gud alles in de provinz carolina wäär ma werd annemme kenne dass di erschd ufflaach vunn dere kenn exemplar bekannt iss nur wenich ausgerichd hadd im märz hadd harrsch mit seiner familie sei drei gemeende veloss unn iss mit ennerer grubb vunn auswannerer aus em kraichgau noo london komm de name harrsch hadd er abgeleed unn sich ab jetzd iwweraal nur noch kocherthal genennd aa kocherthaler unn de kocherthal die englische amtleit hann erlaubt dass se sich in de provinz new york ansiedele kocherthal unn sei grubb sinn gee end vunn uff de globe noo new york city komm unn hann im friejoor im hudsontal am quassaick creek die siedlung neiburch des heest heid newburgh aangefang im vorwort vunn seim aangefangne und bis zu seim dod fortgefierde kerchebuch nennd er sich selwer erster pastor der deutschen kirche in new york in de zwischezeit iss es in de kurpalz noo dem aarich kallde unn harrde winnder zu rer grose auswannerungsbewechung komm mee wie mensche sinn de rhein nunner gefahr unn iwwer rotterdam in des kenigreich großbritannie komm unn wäärn geere grad wie em kocherthal sei grubb in de briddische koloniee angesiedelt worr kocherthals kleenie schrift iss in frankfort glei dreimoo nei uffgeleed worr mit als noch aanhäng hinnedraan so viel iss denoo gefrood worr kocherthal iss jetzd noo london gefahr hadd bittschrifde geschribb unn aa e essay wie mar in amerika wein anbaue kennd hadd der briddische regierung die siduazion vunn denne neiankemmlinge dargeleed unn iss zuledschd im friejohr mit demm nei ernennde gouvernehr robert hunter unn auswannerer familie mit zeh schiffe noo new york zurick komm die hann solle in de west camps unn east camps am hudson vleisch km nerdlich vunn newburgh teer unn pech farr die briddische marine herstelle was awwer nedd in die gäng komm iss kocherthal iss in new town geschdorb noodem er noch nein johr lang am middlere hudson em wort gottes gediend gehadd hadd die drei dechder hann ihre eldere die doo grabinschrift gesetzd alle uff hochdeitsch masseauswannerung vunn de pälzer kamma die erscht groß auswannerungswell aus deidschland in dess keenichreich großbriddannie unn in die briddische koloniee in nordamerika im johr nenne es war far die briddisch regierung e großi erausforderung far die mee wie verelendte aankemmlinge zu vesoie unn aanzesiedele unn dess hadd e innepolidischie debatt unn regierungskries angeschdoos die kurpälzer unnerdane warn vunn denne lang andauernde krieche belaschd unn aa midd hohe steiere vornehme leit in england hann ihne bedeit gehadd dass se in england besser versoit wern kennde wenn se dorthien unn vunn dort weider an gewisse plätz wo se dann gesaat grien dääde komme wollde des aangebood hadd sich dann in siedweschd deitschland durch gedruggde biechelcher midd dem bild vunn de keenichin anne unn vunn mund zu mund vebreid so dass im friehjohr am nerdliche owwerrhein es auswannererfiewer umgang iss die auswannerer sinn in grubbe de rhein enunner gefahr unn vunn rotterdam noo london iwwergesetzt weil se gemennt hann dort e besseres auskomme zu finne schunn no korzer zeid hann sich dausende uff englischem bodde inngefunn im mai sinn in london schunn an die mensche gezählt worr es hadd zuersch de plan gebb farr se all middnanner in de provinz kent unnerzubringe unn far denne zweck de große tiergaarde unn wald vunn coloham wohl chatham aus em besitz vumm me adeliche joseph williamson zu kaafe awwer der plan is net ausgefiert worr middlerweile hann die arme leid bei london gelej vunn woch zu woch sinn als mee komm bis ma in deidschland mit allem noodruck bekannd gemachd hadd dass kenner meh angenomm werre däät e paar hunnerd kaddoligge sinn mit reisegeld vesiehn widder zurick geschickt worr weil ma se no denne landesgesetze nedd hadd annemme kenne far die iwwerische hadd ma nootdirfdische hidde uffgerischd unn aa e paar wohnplätz in hampshire aangewies inzwische hann die auswannerer ihr baargeld uffgebraucht gehadd unn hann middelloos unn handlungsunfehisch feschtgesess uff englischer seid hadd nimmand midd erer so große zahl vunn ankemmlinge gerechent gehadd es warn wohl iwwer die inwohnerzahl vunn erer provinz far se unnerzubringe unn zu versoie sinn kommissare vunn alle schdend unn wirde ernennd worr doodrunner warn herzeech marggraafe graafe bischeef unn ridder auserdem iss e kollegd im ganze keenichreich erlaabt worr wo e großie summ geld ingebrung hadd in dere zeid hadd die keenichin anne jede daa ann die reichsdaaler an se ausdeele losse unn dezu ann die hochdeitsche biebele die wo hann schaffe kenne solle uff dess keenichreich vedeeld wern unn wer immer leid gebraucht hat hadd se kenne abhoole je lenger der aufendhald gedauert hat umso schlechder iss die ganz schdimmung worr es hadd jetzd schdreid um arwedsgeleschenheide gebb zwische denne pälzer odder palatines wie die auswannerer jetzd iwweraal gehees hann unn de arme leid vunn london des word palatines iss ganz allgemein ieblich worr unn hadd im englische sproochgebrauch bis ans end vunn dere kolonialzeid alle hochdeitsche auswannerer bezeichent uff gaerrsey wohl jersey hadd ma e leinwand bleech angeleed far e paar leit dort zu beschefdische irland hadd e pardie angefordert farr ungebaude gieder anzubaue dorthien sinn soford familie odder an die seele iwwerloss worr die sinn gud uffgenomm worr unn geferdert zum beischbiel hadd der erzbischof vunn dublin kerchegebeede lieder unnsoweider uff hochdeidsch drucke unn die ankemmlinge dodemit beschenke losse familie odder seele hadd christoph von graffenried midd noo carolina genomm familie odder seele sinn noo new york abgeferdicht worr ma wees ned wieviel geschdorb sinn bevor se vedeelt worr sinn inn erer schdadisdik vunn sinn folchende herkunftsgebiede vunn denne auswannerer genennd aus de kurpalz aus em darmstädtische aus hanau ysenburg unn drummerumm unn aus de wetterau aus em frankeland aus em mainzische aus em trierische aus em wormsische speyerische unn graffschaftliche aus em kasselische aus em zweebriggische aus em nassauische aus em elsass aus em badische aus annere territorie unn lediche handwerksgeselle zusamme persone es selwe biechelche redd dann vunn aangenommene unn zerickgeschickde zusamme persone mit noch in london geschdorbne wärn dess aankemmlinge awwer die zahle scheine e paarmo gezählt zu sinn unn deswee zu hoch schunn domols sinn als ursache far die auswannerungswell genennd worr im heimatland der aarisch kalte unn harrde winnder far middel oschd unn siedoschd europa enner vunn de käldeschde winnder im ganze johrdausend weil die winndersaad die weinschdeck unn obstbeem vefroor sinn hadd ma misse midd deierung unn hungerschnood rechne england unn irland hadd der winnder nedd so betroff gehadd dann die krieche am mittelrhein wo hann nedd uffheere wolle dess war der spanische erbfolchekriech wo dauernd truppe in de siedpalz gestann hann unn bei de bauere requiriert hann also die hohe abgawe im zielland die innbircherung vunn alle prodeschdannde wo seit märz meechlisch war dodezu großziechische veschbreschunge vunn denne grundherre farr siedler aanzuwerbe nämlich acres dess sinn moie land pro kobb egal ob mann fraa odder kind dezu johr steierfreiheed unn am schluss noch last but not least die relichiöse tollerranz farr die prodeschdandische nonkonformischde wo die druff gehoffd hann wie soviel leid ankomm sinn hadd dess e innepolidischie debatt iwwer voor unn noodeele vunn dere innwannerung angeschdoos die keenichin anne hadd sich far e ansiedelung vunn denne pälzer in england ausgeschbroch annere hann se wolle inschdrumendalisiere far de prodeschdandismus in irland zu schderke far die briddische marine zu schaffe odder farr die franzose abzuweere mitt denne wo des keenichreich noch im kriech gelee hadd wie e berichd vunn demm parlament im aprill die uffgewendete bedreech midd pfund sterling bezifferd hadd iss des innbircherungsgesetz glei widder uffgehob worr graad so weenich wie die briddisch regierung ware die ankemmlinge uff die siduazzion vorbereid aus eischener kraft ohne vewande geld sproochkenntnis odder kondagde hadd kaum jemmand fus fasse kenne wer vunn land haus vieh unn steierfreiheed getreemd hadd war angeschmierd auser denne kaddoligge wo gedrengt worr sinn far heem zu fahre sinn e paarmo auswannerer wo hann wolle zurick geen in rotterdamm aankomm namendlische lischde vunn denne rickkehrer fiere familie odder persone im johr uff familie midd persone im johr familie odder persone im johr zusamme gebbd des e zahl vunn familie beziehungsweis persone no irland sinn im september anstatt denne familie wo die ansiedlungskommission vorgeschlaa hadd familie midd zusamme persone komm die hann zunegschd in dublin beim bau vumme arsenal unn iwwers land vedeeld im daalohn geschaffd ball hann die meischde irland uff eischenie fauschd widder veloss am schluss warn im februar noch familie midd persone in irland im juli noch familie midd persone die wo hann bleiwe wolle sinn zum deel als pechder uff em land vunn demm adeliche thomas southwell in de grafschaft limerick in siedweschd irland angesiedelt worr sie hann siedlunge bei rathkeale courtmatrass castlematrass killeheen unn ballingarane errischd sinn per gesetz namendlich genennde haushaldsvorstänn inngebircherd worr die irlandpälzer hann sich aa wee demm konfessionelle geejesatz noch lang vunn ihrm irisch kaddolische umfeld unnerschied ob wie als emoo behaupd werd auswannerer uff die scilly insele jamaika oder barbados komm sinn odder am end sich denne piraade uff nassau uff de bahamas aangeschloss hann bleibt offe de christoph gottlieb stoltzfus urspringlich stolzfuß war perickemacher in zweebrigge pericke hann im jahrhunnerd männer unn fraue getraa nadierlich nur die feine leid nedd die bauere unn handwerksleid meeschdens warn die um die zeid weiß gepuderd unn aus ross odder geesehoor gemachd sei vadder war de ludderische parrer christoph gottlieb stolzfuß in rottleben sellemols unner de grafe unn ferschde vunn schwarzburg heid in thüringe er hadd in zweebrigge am september die catharina rosina bergmann geheirad unn dere ihr vadder war de johann bergmann vunn zweebrigge wo do schunn dod war am november iss er als bürger inn de schdadd zweebrigge angenomm worr des sinn die eldere vumm auswannerer nicholas stoltzfus unn vunn demm dun alle stoltzfuse in amerikaa abstamme die schbaimara moascheposchd ischä lokalzaidung in schbaija un hodd ia bressehaus inde ludwigsschdrooß om kenigsbladdz die zaidung muss sisch gesche die schbaimara rundschau ä lokalausgawb vunde rhoipalz un midde indanedzaidung speyer aktuell de b haubde g grind worre ischse om januwa vum wolfgang martin em valescha vunde lokalzaidung vianhaima daachbladd un onnare bledda die moascheposchd hodd viel vunde abonnende un a vunde middawaida vunde schbijmara daachesposchd iwwanemme kenne wu koaz dod voa uffkead kabd hodd ian mondl hoddse midde grindung vum badischa ozaischa krischd unn vum badische daachbladd gmbh die zaidung wead vum vvs vorderpfälzische verlagsgesellschaft speyer gmbh g machd unn hodd ä ufflach vun egsmblaa kabd routing iss es verfahre wie in nem datenetzwerk normal es internet odder annere ip basierte netzwerke die data peggelscher durschgeschickt werre im internet genn date in ip datepeggelsche uffgedeilt die genn dann einzeln unn independent vonnanner iwwerdraach geroutet das nennt mer aach e verbindungsloosi vermittlung weil sich es netzwerk nit merke muss welsches peggelsche zu welscher verbindung geheert jedes ip paket hat die ip adress vom sender unn die vom receiver also genauso wie e paket wo mit der poscht verschickt gebbt sobald e paket sei ausgangs computer verloss hat gebb s iwwa e chain von router zum receiver gelotst normalerweis bassiert es routing nur iwwer die zieladress destination based routing typischerweis kennt weder de sender noch die router uff em weech de komplette pfad vom peggelsche dursch es ganze netzwerk des kann ma vergleische mit nem brief von pittsburgh noo los angeles wo jo aach weder de absender noch die clerks von der poscht de ganz genaue weech wisse ip adresse werre noo ne hierarchische schema vergebb desweche braucht e router beim weiterleite von ne peggelsche nur e teil von der ip adress vom receiver es sogenannte prefix aanzugucke um zu entscheide an welscher von seine nachbar router er es paket weiterleide muss das kann man vergleische mit ne poscht clerk in pittsburgh wo alle briefe noo kalifornie zum flughafe schickt ohne dass er jetzt genau guggt in welschi kalifornischi stadt odder in welschi stroos der brief genau muss die information dass alle pakete mit prefix x an de nachbar y weitergeleit werre solle nennt ma die route es wär aarisch miehseelisch unn fehleranfällisch wann ma alle route in nem router manuell konfiguriere dääd um das ze automatisiere genn routingprotokolle verwendt e routingprotokoll is e data protokoll mit demm sisch die router mitenanner underhalte wie sich graad die netzwerktopologie geännert hat ob es neie route gebbt odder ob sisch bestehende route verschlechtert hann odder ganz weggefall sinn sobald e router so e information von seim nachbar kriecht basst er wann er muss sei lischt von route die sogenannte routingtabelle routing table an unn saacht seine nachbarn entsprechend bescheid es gebbt aarisch vill verschiedene routingprotokolle wo man in verschiedenste klasse innteile kann vor allem in bezuch uff de anwennungsbereich scope uff ennem router laafe desweche oft mehrere verschiedene routingprotokolle gleichzeitich dann muss de router die einzelne protokolle priorisiere das wird oft administrative distance genannt um e scheen definiertes verhalte se gewährleischte wann sisch einzelne protokolle enanner widerspreche di orewäller blooe is e aldi gedoffelsort aus m orewald da georg friedrich böhm aus groß biewera im orewald hot di sort gezischt un nainzähhunnertacht di zulossung griggt di sort gibt s bis hait noch di knolle vun derre gedoffel sin groß un rund bis oval wie da nåme schun vermude loßt is di schal bloo violedd innedrin sin se hellgeel mit middeldiefe aare di bliede sinn hellbloo gschdeggt werd se im friehjohr di ernd is middlfrieh di sort kummt mit alle bodearde vun såndisch bis läämisch zurescht am beschde baud ma se an nährschdoffraische schdåndorde mit viel sunn åå di plånz is geje vaschiedene viare gud resischdend awwer e bissl åfellisch geje gedoffelkrebs schorf un nematode di orewäller blooe hot in wärzische un mehlische gschmagg un is mehlisch kochend e waidari gedoffelsort aus m orewald is di orewald rood de mondsee ischn baggasee in schbaija un isch uugfea drainhalb hegda groß de mondsee isch änna vunde achd baggaseeje im schbaijmara binsfeld wuma mol kies kold kabd hodd de see lischd im neadlische deel vunde rhoiniedarung vun schbaija im schdadddeel schbaija noad de see geed meda runna oande diefschde schdell un lieschd neadlisch vum sunnesee un weschdlisch vum biasiedasee oam oschdufa inde schdrooß am mondsee oam siedufa im wildentenweg un a oam weschdufa in de schdrooß binsfeld hoddma gbaud weschdlisch vunde schdrooß binsfeld hodds noch ä haisarai wu nedd diregd oam see lische dud un die laid misssn duasch ä glääni ligg zwische de haisa oans ufa geje fa die dauwakämba uffm kambingbladz lehr hodds oam noadufa än briwadschdrond un inde schdrooß germannswiese wu do doan ä briwadchdrooß isch hodds a haisa saksä aahald is en bunnäslond in de nordesdlische midd vun daitschlond ugfähr millione lait wohne in dem bunnäslond unn es hot ä fläsch vun km² dodraus ergebd sisch bevelkerungsdischd vun oiwuhner km² die haubdschdadt iss magdebursch unn de derzaidische minischdapräsident is reiner haseloff vun de cdu die greeschde schdädt sinn halle midd oiwuhner magdebursch midd oiwuhner unn dessau roßlau midd oiwuhner saksä aahald grenzd im weschde an nidasaksä im oschde an brandebursch im siedweschde an tiiringä unn im siedoschde an saksä de norde von saksä aahald liechd im norddaitsche tieflond unn is deswege aa ziemlisch flach in de midd liechd die flache magdeburscha börd welle sehr fruchdbar is middlgebirsche befinne sisch in dem bunnäslond haubdsäschlisch im siedoschde unn weschde wobai sisch im siedweschde de harz befinded mid dem brogge dem hekschde bärsch in saksä aahald unn norddaitschlond dorschflosse werd saksä aahald vun de zwee große schdreem schalom hebräisch friede is zugleich es normale hebräsche word fär friede un de hebräisch gruß am sabbad sääd mär schabbad schalom un es is als schalom aljechem de urschbrung vum indanadzionale friedensgruß friede sei mit dir där wo när die jewailisch iwwasedzung dodevun is hebräisch waa zwää joadausend long ä dodi schbrooch un is ärschd mim schdaad israel wirra lebendisch worrn es is also die originalschde vunde semidische schbrooche un es haidische arabisch is de haubdzwaich vunde waidaändwigglunge salam alejkum is de muslimisch friedensgruß die vawandschafd is uuiwwaseh un iwwaheabaa als pax vobiscum un ärwaidad als pax domini sit semper vobiscum äm härrgodd soin friede soll allwail bai aich sin isses muddaschbroochlich inde ladainisch ridus vunde grisdlische kärsche iwwagone un so wädds haid nuch ghalde friede sai mid dia låmbade amtlich lampertheim is e stadt im siedhessische krais bergschdrooß låmbade liechd schräch gejeiwwa vun woms un närdlisch knabb voa monnem am lambadama aldrhoi där wus nadurschudzgebied biedesand umschlingd die siedlich schdadtgrenz is zuglaich die landesgrenz vun hesse noo bade wirddebärsch soi hessische nachbagemände sinn verne lorsch bierschdadt unn biwwels die gonz geschnd is schun saidde jinga schdääzaid bsiedeld donn waan die kelde doo gfolchd vunde reema un germane die reema hän doo wo haid die schdadtmidd is ä trubbelacha gebaud wärd des ord es ärschdmol schrifdlisch ärwähnd es gäbd haid kaam nöch irschnd welsche zweifel doß lambada währende frängisch bsiedlung ändschdonne is un als haim vum lantberth äm landglänzende aach lampert oder lambert zu daide is is hoofm es ärschd mol im codex edelini vum kloschda waißenbursch erwähnd worn schun jahre devoa is die kellarai schdää woms mit iane drai amdsorde lambadm hoofm un nordm zur hälfde an die kurpalz verpänd worre desdeweje hods ä dobbldi und vielfach konkurrierend grichdsbaakeid dorch de bischuf vun woms zu dämsoim hochstift lampertheim vorhea gonz ghead hod und em kurfürschd vun de palz palzgraf bey rhain dodefär is lambadm unnas schriiesmä zeendgrichd kumme des wu im naome vun baide herre urdaile gsold hod uf daua waa de kurpälzisch influß awwa als greeßa un noodäm daß de mellagg där mordbänna es gonze ord abfaggle geloßd hod un es grad wirra ufgebaud worn waa hod mär die reformadzion ingfiad lambadm hodde draißischjährche griech bsunnaschda gebaidld noodäm doßs als wira pladd gmachd worre is hods när noch inwohner ghad wea sunschd iwwalewd ghad hod waa indie onna bfäsdichdare orde inde näh gflohe am auguschd hod lambadm es schdadträschd griehd noom griesch hod sich lambada noom aldrhoi zu ändwiggld donn die womsaschdrooß un am damm long stadzus mid wohnhaisa waida auße mid induschdrie wie där pladz nimmi gelongd hod gings iwwa die bahnlinie dorsch die vabindunge noo naischloß hiddefeld un die oiropabrigg waa die vakeasoobindung eh schun gsischad gejeiwwa vun bahnhof un giedabahnhof newwam bahnhof hod siedlisch no monnem zu ä gonz raih vun lachahaisa gschdonne ufde ää said vunärem glais flangiad ufde onnan vuärre schdrooß längs de laderambe doe gejeiwwa hods iwwa die schiene hie induschdrie un läde gäwwe närdlisch devun ä wohnsiedlung so daß zwische de oschdumgejung un de bahn alles dischd is noom norde vunde naischloßschdrooß is aach de siede bebaud worn bis an die aal virnema schdrooß un uf där ija onnan said de oiroparing schließlisch is in ärschdaunlisch korza zaid mim roseschdogg iii zwische naischloß un aal virnema schdrooß aach es ledschde fraije gebied nomol halbiad un inde schdadtwärdisch hälfd bebaud worn waile gheere als schdadtdääl zu lambadm howwe hiddefeld naischloß un rosegaade außadäm hods die wohnplädz haide owwalach rosenau am kiwlinga damm lache an der womsa schdrooß zendrum vunde unnare segs marinas in den belleruude in den ruude wehazollhaus wildbahn und seehof lambadm is sidz vunde quoka grup sperrmüll zaidung un hod filiale vunde roche basf devoa ciba und ixys dezu ä gonzi meng vun middlschdännisch unnanehme un glääbedriewe londwäddschafd un ää zwäämol die schdunn än zuch noo monnem in lambdm sin ää sonnaschul und än gonze haafe grundschule un dezu ää kombiniad haabd un realschul un ään gymnasium mid hochbegabdefördarung un außadäm ä vhs unä musikschul bihl franzesisch buhl bas rhin daitsch bühl isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass s ligt in da rhoiewene im outre fort d gemää gheat zum im arrondissement vun bihl isch bihl gheat zum kommunalvaband bihl is im johrhunnerd endschdanne und waa schbäder im bsitz vum kloschder murbach un danoch vun de herre vun fleggeschdää bis di herrschafd fleggeschdää vun frångraisch bsedzd worre isch dodanoch is di herrschafd ans haus rohan soubise iwwergånge wu mi da frånzesisch refoluziun uffgheat hot zu exischdiare soin nåme kummt vum buggl uff demm da alde urschbringlische ordskern ågelegt worre isch dort wu di kärsch schdeht bihl is des alde sieddaitsche word fär buggl wärd da ord im zammehang mim bau vum kloschder selz s erschdemol erwähnd unnerm nåme bühelen de elsässisch pälzisch dialekt vun bihl gheat zum rhoifränggisch iwwerm ord trohnd di bujg hugschdää wu erbaud worre isch diefebach franzesisch dieffenbach au val daitsch dieffenbach isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass d gemää gheat zum im arrondissement diefebach lieschd am fluss giessen de nååme vum ord hot sisch im lauf vun de johrhunnerde braggdisch går nedd geännerd mer find dieffenbach im johr zwischezaidlisch tifenbas bald isses ååhängsel au val aigfiehrd um vum ord dieffenbach ls wrth unnerschaide zu könne dass de germånische nååme diefebach middm fronzesische au val kombinierd worre is bewaisd en kondaggd zwische de germånische unn fronzesische kuldurraum de ord isses erschdemol schrifdlisch aawähnd worre awwa die grindungszaid vum ord liechd im uuklare zuerschd hot de ord zur herrschafd vun frongeburg gherd hot awwa im lauf vun de johrhunnerd de besidzer gweggseld de graf siegebert iv hot in de näh schbäda en schloss gebaud schloss unn ord sinn schbäda dorsch hairad in de besidz vun de grafe vun öddinge kumme im johr iwwerm dorf erbaud worre vun diefebach isch diefebach gheat zum kommunalvaband de elsässisch dialekt vun diefebach gheat zum owerrhaialemannisch anze franzesisch entzheim daitsch enzheim isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass d gemää gheat zum im arrondissement vun anze isch anze gheat zum kommunalvaband anze isses erschdemol im johr während de herrschafd vum pippin em jingere de ord hot zum kloschder murbach gherd welles vun de abdai saint denis abhängisch gewessd is schbäda is de ord als lehe em herzoch vun lothringe iwwergewwe worre noo viele uffenonnerfolgende vererwunge iss de ord zum bischuf vun schdroßbursch kumme weller en mehrere adelfamilie als lehe gewwe hot z b de zorn vun plobsheim welle bis zur fronzesische revoludsion en schloss im dorf ghabd hawwe die gemäänd is prodesdandisch worre de ord is im draißischjährische und im holländische kriesch in de schlachtvun anse zwische em hrr unn frongraisch umkämpfd gewessd anse is londwärdschadlisch geprägd en bekonnde betrieb is de spittelhof in anze werd vun de schwaizer grubb holcim zemend hergschdelld im ord is de haubdsidz vum fronzesische schbordherschdeller le coq sportif die gemäänd hot ä école primäire unn ä école maternelle de elsässisch dialekt vun anze gheat zum owerrhaialemannisch hoffe franzesisch daitsch hoffen isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass d gemää gheat zum im arrondissement hoffe isch am mid de nochbaorde laiderschwiller un hermerschwiller zu äner gemää zammegschlosse worre di gemajkung ligt in da rhoiewene im nadurpaag outre fort vun hoffe isch hoffe gheat zum kommunalvaband s erschdemol erwähnt worre is hoffe im johr im jahrhundert ware hoven un da benachbade wailer buren im bsitz vun jung sangd peter in stroßburg sin se an di lehnsherre vun fleckenschdõ und hoheburg iwwergange ab em end vum johrhunnerd hawwe se zum territorium palz zweebrigge gekehrt is bure hoffe ågegliedert worre vun de aiwohner hait lewe in hermerschwiller in hoffe un in laiderschwiller de elsässisch pälzische dialekt vun laiderschwiller un hoffe gheat zum rhoifränggisch de elsässisch alemannische dialekt vun hermerschwiller gheat zum owerrhaialemannisch ridselz franzesisch riedseltz daitsch riedselz isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion elsass d gemää gheat zum im arrondissement die gemää liechd finf kilomeder siedlisch vun de grenzschdadt waißebursch dorsch de ord fließd de hausauerbach ridselz is en woibauord unn liechd gonz im norde vum woibaugebied elsaß de äldschd nochwääs vun de gemää schdammd ausm johr de daitschridderorde hot im middlalda in dem ord en schloss ghabd des is awwa haid zerschderd vun ridselz isch ridselz gheat zum kommunalvaband ridselz is an die båånschdregg schdraßbursch haguenau waißebursch õõgschlosse welle vum vakeasunnernemme ter alsace bedriwwe werd de sidfränkisch dialekt vun ridselz gheat zum oschtfränkisch nordowerdaitsch de ord hot ä paddnaschafd midd saint sornin la marche in de fronzesische reschion limousin schlige franzesisch schiltigheim daitsch schiltigheim isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass d gemää gheat zum im arrondissement de strasbourg campagnenton vun schlige isch schlige gheat zum kommunalvaband de elsässisch dialekt vun schlige gheat zum owerrhaialemannisch de brodeschdandische parrer robert christian bittendiebel hot etlische gedischde im dialekt vun schlige gschriwwe zum beischiel kehr um s dorf d alt schrinnerbüddick dr konal un drunte uff m petersplätzel in schlige hots schun viele brauareie gewwe ärtlische wie fischer schutzenberger adelshoffen un indernazionale wie heineken heit laafts awwer nimmi so gut di brauarei adelshoffen hot im auguschd zugmacht un di schutzeberger im juni isch di fischer brauarei vun heineken uffgekaaft un gschlosse worre e paa biersorde devuu werre hait vun heineken in annere brauareie hergschdellt schdrooßbursch alemånnisch stroosburi franzesisch strasbourg daitsch straßburg isch e franzesische stadt im arrondissement de strasbourg villerokorps schdrooßbursch liechd am owwerrhoi desweege hot es aa en fer die braide mildes klima die dorschschniddsdemberadur vum johr bedrägd c die ill dudd die schdadt vun weschde her dorschfließe unn vazwaigd sisch in zwee saideärm welle bai de schdadt in de rhoi minde zwische de zwee ärm unnem rhoi befind sisch die grande le groß insel wu die aldschdadt lieche dudd zu de gemää stroosburi gheren d kanton strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg strasbourg schdrooßbursch is schun v chr als en milidärische außeposchde vun de reemer gegrinded worre vun stroosburi isch stroosburi gheat zum kommunalvaband de elsässisch dialekt vun stroosburi gheat zum owerrhaialemannisch wnge franzesisch wingen daitsch wingen isch e franzesische gemää im département bas rhin unnaelsass in de rechion grand est bis elsass d gemää gheat zum im arrondissement wnge ligt im nadurpark nordvogese in großer deil vun de gemajkung sin wald im norde grenzt di gemajkung an daitschlånd zu wnge gheat s umiddelbaa benochbade neidärfel frz petit wingen vun wnge isch wnge gheat zum kommunalvaband de elsässisch pälzische dialekt vun wnge gheat zum rhoifränggische uf de gemajkung vun wnge ligge di hoheburg un di burg leweschdää im wald findt ma de russelkessel en sandschdå mid are kesselfermische aushehlung ågeblisch soll er keldisch soi was sisch awwer kaum nochweise loßt in de näh liggt de keldeschdall mid reschde vun droggemauere iwwer die ma awwer nix genaues weeß weder wie ald se sin noch was es waa im rothaus is e galloremischi schdel ausgschdellt wu in wnge gfunne worre is do druf is de remische gott maas begleit vun are kläne weiblische person dagschdellt di baddlskäjsch eglise saint barthélémy e simuldankäjsch fä beide konfessione is erbaut worre am end vum nainzehnde johrhunnert hot ma se im neoklassische schdil verännert is e umfangreische renovierung durschgfihrt worre in de kaawoch sin di ratscher im dorf unnerwegs un iwwernemme mit ihre holzratsche di uffgab vun de käjscheglogge weil die in derre zeit des angelus net laide du immer am dridde sebdemberwocheend findt di kirwe schdadd do wärd en kirwewawe aus tånnezweije gebaut wu mit babierblumme verziert wärd di glashitt odder pedersdal is e dorf im siedweschdlische odewald said gherts zu zigglhause un said aa zur schdadt heidelberg di glashitt liggt im schdååbachdal un is gånz vun bewaldede hehe vum odewald umgewwe nur noch siede is des dal offe dort is di glashitt hait midd em nochbaord zigghause zåmmegewachse da närdlische nochbaord wilhelmsfeld is iwwa e gebirgsschdrooß mit hoornodlskurve un iwwa de m hoche paß vum långe kärschebååm zu erraische di gemaagung hot e greeß vun hegda ihrn diefschda pungd is mit m i nn di so genånnde grenz zu zigglhause im schdbachdal da heggschde is mit m da dossemer kopf im norde di gemaagung beschdeht gräschdedails aus wald um di besiedelde fläsche rum aa aus wisse egger gibt s net da geologische unnergrund vun da gånze gemaagung is aus bundsåndschdåå aus da triaszait da johann peter wenzel hot im owware schdååbachdal e glashitt gegrindt um de kurfärschdlische hof un di bevelgerung mit glas zu versorge is noch e glashitt dazukumme un e paa familje sin hergezoore zu demm dorf wu dodraus entschdånne is sescht ma bis hait noch glashitt uf da glashitt isch geh uf di glashitt ofiziell heeßts noch em ortsgrinder johann peter wenzel pedersdal im wabbe vun da glashitt is da schutzhailische petrus mid em schlissl daagschdellt di faawe vun da flagg sin bloo un weiß obwohl hait di glashitt un zigglhause zåmmegewachse sin hert ma immer noch genau wer aus wellem vun de beide orde schdammt di ausschbrooch un vor allem di betonung is e bissl ånerschd un di glashitter schwetze e bissl gemietlischer gejeniwwer wilhelmsfeld gibts greeßare unnerschied im dialegd do pausd sisch di ald grenz zwische da kurpälzische kellarei waldegg wilhelmsfeld un da ewefalls kurpälzische schriesemer zent glashitt dursch ma sescht jeweils in wilhelmsfeld uf da glashitt froo fraa samsdoog samsdaag moond muund boone buune floosch flaisch fleesch heern hääre di gäin di geene bäis bees schläischt schlescht da glashitter dialegd ghert zum kurpälzische di naigotische sångd peders kärsch is gånz aus rodem buntsåndschdåå gebaud un mid are bemalde holzdegg un farwische glasfenschder ausgschdaddet is se im zendrum vun da glashitt gebaud worre nochdem di barogge peders kabell aus m johr beim friedhof zu klää un baufällisch worre is da aschidegt waa da ludwig maier wie zigglhause waa aa di glashitt frieher e wäschereidorf des weische wasser ausem buntsåndschdåå hot kään kalg un faschd kää geleeßde schdoffe desweje is es bsunnas gud zum wesche geeigent uf da glashitt un in zigglhause is en haufe wasch aus heidelberg un månnem gewesche worre heit hot da fremdeverkehr di gräschde wärdschafdlische bedaidung uf da glashitt mid edlische fremdebedde un viele meglischkeide zum wåndare in de wälder aa di schadt heidelberg un ånnare sehenswerdischkeide in da region sin schnell zu erreische da wald is als ehemolischer kurfärschdlisch pälzischer kameralwald heit noch schdaadswald un werd vum lånd bade wirddeberg bewärtschaft wald mischlbach odder wamiba is vun da fläsch her di gräscht gemeinde vum kreis bergschdrooß in hesse wamiba liggt im iwwerwald des is en deil vum siedlische hessische ourewald zur gemeinde wald mischlbach ghere noch weidere orde siehe tabell um de kernort wamiba selwer rum ligge di folgnde weiler owwer mengelbach schdallekånel schbeschtbach kuhklinge seggeråå un schdrooßburg ware di orde grad noch selbschdännisch da folgende text bezieht sich numme uf de ort wald mischlbach selwer di annere orde vun da gemeinde sin in ihre eigene adiggel beschriwwe wamiba is zum erschdemol erwähnt worre in are urkund vum pabscht gregor iv unnerm nåme michilnbach da name kummt vun da bach wu durschs dal fließt mischel is e aldes word fä groß bei da zentdeilung is en deil vun de orde wu heit zu wamiba ghere kurpälzisch worre in annerer deil kurmäänzisch da ort wamiba selwer waa kurpälzisch is es an hesse kumme bis sin nein derfer zur gemeinde waldmischlbach dazukumme des iwwerwälder oihaus is in nochbau vumne tibische hischdorische ourewälder wuhn un schdallhaus da iwwerwälder museums un kuldurveroi hot s in ehreåmdlischer ärwet gebaut dabei sin e backhaus un brunne imne lapidarium kenne hischdorische schdää betracht werre newa grenzschdää sin des schdää vun hischdorische geräde wie keldare abblquetsche mihle un brinne des iwwerwälder heimatmuseum is im zentrothaus vun unnergebrocht zu sehe sin dort gejeschdänd ausem håndwerk un da låndwertschaft un di gräscht klederbigglsåmmlung vun deitschlånd weiders gibts e bergbauabdeilung un e karrillon zimmer des an de azt un heimatdischder erinnert im johr hot s stoewer museum uffgemacht mit oldtimer un fahrädder awwer aa nähmaschine schreibmaschine un weiderem aus da brodukzion vun stoewer s bsucherbergwerk grube ludwig im wetzel is vum iwwerwälder museums un kuldurveroi in mihevoller ärwet widder hergerischt worre un gibt en oibligg in de manganerz abbau un in di bergbaugschischt im iwwerwald di museumsdruggerei im wetzkeil ehemolischer heag turm zeigt di ärwet vun are druggerei vum end vum nainzehnde johrhunnerd bis ins zwånzischde johrhunnerd am erschde wocheend im juli gibts jedesjohr e heimatfescht di kerwe is immer am zwedde sunndag im auguscht des wabbe vun wamiba zeigt in gold uf schwazem grund de rooschd uf demm da heilische laurenzius im johr in rõm zu tod gereeschd worre is da laurenzius is da schutzheilische vun da wamibaer kadolische kärschegemeinde pattnaorde vun wamiba sin montmirail im departement marne in frånkreisch un hassocks in englånd wu beide aa unnernånner pattnaorde sin außerm adam karrillon da palz adenner is e rescht jungi kaldblieder gaulrass di rass is um rum entschdanne grundlag fär ihr zucht ware vor allem frånzesische kaltbludrasse wie lothringer comtois un adenner un weiderhie belgier rhåinisch deitsches kaltblut un bayarisches kaltblut in da palz ware di palz adenner in da lond un forschdwärtschaft noch in de nainzähhunnderdfuchzischer johr weit vabreit im oisatz in de nainzähhunnerdseschzischer un sibzischer johr hot da beschdand wie bei de meischde kaldblutrasse schdajg abgenumme heit kimmare sisch widder angaschierde zischder um ihrn fortbeschdand drotzdem is di rass mid weldweit bloß ugfähr dreißisch råirassische gail immer noch vum ausschderwe bedroht di palz adenner sin fix braune rabbe un schimmel un hawwe e widerrischtheh vun ugfähr bis zendimeder als brandzeische hawwe se di buschdawe pa unnara kron des zuchtziel is in vielseidisch vawendbarer kaltbludgaul vun middlarem råhme un ghowener gångqualidät er soll leischt bis middlschwer soi un in ausgreifende un loggare bewegungsablaaf hawwe charagderlisch soll er umgänglisch ausgeglische un leischdungsfähisch soi zum veredle vun da rass därfe gail vun bschdimmde annare rasse oigekraizt werre des sin adenner bredone comtois sieddeitsches kaltblut rhåinisch deitsches kaltblut schwedischer adenner un sächsisch diaringisches kaltblut verwendt worre is da palz adenner vor allem in da lond un forschdwärtschaft heit hodd er als freizeit un fahrgaul villeischt doch e zukunft außer färs ziege vun warre eigent a sisch durschaus aa gut zum reide reemabärsch amtlisch römerberg is a einheits gemä in rhoi palz krääs reemabärsch sin drei ordzdele nämlich berchhause medersche un hälchestä reemabärsch lieschd uugfea zwää kilomeder südlich von schbaya in da rhoiewene de nochbargmände sin lingefeld schweschenem hartause dudehofe un schbaya stand dezember de gemä is om während der gebiddsreform aus de bis dohie selbschdsdändiche gemände berchhause medersche un hälchestä zamme gschlosse worre wail daß die nome zammegfieschd viel z long wore un weja de differenze zwische de däfer hott ma beschlosse en noidrale name zu neme ma hott in de mitt geguckt und hott do ä gebid gfunne wu am reemerberch ghäse hott un so is de nome entschdonne jezad soll reemerbärch weja de nai reform widder mit onnere gemände zamme gschlosse werre der gemärad von reemabärsch hot mitglieder bei der kommunalwahl om juni wurd gewählt der bojamääschda is de vorsitzende in de gemänderat sin gewählt worn manfred scharfenberger cdu wurd om märz mit widdagewählt die wahlbedailischug lag bai die beschraiwung des wabbe is vun gold un blau gedailt owwe ä schaftlose rodie armbrust unne ä goldinie wointraub mit zwä goldini blädder rechts vun de woitraub goldenes rebmesser links vun de woitraub goldenes pflugschar es is von der bezirksregierung naischdadt genehmischt worre un zaischt die drai hauptelemende vunde historischen wabben vunde drai ordsdääle mainvilliers is ah franzäsiche ordsdääl vun chartres pardnaschdadt vun schbaya un lischt in de näh vun paris eckstedt is ä gemä in thüringe es gibt drai ordsdääle die do beschriwwe wern medersche is des flächemäßichte gräschde un äldesch dääl vun reemabärsch es hott ah e aichini hymne wu mechtershaim am rhaine häßt medersche hott zwä kirsche e kadolischi un e evangelisch medersche hot en spiznomme fun de nochbargmände der laudet lochhewwel lochhewwel deswesche wail medersche unne in de rhoiniderung lieschd im loch un hewwel so hän frier die baure käße des alde wabbe vun medersche is rot un hot ä schaftlose silvani armbrust wegsche de feschtung philipsbursch wo medersche johr im schadde laach unn än golde abtstab weil friher do zizazenser mönsche gelebt henn erschtsmols erwähnt wurd medersche im johr de erzbischof vun mänz schenkte den brieder der kersch der hl maria zu eußerthal domols en benediktinerkonvent än gut zu medersche ca wurd än kloschder in medersche gebaut im johr iwwer namen zisterzienser des kloschder is des oiwohnerstärckschte un flächemäßichte klänschte dääl vun reemabärsch des alde wabbe vun berschhause is blau un hott ä silvanes rebmesser mit nem goldenem griff mindlich iwwerlifert soll berchhause mit nem viehhof ogfange hawwe un burchhause gehäst noch urkunde sollen die länderreie dem hohen bzw höchsten stand gehärt un de bewohner wohl gesindel gewäst sinn die ver de besitzer gearweidet hän is es oiwohnerschwächste dääl vun reemabärsch des alde wabbe vun hälschestä is hellgrau mit nem blauen pflug libye arabisch lbiy amdlisch große sozialisdische libysch arabische volks dschamahirija is en schdaad im norde vun afrika uugfähr millione lait wohne in dem schdaad midd enerer fläsch vun millione km² dodraus ergebbd sisch ä bevelkerungsdischd vun oiwuhner pro km² des lond befind sisch oofang sebdemba als noch im birscherkriechszuschdond des heeßt en dääl werd vun de legale regierung kondrollierd en onnere vum iwwergongsrad mid em hdi vun is libye de hechschdendwiggelsde schdaad vun afrika des hot es dem viele erdeel zu vadonge awwa aach den reforme in de bildung unn im sozialsyschdem die libysche haubdschdadt is tripolis de greeschd dääl vun libye is vun de wischd sahara bedeggd im norde an de middlmeerkischd herrschd middlmeervegetatsion ner do reschned es dass mer in begrenzdem maase õõbaue konn aggafläsche in de wischd find mer nur an oase im nordweschde find mer ä kischdeewene des innelond is hiegelisch de nordoschde iss ziemlisch flach ner bai benghasi find mer en kischdegebirge im siede befind sisch des hochgebirge tibesti mid dem hechschde bärsch vun libye dem m hohe bikku bitti die drai große regione vun libye sinn tipolitanie im nordweschde de fezzan im siedweschde unn die kyrenaika im oschde libye hot raische erdeelvorkomme an de middlere kischd unn im innelond außadem sinn noch riesische wassavorkomme aus de ledschde aiszaid vorhande die werre mid riesische wassa paiplains im gonze lond vatailt great man made river project die oschd weschd ausdehnung bedrägd km die nord sied ausdehnung km nachbarschdaade sinn tunesie im nordweschde algerie im weschde niger im siedweschde tschad im siedoschde sudan an de siedlisch oschdgrenz unn ägypte im oschde die middlmeerkisch im norde is km long libye iss nach algerie kongo unn dem sudan des vertgreeschd lond vun afrika ab v chr konn mer die bsiedlung dorsch berberschdämm nochwaise vun denne kummt aach de nååme libye wail die ägybda denne die bzaischnung lebu gewwe henn ab v chr henn die phenizia die schdädt sabratha leptis magna unn oia gegrinded ausm ledschdare is schbäda aach die haubdschdadt tripolis hervorgånge v chr henn se karthago gegrinded des hot sisch schnell zer schdärgschde handelsmachd im wesdlische middlmeerraum endwiggeld edwas schbäda grinde aach die grieche ihre kolonie in libye um v chr die schdadt cyrene vun dem sisch de nååme cyrenaika fers gonze esdlische libye ablaide dudd v chr henn die reemer es karthago zerschderd unn demit des zug herische raisch endgildisch zerschlaaache dodemid henn sie die iwwermachd im wesdlische middlmeerraum iwwernumme unn die kischderegione vun libye sinn in derre ihr raisch oigegliederd worre im johr hot die tailung vum reemische raisch schdaddg funne unn dodemid is aach libye gedääld worre die weschdhälfd ons ladainische weschdrom die oschdhälfd ans griechische oschdrom im johr erowwere die vandale es haidische libye unn schdarde ihre invasion rischdung rom de osdreemische kaisa hots zerickerowwere könne awwa aach net des gonze gebied ab em johr sinn die arawer ins haidische libye oigedrunge unn henn die beduine islamisierd im jh is aach die chrisdlisch andige schdadtkuldur zu end unn tripolis is provinzhaubdschdadt worre schbäda hot sisch die herrschafd schdändisch abg wechseld erschd henn die schbanjer libye an malta gewwe hots osmanische raisch oigenumme hot de sanussi orde vor allem im oschde die machd iwwernumme im jh henn die idaljener unn bride sisch dääl vun libye genumme is libye donn offiziell idlajenischi kolonie worre zwische war libye en kriegsschauplatz die idaljener unn daitsce henn versuchd des lond gege die bridde unn amerikõõner zu vertaidische awwa denne is die oinahm gelunge unn die gefirschdede siedfrond is endschdanne nochm kriegsend is libye unner un mandad vun großbritannje unn frongraisch verwalded worre affolderbach is e dorf im iwwerwald wu heit zur gemeinde wald mischlbach im hessische kreis bergschdrooß ghert di gemaakung vun affolderbach liggt im ulfebachdal zwische un m heh i nn da geologische unnergrund beschdeht aus buntsandschdåå zum erschdemol erwähnt worre iss es im johr im kurpälzische kopialbuch als affolderbach affolter is des alde wort fär abblbååm da ortsnåme muß vun da bach kumme wu siedlisch am owwerdorf entlång fließt die heeßt hait abblbach da ort waa als schdroßedorf ågelegt im zug vun da gemeindereform is des dorf kocherbach zu affolderbach oigemaindt worre nur zwee johr schbäder hot ma affolderbach gege massive prodeschde un entgege alle demogradische regle zu wald mischlbach zåwngsoigemeindt vun de oiwuhner im johr ware efangelisch kadolisch un schunschdische ware auslänner vor allem aus da tirkei di vum arschidekt friedrich pützer im jugendschdil endworfene efangelische guschdaf adolf kärsch is erbaut worre in de johre hot ma se auße un inne widderhergerischt affolderbach feiert soi kerwe irgendwånn zwische åfang mai un åfang juni am sebbdemba henn mehrere terroraaschläg mit flugzaisch in de usa schdaddgfunne eena uff die zwää tärm vum world trade center de zwedde uffs pentagon und de dritte solld uffs waiße haus gehe noch de beobachtende erkenntnisse is des flugzaisch vum flug aa um in de nordturm vum wtc naigefloge um fliegt donn des zwedde flugzaisch vum flug ua in de siedturm nai de flug aa fliegd um ins pentagon nai um schderzd de nordturm oi um schderzd des flugzaisch vum flug ua bai pittsburgh ab de nordturm schderzd donn um oi des wtc um de osama bin laden vun de islamisdische terrorgrubb al quaida hot lait losgeschickt um flugzaisch zu entführe unn gege machdzentre vum faind amerika zu schdaiere dodezu hawwe se die besadzunge vun de flugzaisch midd debbischmessa bedrohd unn des schdaier iwwernumme außa baim flug ua wo sisch die passaschiere wehre des kerosin vun de flugzaisch in de term hot sisch entzinded und en haißes faier is entschdanne c c des hot de trägaschdahl zum schmelze gebrachd unn die gebaide sinn oigschderzd de pentagon fliega hot die wand dorschschdoße unn hot aa en haißes faier ausgeleesd an dem soin raach viele lait geschdorwe sinn nochdem die lait im flug ua gemaiderd hewwe hot de pilot des flugzaisch zum abschdurz gebrachd des wtc schderzd oi wail es vun brennende schblidda gedroffe worre iss geschdidzt werd die version vun de videobotschafte die mer in afghanistan gfunne hot do gibt de bin laden zu flugzaisch entführe lasse zu hawwe aa hewwe mehrere lait unner folda zugewwe dass do aaschläg geplant ware noo däm desasda hodde busch de kriesch gege de terror erklärd die õõschläg henn zur folge g habd dass die nato die taliban in afghanistan õõgriffe hot wail die den bin laden beherbergt hawwe aa dem saddam hussein hot mer verbinnunge zu al quaida nachgsaad en grund fer den irakkriesch innepolidisch sinn die iwwerwachunge vaschärfd worre des fbi hot en greeßere schbielraum ghabd als vohea die cia hod in guantanamo bay uf kuba än komplex vun gfangenelacha ufgebaud wose die gfangene wieda jedes räschd feschdghalde un gfoldad hän die gfangene sin dääls in vaschiedene schdaade willkialisch geraubd un ändfiad worn es mehrschd ohne doß mär ihne irschnd äbbes hod vorwärfe gekännd vadaidischa hänse kää griehd un aach kään prozeß de barack obama hod im präsidentschaftwahlkampf versproche dass er s lacha guantanamo bay zumacht awa wechem widastann aus em senat un em kongress hod er s nid durschsetze kinne aach hia sin die mensche un birjaräschde oigschrängd worn mär hod die rasderfahndung wieder un die vorradsdadeschbaicharung nai ingefiad un än haufe mea gsedze die sin aach jezad zeh joa noo däm gscheje noch gildisch sowaid se ned vum vafassungsgerischd gekibbd wor sin lugsebursch dt luxemburg frz luxembourg lux ltzebuerg amdlisch groussherzogtum ltzebuerg is än klääne schdaad in weschdairopa ä bissel mehr wie ä halwi million lait wohne in lugsebursch unn es hot e fläch vun km² die drai offizielle amtsschbrooche vun lugsebursch sin daitsch franzeesisch und lugseburgisch was die offizjell nazjonalschbrooch is die haubdschdadt dud so heeße wie des lond alao aa lugsebursch ingedäält isses in drai dischdrigde mit kantone regierungsscheff vun lugsebursch is de xavier bettel des schdaadsowwahaubd is de grossherzog henri lugseburscha währung isde euro nachbarschdaade vun lugsebursch sinn im uhrzaigersinn im norde beginnend belgje midd kilomeder grenz daitschlond midd kilomeder grenz unn frongraisch midd kilomeder grenz insgsamd hot lugsebursch demid ä grenzläng vun kilomeder belgje dt belgien frz belgique ndl belgi amdlisch royaume de belgique is än schdaad in weschdairopa ugfär millione lait wohne in belgje unn es hot e fläch vun km² die haubdschdadt vun belgje is brissl aingedaild isses in drai regjone mit prowinze unn arondismons die drai offizielle amtsschbrooche vun belgje sin daitsch franzeesisch und niidalännisch unnernanner sinn sisch die laid in belgje net so äänisch weil die zwee greeschde volksgrubbe die flame die wu niidalännisch unn die wallone wu franzeesisch babble sich oft schdraide due wegger dem schdraid henn se in belgje sait di letschde wahle nur ä kommissarischi regierung regierungsscheff dodevun is de sophie wilms des schdaadsowwahaubd is de keenisch vun belgje filip die währung vun belgje is de euro nachbarschdaade vun belgje sinn im uhrzaigersinn im norde beginnend die niidalonde daitschlond lugsebursch unn frongraisch än aischndschdännische schdaad is belgje sait de belgisch revolizjon im johr dodevor sinn se ä deel vun de niidalonde gewesse belgje is donn ä parlamendarischi monaschie geworre unn hot de leopold i zu saim erschde keenisch ernonnd in de kolonjalzaid hot de sohn vum leopold i leopold ii de kongo als privadbsitz gekaaft nochdem do brudale exzess bai de wertschaftlisch ausbaidung vun dem lond rauskumme sinn hot der des ganze gebied als kolonie an den belgische schdaad abgetrede awwe aa de schdaad hot sich mit dem belgisch kongo net mit ruhm bekleggat is de kongo donn u abhängisch geworre in baide wldkriesch is faschd des gonze lond vun daitsche truppe besetzt worre obwohl belgje domols naidral gwesse is die daidsch hochschul fa vawaldungswisseschafde dhv schbajia isch ä hochschul fa vawaldungswisseschafde in schbajia un wead vum bund un vunde lenda g draache die dhv isch g grind un vum minschna aschidegd sep ruf aischendlisch franz joseph ruf g baud worre die bibliodeg hoddma eawaidad die hochschul lischd in ännare griezon hoddä ääg schossisches schulhaus ä draig schossisches schdudendewohnhoim unnä mensa unde goanse komplex isch ä denkmoalzon die dhv schbajia hoddn lea un forschungsuffdrach iwwas gesetz über die deutsche hochschule für verwaltungswissenschaften un isch iwwan vadraach middm bund unde lenda gebunne die hochschul hodd iwwa va oaschdaldunge so leaschdiel uug fea dozende un um die bis schdudende wu je ä semina ä brojegdbezochene abaidsg moinschafd un jurischde ia londesiewung beleesche missen iwwa brozend vunde schdudende sinn jurischde wu nochem jurischdische schdaadsegsoame ia reschdsrefarendaa pragdisch un teoredisch a oam dhv in schbaija mache kennen uff oadrach werren solche refarendare vunde lända wuse schdudiad kabd hawwen noch schbajia gschigd die reschdlische schdudende sinn eggonome sozial odda a bolidiggwisseschafdla wu des ääsemeschdrische poschduniveasidere eagensungsschdudium mache dun um sisch waida gwalifiziare zu kenne bindnis die griene koaz griene b griene offiziell bündnis die grünen is ä bolidische bardai wu aus em zammeschluß vun de weschtdaitsche grine und de oschtdaitsche bindnis enschdanne sin die bardai hot imma zwee voasidzende ä fraa unn en monn said is di claudia roth de waiblische pard de männlische pard iwwernimmd said de cem özdemir vor henn die zwee vorsidsende bunnesvorschdandsschbrescha g heeße saidem heeße se bunnesvorschdandsvorsidsende da atomausschdieg waa schun e grindungsforderung vun de griene die bardai will so schnell wie meglich aussteige aus der atomkraft s letschde atomkraftwerg soll bis soin bedrieb beende die bardai will e aihaitliches schulsischtäm wu alle schieler uff ää schulform gehe un de gonze dach do sinn des soll de midder un vädder entloschte un ermeglische doß se long arweide kinnen do sin una anerem tehme wie indanet demokradische tehme un birjareschde die bardai is aa pro europäisch un will die eu stärck den lobbismus schwäsche mehr demokradie in de europäische gremie die bardai is fär n beschtmeglische klima un umweltschutz die bardai will bessere bedingunge fer aame ärwetslose geringverdiner un aweidnehma im pälzer bezirgsdag sinn die griene derzaid mit abgeordnede walter altvater unn ruth ratter vadrede die sigginger heeh is e lanndschaft im siedweschde vun de palz nmensgäwwer is de raichsridda franz vun sigginge die heeh had zum greschde deel dem kerl gehärt die sigginger fangt in landschduhl im norre un härt im sirre korz vor zweebrigge uff im weschde grenzd de pälzer wald un im oschde es saarlond uff de sigginger heeh find ma vor allem bund sand schdä un lähmborre uf de ägger uf de sigginger heeh gäbts aichentlich kä audobahn orrer kraftschrooß es enzischd was es gäbt is die a landstuhl die atzel e nuff no bärmesens awwer die is nur dälweß zwä schpurich ausgebaud schtädt gäbts nur am rand vun de heeh wie zweebrigge landschdul un homburch awwer wannere kann ma schä es gäbt de jakobspilcherpaad de berchmannspaad de miehleweech im walwer däälche un e hauwe mäa sidfränkisch isch e schprooch die im norde von bade wirddeberg gschwätzt wird und zwar sidlich und öschtlich vom pälzische die schprooch liegt am iwwergang zwischem owwer und em mitteldaitsche und wird in de schproochwisseschaft meischt zu de owwerdaitsche in jingarer zeit aa zu de middeldaitsche sprooche gezählt sidfränkisch schwätzt ma im nerdliche elsass iwwer karlsruh bis mossbach au hailbronn gheert urspringlich zu dere schproochgruppe awwer dort wird de oifluss vom schwäbische immer schtärker s sidfränkische werde eh schtark von de nachbarschprooche beioiflusst des sind die mitteldaitsche sprooche pälzisch im norweschte sidhessisch im norde und oschtfränkisch im oschte und die owwerdaitsche sprooche schwäbisch und niederalemannisch wage schtatt wagen hemm schtatt hemd kinner schtatt kinder da mann schtatt der mann d fraa schtatt die frau wie zum deil im rheifränkische alle im alemannische als ei gschprochene laut werre als ai bis oi ausgschproche die lautfärbunge sinn so charakteristisch dass gübte oiheimische zimlich genau sage kenne woher jemand isch der zwoi woiche oier in oinera roih oder zwai waiche aier in ainera raih sagt lodringisch werd hauptsächlich in lodringe g schbroche un geheert zu de weschdmiddeldaidsche dialegde unn zwar werd s im nordeschdlische deel vum fronzesische debardmend moselle g babbeld un heesd doad bladd lodringa platt lodringa bladd oda a lodringa daidsch uff fronzesisch saachdma patois un said ug fea a francique die daidsch lodringischi dialegd werre said imma mea un mea durschs fronzesische easedzd un werrre haid haifisch nemme als muddaschbroch sodan als zwedsbroch g babbeld es lodringische is sproochwissenschaftlich nit so ganz sauwer se definiere weil s rhoifrängische un moslfrängische dialegde umfasst neberm rhoifrängische lodringisch saarlodringisch geehert zum rhoifrängische denewe a pälzisch oischließlich rhoifränggischem hunsrickerisch un odewällerisch un hessisch es moselfränkische zerfallt in zwää dääle ä weschtlicha un e eschtlicha des gellt aa färs lodringische des däält ma im moselfränggische dääl ins niedlodringische un ins weschtmosellodringische des weschmosellotringische nennt ma aa luxeburschisch moselfränkisch und rheinfränkisch grenzt ma dorch die das dat linie ab weschtmoselfränkisch un niedlodringisch unnnerscheidet ma durch die op of linie weil des lothringische ebe net oiheitlich is menne mònche sproochwissenschaftla dass des lodringische numme bolliddisch oda geographisch isch halt was mer in de grenze vun lodringe sprecht un eichentlich anteilich zum pälzische oda moselfrängische mit dezu geheere duht mer kann des rhoifrängische lodringisch a relativ gut sproochlich vum pälzische abgrenze des rhoifränngische lodringische oda a saarlodringische genennt kann ma nämlich dorch die lienje oder fachsprachlich isoglosse hus haus hous oda aa is ais äis vom rhoifrängische abgrenze während mer im pälzische ais und haus in de vordapfalz un in de eschtliche weschtpalz bzw äis un hous in de weschtliche weschtpalz un vor allem im saarlònd saht saht ma im rhoifrängische lodringe dòdezu is oda iis un hus s zum elsass hien a hüss im rhoifrängische lodringische isch die neihochdeitsche diphthongierung nit oda zumindescht nit vollständig oigetrede sondan es isch bei de mittelhochdaitsche lautstände gebliebe des hoißt de wechsel vun i uff gut daitsch gesaacht ä lòng gesprochesnes i zu ei de wechsel vun u sowas wie ä lónges u zu au un de wechsel vun iu y des isch ä longes ü zu eu oda äuisch nit bassiert es sinn also die hochdaitsche laute eu äu ei un au betroffe wo ma uff schriftdaitsch deutsch saacht duht ma im pälzische daitsch däitsch saare im rhoifrängische lodringische awwer oft ditsch wo ma uff schriftdaitsch rhein saacht duht ma im pälzische rhäin rhäi n rhai n rhoi n saare im rhoifrängische lodringische awwer rhiin grad so duht ma anschdatt schriftdaitsch sausen bzw pälzisch sause souse suse saare fiers mosellodringsche gelt das weit wennicher fär des niedlodringische fehlt die neihochdaitsche diphtongierung norre fär die geechend um bolche des weschtmittelhochdeitsche hott se komplett mitgriehd des hääßt awwer nit dass es im lodringische kä diphthonge oda zwielaut gewwe duht wo ma uff schriftdaitsch oda pälzisch welche hat sondan dass ma die im große un ganze nur hat wann se schunn sellerzeit wie mer noch mittelhochdaitsch gebabbelt hat schun vorhande ware es is net moo gesaat daß es lothringische net änner hat woo es pälzische kenner hat des hochdaitsche frau hääßt in lodringe genauso frau wie im hochdaitsche in de palz traditionell awwer fraa oda frää bei mònche worde gebbts awwer a abweichunge grad wann die worde erscht später iwahaupt oda später widder in de wortschatz kumme sinn die sproochliche grenzlienje verläuft an viele schdelle fascht parallel zu de haidiche boliddische grenze zwische daitschlond un frònkraich es gebbt awwer ausnahme in dääle vum siedliche saarlònd babbelt ma rhoifrängisches lodringisch also rhoifrängisch ohne diphthongierung oda hat des frieher mol geduh oft redde awwer zumindescht die junge do hait pälzische dialekte zum baischbiel redd ma in ensemm immer mehr e dialekt wo dem vun saarbrigge ähnlich is außerdem gebts umgekehrt aa ä paar weniche orrde direkt hinner de daitsch frònzeesische grenz uff frònzeesischer sait wo ma sproochlich gesehe ganz oder tailweis die neihochdeitsche diphthonge wie im pälzische hat zum baischbiel in scheenecke oda rolwinge waidahien gebbts in de geechend siedweschtlich vun bitsch ä sproochinsel wo mer sehr viele diphthonge hat allerdings hat ma in der insel awwa trotzdem wie in lodringe allgemein ieblich frau statt fraa oda menda statt monda a wie närdlich devun in de palz im elsass korz vor waißeburch duht die ais is bzw hus haus linie die daitsch franzeesisch grenz daitlich nooch siede iwwerschreide so daß ma in oime greeßere dääl vum närdliche elsass pälzisch babbelt allerdings geht do a die appel apfel linie no norde so dass ma des elsässisch pälzisch aa als südrhaifränkisch klassifiziere kann um hat ma in winge noch paffer ä kläänraimichi variònde vun peffer gesaat weiter weschtlich dann awwer schunn pfeffer im moselfrängische gebiet geht die naihochdaitsche diphtongierung teilwais aa daitlicher iwwer die staatsgrenz trotzdem kann ma fär lodringe saachhe daß de allergreeschte dääl ewe net vun de naihochdaitsche diphtongierung erfasst isch zum lodringische rechnet mer aus sproochlicher sicht weidahin die dialekte im krumme elsass die lait dò wollde sellmols wie se zu fròngreich kumme sinn nit zu lodringe weil de prodeschdantisch sinn die fär die unnerscheidung wescht vorderpfälzich relevante gebroch gebroche linie erfasst lodringe numme im aißerschde oschde zum elsass hien de weschdmosellodringer hat dat äis in säinem haus opm dor e f genauso siehts beim sprecher vunnem moselfrängische dialekt in daitschland oda in luxembursch aus die neihochdeitsch diphthongierung hat beide gebiete erfasst de niedmosellothringer hat entwedder dat is in sienem hus ofm dorf oda dat äis in säinem haus ofm dorf de sprecher vunnrer entsprechende mundart im saarlònd hat immer dat äis in säinem haus ofm dorf de saarlodringer hat das is in sienem hus uffm dorf de saarpälzer grad so wie de weschtliche weschtpälzer awwer hat das äis in seim hous uffem dorf un de eschtliche weschtpälzer un de vordapälzer hat das ais in saim soim haus uffem dorf in forbach un sarreguemines isch a platt un regional schbroch festival do werd in lodringa bladd g schboche un gesunge de imberadiw vun ladainisch imperare befehle is änner vun de drai modi vun äm verb die annere zwee sinn de indigatiw unn de konjungdiw de imberadiw benutzt mer in de regl fer ufforderunge befehle unn ailadung annerschder als wie in viele annere schbrooche dut mer in de palz den imberadiw ofd als frooch ausbilde awwer als befehl määne so saacht me schdadd em kumm her besser kummschd du do her wenn mer des besunnerschd aidruggsvoll ausdrücke will des is donn die im wiedaholungsfall noo vagewliche vasuche mid närre uuausgschbrochne drohung vabundeni kozform kummschd du do her orra kummschd du jezad do her schdadd de longform ai is des als noch ned do ai gäbds des donn ai kummschd du jezad soford do her orra muß ich där ärschd bää mache blångeloch isch en schdaddail von schdudesee im badische låndgrais kallsruh und isch bis zum dezember e eischene gmaind gwesst zu blångeloch gheert a biichig un es schloss schdudesee vun däm wo daß di gemainde ian name krigd hod blångeloch hot haid meh wie oiwohner und hot gude verkehrsverbindunge noo kallsruh es gibt e schtrooßebåhn und a en båhhof von dem aus ma aa diregd nach mannem fahre kann blångeloch daucht zum erschte mol im johr inänärre uakund uf s dorf gheert weder schbroochlich noch polidisch zu de kurpalz und hod aa nie dezu gheerd de dialegd den ma in blångeloch schwätzt gheert zum sidfränkische und bolitisch hod blångeloch zu de markgrafschaft bade gheert awwer schon de nachbarort wengerte isch vor de gründung vom großherzogtum bade en dail vunde kurpalz gwesst ufde gemaagung vun blångeloch hod ma noowaise kenne dass d reemer und au d frange in dere gegend gsiedeld hawwe die erschte kerch isch für s johr noochgwiese blångeloch isch ofd durch kriech ganz oda dailwais zerschdörd worre so aach vun de franzose wo när die kerch und des kerns max haus schdeh gebliwwe sin de badische markgraf hod uf de gemarkung von blångeloch in de johr es schloss schdudesee baue gelossd wo haid de nååmen gebd fär die gonz schdad schdudesee um s johr hod im dorf die induschtrialisierung fuss gfasst und auf de kleinbauernbetrieb sind induschtriebauern worre die entwigglung isch sogar vom w j lenin im johr in einem aufsatz erwähnt worre said gheerd s dorf biichig zu blångeloch und isch des dorf noo närrem longe kampf fär ned schdaddail von kallsruh zu werre zamme mit friidrichsdaal schpeck und schtafford zu de gemainde schdudesee zusammegschlosse worre die haid e grosse kraisschdad isch kurt sommerlatt dezember in kallsruh februar au do isch en ehemåliger daitscher fußballschpieler und trainer gwese er hod lang baim ksc gekickt und hod mit dem verain zwaimol de dfb pokal gwonne und dann isch er zum fc bayern gwegsld und hod mit de münchner aa de dfb pokal gwonne bis haid isch er de oinzig daitsche fußballer der dreimol hinernanner de dfb pokal gwonne hod de kurt sommerlatt isch nach sainer karriere als spieler trainer worre und war de erschte bundesliga trainer vom ksc de kurt sommerlatt isch in blångeloch gemainde schdudesee ufgwagse hod bis zu saim tod dort glebd war verhaiert und hot zwai kinner ghabd ågfange zu kicke hod de kurt sommerlatt beim verain von saim haimatdorf em sv blångeloch er war middelfeldspieler und hod dann bis zu de saison beim karlsruher fc phönix gekickt der verain hod in de amateurliga nordbade gschbield de zwaidhöchste spielklass in dere zaid der verain hod mit em vfb mühlburg fusioniert der in de höchschte liga de owwerliga süd gekickt hod der neue verain hod karlsruher sport club ghaisse und haisst haid noch so sai erschtes länderspiel hod de sommerlatt am mai beschdridde in de damals neu gegründede amateurnationalmannschaft im juli war er mit dere mannschafd bei de olympische spiel in helsinki dabai und hod in alle vier spiele mitgschbield die mannschaft die vom sepp herberger betreud worre isch hod bai dem turnier gege ägypte brasilie jugoslawie und schwede gschbield und isch zum schluss vom turnier vierder worre am august hod de kurt sommerlatt dann mit em ksc das erschde schbiel in de owwerliga süd von de saison ghabd de ksc hod gege die tsg ulm gwonne und em sommerlatt hod ma nochgsagt er wär de athlet mit der pferdelunge und dem strammen schuss am mai hod de sommerlatt oins von dene drai tor gschosse die im ksc de dfb pokal beim sieg gege schalke gsichert hawwe in de saison hod de ksc dann de titel in de owwerliga süd ghold und sie sind im finale um die daitsch maischderschaft gschtanne die maischderschaft hod de ksc ned gwonne awwer am auguschd hod en sieg gege de hamburger sv die titelverteidigung im dfb pokal gebrochd de kurt sommerlatt isch do iwwerall e wichdige schtütze von sainer mannschaft gwesst nach dere saison isch de sommerlatt dann nach münschen zum fc bayern am dezember hod er mit de münchener mit eme sieg gege fortuna düsseldorf zum dridde mol hinnernanner de dfb pokl gwonne bis haid hod des koin annere fussballer in daitschlond gschaffd nach de saison hod de sommerlatt dann die owwerliga süd verlasse er hod in de owwerliga zwische und für de ksc in sbiel gool gschosse und für de fc bayern in sbiel gool im johr isch de kurt sommerlatt als spielertrainer zum fc la chaux de fonds in die schwaiz und hod mit dem verain im johr de schwaizer pokal gwonne im februar isch er trainer beim fk bärmesens worre und hod in de saison die mäschderschafd von de regionalliga südwescht gwonne d bärmesenser sind dann awwer in de aufschdiegsrunde an de disseldofer fortuna gschaiderd in de saison isch de kurt sommerlatt als trainer von borussia neunkirchen aa wieder mäschder von de regionalliga südwescht worre awwa aa die neunkirchener sind in de aufschdiegsrunde an disseldorf gschaiderd aschbach is e dorf im iwwerwald wu heit zur gemoinde wald mischlbach im hessische kreis bergschdrooß gheat s liggt im ulfebachdaal aschbach hot oiwuhner do sin also hämmer vun are mihl un di kåmmrädder daagschdellt wu di hämmer ågedriwwe hawwe weil di aschbacher frieher aus birgereiser viel bäse gebunne hawwe heßt ma se heit noch di bäsebinner di bäsebinner kerwe findt immer am wocheend vor chrischdi himmelfaad schdatt im iwwerwald sescht ma zu are fischdebuzzl hussmoug der gegrindte kannewalsveroi hot sisch dodenoch di hussmouge genannd joachim jänsch jahre aschbach im odenwald beiträge zur geschichte und kultur des überwaldes bånd waisrem odder waisemsand amtlisch weisenheim am sand is ä ordsgemää im pälzische londkrääs derkem hodd vierehalbdausend oiwohner unn ä fläsch vun km² waisrem is vun de fläsch her die greeschd gemää in de verbondsgemää fränsem de jetzische birgamaischda is se dieter helt vun de cdu waisrem liechd in de vorderpälzische rhoiewene unn de fuchsbach fließd dorsch de ord zum ord g herd es naherholugsgebied keschdebersch aa luddwischshain genonnd wege soina laach in de rhoiewene g herd waisrem zu eena vun de mildeschde orde in daitschlond desweege konn mer do aach gud woi unn obschd õõbaue de gemoinderad beschdehd aus midgliedan unn hot en ehrenamdlische birgamaischda als vorsidzende die sidzvatailung de ord hot ä paddnaschafd midd nierroßla in tiiringä de ord is an die båånschdregg fränsm frongedahl õõgschlosse waisrem hot drai kinnergädde ä grundschul mid gemaindetornhall in de schul befind sisch jedzd aa die gemaindebiicherai de greeschd schbordvaroi is de sv waisemsand donn gebbds noch de asv de tennisclub luddwischshain unn die schidzegild de raid unn fahrvaroi de ferdervaroi vun de fraiwillische faierwehr de häämat unn museumsvaroi unn mehrere fasdnachdsgrubbe jeds johr am fasdnachdssunndaach find de rieslingsworm de umzuuch schdadd weller ä paar lait õõziehd immer am zwedde wocheend im auguschd faierd waisrem soi woikerwe de eestraischische raidschbordla hugo simon unn de ehemolische schiedsrischda werner föckla wohne in waisrem gare außerhalb vum iwwerwald aa gadern is e dorf im iwwerwald wu heit zur gemainde wald mischlbach wamiba im hessische kreis bergschdrooß ghert s liggt owwerhalb vum wamiba im mischlbachdal eme seidedal vum ulfebachdal gare hot oiwuhner di gemaakung liggt zwische un m heh i nn un is iwwerwiegend londwärschaftlisch geprägt zum erschdemol erwähnt worre iss es im johr als gadero weidare iwwerlifferde variande vum nåme sin waldgaidtenheim waldgadern un waldtgaidenheim is gare vun da kurpalz an kur moinz kumme ab sin vum birgermaischderåmt gare aus aa di orde hadderod un kocherbach verwaldet worre bis se selbschdännisch worre sin is gare zu wamiba oigemeindt worre des dorfwabbe zeigt des ehemolische schulhaus selles haus schteht de birger hait als dorfgemeinschaftshaus zur verfiegung e weideres symbol fär gare is en rådschuh des is e geräd aus eise wu wanns schdeil wärd zum bremse unnerm reschde hinnerråd vun kutsche un fuhrwerge feschdgemacht wärd di garemer rådschuh kerwe is immer midde juli es jiidische leewe in schbaya hot ä langi dradidsion schun vor uugfähr johr henn sisch judde im ord niedagelasse unn die jiidisch gemää in schbaya war eeni vun de bedaidendschde im hrr die zaid iwwer viele pogrom ausgsedzd unn noch de raischspogromnachd hot schbaya said widda ä aigeni gemaind unn saidm oggdoba ä synagog des dorf aldschbaya hot schun im johrhunnerd judde unn ä synagog g habd hot mer die erschd gemää noowaise könne do war des dorf schun in die schdadt oigemäänded unn de bischuf riidiga hot waidere judde in de schdadt õõsiedle losse waila g hoffd hot des õõsehe vun de schdadt zu vergreßere die maischde judde sinn aus määnz unn onnere rhoinische schdädt kumme die jiidische gemäände in schbaya määnz unn worms ware aa eng midenonner vabunne unn sie henn en de gemainsame nååme schum g habd abgelaided aus de hebräische bezaischnung vun alle drai schdädt es wohnverdel is erschdmol außahalb vun de schdadt geleje unn is mid mauan gschidzd worre is en jiidisches wohnverdel in de schdadt endschdonne am sebbdemba is die erschd inneschdadtsynagog oigwaihd worre wennisch schbäda ischs riduelle bad die migwe endschdonne unn ischs äldschd erhalde juddebad nerdlisch vun de albe wie in onner schdädt aa henn die judde in schbaya uffgrund vun ihrem kaufmännische g schick privilegie erhalde so z b handelsfraihaid ä aigeni gerischdsbarkaid unnerm rabbiner es reschd en grundb sidz zu erwerbe en friedhof õõzulege usw õõfong vum johrhunnerd henn bis judde in schbaya gelebd die henn en vum bischuf ernonnde archisynagogus als owwerhaubd g habd aa mehrere jiidische schule ware in schbaya welles dodemid en zendrum vun jiidischa gelehrsamkaid worre is bis zum dreeßischjährische hewwe ner wennisch judde in schbaya gelewd donn awwa vum johr bis zum johr hot die õõzahl vun de judde in de schdadt uff zugenumme bis zum ende vum johrhunnerd is die õõzahl awwa widda zerickgånge unn is die schdadt vun de fronzose zerschderd worre is schbaya ins revoludsionäre frongraisch oigegliedad worre unn dodemid henn die judde glaischbreschdigung erhalde ware vun de jiidische beschäfdischde kauflaid im hondel tädisch said de midd vum johrhunnerd ware die judde im schdädtische leewe waideschdgehend indegrierd endwigglung vun de jiidische bevelgarung in schbaya vun bis im johrhunnerd henn als oirischdunge ä synagog ä israelidischi volgsschul en riduelles båd ä gemäändebibliothek unn en friedhof beschdanne jiidische varoine ware im johrhunnerd de gegrindede verainische unnerschdidzungsvaroi midd de central kass unn de schbende kass de gegrindede israelidische frauevaroi baide unnerschdidzung vun hilfsbedirfdische de varoi fer jiidische gschischd unn lideradur de central varoi de synagogechorvaroi de varoi fers israelidische aldasheem fer die palz e v unn de wohlfahrtsfonds vum rabbinadsbezärk frongedahl biwwels odder aa biwlis is ä klääni ordschafd im krais bergschdrooß im siede vun hesse iwwerreschjonal beriemd isses vor allem wegger saim adomkraftwerg worre biwwels liecht in de owwerrhoinisch diefewene im weschde vum odewald zwische dammschdadt im norde unn mannem im siede biwwels liecht an de weschnitz wu in de rhoi fließd im weschde vun biwlis licht de rhoi biwlis grenzt im norde an groß rohre unn gernshm im oschde an åhause im siede an birschdad und låmbade unn im weschde an die schdadt woms biwwels beschdeht aus de ortsdeele biwwels norde unn waddene biwwels is im johr zum erschde mol in ännere urkund als bibifloz vun aldhochdeitsch bifliozan umfließe uf di weschnitz bezoore erwähnt worre vun bis war die ganz geschnd an die palz verpfänd unn wurd noch de reformazjon brodestannisch unn dodenooch widda kadolisch im draißischjährische krieg is de ord ä paar mol kabudd gemacht worre voadapälsisch ghead zude pälsische dialegde un isch ä dialegdgrubb vum rhoifrängische wu zum weschdmiddeldaitsche gheare dud un wu ma in rhoilond palz un a in siedhesse un noadbaade awa a im noadechdlische deel vun frongraisch babble dud voadapälsisch werd iwawieschnd in de voadapals g babbeld wu in de rhoiewene lischd iwagäng hods im oschddeel vum noadpälsa beaschlond wuma awa zum voadapälsa schbroochg bied zehle dud irschendwu noadechdlisch vunde grens zwische de palz un roihesse head s voadapälsische uff wu gnau echdlisch oam owarhoi s voadapälsische uffhere dud isch bai de schbroochforscha umschdridde zum deel werd do g meend dasses kuapälsisch vun monnem haidlbeasch als unagrubb zum voadapälsische d zu kead im siede geds voadapälsische doan in frongraisch ins neadlische elsass noi un im weschde geds irschendwu im pälsawald ins weschdpälsische unn uff kän fall ins hinnerpälzische iwa im johahunad hawen auswoandara wu aus de palz weggonge sin ia schbrooch noch noadamerigga g brochd haid heesd die schbrooch pennsilwenia dadsch isch awa ewe aischendlisch daidsch un midm voadapälsische eng vawoand im linguasphere register weren unam voadapälsische acb df finf dialeggd uffg fiad linguischde sin domid awa ned ima oivaschdone un meenen e pälzischi schbroochinsl gibds oam niedarhoi do werd saide midd vum joahunad än dialeggd vunde migroande gbabbld es pälzersche wu vum pälzische abschdomme dud vunde hischdorische kurpalz sin frija mol siedla hiegonge un sin doad wesche irm brodeschdondische glawe awa una sich bliwe un hawen wenisch mide kadolische oihoimische zu due hawe wolle bis haid hawen die deswesche ia kulduareli aischeschdändischkaid ewe wie die schbrooch bhalde alladings dud de dialeggd wuma doad haid babble dud sisch vude haidische pälsa dialegg unaschaide die schbroochinsle lieschn im äußerschde weschde vun daitschlond uff de linge said vum niedarhoi zua niedaländische grenz hie zwische de schded goch kalkar un kleve wesche de schleschde weadschafd m griesch un relischjesi grind hawen im mai laid vun de kuapälsische owaämda graiznach onde nah un simman im hunsrigg iwa roddadom noch pennsylvania auswondara wolle weschem seegriesch zwische englond un sponije hodmase awa ned iwa die grens noch hollond glosd deswesche sinse doan on de grens g bliwe oaschließend hawen sisch uugfea zwonsisch familije mid uugfea laid endschlosse doad zu blaiwe ia bidd um lond hodde braißisch magischdrad und rischda vun emmerich on goch huissen un kleve waida gewe die schdad goch hodn doan moasche inde gocha haid gewe wuse selwa vunem arnold von egmond herzoch vun geldan gkrischd gkabd hen dodmid sinse bloß uugfea kilomeda waid kumme gwesd wailse om oafong broblem mide chleschde weadschafd gkabd hen hednse awa ima wida weggmisd mid äna bidschrifd onde kenisch friedrisch de große ho dea doan awa om april de griesch un domänekomma kleve unem magischdad goch bschdimd daß die laid unaschdizd were misse s sidlungsg bied inde gocha haide hesd said palsdoaf nochde erschde eafolsch woldn die braisische beherde waidere laid doad oasiedle un s hawen sisch doan bis laid ausm hunsrigg in de gocha haid niedag lossd die kinna sin doan schbeda a wida abgwonnad un sin in die bönningshaad bai sonsbegg die kenischshaad bai owahause die asbahaid bai goch un noch oschdfrieslond pälza däafa bai aurich gonge de friedrich wilhelm iii hoddoan om sebdemba b schdimmd dass de wald vun kalkar a bsiedld were derf die nai siedlung hodma nooch de kenischin luise doan luisedoaf g daafd do awa ned alle do bladz gfunne hen hod oam dezember de kenisch friedrich wilhelm a noch nailuisedoaf ealauwbd wu doan om juni die erschde laid hiegonge sin im palzdoaf hodma im joa ä refoamierdi keasch un oam ogdowa oanere meenen barbara mott oda erich böhmer ä ludarischi keasch g waid daon hodma a ä braschameschdaomd g baud als de oad in de fronsesische rewoludzion und b sedzd g wesd isch un bis zu frongraisch gkead hod om sebdemba hodma doan a ä kadolischi keasch oig waid midde g biedsrefoam in noardrhoi weschdfaale vum juli isch palzdoaf än oadsdeel vun goch worre un luisedoaf gkead zum deel vum omd till wuma noch bedburg hau oing moinded hod die brodeschdondische pälsa hawen sich ned iwa hairad midm kadolische umlond vamischd dodursch hawen se sisch ia aischeschdendischkaid z b s brauchdum un tibisch pälsische nome bis haid eahalda onarasaids hawense ned om niedahoi ieblischi braisch wiede kanewal oda die schdeansinga om dreikenischsdaach iwanumme wail do so viel pälsa kumme sin hawense a ia schbrooch z b in aischene schule g bfeschd die uaschbrinlische pälsa dialeggd mid iare b sondahaide wu die siedla mol gkabd hawen sin mide zaid ine g moinsomi schbrooch iwagonge des werd awa haid blos noch vunde alde laid g schbroche do die junge ima mea hochdaitsch babbln un ken dialeggd mea kennen deswesche ischs pälsische doad a ä bedrodi schbrooch um s zu erhalde gibts hait e theader uf pälzersch s louisedorfer mundaadtheader un pälzersch unnerrischd de jakob imig waa en pälzerscher mundaaddischder die weschmiehl korz wesch is äns vun de zwä fraibeeda in lautre es schwimmbaad is am juni äreffend worr un had e wassafläsch vun qm es bestehd aus ääm änzische schwimmbegge wo meeder lang is un ääm kinnerplanschbegge die laach laid im eselsbachdaal nerdlich vun lautre an de schdrooß no morrlautre am end vum joorhunnad is an där stell e weschmiehl ensschdann wo die wasserkrafd vum bach zum bedrieb vunna wescherai genutzd hadd um die johrhunnadwend wurd de schwimmveroi kaiserslautre gegrindt där die idee vunnem bad an de schdell vun de weschmiehl vafolschd had mid de hilf vun potende geldgewwer is es schwimmbaad dann vewärklischd worr un mid änner wasserfläsch vun iwwer m² ereffend worr waidahie wurd es fraibaad weschmiehl gennänd des sellemols vun de eselsbach geschbaisd worr is näwer em große begge aus beddon is e langgezooner draggd mid umklaidekabine im juchendschdiel enstann es bad waa gedrennd in e herreabdäälung im weschde un e dameabdäälung im oschde die vun de franzeesische besadzungsmachd beschlaachnamd worr is un ab demm zaidpungd franzosebad gehäß had in de er joore is die wasserfläch aus koschdegrind uff m² veklennad worr un in de midde vun de er joore wurd die schbaisung aus de eselsbach ingestelld saiddääm kummd es wasser ausm diefbrunne trodzdääm is es badewasser in de wesch aa im summer õgenääm frisch in de reeschel laid die dembraduur zwische un c un staid an hääße daa bis uff grad celsius was de laach vum fraibad in em enge daal geschuld is aa wää de große schbiel un liichewiss vun m² is es bad bai de bevellgarung sär beliebd es gebbd e meeder schbrungdurrem un zwä schbrungbredda wie in de midd vun de er de schdadtrood wee de hohe sanierungskoschde es bad awwamols um dissmol prozend veklännre wolld is es änner birscherinitiatiiv mid äm birscherbegehre gelung es schwimmbad in soiner hisdoorische geschdald se ärhalle woibrandbohne sinn klääne pralinscher aus schoklad die mit woibrand gefillt worre sinn um woibrandbohne herzustelle dut mer ä iwwasäddischd leesung vun zugga in wassa heaschdelle unn mid em extra schdarge woibrand ca so mische doß grad noch kää zugga augefälld wärd aus waizepuda mächd mär ä gonz logga bedd mid vadiefunge inde form vunde schbädere bohne in die verdiefunge duud mär die noch haiße brieh fille donn werd des mit ennere dinne schischt puda bschdäubt dursch die physigalische oigeschafte vum zugga dut donn de rand ä knaggischi kruschd bilde de zugga krischdallisiad des innere mit dem woibrand blaibt awwer flissisch desdewesche muß mär aach noo drai bis via schdunne die bohne voasichdich umdreje zum schluß wonnse kald sin noo es mindschd noomol drai bis via schdunne werre die bohne vosichdich aus iam bedd ghowe un mit äm mandl vun dunkle schoklad iwwerzoche erfunne sinn se vum hugo asbach vun riedese der aa de asbach uralt uff de markt gebrunge hot däm waa die heakämmlisch heaschdellung ned guud genuch vaschdändlischa wais des is vum liköa kumme un mär muß doo däm woibrand soviel zugga zumische doß des om änd aach än liköa is un kään woibrand mea desdeweje hodda rumgebossld bis daßa än gonz schbezielles kaldgußvärfahre gfunne hod mid dä wua mid gonz weenisch zugga ä hauchdinni gruschd mache un iwwazieje konn haid ismär noch än schridd waida mär filld die praline mid woibrand desdeweje gäbds die wariande mid schdaage mid dinne un ohne gruschde beede amtlich beeden is e schdaddeel vun humborch im saarlond un had schtigga inwohner das dorf laid an de blies un is va sei nadurschudzgebiede beeder brinnche un hellegrabe wo s schdorch un aneres viehzeich gebt bekannd im johr is erschdmols e kerch in beede erwähnd wor die em heiliche remichius geweihd kerch war bis die parrkerch far humborch und is uner em patdonad vum kloschda werschwiller geschdann die als beeder turm bekannde turmruin sdammd vum frihgodische kercheturm der im jahrhunert erbaud wor is er is es äldeschde bauwerg vun de schdad humborch im jahrhunert is die kerch im dreißichjähriche kriech zersderd wor es naherholungsgebied beeder brinnche med e paar weihere de quell beeder brinnche aussichdspavilljong und fischteichanlache leid an de blies am siedliche dorfrand e ganzie zeid lang konnd sich beede brischde die enziche schderch im saaland zu beherberche das schdorchenest vum freilewende weißschdorchepaa is newe de fischerhitt in de summermonade kann die uffzuchd vum schdorchenachwuchs haudnah beowachd were hiner em schpordplaz richdung zollbahnhof humborch befind sich es nadurschudzgebied hellegrawe med em felsebrunne do lebd seid e kleenie herd heckrinner un wasserbiffel un seid e herd med konik wildperde seid einicher zeid briede a dord weißschderch sowie nilgäns grogäns graureier un noch annere wasservochelade errbach amtlich erbach is de greschde schdaddeel vun humborch un had so schdiga inwohner im große ganse kann ma san werd errbach vun humborch dorch die bahnlinje humborch laudere gedrennd die ehnzich ausnahm is die hingelsbix die als ehnziches ordsdeel rechds vun de bahn leid newe errbach gehere weidere ordsdeel zum ord de labbedäsch leid zwische errbach un aldschdad un had inwohner schdand januar de ordsdeel had e eichener schbordverein an de zufahrdsschdroß leid e induschdrie un gewerbegebied med mehrere fachmärgd dord is a de haubdingang vun de boschwerge un gegrind wor is de ord als vesorchungshof far die hoheburch vun em graf la bretesche der vun bis gouveneir vun humborch un kommandand vun de franzesische trubbe in de saabrovins war de name la bretesche s hof hat sich im lauf vun de zeid in labbedascher hof omgewanneld der zwische humborch und bruchhof an de moorniederung closebruch gelähne johannishof omgangsschbrochlich a hingelsbix genennd leid als enzicher ordsdeel errbachs sidlich vun de bahnlinje laudere humborch er is vun errbach aus nor iwwer e radweg se erreiche med em audo muss ma endwedder iwwer humborch oder iwwer bruchhof fahre do war e vum herzoch christian iv vun palz zweebrigge erbaudie fasanerie med eme ha große fasanerieparg im englische schdil herzoch kal ii auguschd had die fasanerie schbäder med em schloss amalieluschd e eichenenes refuchium far sei fra herzochin maria amalie ergänzd die gesamd anlach is wie es benachbade schloss kalsberch vun franzesische revolutionsdrubbe zerschdeerd wor un med de zeid vollschdänich abgedra wor zur zeid werd an de hingelsbix es neie humborjer schwimmbad gebaud eröffnung soll voraussichdlich sinn e hingelsbix is die omgangssprochlichi bezeichnung fa es geschlechchdsdeel vun eme hingel de ord is noh em gleichnamiche bach em errbach benennd de name kommd in deitschland heificher vor die herkunfd is awer ned gleich sonern werd vum ewwer oder vun de erl oder vun eme bach med schdärgerer erdmedfehrung hergeleid far de errbach is die ersschd herleidung nohgewies es haneld sich also om e bach an demm de ewwer ufgefall is schunn de ewwersbach e linger zufluss vum erbach gebd e hinweis uf die namensdeidung in erer urkun vun were die orde vochelbach ewwerbach un humborch medenanner genennd so dass die herkunfd ewwerbach far errbach historisch beled is echelschäd amtlich eichelscheid is e ordsdeel vum humborjer schdaddeel bruchhof in echelschäd wohne kaum laid wails fasd nor firme un gewerbe gebd in echelschäd hads vun bis e bahnhof geb der ist unner anerem vun de inwohner vun de absaids vun de bahnschdregg gelähne orde bechhofe lambschbore rosekopp käshofe und wiesbach far die echelschäd die nächschdgelähn schdation war genuzd wor angeschloss war e giederbahnhof uff demm vor allem dingemiddel saadgud un landwerdschafdliche maschine far die erwähnde orde vor allem awwer em echelschäderhof umgeschlah wor sin vun bis geche grichsenn hads a e gleenie schmalschburfeldbahn an bechhofe vorbai bis zum munitionslacher bai kerrbrich geb de bahnhof war vun bis sowie vun bis enn die grenzschdation vun de bahn zwische em domols aichesdänniche saagebied bzw saaland un de bundesrebublig daitschland a de grenziwwergang un zolliwwergang vun de kaiserschdroß war dord med de widderveainichung des saalandes is de haldepungd geschloss wor de saalänische kabaredischd dedlev schönauer had e mol scherzhafd gesaad bai echelschäd laid die grenz zwische schennie un wahnsinn woihnachde is es grisdlisch feschd vun de geburd vun jesus grisdus un doodemid noom grisdliche glauwe vunde menschwäadung vun godd haabdfaijadaach is de därwu om voaoowend mim hailische oowend unde grisdnachd beginne duud s friehschde vorkumme vum word weihnachten schdommd ausde bredischdsommlung speculum ecclesiae vun un um schdommd a s gdischd vum bairische dischda spervogel schun maria ä zwelf bis draizeehjährisch jiddisch meed hod problem demid ghad doßse solld mudda wärn ohne än mõõ un schun die ärschde grisde sin midde frooch konfrondiad worrn wie des goddes sohn un selwad godd soi kännd wonns doch när ään godd gäbd die kärch hod inzwische viel gelehrdes zaich dodezu gsaad un es hod schun ä paa schisme desdeweje gäwwe awwa die beschd ärklärung liefad doch där ängel därwu maria kodakdiad hod bai godd is nix uumeeschlich noo ärklärunge zu frooche is sinnlos wea glaabd doßs än schepa gäbd än godd vun dämm alles kumbd un zu däm wu alles hiezield där glaabd aach doßs nix gäbd was däm godd uumeschlich soi kännd wonnanär will un dodefär braachs donn aach kää ärklärunge mea wail eh kään mensch godd ärkläre konn sellemols wie de auguschdus in rom kaisa waa unen gewisse cyrius war schdaddhalda in syrie un änner wu herodes ghäße hod waa de keenich vun judäa do hod de kaiser befohle daß soi ganz volg solld gezäld wärn un daß än jeda soll dohie geeje wu er gebore worn is fär sich uffschraiwe zu losse des waa fär zu wisse was so an schdaire inzedraiwe wär so hod än jede do anne gemächd wu daßa hea waa un hott sich indraache gelossd so hod aach de zimmamonn sepp vun nazareth in galiläja enuf gemächd nõ judäa in äm dawid soi schdad die wu bedhlehem hääßd wail daßa ausm dawid soi sippschafd waa un do hodda sich indraache losse gemißd mid soinäre braud maria wu in onnare umschdänn waa wie se donn dord waare do hänse inde härbärche kään pladz mea griehd un sin inärem schdall unnakumme wo es maria donn ian sohn geboore hod jesus ian ärschde se hän n in winnle gewiggld un in ä fuddakribb glehd wos im hoi schee waich un waam un kuschlich waa in därre gejend doo waan aach die hirde als nachdwach bai iam vieh ufde waid zu dänne isän ängl kumm un waila soviel glanz un lichd vun godd midgebrung hod doßs midde inde nachd hell worrn is hän die hirde ä aarschi õngschd griehd do hod där ängl awwa gsaad firchdn aich ned ich bringen aisch ä gonz grooßi fraid fär aisch un aian gonzes volg un pledzlisch waa doo ä richdisch grooß himmlisch heaschaa un hod gejuwld un godd gebriese un geruufe ehre sai godd inde hee un friede fär alle mensche wu guudwillich sin un wie die ängl ford waan do hän die hirde zunonna gsaad alla mache mär uf bedhlehem un gugge mär mol was dord sach is dord hänse maria gfun un de josepp un es bobblche inde kribb un se hän godd gepriese un iwwarall vazähld vunde ängl un vun wasse gsien hän im schdall bai bedhlehem haid wärd allwail gsaad es wahre geburdsdadum wißd mär ned die kärch häd im middlalda es julfeschd die midwindawend ausgeguggd fär ausänäm haidnische fesd än grisdliches zu mache alla guud warum aach ned när so gonz baßd des ned so is die windasonnewend ned am sunnan om awwa mär häd eh frieja kään gebordsdaach gfaijad jo sicha sicha awwa irschnd äbbes muß mär wohl ghad hä sunschd häd mär ned noo joa die baa mißwah faian gekännd die uffnohm in die gmää mär wääß daß es maria noch long gelebd hod viellaichd bis korz voa die joahunnadwend was liehd doo neja als daß mol wea gfrood hod saa mol wan hoschde dän donn aischndlich geboore un es maria hod viellaichd gsaad ach des waa laichd zu märge inde dridd nachd noo de windasunnewend meechlich sicha is när ääns schun voa em joa hodde julius africanus de sowohl als als õõfang vunde passion wie aach als daach vun de maria iara empängnis oogäwwe un des hääßd geburd om woihnachde is es uubeschrängd fesch vunde liewe godd liewdi mensche so sea doßa selwad mensch worn is fär uns zu ärleese ned fär sich sunnan fär die menscheän keenich in armud geboreän kind fär dänne mäschdiche die schdärn zu biede schun long hän die kinna zu sangd nigglas äbbes gschängd griehd de ludda hod don die idee ghad mär solld ned on sangd nigglas die kinna bschenke sunnan on woihnachde un so geschiehds saiddäm niß hods gäwwe un ä bißje backwärg äppl un orõõsche äbbes sießes un äbbes seldenes wonns geld dezu doo waa faschd imma kläädung was die äldere ausgedraae ghad hän is uf die jingere kumme un ausm vadda soim alde rogg där wu aach schun zwää mol gewänd worn waa hod mär als noch ä mändlsche fär de buu mache gekännd wonns när waam waa schbielzaich hän die kinna griehd aus klääne holzschdigglchä gschnidzd wommas geld ghad hod fär faawe wichdicha als wie es was is als es daß geweßd es gscheng is als när es symbol gewäßd mid däm wo daß mär gezaichd hod wieviel liewe mär äm onnan schenge will när baide raiche do gings aach drum zu zaiche was mär schänge konn un do schdand ned es gschäng im voadagrund sunnan soin weerd haid is woihnachde kommerzialisiad un beschimme die voafaijadaach kerrbrich amtlich kirrberg is e sschdaddeel vun de saalänisch graisschdad humborch im saapalz grais med schdigga inwohner bis enn war es e aicheschdänichi gemän kerrbrich laid am eschdliche rand vum saaland an de grenz zu rhainland palz greßere schdäd in de umgechend sin newe humborch km noch zweebrigge km sowie saabrigge un laudere baide ca km kerrbrich werd vum oschde no weschde vum lambschbach dorchzo beraids in de schdainzaid had e durchzuchs und hannelsschdroß dorch es lambschbachdal gefehrd es gebd a haid noch schbure vun frihkeldische hejebefeschdichunge v chr die salisch merburch schaind noh em schdraid zwischem kaiser friedrich babarossa un simon vun saabrigge ihr bedaidung velor zu hann wail die wichdich salzchdtroß von do an e anerer roud gefolchd is un nimi dorch es lambschbachdal gang is noch haid nemmd jedoch die nordroud vum pälzische jakobswech denne wech un velafd vun schbaya her kommend dorch kerrbrich wohl weche de wallfahrdskerch mariä himmelfahrd waider no hornbach de ord is nom erschde weldgrich bai de palz geblieb un is erschd am abril em saaland angegliederd wor es also ens vun de jingschde deele vum saaland im rahme vun de saalänisch gebiets und vewaldungsreform is zum januar die bis dohin aicheschdänich gemän kerrbrich zu de graisschdad humborch zugeordned und is saiddemm e schdaddeel schwazeagger amtlich schwarzenacker is e odssdeel vun ehnedd das wiedderomm e schdaddeel vun de saapälzisch graisschdad humborch im saaland is schwazeagger hat schdiga inwohner uf em gelände rund om es edelhaus sinn iwerreschde vun erer gallo remische siedlung enddegd wor die als schdation am kraizungspungd vun de remische stroße zwische metz divodurum un worms civitas vangionum sowie drier augusta treverorum un stroßborch argentoratum e wichtichi bedaidung hodde somed derfd schwazeagger de äldeschde deel vun de haidich graisschdad humborch sinn die siedlung die um chrischdi geburd endschdann is un n chr dorch die alemanne zerschderd wor is soll no schrifdschdigga vun menche vum nahgelene gloschder werschwiller zufolche die greß vum middelalderliche worms gehadd hann in schwazeagger gebd s e waid bekandie remischie ausgrawung wo a enzelne haiser widder uffgebaud wor sin damed ma sich es lewe in de domolich zaid vor aue halle kann außedemm gebd s im edelhaus e stadtmuseum un e auseschdell vum humborjer schdandesamd wo ma dann a samschdas hairade kann schwazeagger laid an de b auserdemm gehd die a am ord vorbai die ahnschlussschdell is e paa hunerd meder waider in ehnedd nidasaksä daitsach nidasaksä saterfriesisch läichsaksen plattdaitsch neddersassen is e bundeslond im norweschde vun de bundesrepublik deitschland es hos e gebied vun km² wo ugfähr mio leit wohne dodemit isses vun de fläch her noo bayan es zweddgreeschde bunnäslond de jedzische minischderpräsident iss de stefan weil vun de spd die regierende pardaien sinn die spd unn d cdu die hauptschtadt is hannover de greescht schdädt in nidasaksä sin newe hannover noch braunschwaisch osnabrigg oldebursch un wolfbursch gesproche werd in nidasaksä newwer em hochdaitsch verschiedene mitteldaitsche unn nidadaitsche dialekt dezu aa noch saterfrisisch saterfriesisch un nidadaitsch sinn minnerheide un reschjonalschbroche die aa fer de amdsgebraach zugelosse sinn hoffe isch e dorf im kraichgau und said em juli en schdadddail von sinse bsonners bekand worre isch hoffe wäge de tsg die said de saison in de bundesliga schbield hoffe liegd im elsenztal zwische sinse und zuzehause und gheerd zum kraichgau nach haidlbärsch des nordweschtlich von hoffe liegt sins ugfähr kilomeda viellaich wail hoffe an de im middelalda wichdige schdroos von schbaya nach wimpfe liegd isch de ord schun im johr s erschte mol schriftlich belegd und zwar im lorscher codex dord wärd de ort hovaheim gnannd die besitzverhäldnis sinn im middelalda komblizierd gwesst de ord hot zum riddakandon kraichgau gheerd und im un johrhunnerd tauche en haufe laid in urkunde uf die sich nach dem ord gnannd hawwe hildebrandus de hoveheim cunradus de hoveheim diether von hoffenheim vermudlich handeld sich s bai dene männer um ortsadlegie au von de gemminger em adelsgschlecht im kraichgau hawwe sich manche von hoffenheim gnannd weil si im dorf besitz ghabt hawwe schbädeschdens ab em johrhunnerd hawwe d habsburger und katzenellenbogener halwa halwa s dorf in ihrem bsitz ghabd s elsässisch pälzische is en pälzischer dialegd wu im närdlische elsaß frnggraisch im outre fort an da grenz zur palz geredt wärd des pälzische ghert zur rhoifränggische dialegdgrubb im nordeschdlischde dail vum elsaß in da gegend vun waißeburch lauderbuech un selz redt ma pälzisch genauer gsaat e variånd vum siedpälzische siedlisch un weschdlisch devuu fängt des alemannische schbroochgebiet un dodemit des owwerdaitsche oo obwohls im sinn vum dialegdkontinuum selbverschdändlisch iwwergäng gibt loßt sisch des pälzische innerhalb vum elsaß daidlischer vum alemannische abgrenze wie uf da badisch sait vum rhoi dort gibts dazwische noch des siedfränggische in dialegd wu zwaa iwwerwiegend rhoifränggisch is awwer glaischzaidisch aa schun gewisse gemainsåmkaide mi m alemannische hot da iwwergang vum pälzische zum alemannische elsässisch geht iwwer e reschd korzi dischdanz des heeßt in äm ord redt ma noch aidaidisch pälzisch un villaischd zwee orde waider siedweschdlisch iwwerwiege schun gånz klaa di alemannische kennzaische vun da schbrooch so sescht ma in hagenau schdads bruder bloo guud un aus schun brueder blöj guet un üss im schdädtische dialegt vun schdroßburg sin im gejesadz zu soinare umgewung in da an sisch alemannische schbrooch daitlisch pälzische bezieungswais rhoifrängische merkmole zu finne uff da katt gschdrischld im wordschatz da grammadig un da ausschbroch zaigt sisch di eng verwndschafd zwischem pälzische im elsaß un in da siedpalz es gibt aa schbroochwisseschafdler wu große daile vum sied un kurpälzische midsam da kurpälzisch haubtschdadt haidlberg un dodemid aa des elsässisch pälzische schun zum owwerdaitsche zähle un desweje vum pälzische abgrenze vun denne werre die gebiede zum siedfränggische gereschnt maßgewwend dodefir is änzisch un allää di schbayerer linje des is di grenz zwische do wo ma abbl sescht un wo abfl mi da iwwarische verwåndschaft vun de dialegde hot des gaa nix zu du maischdns sin des aa großraimische un kää regionale unnersuchunge in denne des so abgegrenzt wärd wail sisch des pälzische so gud gejes alemannische abgrenze läßt kåmma rescht genau saare in welle elsässische orde pälzisch geredt werd åschbåch äwerbåch bihl birlebåch gleeburj gräbere dråchebrunn drimbåch hoffe hunschbåch ingelse keffenåch kesseldorf lauderbuech laiderschwiller minikhause modere nawailer niederlauderbåch niederredere owwerhofe owwerlauderbåch owwerredere riedselz rott sålembåch schaiwert schdanselz schdundwiller schenebuajch schlaadel schoffhof seebåch selz sije waißeburch winsebåch alle orde sin noch da jewailische ordsiwwlische ausschbrooch ågewwe im outre fort gibts noch rescht viel lait wu sich uff pälzisch unnerhalde viel mähner wie in annere daile vum elsaß noch dialegd babble vun nord noch sied nimmd di verwendung vum dialegd vun vorschul un grundschulkinner daidlisch ab so redde in waißeburg noch vun selle kinner pälzisch in håjenåi hagenau immerhie noch alemannisch in owernai bloß noch in thann un gebwiler gaa noch in de große schdädte sins noch wennischer noch are umfrog vum insee vun vun de erwachsene redde nadirlisch noch wesendlisch mähner de dialegd zum verglaisch im gsåmde elsaß redde noch vun de erwachsene in elsässische dialegd e värdel vun de kinner lernes noch vun ihre eldare blimcheskaffee aach blimles orra blimlchäskaffee bezaichned scherzhafd e arich dinn uffgebrihder bohnekaffee orer ah malzkaffee ersadzkaffee de ausdrugg schdammd urschbringlich aus em sächsische blimchekaffee die bezaichnung ist uff das bis haid vewende dekor geschdraide blimcher vun de maißner porzellanmanufagdur zeriggsefehre es modiv is om endschdann un war in de biedermaierzaid besonerschd beliebd uff em porzellanservice sin rund om e laichd vegreßerdie middelblum veschiedene blumearde angeordned zum baispiel rose vegissmainedd kornblume vailcher die de porzellanmoler noh em zufallsprinzibb aus drai dudzend modive auswähld in de kaffeetass is inne uff em tassebodem e enzelnie blum in uderglasurmalerai uffgebrung wenn die blum drodz voller tass am bodem dorchschaind is dass e hinwais druff dass de kaffee besonerschd dinn uffgebrihd is man kriehd also e blimcheskaffee serverd de kal may had em blimcheskaffee e liderarisches denkmal gesedzd kara ben nemsi had eme sich fa ganz außerordendlich gebild halende terkische richder gechaiwwer de berihmde kaffee der kahwe tschitschetschykün blimcheskaffee heeßd erwähnd uff den der im folchende geschbräch voll inschdaihd de ausdrugg werd in de bircherlich gesellschafd awwer ah abwerdend als zaiche vun gaiz gebrauchd da e missvehäldnis zwische em besonerschd daire porzellan im besidz vum gaschdgewwer und em sparsam vewende kaffeepulver fa de gaschd daidlich werd e metaphorischie schdaicherungsschduf zu blimcheskaffee is de schwerderkaffee tasse aus maißner porzellan zaije uff der unnersaid auße es makezaiche in form vun zwee gekraizde schwerder de schwerderkaffee ist demnoh dermaße dinn dass angeblich segar die tasseunnersaid sichdbar is baim dobbelblimcheskaffee is dann beraids es blimche uff de unnertass sichdbar baim dobbelschwerderkaffee endschbrechend die schwerder uff de unersaid vun de unnertass insbesondere in eschderaisch werd e veglaichswais dinner kaffee scherzhafd bodenseer oder a bodenseekaffee bodensehkaffee genennd in anlehnung an de boddemsee de ausdrugg beziehd sai wordwidz aus de laudähnlichkeed vun see und sehen in soeme kaffee kann ma also de boddem vun de tass siehn werschwiller amtlich wörschweiler ist e schdaddeel vun de saalänisch graisschdad humborch im saapalz grais bis enn war werschwiller e aicheschdänichie gemän nachbarorde von werschwiller sinn bierbach schwazeagger beede un limbach de ord werd von de audobahn a tangerd die erschd hischdorich erwähnung vun werschwiller war im johr domols is es gloschder werschwiller endschdan als e schdifdung vum graf vun saawerde die reschde vun de zischderzienserabdai un die ruine vun erer romanisch kerch sin noch haid uff em m hohe gloschderberch erhall im rahme vun de saalänisch gebieds und vewaldungsreform is zum januar die bis dohien aicheschdänich gemän werschwiller humborch zugeordned wor und is saiddemm schdaddeel uff em ordsgebied vun werschwiller laid ah es als baudenkmal geschidzde schloss gudebrunn mit erer walburchiskabell vun ingwiller amtlich ingweiler ist de klenschde ordsdeel vun ehnedd das widderom e schdaddeel vun humborch is es had schdigga inwohner ingwiller laid zwische ehnedd werschwiller un bierbach unmiddelba an de blies un is maischdens de erschde ord im saaland wo bai hochwasser die ordsdorchfahd geschberrd werre muss midde dorch de ord velaafd die audobahn a unn uff de gemagung ingwiller iss a die anschlußschdell ehnedd in ingwiller hads friejer mol e wichdiches glaisdraiegg gebb wo sich die bahnlinje vun humborch ins bliesdal un vun humborch no zweebrigge gedrennd hann haid iss dord alles schdillgelehd awwer die zweebigger däde gere die schdregg in ehr schdad widder reagdiwiere om an es schnellbahnnedz rhain negga angeschloß se werre es is erschdmols in erer schengungsurkun vum gloschder werschwiller urkundlich erwähnd wor bis had ingwiller zu de grafschafd nassau saabrigge geherd dorch e tauschvedrach in dem johr is ingwiller zum herzochdum palz zweebrigge zu dem a ehnedd geherd had komm hehäschwiller amtlich höheischweiler is e ortsgemänd im londkres siedweschtpalz in de palz sie gehert de verbondsgemend daleschwiller frösche o hehäschwiller lait uf de sickinger heh im weschde befind sich ninschwiller im nordoschde petersbersch palz de johresniederschlach betragt mm die niederschläch sin hoch sie laie im owere vertel vun de in daitschland erfasste werte an vun de messschdatione vum daitsche wetterdienschd wern niedrischere werte regischdriert de trockenschde monat is de april die maischde niederschläch falle im dezember im dezember falle mol mehr niederschläch wie im april die niederschläch variiere kaum und sin glaichmäßich iwas johr verdält on nur vun de messschdatione wern niedrischere johreszaitliche schwonggunge regischdriert de ort is vun daleschwiller her bsiedelt die ortsherrschaft hodde die grafe vun zweebricke wurd hehäschwiller on die kurpalz verkaf no de londestailung is der ort zu palz zweebrigge gelongt der gemainderat in hehäschwiller besteht aus zwelf ratsmitglieder wu bai de kommunalwahl am juni in äner mehrhaitswahl gewählt worr is und dem ehreamtliche ortsbirjermeeschder als vorsitzende die blasonierung vum wabbe lautet vun schwarz un gold gedailt drin uf grienem draiberg en rotbewehrter un bezungter vun gold un rot gedailter leb es is vun de bezirksregierung rhaihesse palz verliehe worr dee leb schdammt sowohl ausem wabbe vun de wittelsbacher als aa vun de grafe vun zweebrigge die wechselnde farb symbolisiert die zugherischkait zur kurpalz un zu zeebriggn de draiberg verwaist uf die hehelag vum ort dojch hehäschwiller verläft die l welle aa zur a fihrt die naimiehl amtlich neumühle iss de siedliche ordsdääl vun de gemää owwernhääm kercheaanbach in rhoiland palz die naimiehl iss um gegrind worr die landawwaider sin aussem schloss kallsbärch bai homburch geflichd wo späder vun de franzeesische revolutionstrubbe zärsteerd worr iss med de joore iss die naimiehl dann e zufluchdsord unn niederlossungsord fer vaschiedne soziale randgrubbe vum umland worr dorunner aa jänische unn aus frankraich geflohne famillje die naimiehl hot sich frieher unn aa noch haid dorch ärmlische haiser ausgezäächeld die an enner staile daalschtrooß geschdann han bzw haid noch stehe vun de derd läwende noofaare vun de jänische redde haid norre noch winnische in de jänische schprooch dorch greeßere naibaugebiede im umfeld vum alde dorf hot sich med de zaid aa de urspringliche charagder waideschdgehend valoor in de nookriechszaid unn bis in die sechzischer joore enin isses immer werre zu gewalldädische aischedumsiwwergriffe vun naimiehler däder unn aus de umgewung kumm de noofolchende prozess hot es dorf dann bunneswaid in die schlaachzaile brung dorch de prozess han sich die vordaile vun de kriminelle inwohner uf de naimiehl waider vaschärfd dodorch hots awwa aa e sozialprogramm fer die naimiehler bevelgerung gebb was fer schdrugdurelle vaännrunge gesoid hot unner anrem zaid sich des dorch e vabessrung vun de schulische abschliss un posidive beruflische endwigglunge die altschlossfelse sin e felswond aus buntsondschdä im pälzerwald bei de grenz zu fronkreich die m long felswond is om brecheberch bei ebbebrunn m iwwerm meer aus de hallschdattzeit un de remerzeit hat ma hinnerlossenschafde gefunn wie s aussieht hat s im oder johrhunnerd do a mol e burch gäb die altschlossfelse kennt ma weil se so interessonde verwitterunge zeiche do sin tirm säule doore gäng und heele es geht los mit zwä mächdische sondschdätirm insgesomt kennt ma de indruck honn ma hetts mit änner riese ridderburch zu due un seldene flechde wachse aa druff es is beschdimmt änni vun de beindruckenschde felsformatione im pälzerwald unnelong geht e beliebter wonnerpad uff dem ma aa no roppweiler in lothringe kommt de st anna stolle is e schauberchwerk bei nothweiler in de palz es ehemalische erzberchwerk is als kuldurdenkmal geschitzt ab hat ma aus m schdolle dann e schauberchwerk gemach des om juli ingeweiht wor is is de diefe schdolle fa die besucher freigäbb wor besonners interessont sin aa die wasserkonäl und begge unnerm berch is dann noch e infozentrum mit mineralieausschtellung dezu komm vun de ungefähr m schdolle die vun hond geschla wor sin sin m fa besucher zugänglich insiehbar sin unner onnerem schdurzschacht wetterschacht und zischdern vum schdolle außerdem sieht ma hischdorisches werkzeich un ausrüschdungssache mit m schdurzschacht hat ma es erz klä gemach indem ma es äfach nunnergeschmiss hat dobei sin die erzbrocke zerbroch unne hat ma s donn durch e schdolle rausgeferdert un im pochwerk klägekloppt wo s lähmisch war hat ma wasser in zischderne gesommelt und nochher zum òtrieb vum pochwerk genutzt in de grub hat ma nur eiseerz geferdert dodrin war viel mangan was de schdahl feschd werre losst drinn isses es gonze johr bei luftfeichtichkeit es biosphärehaus in de pälzisch ortsgemä fischbach bei dòhn is e nadurerlebniszentrum und stellt e regionaler tourismusfaktor dar fischbach leit im sieddäl vum pfälzerwald em wasgau in de neh vun de deitsch fronzesisch grenz un midde im grenziwwerschreidende biosphärereservat pälzerwald vosges du nord es biosphärehaus mit allem drumerum leit om ostrond vun de gemä in de daalaue vum saarbach gonz in de neh vum keenischsbruch es biosphährehaus is im zusommehong mit der expo in honnover als dezentrales projekt entschtonn des war nom bauschdäprinzip uffgebaut un is in mehrere schritte weiderentwickelt wor zuerscht also ab märz hat es biosphärehaus allä dogeschdonn mit nur äm schtockwerk als informationszentrum fa s biosphärereservat e wichtiger beschdonddäl dodefu is e multimedia ausschdellung zwä johr schbeder also is es nadurerlebniszentrum dezu komm do gäbt s e veròschtaltungsraum un iwwernachtungsmechlichkeite sowie e gaschtschdätt außerdäm e interaktiver rundwäg do komma uf onerthalb kilometer on statione alles mechliche interessonte iwwer die rechion lerne sogar womma mit m kinnerwaa odder rollstuhl unnerwächs is schulklasse gehn do gern hie im juni war donn de bòmwipfelpad ferdisch ma konn m durch die bòmkrone vum pälzerwald laafe zum beischbiel iwwer e hänge un e dellerbrick schließlich kommt ma zum adlerhorschd aus dem ma vun m heh weit iwwer es biosphärereservat gugge konn om schluss rutscht ma m long zurick uff de bodde allä in de erschde drei johr sin leit iwwer dänne pad geloff wer mudisch is konn a iwwer säälbrigge balanciere un schunschd e bissel rumturne alles gonz gefahrlos sogar rollstuhlfahrer känne dääle vum pad befahre de wasser erlebnis wäg is uffgemach wor uff zwä kilometer gäbbt s nochemol statione wo ma viele aschbekte zum wasser präsentiert kriet z b wasserkraft wasserläbewese un wasserqualität im selbe johr is de zwätte stock vun de ausstellung uffgemach wor in der e interaktivi geschicht zum thema gewässer un bachdäler präsentiert werd awwer nät nur die nadur sonnern auch mensch un kuldur werre vun wechselnde progromme ausschdellunge un aktione dargeschdellt de trächer is es fischbach forum mitglieder sin de krääs siedwestpalz die verbondsgemä dòhn un die ortsgemä fischbach weil deitlich mä leit komme wie ma om òfong gedenkt hat konn sich es biosphärehaus selwer finonziere un muss nur bei greßere projekte geld vum schtaat krie e leit schaffe do dodefu es gonze johr ehnedd antlich einöd is e schdaddeel vun de saalänisch graisschdad humborch im saapalz grais bis enn war ehnedd e aicheschdänichi gemän zum ord geheere noch die ordsdeele ingwiller un schwazeagger ehnedd grenzd im oschde an es zweebrigger schdadeel ernschdwiller in rhoilond palz mit inwohner is ehnedd de greschde vun de nai no humborch ingemendede schdaddeele dodevun endfalle uff die ords bzw schdaddeele ehnedd ingwiller un schwazeagger inwohner sai erschdi urkundlich erwähnung had de ord am juni als eynot gefunn de ord war schunn wesendlich friejer besiedeld nah vun de mindung vum schwazbach in die blies is es fundamend vun erer salierzaidlich turmhichelburch freigeled wor haid is dodevun nix meh se siehn glaichzaidich had ma als spolie vemauerde bruchschdigger vun reliefs die eme remische hailichdum zuseordne sinn gefunn dodruff daid wahschainlich ah die ordsbezaichnung alder haidebuchel im johr dorch de tilemann stella hien die gemargung ehnedds ist deel vum biosphärereservad bliesgau im reservad is das in ehnedd gelähne pänderbachdal mit hegdar e kernzon am mai is de bliesgau dorch die unesco als daidsches biosphärenreservatbiosphärereservad anerkannd wor die ehnedder kerb find traditionell jedes johr am dridde wucheenn im sepdember schdadd die bewohner werre ofd med em schbidzname ehnedder jochnächel bedengd desweh find alle zwee johr im juli e dorffeschd es jochnachelfeschd schdadd braut un bräutigam häßt e ungefähr meter hohi felsformation bai de pälzisch kläschtadt dòhn im siedliche pälzerwald em wasgau intressont is dass sich in däm massiv schun vor urzaite e diefer spalt gebild hat un die zwä felse frai näwernonner schdehe ohne sich zu beriehre durch die vawidderung honn sich runde forme gebild ma männt grad owwe het jeder felse e kopp druff wie zwilling siehn se aus odder halt wie brautlait braut un bräutigam finnt ma siedwestlich vun de schdadt bai de juchendherberch uff m iwwerm meer uff de onner daalsait im nordoschde schdeht es wahrzaiche vun dòhn de meter hohe jungfernsprung iwwerall drumerum im dòhner felselond gäbt s vun dänne auffällische buntsondschdäfelse die bai de verwidderung und erosion vun wäächere schdämasse schdehe geblibb sin braut un bräutigam sin a bai de kledderer arisch beliebt die saan des wer n zwä tirm zwische dänne sich e kamin befind der häßt großer kamin un hat e mittlerer schwierichkaitsgrad nämlich iii uff de uiaa skala die geht vun i bis vii die burch altdòhn lait im siedliche pälzerwald em wasgau knapp ä kilometer estlich vun de pälzisch kläschdadt dòhn die felseburch gehert zur dòhner burchegrupp wo aa noch die burche grafedòhn un tanschdä dezuzehle die drai burche sin zwar nätt glaichzaitisch awwer direkt näwernonner uff äm berchrigge gebaut wor so ähnlich honn se des a in de vogese bai de drai burche vun husseren gemacht in de neh gäbbts aa die burch naidòhn un de jungfernschprung e nadierlichi felsformation zu siehe die burch is wahrschoinlich um vun de herre vun dòhn gebaut wor ob do vorher schunn mol was war wäs ma nätt die lach gonz im weschde vum domolische speyergau faschd on de grenz zum herzochtum lothringe waißt uff ihr milidärischi bedaitung hie die ältschde reschde vun de schildmauer sinn aus de erschd helft vum johrhunnert urkundlich erwähnt is die burch erschdmohls hat de friedrich vun dòhn die burch als lehnsmonn vum bischof vun speyer verwalt des war domols de konrad iv vun dòhn wahrschoinlisch vawondschaft dodeno is die burch immer widder vun krieche un zerschdörunge betroff gewässt un ma hat se donn hinneno aa immer widder uffgebaut es erschde mol war altdòhn kabutt als sich die dòhner mit de fleckeschdääner gekabbelt honn die ruin hat sich donn e edelknecht unner de nachel geriss un hat se provisorisch widder hergericht isse dann widder zerschdört wor un de edelknecht hat abhaue misse isse im vierherrekriech zerschdört wor der vun bis vor allem im km westlich vun dòhn befindliche bliesgau ausgetraa wor is und isse abgebrennt ohne dass kriech gewässt wer dann isses mol zwähunnert johr gut gong bis die altdòhn im draißischjährische kriech widder schäde devu getraa hat donn glaich om òfong vum pälzische erbfolchekriech is die burch vum general mélac soine fronzesische truppe zerschdert wor so e burch war donn a milidärisch nimmi zaitgemäß un so hat ma sich donn erschdmol nätt mä waider drum gekimmert gewohnt hat do schun sait känner mää om mai is e großer däl vun de ruin in sich zusomme gefall felix mendelssohn bartholdy hat om auguschd die burchruin besucht um bilder vun rer zu mole die sin im burchmuseum ausgeschdellt die dòhner burchegrupp schdeht uf felse wo ungefähr ono wsw valaafe die zwä greschde im oschde tra e uf ungefähr hunnert meder läng die altdóhn de zugong war im nordoschde wo noch die doròlach un e klänner wassergefillter halsgrabe erhalt sin die unnerburch werd im norde vun äm hufaiseförmiche geschitzturm un im siede vun em waitere turm in ähnlicher bauwais beherrscht die sinn aus m johrhunnert die schildmauer is aus de erscht helft vum johrhunnert un schdommt wohl aus de allererscht bauphas vun de owwerburch sin uffem westliche felse noch oinische reschde erhal zum baischbiel die nordwond vum palas domit is es wòhngebäude gemänt un e wartturm der wahrschoinlich aa als abort gedient hat wie ma aus erkerreschde schließt de siedliche däl vum palas is baim felsschdurz vun kabutt gong ma sieht awwer dodefier die reschde vun em runde sich no unne konisch erwaiternde hohlraum im felse was viellaicht e zischdern odder e gefängnis war on reschde vun de oschdsait sieht ma noch buckelquader mauerwerk gonz im oschde schteht noch e änzelner felse wo ma iwwer schmale gäng hiekommt do war mol e klänner turm druff es gäbt e klännes burchmuseum wo funde vun de ausgrabunge uff de burch ausgeschdellt sin zum baischbiel e ridderrüschdung e daschesunneuhr mit kombass us elfebää kinnerschbielzaich minze un waffe näberm museum komma die burch selwa a besichtiche un es gäbt ab un zu fiehrunge de dåhner burchevaroi hat direkt bei de dåhner burchegrupp e burchemuseum uffgemacht do is unner onnerem allerhond zeich ausgeschdellt wo ma bei ausgrawunge uff de burch gefunn hat zum beischbiel e daschesunneuhr aus elfebää mit ingebautem kombass minze waffe spielzeich kichegeräte un sogar e ridderrischdung ma sieht aa e modell vun de burche wie se frieher mol ausgesieh hon solle vun dezember bis vor oschdre is zu un schunschd is jede daa uff awwer sie honn aa telefon wommer uf nummer sicher gehe will de berwartschdä aa bärwelschdä genonnt is e middelalderlischi burch im wasgau em siedlische däl vum pälzerwald in rhoilond palz die burch is widder uffgebaut wor nodämm se wä e em blitzschlach dreihunnert johr long kabutt war un als änzischi im wasgau immer noch bewòhnt zum berwartschdä hat domols a die vorburch klä fronkreich gonz in de neh dezu gehert de berwartschdä leit in ungefähr meder heh uff ännrer berchkupp estlisch vun de ortsgemä erlebach bei dåhn es seidedal wo er beherrscht un durch des de erlebach fließt geht ungefähr drei kilomeder siedlich zwische dåhn und weißeburch vun links ins dal vun de lauder iwwer zu der ma do om owwerlauf wieslauder saad de berwardschdä hat e wärtschaft un is nätt nur fa wonnerer sonnern aa fa audos zu erreiche im burchhof sin zwar nur wänisch schdellplätz awwer ma konn unnerhalb vun de burch parke in de neh vum berwartschdä gäbts noch e paar geschichtsträchtische burche die burch drachefels leit nur drei kilomeder die dåhner burche burch altdåhn burch grafedåhn un burch tonschdä ungefähr fünf kilomeder nordweschdlich die burch lindelbrunn is ungefähr sechs kilomeder norteschdlich un uff fronzesischer seid km im siedweschde leie die vier burche wegelnburch hoheburch burch leweschdä un burch fleggeschdä weil do so viel felse un burche sin saat ma zum siedweschdliche wasgau um die kläschdadt dåhn rum aa dåhner felselond wie in dere geschend normal is aa de berwartschdä zum große däl aus em buntsondschdä gehauni felseburch so isses aa beim drachefels un de dåhner burche wo die treppe gäng und kommere aus em fels gemeißelt sin beim berwartschdä ergäbt sich aus de gonze räum e komplexes hehlesyschdem wo de große felse vun de owwerburch dorchzieht im unnerschied zu soine nachbarburche schoint de berwartschdä noch vollschdändisch zu sin awwer in werklichkeit sin des meischdens nochträgliche ergänzunge als ergebnis vun reschdaurierungsmaßnohme die nätt immer originalgetreu ware immerhi is die siedwond vum leit fassende riddersaal aus gewachsenem altersgrauem fels dorin ingehau is de uffzuchsschacht wo se de ridder es esse vun de kich runnergeloss honn die kich is wie die waffe un die folterkommer mit nogemachte middelalderliche gerätschafte ausgeschdatt uffem gelände werre historische katapulte und geschitze gezeicht ma konn des alles aa besichtiche außer im winder gäbt s fiehrunge om brunne sieht ma es kenne vun de baumäschder vun de burch do is e mdeder diefer schacht in hondarbeit senkrecht durch de fels bis uff die dalsohl getribb wor der ist bis nunner zwää meder dick un hat bei belacherunge die wasserversorchung sichergeschdellt und war bei belacherunge de verteidischer e großi hilf die außerm brunneschacht unnerschde gäng un kasematte im felse sin arisch ausgedähnt un ware aa wichtisch fa die verteidischung vum berwartschdä es werd verzehlt dass e gong unner de burch bis klä fronkreich siedlich uff de onner daalseit gehe deet awwer des is nur e saache im unnerschied zu alle onnere burche im dåhner felselond hat de berwartschdä e in soiner geologische beschaffenheit ämolischer uffschdiegskomin on de siedoschdseid vum burchfelse des war frieher e leicht zu verteidischender zugong die schdeil un glatt no owwe schdeiend nadurrehr war die änzisch mechlichkeit om meder no owwe rachende un sogar iwwerhängende felse no owwe zu komme vun de aussichtsplattform unnerhalb vun de schbitz vum berchfried hat ma e weider blick iwwer de gesomte siedweschdliche wasgau bis ins fronzesische elsass ninn de berwartschdä is zum erschde mol als geschenk vum kaiser friedrich i barbarossa on de domolische schbeyrer bischof ginder vun henneberch urkundlich erwähnt wor deshalb kommer ånämme dass die burch vorher zu de befestischungsålache vun de salier un de schdaufer gehert hat wo in de palz ihr schdommlond gehatt honn ab hat ma vum riddergeschlecht herre vum berwartschdä gehert was die gemacht honn war nätt so gonz koscher des ware raubridder deshalb is die burch vun truppe vun de schdädt schdroßburch und hagenau belachert ingenumm und zerschdert wor die berwartschdäner honn se zwar bald widder uffgebaut sin donn awwer ausgeschdorb iwwer die herre vun woigade un die eggebrechde vun derkhem is de berwartschdä on es kloschder weißeburch komm des em benediktinerorde gehert hat iwwer hunnert johr schbeder nämlich hat sich es kloschder unner de schutz vum kurfirschd vun de palz begäb un hatt em es sogenonnte effnungsrecht gäb des häßt er hat do wòhne därfe und aa milidärische operatione aus m schutz vun de burch raus dorchfiehre kenne es kloschder hat zwar weiterhin uff soim recht als eichentimer vum berwartschdä beschdonn des hat de kurfirschd phillipp de ufrichtisch awwer nätt gehinnert die burch som marschall håns vun trotha zu gäwwe un war als erbliches lehe zu däm hat ma a håns trapp un håns trott gesaa er hat de berwartschdä weider befeschdicht bis ma gedenkt hat er wer jetzt nimmi inzunämme hat de vun trotha om nordhong vum meder hohe neschdelberch e vorwerk mit em meder schdarke turm baue losse des ma schbeder im volksmund klä fronkreich genennt hat es is nur meder luftlinie vum berwartschdä entfernt de kurfirscht hat inzwische weiteres eischentum vum kloschder weißeburch on de vun trotha iwwereichnet des hat em kloschder widerum gar nätt gebasst de vun trotha hat donn mol die wieslauder ufschdauue geloss damit em kilomeder entfernde schdädche weißeburch es wasser ausgeht de abt hoinrich hat sich widder beschwerd dorufhi hat de ridder de schdaudomm inreiße geloss was in weißeburch e riese iwwerschwemmung gäb hat jetzt hat s em hoinrich gelongt un er hat de pabscht innozenz viii gefrot ob der nät mol de kärchebonn verhänge kännt im vatikon hat ma sich e bissel zeit geloss awwer johr no dere wasserfehd nämlich war s donn so weit de pabscht alexonder vi hat de bonn ausgeschproch jetzat hat de kurfirscht kä onnri wahl mä gehat un sich vun soim gefolchsmonn lossa e misse wollder nätt aa em bonn verfalle schunn hat sich de deitsche kenisch un schbedere kaiser maximiliån i gezwung gesieh gehatt gäe de ridder die reichsacht auszuschpreche de håns vun trotha hat des alles nätt weider geschdeert isser geschdorb un zwä johr schbeder hat ma all sonktiòne poschdhum widder uffgehob er leit in de st ånna kabell in niederschleddebach begrab in de pälzische saache is immer vum håns trapp die redd won de vun trotha gemännt is die geschichd um die wasserfehd is im riddersaal vun de burch gemolt do is heit e wertschaft drin awwer ma konn aa nur mol zum gugge ninngehe de sohn vum håns vun trotha de christoph is geschdorb ohne e sòhn zu honn do hat soi schwiersòhn fritz aus m geschlecht vun de fleckeschdäner die burch geerbt isse no äm blitzschlach ausgebrännt un erscht mol nimmi uffgebaut wor sie hat donn e paarmol de besitzer gewechselt bisse on hauptmonn theodor vun baginski komm is der hat de berwartschdä zwische un widder uffbaue geloss un hat ab bis zu soim dod dringewòhnt die burch is heitzuda in privatbesitz vom wadle alfons un immer noch bewòhnt es vorwerk klä fronkreich is im johrhunnerd arisch beschädischt wor entwedder im dreißischjährische kriech odder im pälzische erbfolchekriech seit wärre die iwwerreschde reschdauriert der adiggel basiert uf ere freie iwwersetzung vum adiggel aus de daitsche wigipedia e lischt mit de versionsgschicht un alle audore bis zum zeitpunkt vun de iwwersetzung is zu finne de schbijalaxsee ischde weschdlischde vunde achd baggaseje wu vunde kiesg winnung im schbaimara binsfeld iwwrischgbliwwe sin de schbijalaxsee isch äna vunde achd baggaseeje im schbaimara binsfeld wumamol kies kold kabd hodd de see lischd im neadlische deel vunde rhoiniedarung vun schbaija im schdadddeel schbaija noad de see isch ug fea ha groß un geed meda runna oande diefschde schdell de see lieschd weschdlisch vum sunnesee und im oschde grensd de see oan die schdrooße binsfeld un biersiederstück im weschde grensda oans hochgschdaad wu a die weschgrends vum binsfeld isch do wu haid de see lischd isch mol än aldrhoiaam die schbajalaach gwesd wu awwa valonded un doan ä sauari wies midd schilfgraas worre isch do hoddma doan g baggad umde kies fa die audoboan a zu krische haid hodds wohnhaisa zwischm siedlische schbijalaxsee em sunnesee im noade unnem see binsfeld unnem kuhunna un gensedreggsee un oam oschduufa hodds nochem effendlische deel ä paa dobblraiische wohnhaisa uff m² große grundschdigga siedlisch vum see hodds ä gläänes waldschdigg wuän greeßere effendlisch awwa im summa a g biarebflischdische paagblads isch de see hodds broblem dass vum wald viel bleda noikummen unna deswesche wenisch sauaschdoff hodd de weschdlisch vum schbijalaxsee geleschene deel vum hochgschdaad isch zum g schidsde londschafdsb schonddeel eaglead worre es jacob jung blog is en daitschschbrochisches bolidisches weblog welles saidem mai onlain is behondeld werre theme im beraisch außebolidigg innebolidigg sischerhaidsbolidigg sozialbolidigg unn reschdseksdremismus uff welle en kriddischa bligg druffgeworfe werd de bedraiwer vum jacob jung blog unn verfassa vun de maischde oidrääch nennd sisch jacob jung des is also ner en psoidonym in denne blogoidrääch werre sowohl aggduelle bolidische eraischnisse kommendierd zammehäng unn hinnergründ analysierd des gonze midd oibeziehe vun originale kwällä unn dokumende de bedraiwer jacob jung fiehrd reschelmäßisch interviews midd bolidiggan unn fachlait es jacob jung blog siehd sisch midd soine baidrääch als gegeeffendlischkaid meglischkaide an de betailischung vun de bolidische mainungsbildung werre eeweso themadisierd wie naierdings die prodeschdbeweschung occupy saidem november werd in de rubrik jacobs woche eemol weschendlisch die oidreech im blog vun de vagångene zammegfassd am dezember is uffem blog en boldische riggbligg uffs johr erschiene monschmol werre uff de schdardsaid abschdimmunge zu beschdimmde theme gemeschd agduell iwwer die legalisierung vun cannabis es jacob jung blog hot noch aischene õõgaawe mehr als uffruf am daach schdond vum januar gherd dodemid zu de maischd gelesene bolidig blogs im daitschschbrochische raum des blog hot im soziale nedzwerk facebook ä aischeni said unn im microblogger dienschd twitter werre reschelmäßisch naie baidrääch vun dem blog vereffendlischd bai dem online dienschd ebuzzing rangiad es blog unner zwai millione uff bladz bai mypagerank uff unn bai topblogs uff baidrääch vum jacob jung blog erschaine unner annerem in de online ausgab vun de wochezaidung der freitag im humanisdische pressedienschd vun de giordano bruno schdifdung in de saarlännische online zaidung unn in zeit online aa in vaschiedene bolidische weblogs werd aawähnd z b der spiegelfechter le bohémien unn the babyshambler in de rubrik hinweise des tages uff de nachdenkseiten werre ausgewählde aidrääch valingd aa die sieddaitsche zaidung unn die märkische allgemääne empehle es jacob jung blog en blog oidraach vum januar iwwer aißerunge vun hans peter uhl is im daitschlondradio themadisierd worre es hehlegleichnis is e lehrbaischpihl vum platon aus dem sainem buch politeia es is wahrscheinlisch es bekanndeschde lehrbaischpihl aus de antike philosophie platon verzählt das beischpihl währnd ähm geschpräch mem glaukon iwwer es wähse vum guude es hehlegleichnis is e allegorischi beschreiwung vun platons ideelehr platon määnt ma soll sich emol vorstelle dass doh welle in äner hehl hucke un zwar gefesselt so dass die ned higugge kenne wo se wulle hinner denne brennt e feier und werft en lischdschaih in die hehl zwische denne arme deiwel un dem feier is e gang mit äner mauer devohr waider soll mer sich vorstelle hinner der mauer dähden jetzt annere laid zaich un gerimmbel dorch die geschend drache zom beischpihl statue aus stee orrer ach aus holz un während des lumpepack doh des zaich spazihre draht duhn die sich naddihrlich unnerhalde un mache ach sunsch orrendlich lärrem weil awwer die gefesselde ned no dem feier hie gugge kennen sonnern nur uff e wand uff die die schadde vun dem ganze gram der doh durchgeschläfd werd falle sehe die ärmschde ah nix anners wie als schadde also die aischendliche gejeschdänn sehe die ned wemmer sich jetzde vorstelle duhd dass die die doh hucke mitennanner schwätze kände doh dähde sich naddihrlich iwwer das unnerhalle wolle was sihn und zwar grad so als währe die schadde die aischendliche sache ach denne ganze lärrem denne die borsche beim rumschläfe vun dem zaich mache dähden die dann jo fer geroische vun dene sache halde die se sihn met ähm word die däde dänge dass die schadde werklische gejeschdänn wäre waider saht de plato stell der jetzt emol vor mer däd die gepainischde losmache un die kände dann gugge wohih se wollten wann die rischdung feier gugge däden doh däd das denne doch nor schmerze mache un aach die gejeschdänn kände die garned sehe weil auche vu dene nor die dunggelheed gewehnt sinn deswejä däden die aach immer noch määne dass die schadde werklicher wäre wie das was jetzde zu sihn krije wenn die sich das aussuche kände meent de platon däden als widder viel liewer uff die schadde gugge als uff das was jo in werklichkeet werklich is hald die eischendliche gesjeschdänn wammer jetzt ähner vun dene beim schlaffidche pagge dät und däne ganze lange un holbriche wech hoch aus der hehl raus schlähfe däd do däd der sich alleweil schee beschwere dort uwwe kennt der nämlich garnix sihn naddiirlich dät sich der langsam dran geweene un dann kennt der aach rumgugge awwer sicherlich zuersch emol in die schadde owwe im licht und ned glei uff die gejeschdänn un schonemol garned in die sunn awwer mit de zeit kennt der aach in de himmel gugge und ganz am enn sogar in die sunn der dät alles sihe wies werklich is de plato määnt waider mer soll siche emol vorschdelle dass in der hehl die die do iwwer die schadde schwätze un die inderprädiere däde die däden sich gejeseidich lobe un bauchpinsele wann ääner was rischdisches saat derjenisch der jezt draus war aus der hehl der wolld das alles jo nimmä häre un dem wär des nimmä wischdisch im geschedeil wer der jetzte denn annere arme deiwel verzäält dass es alles nur spockes is und nix werkliches do däde sich die nur luschdisch iwwer den mach was er sich owwe die auche verdorwe hätt und garnix meh erkenne kennt du weisch jo wie die leid sinn platon politeia übersetzt vum friedrich schleiermacher ergänzt von franz susemihl rausgewwe vum karlheinz hülser frankfurt m die ruin vun de burch drachefels is de iwwerescht vun ennra felseburch beim dorf buseberch im wasgau em sieddäl vum pälzerwald ungefähr siwwe kilomeder nerdlich vun de fronzesisch grenz leit die burch drachefels uffem meder longe bundsondschdä fels mit gleichem nåme der sich in meder heh uff äm berchrigge erschdreckt de owwerschde däl vum burchfelse is zu äm berchfried ausgebaut wor weil er heit so aussieht nennt ma de turmreschd im volksmund backezåh er macht die ruin zu ennrer vun de uffälligschde burche in rhoilond palz drumerum leie noch mä geschichtsträchtiche burche nur so drei kilomeder siedeschdlich bzw nordweschdlich leie die burch berwartschdä un die dreidälich dåhner burchegrupp die lindelbrunn leit kilomeder nordeschdlich un die burche on de fronzesisch grenz mit de wegelnburch uff deitscher seit un die hoheburch de leweschdä und de fleckeschdä driwwe in fronkreich leie aa nur kilomeder siedweschdlich gähniwwer vun de burch gäbt s e felsmassiv uff em meder hohe heideberch nämlich de buchkommerfels aus däm sin die heidekommre rausgemäselt wonn die entschdonn sinn un fa was die gut ware wäs ma nät vielleicht schdomme se wärklich schun aus heidnischer zeit odder sie sin doch jinger odder zuminnescht in jingerer zeit erweidert wor in jedem fall konn s gut sinn dass do soinerzeit e wachtposchde vum drachefels schdationiert war onschoinend honn die friehe burchherre e faible fa drache gehat jedenfalls taucht de nome drachefels schunn im friehe johrhunnert ball nom bau vun de burch in urkunde uff a es ingravierte bild im schbedere burchsaal is schunn älder wie der schunscht wehr kaum zu erkläre warum soi balkelecher es bild kabuttmache vorher war do de halsgrawe un do hat sich der drache als wohrzeiche und vielleicht aa zur abschreckung gonz gut gemach ob jetzt es bild schun glei ingraviert wor is als de halsgrawe grad ferdisch war odder vielleicht erschd hunnert johr schbeder un ob er e bissel älder oder e bissel jinger wie de nome is is schwer feschdzuschdelle iwwer die åfäng vun de burch is nät viel bekonnt archäologisches fundmatrial vun de burch drachefels gäbt s aus de mitte vum johrhunnert awwer die ålach muss schunn im friehe johrhunnert entschdonn sinn sin erschmols die brieder konrad un wilhelm vun drachefels urkundlich erwähnt wor de hischdoriker johonn lehmonn hat vun äm burkhard vum drachefels gewisst der in staufische dienschde geschdonn honn soll awwer er hat kä quelle vorgeleht in onnre urkunde schdeht dass e schtreit zwische de cousins rudolf un ånselm vun drachefels mit em wormser bischof beigeleht wor is es ältschde erhaltne sichel vun dänne zwää zeicht e drache in äm spitzschild seit em johrhunnert is awwer e hirschgeweih odder e wildgåns im wabbe de erschde vun niederem adel wo ohne zweifel mit ennre burch im wasgau zu verbinne is is walter vum drachefels denne se waltherus de drachenvels geschribb honn so is a de rebellisch reichsridder fronz vun sickinge änner vun miteichentimer wor no soiner nierderlach gäe die verbindete heere vun drei reichsfirschde honn die siecher om mai im råhme vun de sickinger fehd die burch endgildisch zerschdert obwohl de burchvogt der mit nur acht knechte do war die burch kompflos iwwergäb gehatt hat die siecher honn sogar verbott die burch widder uffzubaue was donn noch iwwrich war is durch die nutzung vun de ruin als schdäbruch weiter zerschdert wor e nachomme vun de eichner de freiherr fronz christoph eckbrecht vun derkem hat sich midde in buseberch mit schdä vum drachefels e herrschaftliches londhaus baue losse wo heit schlessche häßt a die busebercher kärch is vun so schdä gebaut wor die bescheidene reschde vun de burch im eschdliche bereich werre vum sogenonnte backezåh domieniert em burchfelse im oschde do druff sin nur wenisch urschpringlische mauerziech erhal trotzdäm kriet ma beim nuffschdeie durch die zum däl in de fels geschlahne uffgäng e indruck wie wehrhaft die ålach war uffem plateau vum ehemalische berchfried finnt ma reschde vun ennrer zischdern in de fels geschlahne kommre balkelecher un abarweidunge om sondschdäfelse zeiche dasser domols faschd gonz vun fachwerk odder schdägebäude umgäb war wesentlich mä bausubschdonz is vun de unnerburch un de dorålach erhal schun is de dorturm durch zwä rundbo epordale ergänzt wor reschde vun zwä weitere tirm vun ennre klännere zwingerålach un diverse maure und gebäude sin seit schwerpunkt vun erhaltungs un ausgrabungsmaßnåhme vun de generaldirektion kuldurelles erwe rhoilond palz zuerscht kommt ma in de dorturm der zwar schbeder dezugebaut wor is awwer gonz aus buckelquader mit zongelecher beschdonn hat dodruff sin e haufe schdämetzzeiche zu siehe de uffgong zu de owwerburch ist donn iwwer e on de fels ågelähnde älderer turm gewässt zwische de zwä dortirm gäbt s heit e treppeuffgong do war wahrschoinlich mol e reitertrepp im hof vun de unnerburch sin zwä gebäude zum däl erhal wo fa die bewertschaftung vun de burch gebraucht wor sin om kelleringong vum weschdliche devu is die johreszahl zu siehe im keller vum onnre gebäude war de burchbrunne der heit zugeschitt is wahrschoinlich erschd in de schbetzeit vun de burch is de e bissel niedrischer leiende weschtliche burchfelse aa bebaut wor so erweiderunge komma gewähnlich uff verännerunge im besitz vun de burch zurickfiehre des det zu de umwondlung vum urschbringliche lehe in die ganerbschaft basse awwer uff däm felse sin jetzt kä maure mä zu erkenne un ma konn aa nätt so äfach hiekomme es gäbt noch däle vum uffgong un vun ännrer wachschdubb on de siedseit vum felse die ålach uffem weschdliche felse hat e separadi klänni unnerburch un e eicheni dorålach siedeschdlich vum burchfelse gehat vun der reschde vun äm flonkierungsturm mit maulscharde erhal sin wie die gebäude uff em weschtliche burchfelse gebaut wor sin hat ma de ehemalisch halsgrawe mit äm mehrschdeckische gebäude iwwerbaut vun däm sin nur noch balkelecher iwwrisch vun dänne mehrere es in de fels geritzte äldere drachebild durchschla e no norde is de hof durch e halbrundi mauer abgeschloss wor uf de felse vun de weschdlich burcholach kommer nimmi iwwer treppe schdeie sonnern nur noch uff verschiedene kletterroute zu erschdeie de blumeschdä leit drei kilomeder siedweschdlich vun schenau im londkräs siedwestpalz in rhoilond palz die felseburch leit in meder heh gonz noh on de fronzesisch grenz un is nur noch e ruin wahrschoinlich is die burch um vun de owwerhessisch familie blumeschdä gebaut wor die erscht urkundlich erwähnung is vun do is a vum ridder ånselm vun batzedorf zu blmmeschdä die redd des häst dasser vun batzedorf geschdommt is awwer uffem blumeschdä gewohnt hat odder zuminnescht in de neh die burch blumeschdä is wahrschoinlich im baurekriech kabutt gong ma hat se donn nochemol zommegeflickt un als fliehburch benutzt hat grad noch e wächter do gewòhnt deno isse fascht gonz vafall de blumeschdä is e klänni dreidälischi burchålach de owwere un mittlere däl leit uf em schmale felse un is iwwer e felsetrepp erreichbar owwe is noch e brunneschacht zu siehe im mittlere däl is e schildmauer aus buckelquader un e felskommer erhall de unnere däl vun de burch is praktisch gonz vaschwunn die ruin falkeburch leit owwerhalb vun wilgatswiese im pälzerwald wie faschd alle burche im pälzerwald isse uff äm felse aus buntsondschdä als felseburch gebaut wor wahrschoinlich isse im odder johrhunnerd als nohfolcher vun de wilgartaburch zum schutz vun de ågrenzende derfer gebaut wor es erschde mol is die burch erwähnt wor als se reichsburch wor is awwer ma konn defu ausgehe dasse wohl e zeitlong frier gebaut wor is so war des bei onnre burche in de gechend aa ma saat de kaiser friedrich i barbarossa hett se gebaut un zwar zwische und plausibel is jedenfalls dasse in dere zeit als vorburch vum trifels gedient hat vun dem aus ma de berchfried vun de falkeburch gesieh hat so dass ma de trifels hett warne kenne wonn feunde vum weschde her ågeriggt weere es loiningische omt falkeburch hat domols die gonz fronkewääd verwalt nodäm die burch kabutt war isses no wilgatswiese valeht wor zu de longgeschdreckt burchålach hat e älderi mol meder großi owwerburch gehert die iwwer e trepp om felse vun de unnerburch aus erreichbar war wo mit dorålach un zuchbrigg befesdischt war de berchfried hat e grundfläch vun mol meder gehat mit meder dicke maure die unnerschde meder schdehe noch außerdäm sieht ma noch reschde vun ännrer zischdern vum dorhaus ännrer felskommer äm wòhnhaus ma konn aa palas dezu sa e un noch mä mauerreschde uffem burchfelse monarchie griech monos eena unn archein herrsche is e regierungsform wo nur een eenzische iwwer ä lond regierd des konn e kenisch odder e kaiser awwa aa en ferschd soi net zu verwechseln mit de aristokratie wo mehrere adlische iwwer en lond regiere es gebbd drei arde die parlamendarische monarchie wo de kenisch nur representiert un e parlament regierd die konschdidudsionelle monarchie wo de kenisch durch e verfassung ingeschrängd is un die absolude monarchie ach absoludismus genannd haid vaschdehd mer unner em monarsche maischdens en schdaadsowwerhaubd der griehd endwedda iwwerm erbgong vun soim vadda soina mudda noch dod vun denne es amd odda dorsch en wahlgong bis ons leewensend bai de erbmonarschie henn sisch die monarsche maischdens uff ä legitimadsion vunnem geddlische weese berufe so aa in europa ferschdedum monaggo die burch grafedåhn leit im siedlische pälzerwald em deitsche däl vum wasgau knapp km eschdlich vun de kläschdadt dåhn die felseburch gehert zur dåhner burchegrupp zu der noch die burche altdåhn un tanschdä zehle die drei burche sin zwar net gleichzeitisch awwer direkt newernonner uff em berchrigge gebaut wor e ähnlichi form burche zu baue is z b aa in de vogese im owwere elsass bei de drei burche vun hussere zu finne grafedåhn is vun konrad vun mursel gebaut wor der lehnsmonn vun de bischeef vun speyer un e enkel vum friedrich vun dåhn war die burch war vun åfang å als ganerbeburch konzipiert also fa mehrere besitzer die do mit ihrem hausschdond wohne schun hat s näwerm konrad mursel noch fünf weitere ganerbe gäb dorunner aa die grafe vun sponhoim im johr hat de graf johonn ii vun sponhoim dann vun de onnere parteie dorunner wilhelm vun winschdä des war em konrad mursel sei schwiersòhn sämtliche ådäle uffkaaf un is domit de änzische eichentiemer wor seitdäm hääst die burch a grafedåhn die burch is stärker befestischd wor un donn wie es geschlecht vun de sponhoimer mit em dod vum johonn v ausgeschdorb is durch erbvertrach in de besitz vun de markgrafe vun bade iwwergong awwer die befestischunge hon doch nät gelongt um enrer belacherung durch kurfirschd friedrich dem siegreiche zu widerschdehe hatter die burch ingenumm un zerschdert sie is dann wie s schoint aa nimmi widder uffgebaut wor hat de hons vun trotha wo schun die burch berwartschdä als lehe gehatt hat aa grafedåhn zum lehe genumm und schließlich kaaf gemach hatter dro scheint s nix jedenfalls läst ma dass se um unbewohnbar gewesst sin soll die burch grafedåhn is die klänscht vun de drei burche uffem mittlere vun de fünf burchfelse weil e paar moderne brüschdungsmaure dezu komm sin wirkt die bebauung vun de owwerburch heit e bissel unklar im weschde vun de owwerburch gäbt s markonte reschde vun ännre schildmauer wo gä e die burch tanschdä erricht wor is däle sin noch in originaler heh erhall sie is aus buckelquader gebaut wor on die schildmauer ware e klänner palas un onnere wòhnheiser gebaut vun de unnerburch die uf zwä schmale felsterasse geschdonn hat sin noch mehrere in de sondschdäfelse gehaune kommre zwä viehtränke un e brunneschacht erhall in äm widder uffgebaute stallgebäude is seit es burchmuseum der adiggel basiert uf ere freie iwwersetzung vum adiggel aus de daitsche wigipedia e lischt mit de versionsgschicht un alle audore bis zum zeitpunkt vun de iwwersetzung is zu finne de pälzer krischer ischn faschingsoade wu jedes joa vum eldeschde ludwigshefna faschingsvaroi roinschoans on peasenlischkaide vun bolidig werdschafd kuldua oda schboad vagewe werd un wu sisch als schdimm vunde pals vadiend g machd kabd hawen de noame vum oade kummd ausm pelsische wie a ehnlische oade vundo wie de saumaache oade unde bloomauloade die ärwed in wald un feld valongd doß mär sisch aach uf waidi dischdanze guud vaschdännsche konn dodezu ghead aach ä kräfdich schdimm un womma oowens in gsellischa rund sooi schöbbche pedze duud donn is ä kräfdich schdimm aach kään noodääl vun auße hea als liewvolla schboddnome gebraachd sin mär pälza schdolz uf die bzaischnung es hääßd in monchm regimend wään fria die pälza bevoazuchd zu unnaoffiziere gmachd worrn wail doß mär se so waid häd guud vaschdeje gekännd wonnse die orders gäwwe hän pälza krischa soi des machd aach die nadialisch pälza gradlienischkaid aus do muß de sachvahald klaa un daidlisch rauß die fagde ufde disch un kään drumerumschawenzle wonn do om schdammdisch um än großkoppede gehd un kääna so rischdich die gosch ufgriehd donn kraischd garandiad än pälza krisch dezwische saaß doch glai ä lump isses dunnakailnomol inzwische gäbds midze un hied midde uffschrifd pälza krischa un sogaa tiischörds demid zu kaafe zum jährsche vaoinsjubiläum hodde nowak helmud wu aach ehrevoasidznda vum eldeschde ludwigshefna faschingsvaroi roinschoans is de pälzer krischer gschaffe des is ä symbolfigua wu jedes joa on peasenlischkaide vun bolidig werdschafd kuldua oda schboad vagewe werd wu sisch als schdimm vunde pals vadiend g machd hawen die felseburch naidåhn im siedwestliche pälzerwald in rhoilond palz schdeht om nordend vun äm longgeschdreckte berchrigge in de neh vun de schdadt dåhn de kernberech vun de burch is uf äm sondschdäfelse wie rer fa s dåhner felselond typisch is naidåhn leit km nordwestlich vun dåhn rechts vun de lauder die do om owwerlauf noch wieslauder genennd werd uf äm ausläufer vum kauertberch ungefähr m iwwer de dalsohl de burchfelse geht nuff uf m die unnerburch leit bei m iwwerm meer direkt unnerhalb vun de burch fließt de moosbach vun rechts in die wieslauder wo ma frieher e miel betribb hat un deshalb is do noch e klänner wooch uffgeschdaut de nome naidåhn kännt äm lätz mache weil die burch älder is wie burch grafedåhn in de dåhner burchegrupp awwer immerhie isse jinger als die burch altdåhn weil se iwwer de schdroß durchs wieslauderdal leit hat se die schitze un sperre kenne mittlerweil iss des die b unn parallel laaft aa die wieslauderbåhn wahrschoinlich iss die burch korz vor im ufftrach vum speyrer bischof gebaut wor weil des war bis de konrad iv vun dåhn de minischtriale wo fa die ausfiehrung zuschdändisch war war de hoinrich vun dåhn wo schbeder aa hoinrich mursel vun kropsberch genennt wor ist er werd wohl die burch donn a gleich zum erbliche lehe kriet honn wie soi zwätter nome schunn saat hatt er wohl vawondschaftliche beziehunge zur kropsburch bei burrweiler gehatt die burch ist om mai als burch than erwähnt wor un aus em zusommehong vun dere urkund kommer entnämme dass es sich um naidåhn honnle muss schunn hunnert johr nom bau vun de burch is die familie vun mursel ausgeschdorb un die burch is in de besitz vun de verwondt altdåhner linie iwwergong wahrschoins im vierherrekriech isse niedergebrennt wor deno widder uffgebaut un im baurekriech widder stark mitgenumm wor hat de kenig hoinrich ii vun fronkreich do iwwernacht do musse also schun widder gut renoviert gewässt sin is de letschde dåhner ridder de ludwich ii in soim schloss in burrweiler geschdorb do ist neidåhn on s bistum speyer zurickgefall es hat donn noch e bischeflicher åmtmonn do soi dienstsitz gehatt bis fronzesische truppe se im pälzische erbfolchekriech endgildisch zerschdert hon seitdäm is nix wesentliches mä gemach wor in de er johre hat ma sicherungs un reschdaurierungsmaßnohme durchgefiehrt die ålach werd vun de generaldirektion kulturelles erbe rheinland pfalz direktion burgen schlösser altertümer betreut un zehlt näwer de km entfernte burch berwartschdä zu de om beschde erhaldene im pälzer wald links vun de ehemalisch dorålach im siedoschde sin noch reschde vun äm turm vun m durchmesser zu finne vun däm turm laafe no weschde un donn no norde abknickende däle vun ennre schdarke wehrmauer die on de schdeile nord und nordoschtseit gons runnergefall is sie hat zum flonkierungsturm on de nordseit vun de ålach gefiehrt vun de ältscht burch aus de schdauferzeit sin nur noch e zischdern om weschdend un die siedliche maure vum klänne palas zu finne mit fenschder und dierålache die leie uffem senkrecht abgearbeitete knapp m hohe kernfelse om nordweschdliche end vum burchfelse hat sich no siede hie e schbedmiddelalderlicher wohnbau erschdreckt weschdlich defu e brunne e frieher vabutzder treppeturm aus de selwe zeit leit on de nordweschdlichst kont vum burchfelse er fiehrt zur owwerburch nuff de aktuelle ingong im erdgeschoß derft wie bei viele burche erschd schbeder fa die bequämlichkeit vun de heidische besucher ågeleht wor sin zumal er außerhalb vum innere burchdor leit wo ma weider owwe un vun inne gesieh links die hischdorisch ingangsport sieht es schdeht aa die johreszahl iwwer m neie ingong die zwä batterietirm uf de gäniwwerleiende seit beherrsche es bild vun de burch sie sin m hoch un schdomme aus de erschd helft vum johrhunnert de westlich hat so m dorchmesser de estlich sogar m die maure sin ungefähr m dick zwää geschitzeffnunge om siedliche batterieturm sin als lewefratze schää gearweit weshalb se aa maulscharte genennt werre ostsiedestlich vum burchberch is die ålach vun ännre keilfermich baschdion geschitzt wor die aa e erkennungszeiche vun naidåhn is die form sollt geschosse ablenke un hat so die owwerburch om dort flacher valaafende berchhong geschitzt ma sieht on de baschdion un de geschitztirm dass sich die burchherre im schbede middelalder uff die neie feierwaffe ingeschdellt honn un dodefier nochemol kräftig gebaut honn de wassaschboadvaroi schbaija e v ischn varoi wu vielsaidische wassaschboadlische aggdividede fa alle aldasglasse midm große oafenga un braideschboadb raisch awwa a monschafds un weddkombfschwimme in schbaija oabiede dud haid zeeld de varoi midglieda un hod agdive abdailunge s schwimme s maaschdaschwimme un s singronschwimme de wassaschboadvaroi isch im joa g grind un vunde nadzionalsozialischde vabode worre nochm zwedde weldgriesch im joa hodma de varoi widda ereffnd ab ischma doan a ins auslond z b in die schwaiz idalie schboanije odda esdaraisch zu weddkembf gfahre finf joa schbeda hodde varoi doan die daitsch vizemaischdaschafd iwwa xm laachschdaffl vunde menna gwunne im joa ischma doan a ins naije schbaijmara schwimmbad gzoche dod noch hawwen imma widda laid vum varoi bai maischdaschafde gwunne im joa ischde thomas ligl zweefacha weldmeschda im maaschdas iwa m m un m bruschd worre desweesche un a weesche oanare eafolsch hoddman a inde joa un zum schboadla vum joa vunde schdadd gweeld im joa hodde karl hauter aldasglass weldrekoade im m fraistil m laache un m laache de thomas ligl aldasglass n daidsche rekoad in m bruschd unde thomas ligl heiko zinsmeister k ligl un die karsten dellbrügge aldasglass en rhoilond pals rekoad in xm bruschd schdaffl uffgschdeld newem dradizionelle wie em schwimme oddam wassaball hoddma im lauf vunde zaid immamol widda naije schboadaade ins oag bod uffgnumme zum baischbiel gibds said do a singronschwimme awwa s weren oam end vum joa z b a s niggolausschwimme bai onnare varoine midgmachd emol im joa faan die wassaschboadla fa e woch doan a inne dräningslacha unn doann machense noch de schwimmweddkompf schdadd inde friehling russlond r amdlisch russischi federadsion is än schdaad in oschdeuropa unn nordasie ugfähr lait wohne in russland unn es hot e fläch vun mehr als km² iss dodemid es fläschegreeschde lond uff de erd weege de grooße vahäldnis vun de fläsch zur oiwuhnerzahl wohne in russlond ner dorschschniddlisch lait uff eem km² russlond is midd km² es greeschde lond uff de erd unn aaschdreggd sisch sowohl iwwer oiropa als aa iwwer asie desweege unnerdääld sischs aa in viele grooße regione de greeschde dääl dudd sibirje ainemme welles midd faschd de gonze asiadische dääl vun russlond bedegge dudd im siede vun russlond gebbds ä reschion zwischem fluss manytsch unn em kaukasus gebärsch wu zwische oiropa unn asie umschdridde is siehe europa de wischdischsde fluss im russische airopäische kernlond is die wolga wu viele grooße schdädt lieche de greeschde fluss in sibirje is midd km die lena irtytsch und ob bilde midd km es längschde flusssyschdem in russlond wischdische gebirsche in russlond iss es uralgebärsch welles de äiropäische deel vum asiadische drenne dudd es kaukasusgebärsch welles russlond vun georgie unn asabaidschan drenne dudd hohe gebirsch find mer aa im middlsibirische bärschlond unn vor allem im oschdsibirische bärschlond de heggschde bärsch vun russlond is de elbrus im kaukasus midd meder russlond is in federadsionssubjeggde unnerdääld welle in federadsionskrääs unnerdääld sinn russlond unnerdääld sisch in folgende federadsionssubjeggde es raischslond elsaß lothringe iss en aus de alde londschafde gebildedes vawaldungsgebied vum daitsche kaisaraisch gewessd unn hot vun bis beschdanne die maischde zaid isses em kaisa selbschd unnerschdanne isses en aischene bunnesschdaad vum daitsche raisch worre elsaß unn lothringe ghere schun said zum oschdfrängische raisch unn schbääda zum hailische reemische raisch sie ware kee uuabhängische ferschdedümer sunnern reschione unnerdääld in vaschiedene weldlische unn gaisdlische besidsdümer ab de zwedde hälfd vum johrhunnerd sinn elsaß unn lothringe unn noch onna raichsgebiede vun frongraisch bsedzd unn ånnegdierd worre noom daitsch fronzesische kriesch hot frongraisch am mai elsaß lothringe ons nai gegrindede daitsche kaisaraisch abdrede gemißd wie owwe beschriwwe is elsaß lothringe nie en homogens gebied gewessd sunnern en konschdruggd vum daitsche raisch ausgsuchd hot mer sisch elsaß lothringe weege de milidärschdradegische roll de daitsche schbrooch welle do gebabbeld worre is õõschluss on die wischdigschde vakesnedze unn rohschdoffraischdum wie elsaß lothringe verwalded werre soll hot mer sisch geschdridde endwerra zu praiße ooda zu de sieddaitsche schdaade ooda em raisch unnerschdelle ledschdares is donn uff wunsch vum bismarck gewähld worre midd elsaß lothringe sinn aa fronzesisch babbelnde lothringer dezu kumme die bismarcksche raischsvafassung is oigfiehrd worre hots lond es reschd griehd gsedze vorzuschlaache isses åmd vum schdaddhalda oigfiehrd worre dodemid iss elsaß lothringe nimmi em kaisa selbschd sunnern em schdaddhalda unnerschdelld gewessd es minischderium fer elsaß lothringe hot die reschierung iwwernumme erschd is elsaß lothringe de onnere bunnesschdaade glaischgschdelld worre hot ä vafassung unn ä flagg griehd en frai gwähldes balamend is gebilded worre unn es lond hot drai vadreda in de bunnesrad gschiggd owwerpräsidende und raischsschdaddhalda noch de russische unn daitsche revoludsion henn aa elsässer revoldierd noodem de kaisa gflohe is unn daitsche trubbe sisch aus elsaß lothringe zerickgzooche hawwe is am novemba die rebublig elsaß lothringe ausgerufe worre vum bis zum november is die rebublig vun frongraisch erowwerd worre am oktober isses raischslond bzw die rebublig uffgleesd worre unn unner die vawaldung vun de generaldireggdsion in paris gschdelld worre im zwädda weltkriesch is elsaß lothringe vun daitschlond bsedzd worre unn faggdisch awwa nedd offiziell annegdiad worre bai de wahl zur schdaadsõõgherischkaid am oggdowa hawwe fer frongraisch gschdimmd awwa ner sinn donn aa ausgewannerd die pro fronzesische schdimmung hot sisch iwwer die johr vaschdärgd die daitsche reschierung is als fremdherrschafd uffgefassd worre hot ä schdargi germanisierungsbolidig bedriwwe verbode worre isses singe vun de marseillaise de fronzesische nadsionalhymn unn es draache vun fronzesische hohaidssymbole die trikolore iss als zaische vun prodeschd ghissd worre unn fronzesische kuldur iss in varoine bewussd braggdizierd worre feschddaach wie de gebordsdaach vum kaisa unn de besuuch vum selwe sollde die loyalidäd zum raisch schdärge vun de volgszählung åmdlische schbrooch vum gonze raischslond is daitsch gewessd awwa in fronzesischschbroochische krääs isses vaplischdend gewessd fer effendlische bekånndmachunge aa ins fronzesische zu iwwersedze do is aa es fronzesische als gschäfdsschbrooch zuglasse worre in de daitschschbroochische orde isses daitsche als unnerrischdsschbrooch aigfiehrd worre in de fronzesischschbroochische es fronzesische vun de volgszählung es raischslond elsaß lothringe hot sisch in bezärge unn die wiedarum in krääs unnerdääld altkirch colmar gebweiler mülhausen rappoltsweiler thann straßburg erstein hagenau molsheim schlettstadt straßburg land weißenburg zabern metz bolchen chteau salins diedenhofen ost diedenhofen west forbach metz land saarburg saargemünd die josefskeäasch in schbaija isch ä kadolischi keäasch uns zendrum vun vaschiedene haisa vunde parrai st josef die keäasch isch domols gonz schä bräschdisch un groß g baud worre wesche de riwalided vun den konfesione unde evongelischi g deschdniskeäasch wu glaisch wisawi lische dud awa haid gibds guude ökumenischi b ziehunge vunde pahg moinde st joseph unde g deschdniskeäasch als die josefskeäasch renowiad worre isch hawn die kadolige inde g deschdniskeäasch faiare diafe als im joa die brodeschdonde og fonge hawen fa ia keäasch zu sommle hawen a glaisch die kadolige än varoi fas keäaschebaue g grind domols hod doan de g grind varoi fas baue vunde g deschdniskeäasch n baublads kaafd wu domols noch om schbaijmara schdadrond g lesche isch dodruff hawen die kadolige doan a glaisch n baublads visawi kaafd wu se awa doan fa n onere blads oig dauschd hawen n große deel vum blads hods gloschda st magdalena gewe im joa hodma die keäasch don a m patron vunde kuapals unem schudspatron m hailische joseph vunde awaida g waihd die parrai st joseph hod newe de josefskeäasch a sog nonde ägidienhaus wuen große pasaal ä bischarai un onare zimma hod don hods noch newe de keäasch s biro un s pahaus wu de parra im momend is des de hubert ehrmantraut wohne dud onde gilscheschdrooß lischdn kinagaade unshod juchendzimma doan hods weschdlisch vunde keäasch waidere zimma än paagbladz unen kleene pagaade midner gnaibolach vum schbaijmara gnaibvaroi un doan noch s alde un bfleschehoim st martha weschem mongl on parra hod ma kai neie parrer fier die parraie st hedwisch un st oddo g funne hod hen die seit a parreiegemäänschaft mid st joseph jede vun dene drä kersche had noch wie vor ihrn eischene basdoralreferent awer de hubert ehrmantraut is parrer vun alle drei parreie die josefskeäasch hod de mänza dumbaumeschda ludwig becker g bloand dod bai hoda juchndschdiel schbedgodig barogg un renesõs vamischd domid se sisch vum dum unde unaschaide g deschdniskeäasch dud s tuampaa isch meda hoch un dod mid blos meda glena als die kaisaslaudenea mariekeasch un meda glena als die g deschdniskeäasch wu newedro lische dud die glenere tiam im oschde sin ugfea meda hoch un de dachfirschd hod meda z omme midde zwee oanere große schbaijmara keäasche die g deschdniskeasch unem kaisadumm dudses schbaijamara schdadbild bräsche im oschde vum haubdoigong isch die oaschl mid iwa paife doad schdejn a figure vum adolph kolping unem hondweagsg sell wu die koblings vun schbaija g schdifd hawen die glogge vunde josefskeäasch sin viaschdimisch un sin vum friedrich wilhelm schilling gosse worre die gregschd wieschd kg die haisagrubb ringschebeaschahof lischd im noade vun schbaija un weschdlisch vunde bundesschdrooß un wude ringschebeaschawesch duaschgehd uaschbringlisch ischde ringschebeaschahof mol ä glääni haisagrubb vun bauareheef gwesd schbeda hoddma donn doad mea haisa zum baischbiel fa waldawaida gbaud schunn frie im jaahunad hawwn sisch die raadsherre onde laurenziuskabell bnond nochm m hailische laurentius äm meatira oam ringschebeasch fa n omdsschwua gdroffe onde schdell vunde keäasch hoddma donn schbeda ä sienegraiz aus sondschdää vun uaschbringlisch midde inschrifd warzeig des lorentz heisels uffgschdeld s graiz isch doan meamols umgschdeld worre un schded haid newede naije kabell haid hodds doad vaschiedenschde g baide newe wohnunge unde laurenziuskabell unnaonerem a ä gschdied un ä waldgaschdschdedd die laurenziuskabell wu zude parrai st konrad kead zudem isch do a die londweadschafdlisch unnasuchungs un foaschungsoaschdald schbaija wu do midde unnaschdidzung vum rhoilond pelsische umweldminischderium ha vasuchsfelda bdraiwe un doad schemischi fisikalischi migrobiologischi analise mache dud awwas wead a zum baischbiel die radioagdiwided vum adomgrafdweag filibsbuasch unnasuchd un doan hodds a ä oirischdung vum beziagsvabond pals midd änna medeorologische schdazion un doan isch do die lufa a de sidz vum vabond vunde daitsch londwerdschafdlische unnasuchungs un foaschungsoaschdalde smuseum schpira ischä museum inde kleene paffegass in schbaija inde voadapals wu aldi fundschdigg ausm jiedische lewe vun schbaija zaische dud schpira hodma im middlalda uff hebräisch fa schbaija g sachd un schbaija isch äni vunde de drai schum schded g wesd uff qwadradmeda komma zum baischbiel iwwablaibsl vun rundbesche ausm jahhunad grabschdä ausm jahhunad oda ä dobblfenschda vun oagugge oinisches wu ma seje kon isch ä laigab vum hischdorische museum vunde pals wu a in schbaija schdeje dud schbaija hod im middlalda äni vunde gregschd jiedischi g moinde nerdlisch vun de albe kabd die laid sind im jahhunad vun idalije un frongraisch als kauflaid un bonkjes kumme d bischof rüdiger hutzmann hod don die jiedischi flischdling aus määns uffg numme un hod dodmid d grundschdä fa die jiedischi g moinde in schbija g leschd s museum hodma om nowemba eaefned wu die raischbogrommachd joa her g wesd isch wu die nadsionalsozialischde a die schbaijmara sinagog zaschdead kabd hawen s museum eagensd de juddehof wu wisawi mide migwe lische dud sallahailischeschdifd vun schbaija ischn romoanisch godischa sagralbau im schbeede jaahunnad bis uug fea g wesd s allahailischeschdifd isch äns vunde eldschde schdifd vun schbaija g wesd un isch voa iwwa joahr vum bischof sigebodo g grind worre zum schdifd hodd unna onnarem ä frieromoanische schdifdskeäasch kead wu im siede onde schbaijmara schdadmaua g baud worre ischd die keäasch isch uug fea m long g wesd un hoddn romoanische vierungsduam vun m heh kabd im jaahunad hoddma doan on die keäasch de godische deel oag baud s schdifd hoddma mol als almeschdisch golde uns isch inde gonze pals b kond g wesd im pelsa eabfolschegriesch isches doan awwa im joa durschde schbaimara schdadbrond zaschdead awwa dod noch a widda uffg baud worre nochdemas widda uffg baud kabd hodd hodds noch iwwa joa egxeschdiad bevoas doan endgildisch inde fronzesische rewoludzion vaschdaigad un abg risse worre isch haid eainnad blos noch die schdrooß die allahailischeschdrooß ons oinschd b daidende schdifd oagugge kommas a uffm vochlschaubloan vunde freien reichsstadt speyer vor der zerstörung vum philipp stürmer wu im hischdorische museum vunde pals ausg schdeld isch s schdif isch awwa inde eainnarung vun schbaija lebendisch gbliwwe unma hodd zum baischbiel ä g dengminz aus silwa g bräschd un s wead in schdaddrundgeng vun schbaija eawend die pedakeäasch vun schbaija isch frija mol die gläänschd romoanisch keäasch doad gwesd un isch wisawie vum allhailischeschdifd g lesche wailse so glää gwesd isch hoddma a pedakeäachl zuare gsachd die st peda paakeäasch soll duaschde dummscholaschda johannes von erenberg eabaud worre soi awwa ma gead dvu aus daße elda isch im jaahunad hoddma do ä glääni frieromoanischi keäasch diregd wisawie zum allhailischeschdifd gbaud un im scheede jaahunad eanaiad s goddeshaus isch blos uug fea m long un m braid gwesd unnde tuam m hoch baim schbaimara schdaddbrond vun isch die keäasch bis uff de tuam un die aussemauware runnag broand un doan hoddmase fa iwwa joa als ruin lische losse d noch hoddmase doan vaschdeischad un abg risse n reschd vunde keäasch die koaschdrewepaila un n deel vunde weschdwond isch im wohnhaus inde allahailischeschdroß oig baud worre die pedakeäasch komma uffm vochlschauplon vunde freien reichsstadt speyer vor der zerstörung vum philipp stürmer oagugge wu im hischdorische museum vunde pals ausgschdeld isch s schdadaschiv schbaija hoddä zaischnung vum graisachiwa peter gayer wu d noch die keäasch om end vunde godische aschidegdua bschdimmd gwesd isch die keäasch st moarids in schbaija ischä godischi paakeäasch gwesd wu uffm haidische kenischsbladds im zendrum vunde schbaimara aldschdadd gschdonne isch die keäasch hodd domols als bedaidenschdi godisch keäasch inde voadapals golde die keäasch st moarids isch im jaahunad als haubdparai vunde birschaschdadd schbaija g grind worre oinische meenen awwa dasses im ausgejende odda jaahunad g baud worre isch im jaahunad hoddmase doan im speedromonische schdiel nai eabaud die keäasch hoddn schbidshelmische weschdduam kabd wu meda hoch gwesd isch sie isch uug fea meda long meda braid un bis unnas dach guud m hoch gwesd im jaahundad inde joare vum bis hoddma die st moarids keäasch middm schdifd st germon zomme g leschd un middm schbedgodische gweahaus unm koa ausg baud dodzu hoddma a noch ä uug fea meda hohe ringmauwa drumrum gbaud baim schbaimara schdaddbrond im joa isch die keäasch bis uffde duam un die maua abgbrond ma hoddse nemme uffg baud un um doan endgildisch abg risse un on dea schdell doan de haidisch kenischsbladds oag leschd die funamend sinn a haid noch unnam kenischsbladds erinnarunge on des ejemolisch wahzaische vunde birschaschdadd schbaija komma im hischdorische museum vunde pals oagugge s hod a noch zaischnunge vun dem frijare sagralbau die st badolomeuskeäasch hod mol zude bedaidenschde paakeäasche vunde ejemolische raischschdad schbaija kead un isch nerdlisch vum aldperdl uff enna schroßeinsl g wesd die oafeng vunde badolomeuskeäasch raischen waschoinlisch ins jaahunnad zurigg domols hodd die schdadd sisch waida in de noade ausg deend undo hoddma die keäasch un glaisch wisawie a noch s auguschdinagloschda hiegschdeld im jaahunad hoddma die keäasch godisch uffgbebbld unnare n romoanische keäaschduam middm schdaile schbidzhelm gewwe die keäasch isch doan n m schbaimara schdaddbrond vun zum obfa gfalle die keäasch hodds doan noch bis uug fea gewwe awwa doan hoddmase inde fronzesische rewoluzion endgildisch abg risse vunde badolomeuskeasch hodds haid kä reschd mea u kindermann kunstdenkmäler zwischen antwerpen und trient beschreibungen und bewertungen des jesuiten daniel papebroch aus dem jahre böhlau verlag die e molisch paakeäasch st johann de daifa in schbaija ischn sagralbau gwesd glaisch wisawie vum auguschdinagloschda die keäasch isch mol änni vunde elschde keäasche vun schbaija gwesd schun im jaahunnad hoddma middm bauwe oagfonge die keäasch ischn romoanische saalbau middm koa gwesd un hoddn neadlische koaflang geduam kabd nocharar zaschderung duaschde schbaimara schdaddbrond vun ischse fa joare als ruin lische gbliewe um hoddma die keäasch doan widda nooddiafdisch heagschdeld inde froansesische rewoluzion ischse doan awwa endgildisch zaschdeard worre un doan oam onfong vum jahhunad abgbroche worre oande schdell vunde keäasch isch doan die pelsisch londesbibliodeeg hiegschdeld worre haid isch doad s schbaimara schdaddaschiev awwade nome vunde johannesschdrooß eainnad noch on die keäasch vunde zaid vunde salija die keäasch st maagus in schbaija ischä paa un gloschdakeäasch uffm feld vorm maaxdoaduam em ejemolische oigongsdoa zua schbaijmara voaschdadd voam waiße doa gwesd die keäasch ischn middlgroße sagralbau midd romoanische unn godische schdielelemend gwesd im jaahunad isch im siede vunde schdadd schbaija voam maaxdoa die paakeäasch fa die siedlische voaschdadd im romoanische schdiel gbaud worre inde nee vunm weschdlische saideaam vum rhoi die keäasch isch uug fea meda long un meda braid un isch vunnare mauwa oig zeumd gwesd im jaahunad hoddma die keäasch doan godisch eanaijad im joa isch die paakeäasch zuäm wilhelmiddagloschda worre wuen koahea vum gloschda st geamoan gschdifd kabd hodd de oade hodd des gloschda doan awwa um widda uffgewwe die keäasch hodde draißischjearische griesch un a de schbaimara schdaddbroand vun iwwaschdonne doan hodd die keäasch noch uug fea joa gschdoane bevoamase doan um vaschdaigad un abg risse hodd die keäasch hoddmol doad gschdoane wu haid de große paag un messblads wisawie vum naduafreundehaus isch eainnarunge vunde keäasch komma haid im hischdorische museum vunde pals oagugge die burchruin schdäneschloss aa atzeschdä biewermiehler schloss schdäner schloss genonnt leit in de gemarkung daläschwiller fresche im londkräs siedweschdpalz owwerhalb vum zusommefluss vun de schwarzbach un de rodalb vun de ungefähr meder iwwerm meeresspichel und meder iwwer de dalsohl gelä ne heheburch aus ware die ågrenzende däler gut zu iwwerbligge wä e dere strategisch ginschdisch laach nemmt ma å dass die burch vielleicht e siedlichie grenzburch war wie die burch gehäß hat als ma se um gebaut hat is nimmi sicher feschdzustelle im johrhunnert hat unnerhalb vun de burch e siedlung gelä die schdäne schdeie odder schdesche gehäß hat in ännrer urkunde vun is die erwähnt awwer domols war se schun valoss awwer in de selwe urkund is a es schdäner schloss erwähnt in de neh hat s noch e hof nomens atzeschdä gäb un vielleicht hat die burch genauso gehäß nomensforscher glawe awwer nät do dro die burchålach hat ungefähr die form vun em bicheleise dem soi spitz no siede zeicht des losst uff sächsisch thieringische infliss schließe die läng is meder die bräd ungefähr meder die bis bräd umfassungsmauer beschdeht aus behaune sondschdäquader aus salischer zeit zum däl aa aus staufische buckelquader die owwerburch leit uf äm sondschdäfelse un is vun de unnerburch durch e felsabsatz getrennt in däm sich aa e zischdern befinnt zwää uffgäng vabinne die beide burchdääle e vorburch hat westlich vun de burchålach außerhalb vun de ringmauer geschdonn sie hat sich entlong vun de weschdseit vum burchgrawe erschdreckt im siede sogar noch e bissel weider in de unnerburch ware die wertschaftsgebäude e paar räum die wahrschoinlich als wachkommre genutzt ware un de burchzugong der hat aus äm meder bräde un meder hohe dor beschdonn des dorch e zuchbrigg un e grawe gesichert war die owwerburch is iwwer e dorchgong erreichbar wo in de felse gehau is dort ware wohngebäude e palas vun meder kich aborte die rischdkommer un e mächticher rundturm der die gonz burch dominiert bei em innedorchmesser vun meder und meder dicke maure ergäwwe sich meder außedorchmesser der turm hat wohl als berchfried gedient awwer er kennt aa als wòhnturm genutzt wor sin weil genuch raum hett er gebott im norde is die owwerburch durch e geknickti schildmauer geschitzt die wohl im johrhunnert beschädicht wor is ihr weschdhelft is nämlich in de zwätt helft vun däm johrhunnert nei gebaut wor während de oschddäl schun aus em johrhunnerd is ma wäs nätt seit wonn die schdell bebaut is es gäbt awwer åzeiche vun ännrer besiedlung schun in de jingere schdäzeit un in de hallschdattzeit die ältschde vorhondene mauerreschde kommer uff die zeit um datiere wahrschoinlich hat se de graf emich i vunn loininge gebaut es hat e paar kilomeder entfernt e remischi villa gäb die ma eventwell als quell fa baumaterial fa die schbed salisch burchålach benutzt hat e bissel schbeder so zwische un is de wuchdisch rundturm gebaut wor er hat salisch schdaufische bauelemente un is änner vun de greschde aus dere zeit uffem gebiet vum heidische rhoilond palz nur e paar johr schbeder is die burch abgebrennt de kaiser friedrich barbarossa hat näwer de burch in saarbrigge selbschd noch drei weidere saarbrigger burche schleife geloss vielleicht wa es schdäneschloss änni defu jedenfalls gilt die burch in ännrer urkund vun schun als zerschdert un is aa nie widder uffgebaut wor bis ins johrhunnert hat die burchruin donn immer mol widder de besitzer gewechselt genennt werre die grafe loinigne dagsburch zwäbrigge bitsch loininge hardeburch ab die grafe vun loininge hardeburch dagsberch un ab hånau lichteberch im johrhunnert hat ma die ruin als schdäbruch genumm un fascht komplett abgetraa die schdä hat ma fa de hausbau in de derfer drumerum un aa fa de båhnhof bärmesens nord uf die biewermiehl sowie fa die båhnlinie selbscht genumm die ålach gehert jetzt em lond rhoilond palz un werd vum londesomt fa denkmalpflech in määnz verwalt unner de uffsicht vum omt fa vor un friehgeschicht schbeier had de arzt dr l a hoffmonn die ruin freigeleet domols is e gewisses effentliches interesse on de burch wach wor vorher hat ma nur e vum wald iwwerwucherter schdähaufe gesieh im friehjohr hat ma aa mit ausgrawungen ågefong is de burchveroi schdäneschloss gegrind wor heit betreut de hoimatveroi vun daläschwiller fresche die grawunge un weidere arweide inzwische hat ma die umfassungsmauer un de palasbereich somt abortålache soniert die dorålach in de unnerburch rekonschtruiert un die mauerziech vun e paar wertschaftsgebäude widder sichtbar gemacht de ab freigeleete turm hat ma ab mit bis zu m longe un cm hohe schdäbleck bis uf meder heh widder uffgebaut im bau un brondschutt hat ma aller mechlicher kråm aus em middelalder gefunn keramikscheibe spielschdä aus sondschdä odder hirschgeweih werkzeich un waffedäle aus eise diergriffe un schlissel sogar vergoldete bronze zierbeschläch sin uffgetaucht sowie e doppeladler aus vergoldeter bronze wo wahrschoinlich aa e zierbeschlach war donn e werkschdick aus schdä mit äm rundbochische schlitzfenschder un im weschdliche außebereich e muschelartisches wahrzeiche die gonze reschdaurierungs und freilechungsarweide honn dezu gefiehrt dass ma jetzt widder e guti vorschdellung vum friehre aussiehe der burch kriet sauguschdinagloschda in schbaija isch mol als beddloade im jahhunad g grind worre noch de grindung vum gloschda inde midd vum jaahunad ischs im joa abgbrond un a greschdedeels zaschdead worre kuaz nochm brond hodmas gloschda widda uffgbaud un doan im jaahunad umgbaud im joa hawwen sich die prioa guardiane un brieda vun fia gleschda dorunna a vum auguschdinagloschda uff ian wunsch hie in die biaschaschafd vunde schdadd schbaija uffnemme losse midde joare sinn doan die ejemols aame oade durch hondl un vameschdniss zu wohlschdond kumme deswesche hodd doan a im joa de raad vunde schadadd schbaija die gleschda dorunna a s auguschdinagloschda uffgfoadad nochm schudsvadrach vun ian baidrach fadde unnahald vum seldnaheea zu laischde ofoang vum jaahunad sinn inde qwadia vum gloschda evongelischi messe gewwe worre un hodd sich de prioa vum auguschdinagloschda de michael diller zu dem bkoand wassde luther gsachd kabd hod baim schbaijmara schdaddbroand vun ischs gloschda doan waidgejenschd zaschdead worre awwa de koa vunde godisch keäasch wu ausm jaahunad gschdomd hodd hodds iwaschdoane kabd un isch easch abg risse worre im jaahunad hoddma die ruin vum gloschda fa wohnunge umg baud kabd newe de augustinergasse wu glaisch wisawie lische un oans gloschda erinnare dud isch haid a noch de graizgong ausm jaahunad vunde ejemolische keäasch midd soine spedgodische schbidsbeschische maßweagakade inde wormser straße eahalde g bliwwe ma hoddse im joa abg baud un fia joa schbeda widda awwa oanaschda z somme uffgschdeld un a ned goans oam glaische oad sondan ä bissl vasedsd newedroa selwedritsche museum vun schbaija lischd midde inde schdadd inde antoniengasse un zaischd de b sucha s lewe vunde schaije pelsa elwedridschle s glääne un privad bdriwwene museum isch im easchde schdogg un eagleadem bsucha was elwedridschle sinn wu un wiese lewe dun wie un wumase finne koan un s losd a schunschd ke froch zua foaschung vunde tritschologie offe s museum zaischd seldene un a noch faschiedene brebariade exembla vunde elwedridschle un a ä uffzuchdssdazion fa die tia s weren awaw a vabindunge zude onnere daidsche schaije un seldene wese gzaischd wuma schun dfu kead kabd hawwe konn wie em bairische wolwadinga unnem tiringa rasslbogg a vun denne hodds museum ausg schodbde exembla doan eafead ma dassmasse zum baischbiel im unnaholz vun paagolaache waldbeede un rebschdegg finne koan awwa a bloss womma schbed nachds schun minischns zwee dubbeglesa voll mid riesling schoale indus hodd doan komma loszije un vasuche elwedridschle wu jo ausseje dun wie ä mischung vun hing gl midna end unna elf im halali zu krische im eadgschoß komma doan a glai iwwa soi elwedridschle wisse midd onnare dischbediere un middm riesling schorle oafonge naije elwedridschle eafaarunge zu sommle s muesum hod jeden daach vun bis ua uff de ivan glasenberg jannuar in südafrika isch en manager und de ceo von glencore de glasenberg isch in em vorort von johannesburg aufgwachse sai mudda isch e südafrikanerin und sain vadda en gebürdiga litauer er hod an de university of the witwatersrand in südafrika sain bachelor abschluss gmacht und an de university of southern california sain master of business administration im jahr hod er åågfange bei glencore em gröschde rohschdoffhändler von de weld zu schaffe und zwar im kohle departement zuerschd in südafrika und dann in auschdralie von bis hod er das büro von glencore in hong kong und in peking glaided bevor er d laidung vom kohle departement iwwernomme hod im johr isch er dann ceo von glencore worre di zaidschrifd businessweek hod im johr gschriwwe dass de glasenberg e schlüsselfigur im gehaime öl handel vom marc rich mit em iran gwessd isch schbäder hod en de us präsident bill clinton begnadigd im sebdember hod s schwaizer wirtschaftsmagazin bilanz berichded dass de glasenberg e vermöge von uugfähr milliarde franke hod am april hod d bbc e interview mit ihm gsended wo er die vorwürf gege glencore wäge umweldverschmudzung und kinnererwed zurückgwiese hod die burch tanschdä leit im siedliche pälzerwald em deitsche däl vum wasgau knapp km eschdlich vun de rhoilond pälzisch kläschdadt dåhn die felseburch gehert zur dåhner burchegrupp wo aa noch die burche altdåhn un grafedåhn dezu zehle die drei burche sin zwar nät gleichzeitig awwer direkt näwernonner uff äm berchrigge gebaut wor so ähnlich is des z b aa in de vogese im owwere elsass bei de drei burche vun hussere zu finne vun alle drei burche vun de grupp is tanschdä die ältschd ausgrawunge hon ergäbb das uff de felse schun im friehe middelalder was gebaut war des vawunnerd aa nät weiders weil domols schun unne im daal e heer un kaufmonnsschtroß dorchgong is heit is do die bundesschtroß die nåmensähnlichkeit mit de schdadt dåhn und em adelsgeschleicht vun dåhn leit uff de hond wom mer aa nät so genau wäs was es bedeit und was zuerschd so gehäß hat e urkund vun nennt e anshelmus de tannicka als besitzer odder verwalder deshalb vermut ma dass die burch åfong fum johrhunnerd gebaut wor is werd in ennrer urkund vum kaiser friedrich barbarossa e gewisser hoinrich vun de than erwähnt die burch wer domols e unmittelbares reichslehe gewässt dodeno werre noch ulrich vun dåhn un konrad vun dåhn als reichsministeriale genennt seit is die burch lehe vun de bischeef vun schbeyer bis geht s mit de besitzer laufend hi un her so dass ma ånämme derf dass es lehe domols noch nät erblich war die burch tanschdä leit uf de beide westliche burchfelse vun de dåhner burchegrupp die ware frieher mit ännrer brick vabunn uff de felse sin moderne brischdungsmaure die eher willkierlich gesetzt wor sin un kä richdischer indruck vun de ehemalische burchgebäude vermiddle de weschdfelse war onschoins mit so was wie wohntirm bebaut die sich on de felse ågelehnt honn des konn ma on balkelecher abläse on abarweidunge im felse un ännrer große zischdern wo ma wasser vun de dächer drin gesommelt hat die siedlich defu leiend unnerburch hat noch originales mauerwerk awwer des schtommt aus em johrhunnert do drin hat ma reschde vun ännrer schmied un vun äm schmelzofe gefunn die wechelnburch aa wecheleburch genennt is e burchruin zwische schenau un nothweiler in rhoilond palz un die hechschd gelää burchålach in de palz die felseburch leit in meder heh uffem schlossberch direkt on de deitsch fronzesisch grenz uffem selbe berchrigge leie in unmiddelbarer nachbarschaft aa die hoheburch im elsass die burch leeweschdä un die burch fleckeschdä ma hat e schäner weider blick iwwer de wasgau die wegelnburch is im odder johrhunnerd als reichsburch vun de schdaufer gebaut wor isse es erschde mol urkundlich erwähnt wor wie se vun schdroßburcher truppe zerschdert wor is weil de kaiserliche vocht londfriedensbruch begong gehatt hat bis isse vun de familie vun wechelnburch widder hergeschdellt un ausgebaut wor die sin awwer ausgeschdorb deno isse on s haus kurpalz verpänd wor vun bis hat se de herzech vun zwäbrigge gehert im dreißischjährische kriech war de christoffel vun grimmelshause in de burch gefong was er in soim simplicius simplicissimus erwähnt is die burch vun fronzesische truppe unner general monclar wä e m friede vun nimweche zerschdert un geschleift wor bei renovierungsarbeide vun bis sin große menge vun schutt weggeschafft un die erhallene däle soniert wor die owwerburch is so uf meder groß die burch is in drei zone gegliedert owwer middel un unnerburch letschderi nur uff de weschdseit erhall un reschdauriert is de innere dorbau iwwer felsetreppe kommt ma zur owwerburch do sin aus em fels gehaune dorchgäng erhal un e felsekeller die brischdunge uf de owwerburch sin nät so wie se mol ware es sin aa nur wennisch reschde vun schdänerne wohnheiser erhall so das ma nur schwer sa e konn wie die burch mol ausgesieh hat de miellbeasch schbaija isn miellbeasch im nordoschde vunde schdadd schbaija frieja hodde miellbeasch hausmülldeponie nonnenberg keese en nome wu awwa bloß inde agde vawend worre isch de bersch isch meda hoch un u gfähr meda long un braid midde antenn uff m gibfl issa faschd meda hoch de miellbeasch isch inde er johr odda schpeda vonde miellendsoaschung schbaija g baud woore monschmol siehd ma do ä paa audo s rumfahre die bringn e nämlisch de miell vunde schdadd schbaija dohi un schiddn des do druff de wesch kann awwa ach als änn fahrradwesch b nuzd werre inde näh vum baawersch gibd s awwa ach än fussballblats vum ördl waijahof unä kläranlach uffm miellbeasch schdingds ä bissl wail unna ännem jo d miell rumlieschd d fia hodd ma jo awwa de schää bligg uffde dumm unde rhoi uffm miellbeasch schdeed ach ä grossi fotowoltaikalach wu grossanlach müllberch speyer heese dud enagie wead do awwa a vum methongas gwunne wu vum beasch ausgaase dud de miellbeasch komma vum thomashof iwwa die glägaadealach ponderosa bis hie zum binsfeld seje un gugge komma bis ons hinnaschde end vun schbaija mea zu de alach konschd uffde said vun soltech finne de clausensee is e stausee im schwarzbachdal im weschdliche pälzerwald rhoilond palz eichentlich isses mehr e weiher de clausensee leit so zeh kilomeder eschdlich vun de bundesschdroß vun lautre no bärmesens un zwar zwische waldfischbach boialwe un lääme es fließt de schwarzbach dorch wo ma in däm abschnitt aa boialb nennt de see hääßt no m ort clause uf däm soiner gemarkung er aa leit clause is zwar nät weit weg owwe uffem berch awwer es gäbt nur e schmales schdreßel dorch de wald nunner ins schwarzbachdal de seespichel leit uf meder iwwer m meer die berche vum pälzerwald drumerum rache bis zu meder iwwer de see naus de große hundsberch im norde is meder hoch de hesselberch im siedweschde meder un de schmale kopp im siedoschde sogar meder de see is so meder long un meder bräd soi gesomtfläch belaft sich uff vierehalb hektar de see ist bis zu fünf meder dief un in de midde is e inselche die wasserqualität is normalerweis arisch gut die greß vum see losst druf schließe dass er mol dezu gedient hat die wassermeng fa weider unne leiende miele zu reguliere vun dänne sich noch de nome mielschtroß in boialwe erhall hat odder fa die wabbeschmied on die noch de nome vun äm gaschthaus erinnert vamutlich sin seit soiner ålach außerdäm fisch drin gehall wor om seeufer leit e campingplatz un e unbewachter schdrond jedes johr om letschde juliwocheend gäbt s e seefeschd net weit weg un zu fuß zu erreiche leit die haidelsbursch monnem haubdbåhnhof iss da greeschde båhnhof in dä universidädsschdadt monnem es halde haupdsäschlisch ziiche vun dä deutsche bahn ag jede dag nutze óógfähr mensche dä båhnhof es iss en dorschgongsbåhnhof ann dä pälzische ludwichsbåhn rhoidalbåhn rhoibåhn riedbåhn unn dä schnellfaahschdregg monnem schdugadd am óófang im joo war dä båhnhof en kopfbåhnhof in da näh vum tattersall des hoidige gebäude liecht óógfähr m weider siedlisch unn iss zwische unn endschdande iss es vergreßert worre indem ma die fassade nach vorne verleechd had am monnemer hauptbåhnhof fóóre rechelmeßisch ice ziiche in rischdung balin hamburch kölle basel unn minche iwwer schdugadd es gibt aach e grenziwwerschreitende verbindung nach paris außadem wird dä båhnhof vun dä s båhn rhoi negger s homburg oschderburge s kaiserslaudare mossbach s un germasche kallsruh bezieungsweis brusel unn vun regionalziiche óógfóóre lingefeld amtlich lingenfeld is ä ordsgemää im pälzische londkrääs germersche in rhoilond palz unn is vawaldungssidz vun de glaischnååmische vebondsgemää lingefeld liechd in de siedoschdpalz in de rhoiewene zwischem rhoi im oschde unn de daitsche woischdrooß im oschde midd medan liechd lingefeld heher als onnere orde in de umgeewung desweege konn hochwassagfahr ausgeschlosse werre nachbaagemäände sinn im uhrzaigasinn vun norde schwechnem reemabärsch pillipsbursch uff de onner rhoisaid in bade germersche loschd unn weschde de nååme lingefeld hot soi heakunfd vun ennere siedlung om longe feld odda aawa vun feld vum lango odda lingo die zahle vun de johr bis sinn volgszählunge do lingefeld frieher zum bischdum schbaya gherd hot sinn haid aa noch die maischde bewohner kadolisch dorsch zuzuch aus annere regione in daitschlond hot sisch awwa ä schdargi evangelisch mindahaid herausgebild ware vun de bewohner kadolisch unn evangelisch ware vun de oiwuhner kadolisch unn erschd evangelisch de reschd hawwe vor allem judde ausgmachd lingefeld liechd an de bunnesschdrooß von zwei uasfahrde im siede unn norde vum ord erraischd mer die greeßere schdädt schbaya monnem kallsruh unn haidlbärsch in minudde vum bahnhof lingefeld erraischd mer per båån in minudde monnem unn ludwichshafe odda kallsruh in de onner rischdung noodem mer de ord an die s båån rhoi neggar õõgschlosse hot konn mer ohne umzuschdaige dohiefahre de båånhof lingefeld liech im nordoschde vun de gemää an de båånschdregg schiwwerschdadd wörth lingefeld im beraisch vum vakeasvabund rhoi neggar unn em kallsruha vakeasvabund im lingefelda naherholungsgebied aldrhoi konn mer gud schwimme paddle fahrradfahre unn schbaziere gehe die draisinebåån siedpalz hot ihr end in lingefeld die km longe schdregg bginnd in bornheem fiehrd iwwer ägger unn dorsch wälda unn ended schließlisch im weschde vun lingefeld sschbaimara eadeel wead vun ännara laachaschded ruffkold wuma remabeasch gnond hodd gfeadad weads eeel im aachebligg oam daidschhof un oande siemensschdrooß voa uugfea achd joa ischs eadeelvoakumme in schbaija zufellisch gfunne worre aischndlisch hoddma im unnagrund noch eadweam gsuchd awwa donn innära dief vun meda s eel gfunne said wead die laachaschded oag boahd uns eel gfeadad hoddma tonne ruffhole kenne des sin vunde rhoilond pelsische un vunde daidsche feadameng im joa hoddma tonne eadeel ruffkold im aachebligg laafn waidare saismologische unnasuchunge um mea eel oabohre un feadare zu kenne die pleen fa ä unnairdischi paiblain fa nunna zum schbaijmara haafe sinn schun oig raischd worre lembärsch isch e grossschdadt in de ukraine si hod e bewegde gschicht hinner sich und hod im johrhunnerd e paar mol di zugherigkaid vom lond gwechseld zu dem di schdadt gheert hod haid hot lembärsch iwwer oiwohner uf ere fläch von qudratkilomeda wail imma viele verschiedene velger in lembärsch glebt hawwe hod die schdadt aa in viele schbrooch en name ukrainisch lwiw polnisch lwów russisch lwow armenisch weissrussisch lwo jiddisch und daitsch lemberg lembärsch hod im september sai jährigs beschdehe gfaierd die aldschdadt schdeht uf de lischde vom unesco weltkulturerbe lembärsch liegd in de weschtliche ukraine in de region galizie und bis zur polnische gränz im weschde sin s uugfähr kilomeda de fluss der durch die schdadt fliesst haisd poltwa lemberg isch said sehr langer zaid vom zusammelewe von viele velger geprägd worre bis ins johrhunnerd hawwe newe de pole wo die mehrhait von de bevelgerung gschdellt hawwe aa jude ukrainer daitsche und armenier dort glebd haid lewe newer de ukrainer noch russe waissrusse und pole dort kocherbach is e dorf im iwwerwald wu heit zur gemeinde wald mischlbach im hessische kreis bergschdrooß ghert kocherbach ligt km nerdlisch vun wald mischlbach im dal vun da kocherbach selli bach endschbringt an da tromm un fließt in affolderbach in di ulfebach di gemaagung is km² groß un liggt uf are heh vun bis m iwwerm meeresschbiggl sie is lånd un forschdwärdschaftlisch gebrägt kocherbach beschdeht im wesendlische aus änare schroß am kocherbach an derre di haiser uffgereiht sin paa hunnerd meder siedweschdlisch vum ort uf m heh liggt di hofgrubb räthedell gschriwwe röthendöll nach weschde ugfähr in kilomeder de buggl nuff kummt ma in m heh zum hof un zur haisergrubb schdegglsberg da ort is als kochelbach s erschdemol erwähnt worre vier johr schbäder is da nåme chocelbach iwwerliefert un cocherbach soin nåme hots vun da bach an derre des dorf åågelegt worre is urschbringlisch is kocherbach uff m territorium vum kloschder lorsch gelege selles is em erzbischtum moinz unnerschdellt worre ab hot kocherbach dursch en påndverdrag zur kurpalz gekehrt ab dånn widder zu kur moinz des dorf is bis vun hitred hadderod mitverwaldt worre dånn vun gare ab waas selbschdännisch un di verwaldung waa in affolderbach mit dabei di selbschdännischkeit hot nur dreizäh johr ghalde bis sisch kocherbach im råhme vun da hessische gemeindereform affolderbach ågschlosse hot mitdemms zu wald mischlbach zwångsoigemaindt worre is di oiwuhnerdischde is oiwuhner km² di in de johre bis errischde dreifaldischkeitskärsch mid schräg abfallendem dachdrauf un schbitzem turm is e herausragendes un s ortsbild prägendes bauwerk sie enthält fimpf fenschder vum glasmoler heinz hindorf wu aus jena schdammt un in mischelschdadt gewuhnt hot wie di annere därfer in da gemeinde wald mischlbach hot aa kocherbach seit de er johr e dorfgemoinschaftshaus di kocherbäscher kerwe wärd ende abril odder im mai gfeiert pole polnisch polska amdlisch rzeczpospolita polska republik pole iss en schdaad im esdlische middleuropa midd enere fläsch vun km² unn midd oiwuhner iss pole sowohl fläschemäßisch als aa vun de oiwuhnerzahl her de sibbdgreeschd schdaad in europa saidem erschde mai iss pole in de eu außadem is es in de nato in de oecd in de osze unn als uuabhängischa õõakannda schdaad in de uno pole grenzd im norde an die oschdsee unn russlond im oschde an lidaue waißrusslond unn die ukraine im siede an die slowakai unn tschechie unn im weschde an daitschlond pole hot km schdaadsgrenz devuu valaafe in de oschdsee unn dorsch fliss die nord sied aschdreggung vum kap rozewie im norde bis zum opoonek im siede dudd kilomeder bedraachde die weschd oschd aschdreggung vun cedynia im weschde bis zum knie vum bug bai horodo im oschde dudd kilomeder bedraache de middlpungd vun pole gemesse am grådnedz is ozorków pole lässd sisch grobb in drai londschafde oidaile erschdmol zu nenne wär es kischdenahe tieflond im norde welles nie iwwer meder hinausgehd aa die midd vun pole is däälwais vun dem tieflond oigenumme die zwädde zon iss en hiechllond welles sisc vun zielona gora grienbärsch im weschde bis swietokrzyskie im oschde die dridde zon iss die hochgebärgszon im siede welle vun middlgebirsche awwa aa vun hochgebirsch aigenumme is de heggschde bärsch is de rysy in de hohe tatra pole werd vun viele fliss dorschflosse oda hat õõdääl drõõ jedzad werre die polnische haubdfliss genennd de längschd fluss is die wisla waichsel welle km vun de siedische gebirsche in die oschdsee fließd greeßere fliss sinn aa de bug midd km narew midd km san midd km die odra oder mdd km unn die warta warthe midd km midd seeje iwwer eem heggdar is pole eens vun de seejeraischsde länna uff de weld de greeschde see is de niardwy spirdingsee midd km² fläsch es klima in pole is gemäßischd vun weschd noo osch lässd sisch beowachde dasses klima vum maritime zum kondinendale iwwergehd wobai mer als grenz die waichsel in de midd vun pole nemme konn rischdung oschde werre die temberadurschwangunge also greeßa unn de niedaschlaach gehd zerick am maischde niedaschlääch gebbds im hochgebärg midd uugfähr millilidda im johr aa am meer sinn die niedaschlääch hoch im gegesadz zu warschau wos ner millilidda runnermeschd im nordoschde is die johresdorschschniddstemberadur midd bis c am niedrigschde in weschdpole unn schlesie midd bis c am heggschde im johrhunnerd hot de herzoch mieszko i ausgehend vum haidische weschdpole mehrere slawische schdämm unnerworfe unn in de johr es kadolisch chrischdedum in saim raisch aigfiehrd im waidere verlaaf war pole en wischdische chrisdlische verbindede vum hrr gege haidnische slawische schdämm bolesaw i chrobry hot donn zwische unn es raisch schdarg vagreßerd dezukumme is klääpole pommere schlesie mähre die weschdslowakai unn die lausidz de selwe bolesaw hot aa midd päpsdlischa erlauwnis die käänischswird endgegenemme derfe em bolesaw i sai nachfolga henn die käänischswird widda valore unn sie konnd erschd vum bolesaw ii miay wirra zerickg hold werre aa die schnell erworwene gebiede wie pommere unn schlesie sinn im schbäda valoore gonge unn es polnische raisch hot vasuchd in de oschde zu ekspandiere ååfang vum johrhunnerd isses raisch unnerm bolesaw iii sai sehn uffgedääld worre wudorsch pole zaschbliddad worre is unn sisch aa nedd gege die mongole zur wehr gsedzd hawwe kenne erschd is pole widda en ainisches keenigraisch worre hot pole die hilf vum daitsche orde gege die prusse åågfordad weller sisch esdlisch unn wesdlisch vun de waichsel niedagelosse unn sisch en aischene schdaad uffgebaud hot wadysaw i unn soin suhn kazimierz iii wielki henn am õõfong vum johrhunnerd ä konsolidierungsbolidig bedriwwe welle en ausbau vum lond unn ä vabesserung vun de vawaldung umfassd hot baim ausbau vum lond hot mer vor alle dinge uff daitsche oschdsiedla gsedzd welle sisch in pole niedagelosse hewwe aa jiidische mensche sinn noch pole geschdremd wail dasse in annere länner vafolgd worre sinn in pole hiegege hot mer ihrn glaawe ausleewe gelossd saidem zammebruch vum kommunismus hot pole en schdarges wärdschafdswaggsdum hiegelechd unn belechd midd sainere wärdschafdslaischdung bip jedzad de platz unner de nadsione uff de weld unn de in de eu said is die wärdschafd schdedisch deregulierd unn schdaadlische unnernemme privadisierd worre vun de polnische wärdschafdslaischdung werd im dienschdlaischungsseggdor im induschdrieseggdor siwwe prozend in de bauwärdschafd unn drai prozend in de londwärdschafd erwärdschafded werd im privadseggdor erwärdschafded wo vun de schaffende bevelgarung schaffe dudd im kwardal sinn millione persone erwerbstädisch gewessd die erwerbskwod hot bai geleje die beschäfdigungskwod bai im nowemba sinn vun de pole ohne arwaid gewessd bis zum januar ware es unn mer reschned midd em waidere aaschdieg im januar sinn millione arwaidslose in pole regischdrierd gewessd pole is reladiv glimblisch dorsch die wärdschafdskris gånge als grind werre unner annerem ä guud ausgebaudi infraschdruggdur unn ä åågepassdi nudzung vun eu ferdermiddl genennd die lehn in pole hawwe sisch im johr um um um unn um gschdaigad dodemid sinn die lohnschdaigarunge vun bis zerickgånge die lehn unnerschaide sisch däälwais schdarg vun region zu region unn in de vaschiedene berufsgrubbe de dorschschniddslohn hot im johr zoty pln euro pro monad de mindeschdlohn dudd agduell zoty pln euro pro monad bedraache also vum dorschschniddlische lohn während de kris hawwe sisch die schdaadsainahme schdarg varingad unn die schdaadsausgaawe sinn schdarg åågschdiege dodorsch hot im johr es effendlische defizid vum bip bedraache unn die gsamdvaschuldung hot sisch uff ahehd im johr isses defizid uff vum bip gesunge die gsamdvaschuldung awwa waida uff åågschiege iss vun de eu en vafahre gege pole aigelaided worre wegem hohe haushaldsdefizid jedzd soll ole sai haushaldsdefizid bis uff senge pole is fer daitsche unnernemme eena vun de addragdivschde schdondorde in middl unn oschdoiropa õõraiz sinn dodebai die midgliedschafd in unn die ferdermiddl vun de ou de dynamische binnemargd midd annere worde billische arwaidskräfd die geographisch näh zu daitschlond unn dodemid unn aa zu onnere expoddmärgde lokale zulieferer unn arwaidskräfd die nedd ner billisch sinn sonnern aa ä guudi ausbildung hawwe de außehåndl hot sisch sowohl uff de impordsaid als aa uff de expordsaid schdarg endwiggeld ou länner sinn immer wischdischere håndlspaddna worre pole tädischd vun soine exporde unn vun soine imporde mid ou länner dodebai dudd daitschlond de wischdigschde håndlspaddna zu pole darschdelle vun exporde gehe do nåå vun de imporde kumme vun do pole hot derzaid en außehondlsdefizid vun milliarde oiro des heeßt es sinn ware im werd vun milliarde oiro mehr imbordierd worre als expordierd worre sinn es deitsche schuhumuseum häschde museum fa schuhproduktion un induschdriegeschicht häschde is e museum iwwer die entwicklung vun de schuhinduschdrie in de siedweschdlich palz in häschde uff vier schdeck werd in ennre ehemolisch schuhfabrik näwe technische aschbekte vun de herschdellung vun schuh aa die sozial un alldachsgeschicht dargeschdellt es werre aschbekte aus de arweitswelt un aus em private bereich gezeicht so dass ma sich besser vorschdelle konn wie sich die induschdrialisierung uff es läwe vun de leit ausgewirkt hat was de besonnere reiz vun däm museum ausmacht die schau zeicht die åfäng vun de schuhinduschdrie in bärmesens wo die soldate die zuvor em londgraf gedient hatte no soim dod im johr e neier broterwerb gebraucht honn bis in die mitte vum johrhunnert war dodraus de wichdischste schdondort vun de deitsch schuhinduschdrie wor des hat aa auswirkunge uf häschde gehat wo die leit bis dohi hauptsächlich als klääbaure un waldarweider geschafft honn om åfong hat mer nur däle fa die bärmesenser fabrigge geliwwert awwer honn die gebrieder seibel donn e erschder eichner schuhherschdellungsbetrieb in häschde uffgebaut hat s donn schun fabrigge mit mä als beschäftischde gäb obwohl die zeite von fronzesischer besatzung wirtschaftskris un kriegswirtschaft nät leicht ware is die zahl der fabrigge bis uf ågewachs do ware nadierlich a recht klänne mit nur gonz wänisch feschdågeschdellde debei ab däm zeitpunkt sin mit de automatisierung un zwonzisch johr schbeder mit de globalisierung bei immer weider schdeichende lehn umschdänd ingeträt unner dänne e konkurenzfähischie produktion erschd in de klänne klitsche un dann aa in de große fabrigge nimmi mechlich war ma redd aa vun de strukturkris in de deisch schuhinduschdrie die dezu gefiehrt hat dass schbedeschdens in de er johre fascht alle deitsche schuhfabrigge zugemacht honn un die wo s heit noch gäbt e großdäl vun de arweit in billichlohnländer mache losse so war des aa in häschde un jetzt is es deitsche schuhmuseum in so ännrer fabrik die gebaut un inzwische denkmalgeschitzt is dorchs museum fiehrt e rundgong im erdgeschoss sin die åfäng vun de schuhmonufaktur ab un die hochinduschtrialisierung vun bis gezeicht ma sieht e dompmaschin un e wòhnung vun schufabrik ågeschdellte im owwerschde schdock is die iwwer paar groß sommlung vun hischdorische schuh die de ernscht tillmonn aus vierse zusommegetraa hat im zwätte owwergeschoß sieht ma e noch voll funktionsfähischi klänni schuhfabrik wie se zwische de weltkrieche ausgesieh honn konn sie werd jede daa in betrieb genumm damit ma sich des noch besser vorschdelle konn ä schdock diefer zeicht es museum die zeit ab und domit aa die auswirkunge vum zwätte weltkriech uff die schuhinduschdrie und die art vun de schuh dort is aa e typischie wòhnung aus de sechzischer johre uffgebaut mit meewel kläder un so weider und es gäbt e komplett ingerichtner schuhsalon wo ma sieht wie mit äm schucoskop de sitz vun de schuh mit röntscheschtrahle iwwerprieft wor is e tonte emma lade is do un diverse schdigge ausem tägliche läwe wo die johrzehnde iwwerschdonn honn wie modorräder außerdäm is do es greschde schuhpaar vun de welt zu siehe nämlich greß un om schluß sieht ma noch schuh vun prominente wie angela merkel un joschka fischer es deitsche schuhmuseum häschde is beim europäische museumswettbewerb ausgezeichnet wor weil es aus de sicht vum beurteilungsgremium die präsentation vun schuhkultur un sozialgeschicht gut unner ä hut bringt saidm dunnaschdoch em um ua hod es daidsche schuhmuseum ä nai daualaihgab nain schdunne voa em daidsche pabschd benedigs soim riggdridd hodde schuhmacha bertl krecas em museum än aus ääm äänsche schdigg leera heagschdelldes schuhpaa gäwwe wie daß es de pabschd des draache duud dodemid is es häschdema es newwam pabschdmuseum im wadikan äänzisch museum weldwaid des wo pabschdschuhe hod nochdezu daidsche hondääawed de bertl än uabaya der wo in de innanazionale schuhweld än wärdlisch guude ruf hod hod däm bayrische pabschd in änärre briwadaudienz zwää paa vun dänne schlabbe gschengd die ned so gonz ääfach õõfäddischung hodda vunärem aale määschda gläand es leera schdammd vun rindviescha die wo im pabschd soim gebuadsoad ghalde worrn sin der adiggel basiert uf are freie un erweiderde iwwersedzung vum adiggel schdånd juni aus da e lischt mit de dordische audore is zu finne rosegaade vun europa in zwääbrigge in de palz is e iwwer m² großi parkålaach in der mehr wie roseschdeck vun unnerschiedliche sorde arrongschiert sin de zwäbrigger rosegaade is e hauptsehenswürdischkeit in de schdadt er gehert schun zu de greßere innerschdädtische gardeålache in europa wonner aa mit dänne riesische absolutistische schlossparks nät mithalle konn die domols mää odder wännischer fließend ins jachtrevier iwwergong sin immerhie isser es drittgreschde roine rosarium vun de welt de park is vun de prinzessin hildegard vun bayern ereffnet wor frieher ware do die herzechliche hofgärde weil zwääbrigge aa e herzochssitz war wie ma heit noch om schloss siehe konn de gonze summer iwwer sieht de besucher in de abwechslungsreich geschdaltet szenerie vum rosegaade e bunti vielfalt vun rosesorde zwische teiche gehelz un onnere plonze om schänschte is die zeit vun mitte juni bis mitte juli wonn die mänschde bliede uff sinn awwer nadierlich hängt des aa vum wedder ab in der zeit sinn immer die zwäbrigger rosedaa de rosegaade is awwer a schun im friejohr schää wonn die frielingsblumme bliehe un im april und mai gehn dann immer widder onnre friehe rosesorde uff von mai bis september is on jedem sunndamidda om drei e uffiehrung aus de rosegaade konzertreih besonners hervorzuhebbe sin noch de wildrosegaade un die sommlung vun historische rosesorde die es so schunscht nirchends uff de welt gäbt der adiggel basiert uf are fraie iwwersedzung vum adiggel aus de e lischt mit de audore un versione is zu finne di fraa vun bensem is e saagehafde gschdald aus bensem an da bergschdrooß di fraa vun bensem soll im dreißischjährische krieg de bayarische drubbe en gehoime weg in di schdadt gezeigt hawwe wie selle am dezember kumme sin un di feindlische frånzesische un schwedische drubbe niedergemedzld un verdriwwe hawwe wu bensem am november erowert ghatt hawwe erschd viel schbäder is di saag vun da fraa vun bensem entschdånne uf die di ihrerseids erscht um di mitt vum neinzehnde johrhunndert nochgewiesene schbrischwärtlische reddensaat hinnerum hinnerum wie di fraa vun bensem zuriggeht dodemit beschreibt ma e gewissi aat vun de bensemer uf umwege un net uff em diregde weg zumne ziel zu kumme offebaa geht di reddensaat uff en vorwurf zurigg wu de bensemer seit alder zeit gemacht werd nochgewiese schun am åfang vum seschzehnde johrhunnert daß se immer hinnenooch odder hinnerher käme ma kann aa saare hinnerher wie di alt fassnacht in are ånnere quell e schreiwe vum hepprumer heppenemer burggraf gerhard vun waldenburg an de kurfärscht vun moinz vum dezember wärd nochdemm kurmoinz während em dreißischhährische krieg widder di herrschaft iwwer s schdaageburjer åmd ågetrede hot un glei mid a kadolische gejereformaziun ågfange hot berischt nur an einem ort sei die sache der katholischen kirche noch schlecht bestellt bei de bensemer die dem alten sprichwort nach allzeit hinden nach kommen uff m joseph stoll blatz bei da schdadtmihl schdeht e denkmol als brunnefigur wu an se erinnert des denkmol mit da tonfigur vun da fraa vun bensem hot da auerbacher kinschdler tilmann zobel gschdaldt frieher waa an demm blatz di ald schdadtmihl hot ma se abgerisse di pajkålag is am mai oigeweiht worre außer da zendrale figur hot s vier wasserschbeiende låndskneschdmasge am brunneschdock die sin vun da friedrischsfelder schääzeigfabrik ewefalls in keramik ausgfiehrt da brunne schdeht mitsam da gånze kläne pajkålag als kuldurdenkmol unner denkmolschutz boim winzerfescht demm bensemer hämat un woifescht zieht di figur vun da fraa vun bensem im feschzug mit in da lokalzeidung em bergschdrääßer åzeijer hot se iwwer johr noch ihrm erschde uffdrede e eijeni kolumne ghatt in derre se zum lokale gschehe gridisch schdellung genumme hot da bensemer mundaaddischder joseph stoll hot in soim erschienene buch zum griwwele und schiewele mit erzählunge un gedischde im bensemer dialekt e gedischt iwwer die fraa vun bensem gschriwwe der adiggel basiert uf are fraie iwwersedzung vum adiggel aus da e lischt mit de dordische audore finn da obba amtlisch oppau is änna vunn de äldeschde schdaddeile vunn ludwichshafe un is zu edischm durch ä boohnschien vunnannana abdrennt obba hat soin jährisches beschdehe ghabd also do wurd obba des erschde mol im lorscher kodex erwähnd schädsungsweise isses schunn älda ma däf nedd vagesse dass obba mol staddreschde g habd hot ansunschde gibds in obba ä museum üwwa nadurkunnde im rahdhaus unn ähfach schäne flegge in de naddur do gibds de baggaweiha des willersinnfroibahd unn dem kohl sei haus edischm hot newa dem schulzendrumm ach noch ä gümnasium uff die drai schule gehn die maischde kinna in obba edischm unn de pingschdwed annsunnschde gibds in edischm de strigglaweiha der is awwa oft ganz schää foll mid laid die pingschdwed is noch neddemol joa alt in obba hods noch di freiwillisch feierwehr weiße kees pälzisch in da kurpalz aa bibbeleskees uf middelhessisch madde is en frischer des heeßt ugereifder kees aus da millisch vun kieh ma dud zur millisch millischsairebagdearie odder lab odder aa beides dezu damit se gerinnt un sisch di molge vun de feschde ådeile drennt dånn kummt s in e duch un di molge wärd abdrobfe geloßt bei da induschdrielle herschdellung verwendt ma dodefia e zendrifug da keesebruch wie ma zu demm sescht was iwwarisch bleibt wärd duajsch e sieb gedriggd dånn kummt noch såhne dezu je nochdemm wie viel fedd ma drin hawwe will des sin normalerweis odder brozent weiße kees ghert in da pälzer kisch äfach zu gequellde dezu ma kånn aa en keeskuche mit bagge odder ma dud e paa gude frische kraider noi un ißd n uff eme schdiggl brod im folgende wärd e meglischkait beschriwwe wie ma n zubereide kånn de quark mit de sahne ordentlisch verriehre wischdisch net so korz un die sahne langsam zugewwe sunnschd hot mer glei so ä brieh un des will mer jo net mer muss halt so lang sahne dezu gewwe bis der kees die rischdisch konsischdenz hot es soll kä supp soi awwer ach net so dick cremisch halt im prinzip kennt mer ach noch sauri sahne dezu gewwe awwer es originalrezebt is bloss mit sahne wann der kees die rischdisch konsischdenz hot dann mit salz un peffer abschmegge mer macht jo ach noch gern zu allem herzhafde ä pries zugger dezu awwer muss ach net soi die annere zutade wie schnittlach pederle kimml zwiwwl usw du isch persönlisch immer newedra schdelle un net glei in die weiße kees noiriehre es gebt jo ach leit wur kän kimml wänn de eyberchturm schdeht uff em große eyberch bei dåhn in m heh er is e ungefähr meder hohi schdahlkonschdruktion mit schdufe er hat acht plattforme die iwwer schdahltreppe mitnonner verbunn sin wo bei gäevakehr e bissel eng sin die bedde vun de plattforme sin aus holz mittlerweil is drumerum de wald ziemlich hoch gewachs awwer ma hat e dääl vum panorama widder freigeschlaa so dass ma e schääni aussicht richtdung bärmesens unn a in de wasgau ninn hat in de entfernung komma bei entsprechender sicht es kohlekraftwerk in bexbach in gut km entfernung siehe was de ästethische indruck awwer eichentlich nät schdert unnerhalb vum turm is e klänni schutzhitt un e paar bänk zum ausruhe vor m zwätte weltkriech hat do schun e holzturm geschdonn denne ma zu vamessungsarbeide fa de weschdwall benutzt hat no m kriech honn die fronzose uff de alte fundamente denne schdahlturm gebaut un vun bis als radarschdation fa de zwäbrigger milidärfluchblatz verwend die nachdenkseiten pälzisch nochdengsaide sinn en weblog wo bolidische unn wärdschafdlische baidrääch gebrochd werre dodebai werre bolidische unn wärdschafdsbolidische gschehnisse kridisch beowachded unn kommendiad bedriwwe werds blog vum albrecht müller unn em wolfgang lieb saidem märz is de jens berger weller es blog spiegelfechter bedraiwe dud en feschde audor vun de nachdenkseiten de erschde blogaidraach hot de albrecht müller am november getädischd jeede werkdaach werd uff de nachdenkseiten midd em aidraach hinweise des tages uff medienberischde zu gsellschafdlische bolidische unn wärdschafdlische theme vawiese unn monschmol aa kommendiad waidere blogaidrääch gehe iwwer gsellschafdlische endwigglunge aiflussnahme vun konzerne unn annere endwigglunge unn eraischnisse iwwer die kridisch berischded werd die nachdenseiten sinn desweege als en watchblog aizuordne grad weege de kridische beowachdung unn kommendierung vun vorkommnisse kridisch belinsd werre schbeziell die lobbyorganisation insm unn de bertelsmann konzern weege ihre pr schdradegie unn ihre aiflussnahm uff bolidig unn wärdschafd kridisch schdehe die audore vun nachdenkseiten vor allem de ideologie vum neoliberalismus gegeiwwer zurzaid beschäfdische sisch die nachdenkseiten midd de finonzkris unn ihre folge unn kridisiere die merkel fer ihrn schbarkors gaschdaudore vun de nachdenkseiten sinn christoph butterwegge heiner flassbeck unn gerd bosbach noch aischene õõgaawe hawwe die nachdenkseiten bai de bunnesdaachswahl en ååschdiig vun de täglische leser vun bis spiegel online babbeld vun leser im juli bai de daitsche blogcharts rõõschiare die nachdenkseiten uff platz auguschd baim innerned dienschd ebuzzing befind sisch es blog bai de aiflussraischde bolidische weblogs uff platz grumbeere palz grumbiere kurpalz siedweschtpalz solanum tuberosum sin e kulturplanz aus sidamerika un aa zu iare unner der erd wachsende knolle sescht ma so die gehert zu de nachtschaddegewegse wie zum beischbiel a die tomade orre die babriga orre de duwack die grumbeerknolle sin essbar un werre vielseidisch verwendt wie bei annere nachtsschaddegewegse is in de griene dääle wo iwwerm borm wachse des gifdiche alkaloid solanin drin wo a em mensch gefehrlich werre kann newa de weit verbreide nåme grumbeere un grumbiere gibts aa regionale variande grumbere mid korzem e vordapalz grombeere saaland grambeere um kusl rum siedweschtpalz grambiere siedweschdlische palz de nåme grumbeer is vergleichbar mit em selde verwendte lokalhochdeitschausdruck grundbirne vun de im nainzehnde johrhunnerd ausgewanderde pälzer is da nome grumbier aa in di siedslawische schbrooche iwwernumme worre un heeßt dort krumpir die grummbeer schdammt aus de ande in siedameriga schäzungsweis waggst se dort schun seit uugefehr johr iwwer die kanarische insle is die knoll dann um rum no eiroba komm ausgebreit hat se sich do am oofang als blumm also als scheenes plänzel fär de gaade in deitschland is die grummbeer seerschd vum dogder un bodaniger carolus clusius aageplanzt wor die wildform vun de grumbeer is die sidperuanisch art solanum bukasovii die serte in chile sin awwer wahrscheinlich mit de art solanum tarijense vermischt bei alle annere is die reine abstammung vun de solanum bukasovii nogewiss wor obwohl die grumbeer vun peru is lien die meischtproduzierende länder heit ganz wo annerschd es gebt e paar dausend serte vun denne hier e paar uffgelischt sin grumbeere sin ajg vielseidisch verwendbaa mer kann aus grumbeere gequellde orre gebrädelde machen mer kann awwer a grumbeerbrei nemme orre den vielleicht e bissje uffbereidn unn baggn wie e pannekuche dann gebts bagges aa grumbeerpanneküchelcher genannt weiders kann mer en grumbeersalad zubereide orre grumbeersupp mit orre ohne quetschekuche orre schupfnudle un do gebts noch viel mehr beischbiele es gebt a ferdichsache wie pommes orre chips um grumbeerplanse do se zichde wo die same vun de beercher net aangehe deedn schneid mer grumbeere in kläne stickcher un steckt die dann in die erd es deitsche grumbeermuseum liecht in fußgennem grein is e dorf im siedweschdlische odewald im hessische kreis bergschdrooß wu hait zu neggerschdånisch ghert grein ligt in de berge vum bundsandschdå odewald uf are heh vun ugfähr m i nn di gemajkung reischt vun bis m heh dursch grein fließt di greiner bach wu ins schdånischdal entwässert noch weschde is grein dursch e schdrooß mit schäna verbunne noch siede iwwer daaschberg mit neggerschdånisch paddnerort vun grein is seit soin nåmensvedder grein an da donau in owwereschdreisch di greiner kerwe is meischdens in da erschde julihälft ende märz åfang abril mescht grein mit wann quer dursch de odewald hirschdorische lärmfaier ågezindt werre de mustafa kemal atatürk in thessaloniki als mustafa november in ischdambul isch en tirgische schrifdschdella un general g wesd es isch de erschte präsident der tirkei g wesd dän beiname kemal was vollkomme määnd hodda vun soim mademadiglehrer in der milidäragademie griehd im erschde weldgriesch hodas osmanisch reich oals mustafa kemal pascha general mustafa kemal gegend alliieade verdeidig wie die alliieade doch die tirkei besedschd ham unde osmanisch suldan in ischdambul mit dene zamgschaffd hod hodde mustafa kemal en tirgischen bfraijungsgriesch ausgrufe grieschelond hod gonz draagie un weschd anadolie bsedschd awwa de mustafa kemal hod als bfehlshawa vun ankara aus alles z riggghold soi verdienscht oals offizier beid verdeidigung vund halbinsel gallipoli gegend alliieade druppe died dardanelle under gondrolle bringe wollde unde abwehrkampf ab gegend griesche die noch anadolie vurdrunge sind homen zur symbolfigur vum tirgische selbschtbehaubdungswille undem nationalbewuschtsein werde lossen oals machtbolidigger derd modernisieriung vun soim land noch weschdlichm un eurobäischem vorbild v rangedriewe hod hodde mit d abschaffung vum suldanad undem galifad un mi große gesellschaffdliche reforme en schdoodschtypus gschaffe wo in derre form eimalig isch im storrbachdal is e aldi triftschdreck erhall geblib beziehungsweis widder inschdond gesetzt wor so dass des jetzt e denkmal defier is wie frieher im pälzerwald die holzwertschaft betribb wor is de storrbach is e zufluss vum salzbach der widerrum in die wieslauter fließt wo bei neuburch in de rhoi mind uffem gemänegebiet vun lemberch is zwische und uf m läng e triftkanal ågeleet wor der beim abtransport vun schdämm aus de umliechende wälder e großi hilf war die gechend zwische braunsberch hohe lischd un glashitt war un is praktisch komplett vun wald beschdonn un ufgrund vum karge bodde un de viele steile häng is e onnerie nutzung aa nie in frach komm domols war die palz jo bayrisch un die bayern honn emol e gegreecheldi waldnutzung ingefiehrt mit ferschder un so gescheide wäge hat s om åfang awwer noch nät gäb do hat sich so e triftkanal ågebott ab em salzbach hatt ma donn kää besonnerie ålach mää gebraucht weil der aa so genuch wasser gefiehrt hat es holz is noh hinnerweidedal getrift wor dort hats sächewerge un e gut passierbari fernschtroß die heidisch b gäbb so dass die verarweidung un de abtronsport vun de ferdiche bredder un balke gewährleischt war die ålach is seit nimmi benutzt wor longsom vafall un vun schlomm zugedeckt wor is e richdisches schrdresel durchs dal gebaut wor mit dämm sogar däle vum kanalbauwerk iwwerbaut wor sin des jo mit de schdroß ohnehin sinnlos wor is die zeite honn sich geännert gehatt um rum als aa die amis die lacher im wald drumerum uffgäbb hatte is in mehrjährischer arweid die alt schdreck teilweis widder freigeleet wor seitdäm is meischdens ämol im johr e vorfiehrung vum forschd wo ma die ålach nochemol in funktion siehe konn es hauptprobläm vum trifte in so äm klänne bächel is dass eigentlich nie genuch wasser drin is deshalb baut ma alle bis m sogenonnte rumple des sin schdufe hinner dänne sich es wasser e bissel schdaut so dass e brauchbarie wasserdief erreicht werd es soll aa vermied werre dass die schdämm zu schnell de kanal runnerschieße weil des beide nät gutdue det die schdämm borzle nochher iwwer die rumpel un des rumpelt halt dann gäbt s klause des sin schleuse die ma uff un zumache konn wie ma s grad braucht un dehinner stauweiher wo ma e gewisser wasservorrat rauslaafe losst wonn s mit em trifte losgehe soll fleßer de luitpoldturm aa luitpoldsturm is uffem giwwel vun äm vun de heschde berche vum pälzerwald nämlich em m hohe weißeberch im wesentliche aus buntsondschdä als aussichtsturm gebaut wor die idee zum bau vum turm is am mai uff de generalversommlung vum gräfenschdäner verschenerungsvaroi gebor wor wo forschdassessor auguschd zwisser aus läme im johr gegrind hat ma hat do beschloss uffem weißeberch e aussichtsturm zu errichte fa dem soi herschdellung bis goldmark vaoschlacht wor sin des geld sollt es varoinsmitglied maddin jächer inwerbe e hoimatdichter wo aa unnerm pseudonym fritz claus bekonnt wor is vielleicht war die idee fa de turm aa vun ihm selwer er hat sich mächtich ins zeich geleet un schließlich de pälzerwaldvaroi pwv fa soi ålieche gewinne kenne der in ludwichshafe gegrind wor is die fiehrung vum pwv hat die koordination vun däm projekt iwwernumm hat die plän vum architekt ludwich ullmonn ausarweide losse un hat es notwendiche geld hauptsächlich aus mitgliederbeiträch zusomme kriet de nome hat de kall albrecht vun ridder vorgeschlaa wo domols de vorsitzende vum pwv war nomensgeber war de prinz luitpold vun bayern der sich on de baukoschde maßgeblich beteilicht hat on de siedfassad sieht ma donn aa es raudewabbe vun de widdelsbacher näwer em wabbe mit em kurpälzische leeb der aus behaunem sondschdä gebaute viereckische luitpoldturm hat e freitrepp un e åbau näwer m eichentliche aussichtsturm es bauwerk is insgesamt meter hoch wobei die aussichtsplattform meter iwwer grund leit un uff ihr noch e treppetirmche mit dier un schieferdach druffsitzt wommer die freitrepp nuffgeschdie is kommt ma in e treppehaus des mit mehrere feschdereffnungen gut beleicht is no schdufe erreicht ma die aussichtsplattform uff halwer heh is e klänner erker mit sitzbonk uf der ma e bissel ausruhe konn de owwere bereich vum turm beschdeht aus äm geräumische zimmer wo in de midde e schmali eiserni wendeltrepp nuffgeht ma kommt dann durch e eisedier ausem treppetirmche und schdeht uff de aussichtsplattform wo e ungefähr hüfthohi sondschdäbrischdung umlaaft die vier beobachtungsnische hat seit sin uf dere brischdung in rechelmäßische abschdänd plakette ågebrung die uf interessonte ziele im nehere un weitere umfeld hieweise mitsomt entfernungsågabe unne is der åbau wo als raschdplatz un schutz vor schlechtem wedder gedenkt is do is aa e schdänerner disch mit bänk e kamin un e gedenkdafel mit de wesentliche date vum turm un soiner baugeschicht es gebäude schdeht seit unner denkmalschutz un is vun bis grundlechend soniert wor ma hat die statik vum turm vabessre misse un deshalb in de aussichtsplattform e schdahlbedondeck ingezo a die eisern wendeltrepp un es dach honn nei gemacht werre misse des hat euro gekoscht also no heitischem geld fascht nochemol so viel wie de urschbringlich turm gekoscht hat so gesieh kommer sich fro e was e neibau no heidische vorschrifte wärklich koschde det nodäm alles ferdisch war is de turm om auguschd in äm feschdakt widder de effentlichkeit iwwergäb wor damit in zukunft die erhaltung vum turm sichergeschdellt is hat sich de luitpoldvaroi gegrind soi ziele sin de bauliche zusschdond vum turm zu erhalte un gegebenefalls zu verbessere jederzeit freier zugong zum turm sowie die ungehinnert fernsicht fa jedermonn zu gewährleischde un die wertschätzung vum turms un soim fernsichterlebnis in de öffentlichkeit lebendig zu erhalle de turm schdeht uff de fläche vun de gemää merzalwe midde im pälzerwald owwe uffem weißeberch vum hermersbergerhof is de turm kilomeder entfernt un in bis gehminudde zu erreiche bei gutem wetter losse sich vun do aus namentlich bekannte ziele in de palz in bade württemberch em elsass un em saarlond identifiziere wobei die auf de aussichtsplattform ågebrachte zielplakette die orientierung erleichtre kenne zu siehe sind bei entsprechende sichtverhältnisse zum beispiel de dunnersberch km entfernung sichtchance ca kalmit km sichtchance ca donon km sichtchance ca un hornisgrinde km sichtchance ca besonners gut sieht ma die bursch gräfeschdää dr wolfgang schulte september in padaborn ist en daitsche bolitika vun de spd vun bis isser owwabirschameeschda vun ludwichshafe gewesse noch seim abidua hot er rschd unn volkswerdschafd in minschda unn kiel schdudiad isser in die spd eingetrede sein abschluss hot er gemochd dodenooch hot er e zait long an de uni in kiel gschaffd hot er sain dogder gemochd vun bis hot er en beim inneminischderjum vun schleswich hollschdää geschaffg donoch isser als refarend noch bonn gange zu de spd fragzjon im bunnesdaach vun bis war er doo als midarwedda im finanzminischderjum vun do hot en die spd vun ludwichshafe zum noochfolga vum günther janson als dezanend fer sozjales und juchnd gehold isser birschermeeschda geworre zum juli isser donn noch em riggdridd vum werner ludwig owwabirschameeschda vun ludwichshafe geworre in sainre amdszaid hot er versuchd die schdadt un soi verwaldung zu modernisiere dodebai hot er sisch awwer ned nur fraind gemochd alle vora aus seinre aischene padai hotter viel widerstond kriegt net zuledschd dennewegge wail er net so gud mid de pälzer umgehe konnd als owwerbirschameeschda hot er aa die ald walzmiel in ä erfolgraisches eikaafszendrum mit em diregde s bahn aaschluss umbaue losse im johr hot er donn uff ä kandidadua für die diregd wahl zum owwerbirschameeschda verzischd haid dut er in ludwichshafe als reschdsaawald schaffe maria roseberch ist e wallfahrtsort in waldfischbach boialwe mit em alde und pflechehoim äm haus vun de kinder un juchendhilf sowie äm bildungshaus fa exerzitie un seminare gehert zu de diezees schbeyer vun de åfäng im johrhunnerd bis zum johrhunnerd hat de ort rodeberch gehäß donn roseberch die erschd kapell is wohl im johrhunnerd gebaut wor wahrschoinlich um vun prämonschtratensermönche werd de ort als wallfahrtsort es erschde mol urkundlich erwähnt als e eichenie kaplonei gegrind wor is im johrhunnerd hat sich um de jörch georg helferich aus clause e art laie orde gebild bald hat ma ihn de bet jörch genennt un de orde die bruder jörch gesellschaft die hat de bau vun äm kloschder uff maria roseberch ågeschdrebt ihr mitglieder sinn zuerschd no fronkreich donn in die usa ausgewonnert um geld zu vadiene des ma fa de bau gebraucht hat hat die gesellschaft werklich mark beisomme gehat des geld is on de bischof iwwergäb wor um es wallfahrtszentrum auszubaue is de grundschdä fa die nei groß wallfahrtskerch un e weitläuficher gebäudekomplex drumerum geleet wor is die kerch ingeweiht wor seit werd in de wallfahrskapell die ewich åbedung praktiziert schun vor em bau vun de kapell hat s uff em rodeberch e heidnisches quellheilichtum gäb die ä schiffisch wallfahrtskapell geht in ihrm kern uff es johrhunnerd zurick de kapellebau war urschbringlich romånisch un is durch e chor aus em johrhunnert un zwä zusätzliche longhausachse aus em johrhunnert erweitert wor es tirmche uff em dach is aus em johrhunnert in de kapell schdeht die barock madonnestatue vun em unbekonnte kinschdler aus em johrhunnert sie is aus eicheholz geschnitzt cm hoch un in kräftische farbe bemolt die madonna is als mudder mit em gettliche kind uff em arm dargeschdellt es werk traht de titel gehoimnisvolli ros die statue is um e schdrahlekronz mit goldne rose ergänzt wor die neu wallfahrtskärch e dreischiffischi hallekerch un es schdifterhaus hat rudolf vun perignon aus werzburch vun bis gebaut ma red do vun äm barockisierende sieddeitsche hoimatstil de altar is no entwerf fum minchner goldschmied josef seitz geferticht wor es aus em johr datierende bild in de apsis is vum minchner moler max rauh weitere gebäude sin die pilcherhall e mädchehoim vun es exerzitiehaus es bildungshaus es gäschdehaus un e alders un pflechehoim kolonnade mit brunneålach un e weitläfischer park mit historischem boombeschdond de nogebaut lourdesgrott un ei kreizwäg aus em johr schließe sich em komplex å der adiggel basiert uf are fraie iwwersedzung vum adiggel aus de e lischt mit de dordische audore finnsch marlene dietrich am dezemba in schönebersch haid en ordsdeel vun balin mai in paris aischndlisch marie magdalene dietrich is ä schauschbielarin un sängeren gewesse die aus daitschlond kumme is awwer die us ameriganisch schdaatsbirschaschafd onahm newwer de hildegard knef unn de romy schneider zählt se zu den greschde waiblische legende die de daitsche film hervorgebrachd hot unn die aa indanazjonal beriemd worre sinn zu ihrm markezaische sinn ihr lange bää ihr diefi rauchisch erotisch schdimm unn die von ihr ofd getrachene hoseaaziesch do hot se massgewlisch begetrache dass die dinga in de er johr fer fraue salonfähisch worre sinn ihr karrier hot marlene dietrich als schauschbielarin am deada unn in schdummfilme in de goldene zwanzischa in balin begonne ihrn indernazjonale durchbruch hot se mit de haubdroll vun dem film der blaue engel g habd zamme mit dem reschissör von sternberg is se donn am aafang vun de er johr in die usa gange wo se mit seinre reschie unn an de sait vum gary cooper des drama marokko gedreht hot fer des se ä nominierung frt de oscar als beschdi hauptdaschdellarin erhalde hot mit filme wie shanghai express unn der große bluff hot se sisch als de erschde daitsche filmschdaar in hollywood edabliard während de nazi zaid in daitschlond hot se sisch gewaigat die brobaganda vun de nazis zu unnerschditze stattdesse hot se sisch während em zwedde weltkriesch bei de truppebedraiung vun de amis engaschiad indem se fer die amerikanische soldade gsunge hot unn die laid in de lazaredde bsucht hot noch em kriesch wurd ihr dodefier die fraihaidsmedallje dursch de präsident vun de vaainischde schdaade verliehe ab de er johr stand se iwwawieschnd als sängerin uff de biehn unn hot weltwaide erfolge gfaiad zu ihre beriemdeschde lieda zählen isch bin vun kopp bis fuß auf liebe eingschdelld lili marleen isch hab nochn koffa in balin unn saach mer wo die blume sinn noch de dreharwaide zu ihrm ledschde film schöner gigolo armer gigolo hot se ihr karriere aus gsundhaitlische gründe beendet bis zu ihrm tod im johr hot sie zuriggezooche in ihrer pariser wohnung g lebd muddamilich is die vun fraue als nahrung fer ihr saigling gebildeti milich des vun de milichdriese broduzierde segred werd u gfär bis schdunne noch de geburd vun de waiblisch bruschd gebildet des fiddere vum menschlische baby iwwer die bruschd werd als schdille bezaischnd des beende dovun als abschdille bei de diere heeße dieselwe vorgäng saige unn absetze des wort muddamilich lac maternum is noch net so ald unn kam erschd im zammehang mit de schdill kampagne im johrhunnad in de allgemaine gebraach um die midda aazuresche ihr kinna selwer zu schdille anschdadd se äänere amme zu iwwergewe muddamilich is dem begriff frauemilich unnergeordnt der bezaischnd aa die milich vun fremde midda friea wurd haubdsäschlisch des wort waiwamilich lac muliebre gebrauchd liebfrauemilich dagege hot nix mit de muddamilich zu due des is de nam vumme daitsche woi e hutzel is di frucht vumne noodlbååm im westpälzische sescht ma hutzel f plural hutzle im vorder un kurpälzische sproochraum butzel f plural butzle im saapälzische biebelche n plural biebelcher zahlreische onnere bezeischnunge sin eweso gebraichlich die hutzle endwiggle sich aus m waibliche blietestond un endhalld uff de schubbe die some e charagderisdisches meakmol vun noodlholzbääm sin die im raife zustond veholzde hutzlschuppe mer dud zwische deckschuppe fruchdschuppe unn someschuppe unnerschaide die hutzle sitze in unnerschiedlicher wais on de zwaiche vun de vaschiedne noodlbääm bei de tonn stehe se uffrechd bei de fichd hänge se un bei de schwazzkiefer stehe se waagrechd vun de zweiche ab monche zabbe ebbe bei de tonn falle in de zaid vun de someraif ausenonner sodass mer uff m borrem kää gonze hutzle meh finnd bei onnere noodlhelzer falle die hutzle als gonzes vum baam wie bei de fichd unn kiefer dodevor hen die hutzle awwer om baam ehr schubbe g effend um die some ze endlosse bei viele noodlholzbääm effne sich dodezu die deckschuppe bei truggener wittrung un schließe sich widder bei hehrer lufdfaichtichkääd außer de zwee weid verbreidte nåme hutzel un butzel gibt s noch e gånzi reih weidare regionale odder lokale bezeischnunge die sin im folgende im plural mehrzahl uffgfiehrt en großer deil devu sin urschbringlisch wärder fär hausdiere mid rufe wie hutz hutz butzel gutz gutz wutz wutz odder huß huß dud ma di sai ålogge odder verscheische selle wärder werre aa als liewevolle nåme fä di sai verwendt moug is im odewald e bezeischnung fä e muddersau in da nerdlische nordpalz heeßt s moog folgende wärder kumme also vun nåme fär di sai vun schoof un beck vun katze vun frischt noch da form noch eme geraisch zwee weidare bezeischnunge sin wann di baumaat mit kien odder kune ågewwe is zum beischbiel bei kienhahne kunebeckle kunebummer handelt sisch s um forle kiefare wann s danne heeßt känne duajschaus aa forle gemänt soi da kannevalsveroi vun aschbach im odewald nennd sisch di hussmouge hutzel vun verhutzle is gleischzeidisch e weit verbreids word fär gedädde biare wassa is ä schemischi vabindung aus de elemende sauaschdoff unn wassaschdoff wassa is uff de weld die äänzisch schämisch vabindung die in de nadur als flissischkaid als feschdkerba unn als gas vorkumme dut dodebai duht mer de ausdrugg wassa fer de flissische zuschdand verwenne im feschde zuschdand duht mer vun ais im gasfermische zuschdand vun wassadampf schbreche des word wassa kummd vum aldhochdaidsche wazzar unn bedeit do des faischde fließende die indogermanische ausdrigg wódr unn wédr sinn schunn in tegsde vunn de hedida aussem jahrdausnd v chr nochwaisba äänlische werder finne sisch aa in annere indogermanische schbrooche widda z b awwer aa de aldgrieschisch begriff hydor wassa von dem sisch die ganze fremdwerda mitm worddeel hydr o ablaide gheerd zu dere wordfamilje die englisch schbrooch korz englisch aichni schraibwais english iss e germanischi schbrooch wu urspringlich uff de britische insle behaimad iss die zum weschtgermanische zwaich gheert de name vun de schbrooch dud sich vun de hisdoorisch reschion unn vum volg vun de angle ablaite im vaglaich zu ehre nägschde vawande aus em weschtgermanische zwaich d h vor allem vun de friesische schbrooch unn em niererdaidsche hot die englisch schbrooch im laaf vun de zaid starge sunnerendwigglunge ausgebild wu se haid vun alle nohe vawande schbrooch daidlich abhewwe im laaf vun de johrhunnadde hot sich englisch bis haid zu änner weldschbrooch endwiggeld die wu haid waider verbraid uff de ärd iss als jeri anneri schbrooch uff dere weld es englische werd in de schule vun viele länner als erschdi fremdschbrooch unnerrichd unn iss aa die offiziell schbrooch vun de määschde organisatione viele vun denne nutze näwer englisch awwer aa noch annere schbrooche in englische tegschde werd es glaiche alfabet wie im ladainische benutzd haidzedaa dunni weldwaid iwwer millione mensche englisch als muddaschbrooch babble dodezu kumme dann noch die zwäddschbroochla dezu dere ehr zahl uugfähr zwische millione unn waid iwwer milliadde mensche bedraad in folgende lända is englisch die amtsschbrooch hinnedro is die anzahl vun muddaschboochla gegewwe sofern ma se kenne es schloss zweebrigge is e bauwerk in de pälzisch schdadt zweebrigge no m widderuffbau isses seit sitz vum pälzische owwerlondesgericht un vun de generalschdaatsonwaltschaft zweebrigge de vorgänger vum heitische schloss war e burch wo im johrhunnerd vun de grafe vun zweebrigge gebaut wor is um die benachbart honnelsschtroß zu schitze die burch hat om eschdliche schenkel vun dem dreieck gelä des heit de schlossplatz darschdellt is die kurpalz gedält wor und zweebrigge zur herzochliche residenz jetzt ware die widdelsbacher om zuch herzoch schdefan hat so schdefansstock gebaut der um als ludwichsbau renoviert wor ist is de herzoch wolfgong bau dezu komm kam de longe bau om wasser un de friedrichsbau dezu åfong vum johrhunnert hat de herzoch johonn ii weitergebaut no soiner zerschderung im holländische kriech ma redd aa vun de reunionskrieche war die schdadt erscht mol bis besetzt is de friede von rijswijk geschloss wor wo zweebrigge on schwede komm is genauer gesaat on die dortich kleeburcher linie vun de widdelsbacher vun bis is es schloss dann in soiner heidisch form nei gebaut wor und zwar om nerdliche schenkel vum schlossplatz die zeite hatte sich geännert und deshalb hat man kä verteidischungsålach gebaut sondern was repräsentatives nämlich e residenzschloss im schbet barocke schdil des war domols de greschde un schännschde profone barockbau in de gonze palz weil de unnergrund ziemlich babbisch war is de gonze bau uf ächepähl geschdellt wor domols hat e gonzes wäldsche dro glaawe misse de bau is meder long meder bräd un meder hoch es sin kubigmeder umbaut wor die gälwe sondschdää sin aus lothringe un die rode aus de nordpalz soi bliedezeit hat s vun bis erläbt als de herzoch chrischon iv sich als kunschdmäzen hervorgedu hat de hofmoler chrischon vun mannlich war änner vun de wichtischste leit om hof awwer aa onnere kinschdler sin in und ausgong zum beischbiel de komponischt christoph willibald vun gluck a max i de neffe vum herzoch un schbedere kenich vun bayern hat als kind e paar johr im zweebrigger schloss geläbt im zwätte weltkriech isses om märz zerbombt wor es ware awwer in nancy noch originalplän vum schloss vun do die vum archidekt jonas erikson sundahl geschdommt honn no dänne isses vun bis in soiner vornapoleonische äußere form widder uffgebaut wor såndhause is ä gemäänd im rhoi negger krais in bade wirddeberg unn liechd in de kurpalz såndhause hot oiwuhner unn ä fläsch vun km² dodedraus ergibd sisch ä oiwuhnerdischd vun oiwuhner uf de km² bekånnd is såndhause vor allem weeje em sv såndhause de jetzische birgamaischda iss de georg kletti vun de cdu såndhause liechd in de medropolregion rhoi negga unn in de owwerrhoiewene de hardtbach de laimbach unn de londgraawe fließe dorsch såndhaiser gemargung såndhause grenzd im norde an de heidlberga schdadtdail kärsche im oschde an de lååma schdadtdail dilje st ilge im siede ån walldoaf im siedweschde ån ä uubewohndi exklav vun lååme unn im weschde on ofderse außerm ord såndhause gherd noch de waila bruchhause es ferschderhaus es wohngebied induschdrie unn die wischdung lochheem zur gemäänd såndhause erschdmol erwähnd worre is såndhause als santhusen im johr de nååme kummt vun de åågrenzende sånddüne isses lehe vum ord an de palzgraf luddwisch iwwerdraache worre iss såndhause donn vun de kurpalz gekaafd worre såndhause is während de määnzer schdifdsfehd em draißischjährische kriech unn em pälzische erbfolgekriech zerschderd worre iss såndhause als dääl vun de reschdsrhoinisch kurpalz badisch worre bruchhause is noch såndhause aigemäänded worre bai de ledschde kommunalwahl sinn midglieda vun de folgende badaie gewähld worre in såndhause gebbds ä arischdede grundschul unn es alde rodhaus vun is ä reformierdi kärsch arischded worre iss awwa irgendwonn zu klää worre unn an die jiidisch gemää vakaafd worre welle se als synagog vawend hawwe dorsch abwanderung vun de judde is die synagog donn als abschdellraum vawend worre unn dodorsch de zerschderung vun de nazis endgonge die evångelisch chrischduskärsch is aigewaihd worre es longhaus vun de kadolisch st bartholomäus kärsch schdammd vun kweerschiff unn gloggeturm sinn dezukumme die kadolisch haubdkärsch die draifaldischkaidskärsch is arischded worre im siede vun de gemaagung gibts gud erhaldene sånddiene midare bsunnare vegetazion zu ihrm schutz hot ma zwee nadurschutzbebiede pferdtriebsdien un såndhaiser dien oigerischt pattnaschdadt is lge cap ferret an da frånzeesische adlåndikkischt un zu königswartha in da owwerlausitz sachse hot ma e fraindschafdlische beziehung da unåme vun de såndhaiser is såndhase odder krautkepf de fußballvaroi sv såndhause hot in de saison in de liga gschbield unn schbield said de saison in de liga de basgedballvaroi tg såndhause schbield said de saison in de dbbl bundesliga süd frieher is in såndhause viel hopfe åågebaud worre haid werd zamme midd plongschd es såndhaiser schbezialbier gebraud jedes johr gebts zur hopfeernd e dradizionelles feschd unnerm moddo hopfe zopfe schdiel dråålosse wers net koo solls bleiwelosse vum duwakbroduzierende gewerbe is duwakååbau um bruchhause rum gebliwwe an schule hots di theodor heuss grundschul s friedrich eberg schulzendrum mit gymnasium un wäjgrealschul di pestalozzi färdaschul un di mussigschul siedlischi bergschdrooß åågschlosse is såndhause ån die a unn b in dilje gebbds de båånhof st ilge dilje såndhause buss fahre noch haidlberg lååme unn walldoaf da amerikånische bauaregeneral nicholas herkimer nikolaus herchheimer is da såhn vum hans jost herchheimer wu ugfähr ausgewannerd is in såndhause hot da daitsch russische kombonischt georg von albrecht etlische werke unner annerem e schdreischtrio sei värdi klaviersonat un große geischdliche komposizione ferdischgschdellt requiem opus te deum opus un de sunnengsång vum heilische franziskus opus eva lohse januar in ludwichshafe is ä daitschi bolidikarin vun de cdu im mai is se in diregde wahl vun de ludwichshafene birscha zur noochfolgarin vum wolfgang schulte als owwerbirschameeschdarin vun ludwichshafe g wääld worre unn vum erschde janua bis zum dezember waa se die amdsinhawerin vun bis hot se aa noch de voasitz vum vaband vun de reschjon rhoi negga ghat bis waa se bräsidendin vum deitsche schdäddedag die krischddemogradin eva lohse waa es erschde un oinzische schdaddowwerhaubd vun ludwichshafe said des net vun de spd waa sie ist vahoirad unn hot zwee erwachsne deschda unner faia vaschdehd mer die flammebildung die baim vabrenne unner abgab vun wärm unn lisch entschdehe dut die voraussetzunge fers endschdehe unns aufreschderhalde vumme faia sinn ä madrial des brenne dut ä ogsidazjonsmiddl wie de sauaschdoff aus de lufd unn die nodwendisch dembradur um zinde zu kenne des erzaische vun faia g heerd zu de wischdische kuldurdeschnigge vun de menschhaid des nutze unn schbäda aa des behersche vum faia war en bedaidnde schridd bai de menschwerdung unn is schbädeschdns sait de jungschdääzaid en feschde beschdanddeel vun alle ziwilisazjone uff de weld de begriff faiaownd dut zwaa noch faia klinge hot awwer ä annerie herkunfd curitiba iss die greeschd schdadt in sid brasilje haubtschdadt vun paran bundesschdaad ugfähr milliune lait wuhne in curitiba unn es hot e fläsch vun km² di pordugiese hawwe di schdadt gegrindt di universidade federal do paran in curitiba gegrindt is di äldscht uni vun brasilje curitiba ligt uf em primeiro planalto paranaense da erschde hochewene vun paran curitiba is fä soi leischdungsfähisches nahverkehrssischdem mid eijene busschbure uf de haubdverkehrsschdrooße un dobbelgelenggbusse bekånnd di haldeschdelle sin heescher gelegde rehre mid eme åigang fä behinnade unnerm nåme faróis do saber leischttirm vum wisse hot ma bildungszendre wie biblothege un kuldurelle oirischdunge gschaffe wu alle offe zur verfiegung schdehne di vorbildlisch schdadtblanung werd innernational åerkannd unner bohnekraut verschded de pälzer zwe arde vun werzkreider satureja hortensis des ejärische bohnekraut ach gardebohnekraut bzw summerbohnekraut genannt un satureja montana des mehrjärische berschbohnekraut ach winderbohnekraut genannt urspringlisch war bohnekraut im estlische middelmeerraum behoimat bohnekraud is frieher ned nur reschelmeßig zum werze vun bohnegemies oigsedzt worre sondern ach als heilkraud verwend wern die gud abzuschdreifende bläddle frisches gardebohnekraud zum midkoche ach am stick de gschmack is pfeffrisch aromadisch weshalb in einische geschende ach pefferkraud zum ejährische bohnekraud gsachd werd so wie stange und buschbohne war bohnekraud en typsche grundbestanddeel vun em pälzer gemisegarde beide arde ghere zur gattung der bohnekreider ladeinsch satureja aus de planzefamile de lippeblieher ladeinisch lamiaceae zur gaddung der bohnekreider gheren arde vun denne in europa vorkumme bohnekraud werd im summer frisch ausm garde ansunschde die gedrocknede un dann abgezuppelte bledder oigsedzt im eischene garde hot ma die planz e stick iwwerm bode abschnidde un unnerm vordach oder im scheppel im schadde an em schdrick zum drockne uffghängt noch em drockne wurden dann die bleddele abschdreifd un dann in em behälder dunkel un drucke uffbewahrt bohnekraud halt so soi werzkraft ganz ausgezaichndet ferdisch zu kaafe gibts bohnekraud gerebelt odder zu pulver gemahle die werzkraft isch schdark es langen schun kleene menge um em bohnegemies die aromadisch pfeffrisch note zu verleihe iwwermenge beim werze decken de eischgschmack z b vun gemies zu un machen die schpeis bitter außer fer bohnegemies was awwer in de palz soin standardoisatzgebiet war kann es bohnekraud ach fer oitepf mit annere hilzefrischd kardoffel und fleschsalade kräuterdunke und tomadegerische oigsezt werre bohnekraud wird e blähunge verhinnerndi und krampflesendi wirkung zugschriwwe was de genuss vun bohnegemies nochhaldisch erheht die franzose setzen es ach zum werze vun zieschekäs und essisch oi bohnekraut gilt als gut passend zu hilsefrischd sauce salade suppe oitepf marinade flesch un wild fillunge paschdede gemies un saladdressings berschbohnekraud is maischd kräfdischer als gardebohnkraud so dass kenner gern gardebohnekraud zu frische neie bohne ausm garde nemme berschbohnekraud zu gerischde aus getrocknede bohne im winter gekafde frische blädder wern üblischerweis im kiehlschrank uffbewahrt die remer hen mit bohnekraut sauce un essich gewerzt und geglabt es wer en aphrodisiakum daher de ladeinische name satueira der ment satyrsplanz ablehnend hot ovid des kraut in soim werk ars amatoria liebeskunst iii f gsehe doch nie schone die kraft nur eines bringt fried und versöhnung liebesumarmung damit leugne gehabten genuß einige schlagen vor man solle die schädliche pflanze saturei essen das ist meines erachtens gift bohnekraut war eni vun de planze die karl de große in soiner landgüterverordnung capitulare de villis vel curtis imperii in deren abschnitt zum anbaue in soine landgüter palze vorgschriwwe hot da die landgüterverordnung höchschwahrscheinlisch vun datiert is mit sischerhaid devu auszugehe dass bohnekraut wanns net schun die remer mitgebrocht hen seit dere zait in de palz ogebaud un genutzd werd jacobus theodurus tabernaemontanus hot im middelelalder des folgende iwwer des bohnenkraut un soi wirkung gschriwwe es schreibet tragus dass die satureyen gar nutzlich und wol von dem gemeinen maß zu und mit anderer speiß gekochet werden sonderlich bey jungem fleisch und bei den fischen und bey der armen leuth gewürtz und reitzen zu ehelichen werken bohnekraut is en typische bestanddeel vun de franzesische kräutermischung herbes des provence kräuter der provence die mischung gibts frisch gemischt als ferdische mischung getrocknet odder in form von werzessig oder werzöl konserviert fer haasebrode wern in frankreisch zum midbroode bouquets bestehend aus bohnekraut lorbeerblatt un thymian verkaaft als tee werrn bis g mit em lidder wasser vun de getrocknete triebspitze uffgebrieht des kraud soll e blähunge verhinnernde und krampflesendi wirkung endfalde annere gewwen als mengeongab pro tass teeleffel vum getrochnete kraut on gemäß dem quarks script hat bohnekraut ach nachgewiesenermaße e verdauungsförderndi wirkung danewe wirkt bohnekraut beruhischend ufs nervesystem un hot e keimabtötendi wirkung wesche letzderem werd es als wundmittel bei verletzunge un geschwüre sowie bei halsentzündunge oigsetzt der andeel vun ätherische ölen schwankt zwische und die heh is abhängisch vun de erndezait zu beginn vun de bliede is er am högschde vorhande sin carvacrol camphen cymol dipenten pinen phenol sowie gerbstoffe gemäß gernot katzer enthalt bohnekraut ätherisches el in wech selnde men ge e gudi qualität sollte zwische und lische annersch als de ähnlisch rieschende thymian enthalt bohnekraut nur geringe menge an thymol sondern als haupt komponent des stellungs isomere carvacrol bis weiters sinn p cymen max terpinen pinen dipenten borneol linalool terpineol und carvon identifiziert worre satureja hortensis is e ehjährisches kraud mit kleene schmale bleddle und wächst cm hoch vermehrt werd durch aussaat im friehjohr ausgsäd werd er in de palz im märz bis mai de saame isch sehr foi e gramm enthald kerner bei sorgsamer aussaat keimt de saame noch bis daach empfohle werd en reiheabschdand vun cm satureja montana is en immergriene halbstrauch mit kleene schmale bleddle und im summer mit weiße bis rosa bliede die planze werrn cm hoch zum frischverzehr kammer jederzaid ernde zum ernde fers trockne ward ma bis sisch bliedeknospe gebild henn vermehrt werd durch aussaat im friehjohr oder im schpädsummer dursch steckling oder halbreife saideschprosse ausgsäd werd er in de palz im märz odder april in planzkäschde odder tepf uffgehe tun die same nach dach die sämling wern wenn se kräfdisch sinn an en sunnische platz mit humosem bode ausgeplanzt im winder kamm ma en steckling in em topf im haus in em temperierde zimmer halde wann des iwwer es sunnisches fenschder verfischt die gattung satureja werd innerhalb vun de familie lippebliedler in die unnerfamilie nepetoideae tribus mentheae un subtribus menthinae gschdelld die gattung besteht aus rund arde vun denne in europa vorkumme in mitteleuropa ist keni heimisch einische europäische un asiatische arrde nordamerikanische arten auswahl die in ecuador vorkommenden arten sind de begriff alles g heerd zu de wordgrupp vun de pronome unn dut ä vorhanneni awwer net genau definierbari aazahl vun dinge bschraiwe in de alldagsschbrooch is alles des gegedeel vun nix alles hot de allergreegschde umfong unn glaischzaidisch die kläänschd inhaldlisch bschdimmung im vaglaisch mit annere begriffe in de alldagsschbrooch dud mer haid alles in de reschl im sinn vun änre greeschdmeglische ozahl verwenne des alles kann dodebai so verschdanne werre dass werklisch jedes ding des vun ebbes vorhanne is domit bezaischnd werd dohea kummd alles aach als bschdanddeel vun annere werder wie allesklewa odda allesfressa vor des word weldall dut aa vun alles abschdamme wail es sisch bis in die uhendlischkaid ausschdregge dut unn dodemit alles was exisdiere dut beinhalde soll alles geht uff de begriff all zurigg des uff de indogermanisch schbrochworzl al wagse beruhe dut in friare zaide hot mer des alles aa in de bedaidung vun imma verwend woraus im pälzische des alls geworre is die begriff alla gehma unn allez hopp kumme awwer net vum alles die kumme ausm aller gehe ausm franzesische de tee is ä haisses geddräng bai dem mer kochend wassa uff die blädder knoschbe bliede odder schdängl vun de teeplanz gieße dut im tee sinn je noch planzedeel in de knoschbe am maischde bis zu coffein drin des zu de schdoffklass vun de alkaloide g heerd in friehere zaide wurd de werkschdoff im tee noch als thein odder als teein bezaischnd midlerwail weeß mer awwer dass des es glaische is wie im kaffee im waidere sinn werd als tee jedes gedräng bezaischnd bai dem mer haiß wasser uff unnerschiedlisch e planzedeele gieße dut dodezu g heere aa die kraidertees und frischdetees sain urschbrung hot die teekuldur in asie bsunnerschd in schina unn innje noch europa isser am aafang vum johrhunnerd kumme hambach aa hambach an de woischdrooß amtlisch hambach an der weinstraße is nadierlisch vor allem dujsch soi hambacha schloß un des fä di demogradie bedeidende hambacha feschd weidhie bekånnt es is en ord an de woischdrooß un seid de greeschde ordsdeil vun neischdadt er hot oiwuhner hambach ligt am rand vun de rhoiewene zua haad de ord is schun im johr s erschde mol erwähnt worre unnerm nome haganbach di urschbringlisch drei ordsdeile owwer middel un unnerhambach sin schun vor långem zammegewachse des hambacha feschd di freiheidskundgewung uf em hambacha schloß hot schdaddgfunne is des bis dohie selbschdännischd doaf zu naischdadt oigemaindt worre e gonzi zeid lång hawwe di hambacher widder e selbschdännischkeid ågschdrebt vun großer bedeidung is in hambach de woibau di lage traare di nåme feier kaiserschduhl käjschbersch rämerbrunne un schloßbersch in de berge wachse viel keschde vun denne jo aa de keschdebersch mid em hambacha schloß de keschdeburg soin nome hot uf sellem bersch beschdeht brozend vum wald aus keschdebääm im milde klima gedeihe awwer aa mandle feige un zidrusfrischde gud hambach is en schdaadlisch åerkannder erholungsord russia today korz rt is en russische auslondssenda im besidz vun de russische schdaadlische auslondsnochrischdeagendur ria novosti midd sidz in moskau der senda is uff en indernadsionales publikum ausgerischd desweege werda in englischa schbrooch ausgschdrahld is awwa aa uff arawisch schbonisch unn russisch empangbar es ziel vun russia today isses alde vorurdääle unn klischees iwwer russlond abzebaue unnem innernadsionale publikum die russische sischdwais uff viele gschehe daidlisch ze mache russia today soll ze em cnn unn bbc glaischwerdische sender ausgebaud werre uffgrund vun de annere aasischde vun de bridde unn de amerikåner schdelld de sender ä schdargi konkurrenz zu de wesdlische medie dar russia today dudd reschelmäßisch nochrischde iwwer russlond unn die welt in de beraische bolidig wärdschafd schbord unn kuldur bringe korznochrischde werre efders unne oigeblended deswaidere find mer dokumendarfilm haadsäschlisch iwwer russlond awwa aa iwweronnere theme es gebbd jeede daach korzdokumendadsione iwwer ää russischi reschion welle de daach lond wiedahold werre aa polidmagazine talkshows unn debadde werre ausgschdrahld gegrinded worre is de sender am sebbdemba rt dudd iwwer sadellide unn kaawl sende in daitschlond rt zwar nedd vun alle haushalde empange werre awwa z b iwwer kabelbw unn nim netz vun netcologne derzaid schaffe russische unn ned russische midarwaider uff de gonze weld bai rt unn korrespondendebüros in london new york city paris kairo unn jerusalem rt hot midd millione zuschaua im verainischde keenigraisch aljazeera als de maischdgsehene englischschbrochische auslondssenda abgeleesd in amerika is rt midd miillione zuschaua de zwäddmaischdgsehene auslondssenda noch bbc news rt videos uff youtube sinn maischdgsehene nochrischdevideos uff youtube rt werd vun wesdlischa said vorgeworfe kreml traie berischaschdaddung zu bringe unn dodemid in zammehång midd de õõgeewlisch unnerdriggde pressefraihaid gebrochd kridisierd werd aa dass verschwerungstheoredigga wie christoph hörstel als kommendadore heråågezooche werre unn em wikileaks grinda julian assange ä pladdform zer verfiechung gschdelld werd de rehbach is än u gfär km lange bach in de vorderpalz der vun weschde in de rhoi minde dut de rehbach hot kää aischeni quelle er trennt sisch in naischdadt an de woischroß vum schbayabach noch links ab wie mär ufgrund vun de naisde forschunge oonämme därf waa des uaschbringlisch ä gonz noamali bachbieschung die wo äm landschafdsgfälle gfolschd is ohne abzwaischung schbayabach ärsch die reema hän wail daßse in schbaya wassa gebraachd hän die abzwaischung gschaffe un dodemid zwää driddl vum wassa abgelaidd noo schbaya de schbajabach waa gschaffe un de rehbach als es jezad gläänare gwässa hod soi quell valore hinner naischdadt dut er erschd noch oschde unn schbäda noch nordoschde fließe dodebai kummt er dursch die gemainde haßloch beel igglem schiwwerschdadd limburschahof unn naihofe zwische aldrib und ludwichshafe dut er vun links in den rhoi minde die wischtigschde linke zufliss vum rehbach sinn der mußbach der zwische dem glaischnamische naischdadder ordsdeel unn haßloch minde dut unn de schdääbach der bai schiwwerschdadd in de rehbach fließt vun reschds kummt vor allm de ranschgrawe der kummt wie schunn de rehbach ausm schbayabach und dut im oschde vun limburschahof rehhitt in de rehbach de rehbach wurd schunn im middlalda im damalische dorf winzinge des is haid ä schdadtverdel vun naischdadt noch links ausm schbayabach abgelaid bai haßloch und igglem isser u gfär km long in zwee newwernanner laafende arm uffgedeeld die des aadriebswassa fer die erdlische miele und segwerk geliefert hänn am siedlische arm dem aischndlische rehbach sinn noch drai vun denne aalache erhalde belgisch kongo is ä belgischi kolonie zwische unn in afriga gewessd dodebai muss mer zwische em fraischdaad kongo ä privadkolonie vum belgische käänisch leopold ii zwische unn uff de ää said unn de schdaadlische kolonie belgisch kongo zwische unn uff de onner said unnerschaide reschdlisch gsehe zwee paar schuh awwa territorial kondrollmäßisch unn vawaldungstechnisch aischendlisch ää unn die selwe kolonie unnerm leopold sai herrschafd sinn aa die kongograiel gschehe welle awwa hinnerher grad so waidagånge sinn belgisch kongo is im uuabhängische schdaad kongo léopoldville uffgonge zwische unn zare genennd unn bis haid die demokradisch republik kongo de belgische käänisch leopold ii wolld sisch uff ää schduf midd de gonze onnere monarsche in oiropa schdelle unn aus dem grund en aischenes kolonialraisch fer de presdischgewinn uffbaue wolle belgje is jo aach so klää do braach mer en aasglaisch fer die komplexe do is ihm de kolonialforscha henry morton stanley endgegekumme mid dem er en vadraach abgschlosse hot de stanley hot em käänisch soi enddeggunge in afriga õõgeboode unn hot im uffdraach vum käänisch länneraie vun de äähäämische uffgekaafd dääls midd perfide methode die bride henn waidere kolonie abgelehnd so dass uff de kongokonferenz in berlin kongo in de privadbesdiz vum leopold hot iwwergehe könne seller hot donn wenisch schbäda die erschd vafassung fer de so nai gegrindede fraischdaad kongo rausgewwe unn haubdschadt is boma worre kongo hot sisch zudem aa als rohschdoffraisch rausgschdelld unn uff de naierworbene plontasche hot mer kautschuk bääm fer die florierend gummiinduschdrie õõplonze könne so hot mer neewe em schdrooßebau aa begonne zwongsarwaida fers abbaue vun kubber erz in de provinz katanga unn fer die plondaschearwaid zu beschäfdische vun derre zaid fonge aa die berischde iwwer die kongo graiel õõ vun abgehaggde händ is die redd beleschd sinn massebeschdrafe midd erschieße vun aihaimische fer nedd oighaldene liefarunge dodemid is die bevelgarung ab bis vun millione uff millione gesunge betailschd gewessd an de grausamkaide is aa die force publique ä polizaioihaid welle sisch aus aihaimische regrudierd hot uffgfloge sinn die grausamkaide noodem die erschde missionare devuu verzähld hewwe uff indernadsionale druck hie is de kongo donn on de belgische schdaad abgedrede worre noo de abdredung dorsch de käänisch on de schdaad hot de kongo die offiziell bezaischnung belgisch kongo õõgenumme unnä naii vafassung erhalde jetad derf de käänisch sisch nimmi in de kolonie bolidisch betädische regierungsmidglieda derfe awwa nimmi gewähld werre sonnern müsse ernonnd werre is donn offiziell die zwongsarwaid abgschaffd worre awwa uffgrund vun em widerschdond vun de privade unnernemme hot sisch des nedd dorschsedze gelossd wail die privadwärdschafd is neewe de schdaadlische vawaldung unn de kärsch eena vunde säule midd denne de klänne schdaad belgje sai herrschafd in de kolonie uffreschd erhalde hot kongo hot sisch im erschde weltkriesch aa gege daitschlond betailischd unn hot ruanda burundi en ehemolische dääl vun de daitsche kolonie daitsch oschdafriga besedzd hot belgje die vawaldung vun dem gebied iwwernumme unn isses em kongo õõgschlosse worre is boma vun léopoldville em haidische kinshasa als haubdschdadt abgeleesd worre henn die kolonischde vun katanga die uuabhängischkaid vun katanga vun de zendralregierung gfordad sinn awwa gschaidad im zwedde weltkriesch hot sisch kongo im kampf gege die idaljener in nordafriga bdailischd rohschdoffe fer die kriegswärdschafd unn uran an die amerikaner fer denne ihr adomprogramm geliefad dodemid is im florierende kongo aa die infraschdruggdur schdarg ausgebaud worre am mai finne die erschde fraie wahle schdadd unn am juni werd kongo als kongo léopoldville zur unnerschaidung vum ehemols fronzesisch kongo brazzaville uuabhängisch erschda präsident werd de widaschdondskämbfa patrice lumumba belgisch kongo issem kolonialminischderium unnerschdonne unn vunnem generalguwernör vawalded worre äägedääld gewese is kongo in provinze denne provinzguwernöre vorgschdanne hawwe die widdarum ware in bezärk äägedääld middem bezärkkommissar unn schlussendlisch kumme die unnerbezärg middem unnerbezärgsvawalda uffgelischded die generalguwernör vun belgisch kongo da odewald oddewald orrewald ourewald oulewald is e middelgebirg wu zu große deile in de hischdoarische länner kurpalz un kurmoinz liggt heit in siedhesse da badische kurpalz un im bayarische frångge je nochdemm wu ma is is ma im odewald siede oddewald middedrin oudewald regional in ofderse ouwdewald orrewald weschde ourewald grouße deile vum hessische ourewald bis an di badisch bergschdrooß ourewold hesse oulewald orde mit lambdazismus im siedweschde wie schriese an soiner weschdgrenz erhebt sisch da odewald in form vun are oidruggsvolle bäjgkett iwwer die rhoiewene in are grade linje vun ugfähr kilomeder läng vum norde noch siede zwische dammschdadt un wissloch gehts vum nivoo vun da ugfähr hunnert meder hoche ewene bis zu de gipfl in bis zu rund meder heh nuff da odewald nimmt e fläsch vun quadratkilomeder oi da weschdlische abhång zur rhoiewene hot soin eijene karagder un wärd bergschdrooß genånnt drei hiegelländer schließe sisch an de odewald åå im norde des rhoiheimer hiegellånd im siedoschde des baulånd un im siede da kraischgau im nordoschde drennt des maintal de odewald vum ähnlische schbessad im siede dageje fließt da negger duasch de odewald duasch de deil siedlisch devu heeßt ma de kläne odewald während frieher di kurpalz un kurmoinz sisch de odewald unnernonner ufgedaild hawwe newer weidere klänere herrschafde wu in regelreschder fliggedebbisch uf da landkadd gschaffe hawwe is heit da gräschde deil hessisch da siede badisch bade wärddeberg un e kläni egg im oschde ghert zum bayarische unnerfrångge da odewald bschdeht aus zwee daile mit ihre karagderischdische eigeschafde da vordere odewald im weschde un nordweschde bschdeht im unnergrund aus granit un metamorphe gschdeine un heeßt doher aa da krischdalline odewald tibisch sin hubbelische hochfläsche wie se bei da verwidderung vun krischdalline gschdeine endschdehe wälder wechsle sisch mit wisse un ägger ab im norde gibts mähner ägger im siede mähner wisse do sin viel obschdwisse debei aa schdraiobschdwisse genannd wu in de meischde annare låndschafde vun middlåiroba als schdaag gfährdedes biotob gelde di ähnder klänare schdrugduare mit hegge dazwische mache di låndschafd ekologisch werdvoll ugfähr ää driddl vum vordere odewald sin wälder des sin vor allem laabwälder mid eme große bschdand an buche da vordere odewald nimmt ugfähr ä värdel vun da fläsch vum gånze odewald oi rund devu schdehe unner nadurschutz da hinnere odewald bschdeht im unnergrund aus bundsandschdåå un heeßt doher aa da bundsandschdåå odewald do sin im widderschdandsfähische gschdein långgezorene heherigge schdehegebliwwe wu uf långe schdregge uff are heh vun ugfähr meder bleiwe di meischde ziehe in nord siedlischer rischdung dazwische ligge eweso långgezoorene däler in welle di därfer wisse un ägger ligge während di rigge meischdns discht bewaldet sin im siedoschde hot s hochfläsche ugfähr aa uf are heh vun meder do gebts newer wälder aa viel offene fläsche mid wisse un ägger wie im vordere sin aa im hinnere odewald noch viel werdvolle obschdwisse erhalde im hinnere odewald is da waldådeil gräßer wie im vordere am gräschde im siedweschdlische sandschdää odewald mid iwwer des sin laab misch un nodelwälder mid insgsamd eme hoche ådeil an nodelbääm da hinnere odewald nimmt ugfähr drei värdel vun da fläsch vum gånze odewald oi rund devu sin nadurschutzgebiede de deil siedlisch vum neggerdal heeßt ma de kläne odewald der ghert zum gebiet mit hochfläsche im bundsandschdåå odewald di folgende nadurraim im odewald losse sisch unnerscheide noch da nadurraimlische gliederung vun deitschlond außerm negger un em main hawwe wohl aa annere flißle ihrn nåme schun vun de kelde minnischns bei da idder da weschnitz un da mimling siehts so aus di besch sin im odewald iwwarischens all weiblisch erschd in de ledschde jazehnde schleischd sischs ausem schdandaddeitsche immer mähner oi daß ma nimmi di bach sundan da bach sescht di gewässer heeße bach mehrzahl besch awwer in ordsnåme heeßts in viele gejende vum odewald boch im odewald gibts kä nadirlische see weil s in da eiszeit kää gledscher gewwe hot wu hohlforme gschaffe hädde es gibt awwer ågschdaude see da unesco geo nadurpaak odewald km² erschdreggt sisch uf de greschde deil vum odewald iwwer di drei bundeslänner weg un uff di ågrenzende rhoiewene s hessische ried bis an de rhoi bloß da siedlischde deil vum odewald ghert nimmi dazu da siedlische badische odewald is da nadurpaak neggerdal odewald km² di zwee nadurpaaks iwwerschneide sisch des grundgebirge im krischdalline odewald ghert zum variskische gebirge wu sisch in middeleiroba vor bis milliune johr während em paläozoikum gebildt hot im owwerdevon hot sisch des gebirge ågfange uffzuwelbe un zu falde gleischzeidisch sin di erschde magmadische gschdeine intrudiert also vun unne oigedrunge di habdsäschlische agdifided waa am iwwergång vum unner zum owwer kabon do hot sisch des gebirge schdarg ågelupft bis zur heh vun eme hochgebirge do sin a di greschde menge vun magmadische gschdeine intrudiert des grundgebirge guggt im weschde un nordweschde vum odewald raus schunsch isses mid dem buntsandschdåå zugedeggt des grundgebirge vum odewald bschdeht aus verschiedene magmadische diefegschdeine wie granit granodiorit gabbro gabbrodiorit un hornblendediorit un aus verschiedene metamorphe gschdeine wie gneise un schiefer grad im odewald hawwe sisch viele schbalde mit gånggschdeine ausgfillt des sin aplite pegmatite pegmaplite und lamprophyre granite sin weit verbreit der heidelberjer granit im siede is en porphyrischer biotitgranit e porphyrischi schdrugdur heeßt daß bsundas große krischdalle enthalde sin in demm fall feldschbät e dunggls diefegschdein wus bloß im odewald in da gejend vun schriese gibt is da schriesemit bis zum perm waa des variskische gebirge schun widder soweit abgedraare un es waa e hubbelische låndowwerfläsch iwwarisch uff derre sisch dånn di sedimentgschdeine abgelaarert hawwe im perm un im terziär hot s im odewald agtive vulkane gewwe im perm im rodliggende sin im siedweschde zwische zigglhause un woinem große menge vun quaazporphyr ausgflosse di schtååbrisch im quaazporphyr sin zwische dossene un woinem schun vun weidem aus da rhoiewene zu sehe um gejesatz zu sellem sauare vulkanit sin weider närdlisch während em rodliggende basische vulkanide vor allem basalt ausgedrede eweso wie im terziär an da wend vun da kreide zum terziär waa eschdlisch vun ewwerbach en vulkanismus mit nephelin gschdeine agdiv dodebei is der heit hegschde berg vum odewald da katzebuggl endschdanne di erschde sedimende im odewald sin ausem perm vor bis milliune johr un sin faschd bloß in da siedweschdegg zwische heilischkreizschdånisch schriese un heidelberg zu finne dort im schloßgrawe losse se sich schää beowachde newer verwidderdem granid sins vor allem tuffe vum quarzporphyr vulkanismus ausem rodliggende in zeschschdåå hot sisch vun norde her des zeschschdåå meer ausgebreidt un hot grad noch de kraischgau erreischt dodevu gibts in gonz geringem umfang sedimendgschdeine im siedweschdlische odewald nochem riggzug vum meer sinn åschließend in da zeit vum bundsandschdåå vor bis milliune johr em erschde abschnitt vun da trias riesische menge vun sand abgelaarert worre di duajschgehend rod gfärbde sandschdää erreische e mäschdischkeid vun rund meder un mache de haubdådeil an gschdeine im odewald aus des klima muß soinerzeit duajschgehend semiarid gewest soi des heeßt rescht druggisch awwer es is immer widder zu gräßere flude kumme wu de sånd zammegschwemmt hawwe di sedimende vun de zwee weidere abschnitt vun da trias em muschlkalk un em kaiber wu ma im kraischgau un baulånd noch findt un aa di ablaarerunge ausem jura sin im odewald schun längschd widder abgedraare bloß im mimlinggrawe bei mischelchdadt is noch en kläner reschd vum muschlkalk iwwarisch dort sin sogaa kaaschderschoinunge zu beowachde des heeßt des wasser hot dort läscher in de kalkschdåå gfresse doduajsch versiggert des wasser vun da erdbach an verschiedene schdelle un fließt duajsch e hehlesyschdem weider schuld dråå daß in großer deil vun de sedimende widder abgedraare worre is is e hewung vun da erdowwerfläsch wu im terziär vor ugfähr milliune johr ågfange hot duajsch di dodemit verbunnene dähnung vun da owwerfläsch is da rhoigrawe oigebroche während sisch di gebirge außerum da odewald pälzer wald schwazwald un di vogese weider ågelupft hawwe duajsch di bewegunge hawwe sisch im odewald kraiz un quer riss gebildt dodemit hängt da vulkanismus im terziär zamme weil an mansche schdelle magma audgedrede is aa heit noch verschiewe sisch mansche riss in da neh vum rhoigrawe gejenånner un an selle verwerfunge sinn selde als emol leischde erdbewe zu schbiare tibisch fä de odewald sin an verschiedene schdelle felsemmeere des sin åsammlunge vun gräßere felse wu duajsch verwidderung endschdanne sin un wu kaum plånze wachse die gibts im bundsandschdåå un im granid im granid hawwe di felse abgerunde forme ähnlisch wie mid woll gfillde sägg desweje nennd ma des boim granid wollsaggverwidderung s bekandschde un gräschde felsemeer is des bei reischebach aus mid em granid verwandtem quaazdiorid zwische wald mischlbach hetzbach kärschzell neggergeerisch un härschhorn gibt s im odewald noch rodhäsch seit sin im odewald widder änzle schbuare vun dabbe vum luchs gemeldt worre e weideri vorkummende schitzenswerde ffh aad is da dagagdive nachdfalder russischer bär euplagia quadripunctaria aus da jungschdååzeid da brååsezeid un da eisezeid gibts gejendweis vor allem im norde grabhiegl di siedlunge wu dazughert hawwe hot ma net gfunne misse awwer in da neh gwest soi in da eisezeid hot ma uf em heilischeberg bei heidelberg hoch iwwer da rhoiewene un em neggerdal friehladnzeid jingare eisezeid uf em greinberg bei mildeberg iwwerm maindal un uf da aldscheier odder heineburg bei lischdeberg im norde vum odewald jeweils grouße schdadtaadische siedlunge gebaud un zur verteidischung mid ringwäll befesdischd di rämer hawwe ums johr n chr rum ihr grenz midde duajsch de odewald gelegt un befesdischt da odewaldlimes verläft uf weide schdregge uf eme hehezug uf ugfähr m heh un verbind de main bei werth iwwer åilbach schlossau un neggerburge mid em negger zum limes gheare etlische wachtiam un kaschdelle schun ugfähr n chr hot ma di grenz widder verlegt km noch oschde an de rånd vum odewald zwische mildeberg un walldirn e bedeidendes ajschologisches denkmol is da remische gutshof hasslburg bei hummedrod gemeinde heigscht wu um n chr erbaut worre isch un ugfähr hunnad johr lång bewuhnt waa holunder ach holler oder hollerbusch genannt mehnt in die palz sambucus nigra also hochdeitsch schwarzer holunder en weit verbraidede schdrauch der bis meder alädere dicke äscht zaischen e dicki zerklüfdi bork typisch der holunder is in junge zwaische des weiße mark die worzle breiden sisch flächisch aus die bledder vum summergriene holunder sin unpaarisch gfiedert mit eifermisch elliptische zugspidzede bleddle de laabaustrieb erfolscht im merz odder april de holunder blieht in de palz zwische mai un juni die bliede stehen in schirmfermische uffreschde trugdolde die kleene waiße fünfzeelische zwitterbliede sin zu bis cm große schirmrispe zommegfasst in deitschland sin folschende weidere name fer holunder je noch geschend volksdimlisch allhorn dolder ellhorn eller flieder holer holder hollerbaum hitschel quebeke schibike der biologische name sambucus laid sisch vom griechische wort sambuke ab des word meent fleed in de antike hott mer nemlisch aus de hohle äschdle vum holler fleede gschnidzd holunder smbucus nigra find sisch vun natur aus in wälder und gebüsche er wachst bsonders gut uff nährstoffreische bede an liebschde lehm und tonböde ideal sinn lichdunge in auwälder weil einische vochelsorte die beerle fressen die winzische harte kerne mit kot awwer breit verdeele besiedeln holunder rasch freiwerdende fläsche wesche seine nudzungsmeglichkaide heizedachs ach weil er schee blüht un rischd find mer in oft in de nee vun haiser geographisch fin er sisch außer im hohe norde in ganz europa und in weite deele asiens die bliedeknospe kennen im april un mai geerndt abgekochdt und sauer oder salzisch oigeleschd werre holunderbliede enthalde ätherische öle en hohe andeel freie fettsäure besonders bemerkenswert prozent kaliumsalze un bis prozent flavonoide vor allem rutin die bliede wer zu genußzwecke fer sirup fer limonade odder zum aromadisiere vun sekt fer holundersekt odder der holunderpunsch verwend in de kisch komm ma se ausbacke odder z b fer holunderkuche verwende medizinisch werd de tee oigsedzt die bliede enthalde schweißtreibende glykoside dem ätherische eel wern schweißtreibende harn und milchtreibende wirkung zugerechnet holunderbeere enthalde ätherische öle flavonoide atnhocyane ca prozent zucker un fruchdsäure in gramm beere sin mg vitamin b mg vitamin c und mg folsäure da die beere des uverträgliche sambunigrin enthalde des macheprobleme verursacht sollten greßere menge gekocht werre wodurch des sambunigrin abgebaud werd typischerweis schneid ma bei de ernd die gsamte fruchtdolde ab sobald sisch alle frischd blauschwarz verferbt hen un entfernt onnschließend enzelne verdorwene odder noch unrefe beere dann zoppeld ma die beere ab odder lest se mit ennere gawwel als kamm ab e aldernadvie is die berre samt dolde einzufriere und im gfrorene zuschdand dann enfach abzuschittle jacob grimm berischd in soim buch deutsche mythologie dass holunder althochdeitsch holantar ausgezaichnede verehrung genoss vun niedersachse wu de holunder ellorn odder ellhorn heßt zitiert er arnkiel erzählt unverdächtig also haben unsere vorfahren den ellhorn auch heilig gehalten wo sie aber denselben unterhauen die äste stutzen musten haben sie vorher pflegen dis gebet zu thun frau ellhorn gib mir was von deinem holz dann will ich dir von meinem auch was geben wann es wächst im walde leffl is en bekånnde kinschdler weller uff youtube nai in pälzisch sinkronisierde ausschnidd vun bekånnde film vereffendlischd je noch video werre debai ää odda mehrere persone sinkronisierd die naisinkronisierde pälza bringe luschdischi schbrisch wobai s gonze en naia kondegschd griehd unn dedorsch noomol ä gewissi komik uffdrede dudd bai star wars uff pälzisch werre ausschnidd aus äldschde episode iv vi genumme unn immer ää person nai sinkronisierd in de erschde videos werd de darth vader sinkronisierd in folge de jabba die videos sinn laida geleschd worre wail die krutze rund um george lucas wie die maischde filmevermarkter die krätz grigge wenn ihr filmmaterial irgendwo a wenns nai synchronisiert is zu finne is es treffe vum kroad un dem hausmeschda de kroade guggt uff die wand uff eh mol kummt vun hinne ä stimm awwa nix õõlonge de kroad dreht sich um un sieht n bongart mit fettische hõõr dohocke un knecht alles klar bischd du de hausmeschda hest jetzard fäsilidie mänädscha des is mir worschd bischd du n rus ne isch bin vun kroatsien vun schblidd seschd de kroad owowo reschbeggd her dudd de fäsilidie mänädscha antworre die sin gud kadholisch die kroade de kroade laaft zum schwert un dut es in die hand nemme un seschd n scheenes schwert hier de kroade inschpiziert des schwerd un ihm fällt uff awwa da fehlt doch n stick doderauf antworred de hausmeschda mit nem schräge grinse läschd jetzard die finger weg zornisch wie n kroad halt is schmettert de kroad des schwert uff de bode leck mich om arsch tschechie amtlisch tschechischi republig tschechisch esk republika isn demogratische binneschdaad in middloiroba unn dut die drai hisdorische länner behme mähre unn tschechisch schlesje umfasse die amtsschbrooch in ganz tschechie ist tschechisch nachbarlänner vun tschechie sinn pole im norde die slowakai im oschde eestraisch im siede unn daitschlond im weschde unn norde die hauptschdadt unn aa die greegschd schdadt im lond is prag die tschechisch republig is am januar durch die dailung vun de tschechoslowakai entschdannde acht johr noch de uddleesung vum warschaua pakt is tschechie mitglied in de nato geworre am mai isses de oirobäisch union beigetrete schwetzinge amtlich schwetzingen is ä schdadt im kurpälzische londkrääs rhoi negger krais im nordweschde vun bade wirddebärsch die näggschde großschdädt sinn es kilomeder endfernde mannem unn es kilomeder endfernde hailbärsch bekånnd is schwetzinge vor allem weeje saim schloss unnem schlossgadde schwetzinge bild en middlzendrum in de umgeewung schwetzinge liechd in de medropolregion rhoi negga in de owwerrhoiewene zwische em rhoi im weschde unnem odewald im oschde dorsch die schdadt dudd di laimbach fließe welle bai brihl in de rhoi minde dudd vun de schwetzinga fläsch sinn siedlungs unn vakeasfläsch londwärdschafdsfläsch unn bewalded schwetzinge dudd im uhrzaigasinn unn im norde beginnend an folgende orde grenze monnem plångschd ofderse hoggene ketsch unn brihl äägedääld is schwetzinge in die siwwe schdadtgebiede kernschdadt siedschdadt oschdschdadt nordschdadt härschagger kläänes feld unn schälzig schwetzinge isches erschdemol am dezember als suezzingen im lorscher codex erwähnd worre siedlungsschbure konn mer awwa bis in die jungschdääzaid vafolge darunner e bedaidendes gräwerfeld aus de linjebåndkeramik vor johr sinn nämmlisch die erschde aggabau bedraiwene siedla im haidische schwetzinga schdadtgebied õõkumme schbäda lasse sisch schbure vun de kelde ausde reemerzaid unn vun de germånische neggarsuewe nochwaise werd schwetzinge suezzingen superiore owwerschwetzinge genennd urschbringlisch hots nämmlisch die zwee siedlunge owwer unn unnerschwetzinge gewwe es schwetzinga schloss is wahrschains im johrhunnerd zwische de zwee derfer endschdonne es erschdemol erwähnd worre isses schwetzinga schloss als es noch en wassaschloss unner de erligheimer gewessd is domols hot die elsbeth vun schonenberg em palzgrafe ruppreschd en schdändisches wohnreschd aigerååmd schbäda isses schloss gonz on die kurpalz kumme unn die kurferschde hawwe es als jachdschloss fer die wildraische wälda v a hardtwald genudzd aa es schwetzinga schloss is wie die gonz kurpalz im drääßischjährische kriesch unn im pälza erbfolgekriech zerschderd worre kurferschd johann wilhelm hots wiedaaufbaue losse isses vun dem soi nachfolga carl philipp zur sommaresidenz erhoowe worre di laimbach is e kurpälzischi bach welli dorsch de rhoi negger krais fließe dudd ihr gsamdläng is kilomeder unn se hot ä oizuchsfläsch vun km² wo lait wohne zufliss sinn vor allem di gauångelbach unn di waldångelbach endhubbse dudd di laimbach bai balzfeld uff ennere heh vun m i nn in de gemää diele minde dudd se donn bai brihl in de owwerrhoi uff ennere heh vun m i nn de zerickgelehde heheunnerschied sinn also meder wie aa di kraischbach fließt di laimbach noch em ausdritt in di rhoiewene bai wissloch im grawe am rand zwische de ewene un em kraischgau diregd noch norde bai nußloch biegt se dann rischdung rhoi um zwee endlaschdungskanäl kenne wasser vun de laimbach uffnemme de landgrawe zwische nußloch un ofderse un di hardtbach zwische walldorf un em induschdiegebiet dalhaus bai hoggene di laimbach hot frieher schun die schwetzinger burchõõlaach umflosse bai de naigschdaldung vum schloss ab is laach unn foam vaännerd worre sodass ihr haidischi gschdald endschdanne is de see unn annere gewässa im schlossgadde sinn vun zwee wassawerge gschbaisd worre welle di laimbach dorsch zwee mihlräder õõgedriwwe hot de pälzerwald aach pälzer wald is s greescht zämmehängend waldgebiet in daitschlond newwerm woi is de wald e wichdische idendidädsfaktor vun de palz die gonz palz is vull devunn sowaid wie s lond ned fer wingerder gebraucht werd orer fer grummbeere orra dabag zu plonze de wichdigschde dääl devunn is de pälzerwald der wu aach mid mecher wie vum lond de gräschde äänzldääl vun de palz un said aach naduurpaarg is soi nome hoddä in de midd vumm nainzeende joohunnäd vun de foschdlaid griehd die wu dodemid den gonze wald uff sondschdää zommegfaßd hen im norde gehder nahdlos ins nord pälzer bärschlond iwwer im siede ender onde grenz im oschde midde haad de nadurpaarg gehd nuch weirer bis zor woischdrooß un im weschde meschder im booche vun londschduul iwwer waldfischbach bojalwe an bärmärsens vurbai bis noo schweix liieschid wu die grenz dorschgied aischndlisch gehd de pälzerwald jo nuch viel wärer bis waid in die woogese un im siede bis ins närdlisch elsaß dä gonze oschdrand hääßd mer die haad sie beginnd un end midde woischdroß im noadde in bockrem un im siede in schweische de heegschde bärsch is die m hohe kalmid uff de haad lije die wischdigsde bursch un schlesser wie es kloschder limbursch es hambacha schloß un de driefels aischndlisch is die haad gschriwwe haardt när alläns de õõschdiehch vunde rhoieewene zum pälzawald enuf bis uf die gipl also ä onänonnaraihung vun bärschflonge un dodenoo hod mär di bärsch dehinna frija es haardtgebirge gschännd än uumechlische nome saidde umbenennung in pälsawald sollds aischndlisch dodemid passee soi awwa dorsch die vielfäldisch ald lideradur zum pälsawald där waa hald schun frieh än grund fär driwwa zu schraiwe dodorsch schbuggd där alde begriff midde unaschiedlischsde definizione haid noch dorsch främdefiera un is sogaa in zwäddklassische naijare fachbiescha noch zfinne viel vun dänne orde die wo friehja an de haad ghäße hän un haid on de woischdrooß hääße laije also daadsäschlisch sowohl onde woihschdrooß wie aach ande haad ofd sogaa uf de haad unne im oschde bild die woischdrooß die grenz orra gehd gaa dorsch de ord dorsch owwe im weschde ziehn sisch die haisa die bärschflang enuf die bärsch hen sich uffgfald wie voa millione jooa urairoba un urafriga es ärschde mol zammegedozd sin hunnerd millione jooa schbääda hod sisch de bundsondschdoi druff abgeloachärd un do driwwä aach nuch muschlkalk un annere geschdää awwer die sin faschd gonz un däa kalk meeschdedääls fordgeweschd worn voa millione jooa is don de rhoigrawe oigebroche un hod sisch millione jooa long uffgfilld sellemols hod des nuch iwwer die weddeeau midde nordsee zommekhonge un dea hod don die haard augebild de reschd vun de londschafdsfoame hen don ais un schnee und reje un bäsch ausgeäawed un die hen aus dämdoo bundsondschdoi do aach ofd nuch die allerdollschde foame ausgewäschd die wo dääls sogaar naduurdengmäla worn sin dorsch den grawebruch gäbds haid nuch glänerie saismische agdiewidääde un dodevunn kumme aach all die basald un granidformazione de heegschde bärsch is die kalmid mid m des is ään grooße heejezuuch wo aach nuch de äschkopp de kesslbärsch un de waißbärsch umfaßd de schaafskopp isch zamme midm morschebärsch roodsolbärsch un de steischerkopp schänzl ää zommenhängndes massiv mi verschiedne heejebungde bärsch iwwer m sin de sondschdoi isn eeaschdglassige giganndische filder wu de palz sogaar jezerd nuch viel viel gsunde gwellscher schenge duud un dodemid hot s do aach en haafe bächlscher un dääls nadierlisch dääls dorsch uffschdaae aach viel wooche wie mer die greesern dimblscher hääßd diregd zum rhoi bläddschern iwwer die nooh zum rhoi meschd die alsens un aach die wallaudär kimmd nuch aasm pälzerwald und geehdon in de glan un so iwwer die nooh zum rhoi gonz auße enumm iwwer schwazzbach un blies saa un muusl zum rhoi laafe die möosalb middm aschbach un die rodalb midde merzalb bursche un schlässa hot s viel im pälzer wald gucken dodezu ach in de lischd vunde bursche un schlässa im pälzer wald hiea ä kläni auswahl jedi vun dänne bursche is ä scheenes wandaziel de pälza wald is haid nuch nid su rischdisch färde vakea ärschlosse mid inwohna uff de quadradkilomeda issa när dinn bsiedld su doß es zwa viel kläni schdimmungvoll schdräßja hot awwe kaum greßari schdrooße im norde tangiad die a die wu vun värnm iwwa laudre un hombursch bis nóó saabrigge gehd vun wu se in frongraisch als a un a waidafiad bis paris wie jedi fronzeesisch audobahn un waida bis le mans woo se sischgawwld nóó nantes un renne inde bredannje zwische därkm un lautre gehd d b wu hinnä därkm in die a nóó luuschhafe iwwagehd in frongeschdäh zwaischd die b iwwä lombräschd nóó naischdadt un waira nóó schbaya bis hockerem bai huchchbaya wädie b vunde b gekraizd die wu vun binge iwwa kraiznach un annwaila un bärschzawere fiad donn sin nuch die b vun pärmasens nóó landach un aira bis schbaya un die b wu in hinnawaidedahl vun de b abgehd un iwwa dahn un bärschzawere nóó kannl mäschd un schließlisch die b die wu am weschdrond vunde nahe zwische kern un ida owwaschdoi on lautre voabai nóó pärmasens fiad außa dänne schdrooße gäbds nuch ä grußi aisebahnlinie die vun haidlbärsch iwwa naischdadt un saabrigge nóó paris sea raisch gseschned is de pälzawald awwe mid klää schdräßja un viele viele guudgepfeschde wandaweesche die wu de pälzawaldväoi unnahäld iwwer die viele scheene un seldene dierscher un blimmlscher un aach iwwer die naduudengmälr kennener in de aadiggele naduurbaarg pälzer wald un biosphäärereeserwaad pälzer wald noolese roschbach is ä klänie gemä im londgrääs siedliche woischdrooß roschbach is en ausgschbrochener woibauort un licht km siedlich vun edekowwe zwischem pälzerwald un em rhoi die negschde gemääne sinn edesem kneeeringe walsem flämlinge un hääfeld sellemols is roschbach zum erschde mol als rosbach in änre schengungsunkund vum frängische adliche marzolf ans kloschder lorsch an de berchstroß erwähnt worre iwwer prozent waren kadholisch prozent waren evangelisch un de reschd war ohne relichion die farwe schwarz un gold errinnern an d zug herichkeit zu de kurpalz ischs vum bayrische staatsminischderium genähmicht worre und geht uffs sichel vun zerick die erschde badische woikeenigin hot s im johr gewwe saidher dud de badische woibauverband jedes johr e naie keenigin bestimmte die wo aa noch zwai prinzessine newe sich hot di junge fraue die keenigin werre kenne misse aus ere winzerfamilie komme oder winzerin oder woikiiferin glernt hawwe bei de wahl die ned öffentlich isch werre die kandidadinne zu verschiedene woi theme befragt und misse newerm fachwisse aa durch ihr ufdrede d vordragswais und d eerschainung iwwerzaige die drai dadurch ausgwählde fraue werre bei de kreenungsveråschdaldung vorgschdeld und s wahlgremium entschaided dann wer für s jeweilige johr keenigin werd di annere baide werre woiprinzessine die ufgab von denne droi isch es für de badische woi botschafterinne zu soi in klammer de name nach em heirade salvador dal mid rischdischm name salvador felipe jacinto dal i domnech marqués de pbol mai in figueres in katalonje jänner ebenda war än schbanische kinschdler maler grafiga schrifdschdella bildhaua unn bihnebildna als ähner vun de bedaidnsde haubdvadreda vum surrealismus duht er zu de bekanndeschde kinschdler ausm johrhunnerd zähle sain persehnlische schdil hot er so gesche gfunne die weld vum uhbewussde die in de trääm vun de mensche erschaine dut schmelznde uhre krigge unn giraffen wu brennwe wurde zum tibbische erkennungsmergmal vum dal soi teschnisches kenne als maler hots ihm erlaubd sai bilda in äm aldmaischderlische schdil zu male der an de schbädere foddorealismus erinnere dut die haifigschde theme in de bilda vum dal sinn außa de weld vun de trääm die vum rausch vum fieba unn die relischjon unn ziemlisch ofd is in sainre gemälde soi fraa gala dargchdelld soi simbadie fer de schbannische digdador francisco franco soin egszendrische lewnswannl unn soi kinschlarischs schbädwerg sinn in de kunschweld umschdridde unn fihre bai de bewerdung vun soinre person unn soine kunschdwerge bis haid zu vielfäldische kondrowerse da karl christian gottfried nadler auguscht in heidlberg auguscht in heidlberg waa en jurischt pälzer mundaatdischder un fachaudor soi gedischde un gschischde sin uf heidlberjerisch kurpälzisch un månschmol uf schdandaddeitsch gschriwwe da kall nadler is am auguscht in da auguschdinergaß in heidlberg uf di welt kumme soin vadder da karl philipp nadler waa organischt in da luderische gemoinde di mudder hot elisabethe wilhelmine geboareni barth gheeße soin bruder da heinrich friedrich nadler uf di welt kumme waa bragdischer azt in bredde iss er noch newark in de veroinischde schdaade vun amearika gflischt nochem friehe dod vun soine eldare da vadder di mudder hawwe sisch in unggl un e dånde um en gekimmert er hot dånn in da zigglhaiser låndschdrooß gewuhnt demm schbädare waldhorn ob der bruck scheffelhaus des abgerisse worre is vun bis hod da kall nadler an da heidlberjer universidäd reschtswisseschafde schdudiert während em summersemeschder war er dazwische an da uni berlin in heidelberg warer erscht als aktuar des is en schreiwer un dånn als adfokat dädisch im johr hod er di luise götzenberger gheiert des waa di schwesder vum moler jacob götzenberger wu di drinkhall in bade bade mit bilder aus mäasche vum schwazwald ausgemolt hot im selwe johr is soin sohn heinrich uf di welt kumme der is schbäder parrer worre schun im johr druff is soi fraa di luis gschdorwe hod er nochemol gheiert di elisabet josephine geboareni kempf aus moinz aus derre eh is e dochder di marie hervorgånge zwische un hod er em große bärjerausschuß in heidlberg åghert daß er währen da badische refoluziun e schbottlied uf de hecker un äns uf de struve gschriwwe hot hod em nadierlisch net bloß freinde oigebrocht nochdem er an da lung erkrånggt is waar er vum bis auguscht e paa dag in bade bade in kur nur zwee dag noch soiner rickkehr noch heidelberg iss er am auguscht mit erscht johr in soim haus demm palais boiserée am kallsblatz an soiner krånkheit gschdorwe daß hegger åhänger vorher e addetad uff en veribt hedde wu er nur knabb iwwerlebt hett is e weit verbreidtes gerischt wu net belegt un wahrschoints uuwohr is soi ledschdi ruh hodd er uf em heidelberjer bergfriedhof gfunne newa zahlreische gedischde un gschischde uf pälzisch un månschmol aa uf schdandaddeitsch hod er en sadiarisch zeidgriddische romån gschriwwe wu leider verloaregånge is ugfähr im summer hots im hutzelwald am gaisberg in heidelberg gebrennt des hot en zu soim bekånndschde gedischt der brand im hutzelwald verålaßt e långes gedischt wu in da frählisch palz enthalde is noch demm gedischt hot dånn da max barrack in schwånk gschriwwe mim selwe nåme im johr hot ma in da ålag in heidlberg e denkmol fä de nadler uffgschdelld wu ma uf de kråhneblatz versetzt hot wus hait noch schdeht ihm zu ehre gibt s in da aldschdadt zwische da ålag un da bleck e nodlerschdrooß in da ferdischgschdellde im jugendschdil erbaude heidlberjer schdadthall is im vorraum groß als bodemosaig der schriftzug fröhlich pfalz gott erhalt s oigelosse un auße an da schdadthall is er newa annare fä heidelberg bedeidende persenlischkeide daagschdellt nodlerschdroße gibts aa in eppele månnem mosbach nußloch un schwetzinge uff soim grab uffem bergfriedhof in heidlberg schdeht e schdänernes kraiz mi de worde isch s e grab noch wunsch dir du pälzer dischder worre gewiß ruht sisch s leischd do howwe im sunnische bäjg gugg nuff uf di hehe die sinn voller woi un keschde deil di zweige vornenaus do liggt di frählisch palz im orginal isses uf schdandaddeitsch verfaßd un heeßt ist ein grab nach wunsch dir du pfälzer dichter geworden sicher es ruht sich leicht hier in dem sonnigen berg schaue hinauf zu den höhen sie sind voll wein und kastanien teile die zweige nach vorn da liegt die fröhliche pfalz beide gedischde sinn in schbädare ufflare vun da frählisch palz endhalde am end vun da fröhlich palz hod er bemergunge zur ausschbrooch un grammadig vum kurpälzische un e kläns wärderbuch gschriwwe äns vun de kärzare gedischde aus da frählisch palz die abodhekersbüchs manch aldi abodhekersbüchs führt tiddel groß un schwer un mächt mar ihren deckel uf do schtinkt se un is leer e mancher schreibt sich von un auf e mancher heeßt herr rath un wie der abodhekersbüchs geht s dene männcher grad wann ener gar mit tiddel prahlt kannscht schwöre do is nix do is es leer un schtinkt wie in der abodhekersbüchs behalt die lehr un merkscht daß s schtinkt so schnubb un plauder nix sag herr baron herr rath un denk du abodhekersbüchs doch wann als mann dich ehr und pflicht emol zum redde zwingt dann schnubb nit aus verlegenheit sag laut un gradaus s schtinkt fä nasale vokale schreibt er de vokal un e n mit zirkumflex druf beischbiele sin di wärder an dran dovun gedhan keen ein mein obwohl s des jo im kurpälzische net gibt hod er ö un ü ausgschriwwe am end vun soiner fröhlich palz gibt er awwer e åleidung zur ausschbrooch daß ma s ö hell beinahe wie ee nur mit entferntem beiklang von o un s ü hell fast wie i ausschbrischt s dient also zum leischdare ugewuhnde lese vum dialegd un zur unnerscheidung zu ånnare e un i laude de siedweschdrundfung korz swr daitsch südwestrundfunk is die zwäddgreeschd rundfungooschdald vunde ard un zuschdännisch fär bade wirddebärsch unn rhoilond palz die voalaifa vum swr sin de sdr un de swf gwesd de swf is noom griesch fär di fronzeesisch bsadzungszoon gegrind worn un hod desdewesche newwa rpl aach noch wirrdebärsch hohezollan un bade abgedegd de sdr waa fär wirrdeberg baade inde amerikanisch bsadzungszon zuschdännisch sin die länna geje de wille vun de bvelgarung zammeglehd worrn awwa am rundfung hod känna was geännad ärschd zum hän die zwää länna bade wirrdebersch un rhoilond palz pär schdaadsvadraach de swr als gmainsame rundfungooschdald gegrind die hod donn am dän sendebedrieb vun swf un sdr iwwanumme un is am aach de reschdsnoofolscha vun dänne woorn awwa des waa ä schweri gebuad wie mär inde palz seehd said de a hod mär vasuchd äbbes zu duun awwa nix ziuschdanne gebrung ääm waa ä drailännaooschdald mim sr zu grooß onnan wollde gaa de swf uffleese zugunschde vunärrem iwwagrooße sr und dodezwische gabs noch än gonze schdiffl voll vun onnan voaschlääch de lothar späth hod dann ä nai inidziadiev geschdaad ohne de sr des hod zwaa noch ned gelong awwa schunämol ä gmainsomes kulduaprogramm s gebrung un s als gmainsomes värdes radioprogramm fär bade wirddebärsch noo de wahle hän die indendande un minischdapräsidende peter voß hermann fünfgeld erwin teufel kurt beck als noomol oogfonge un dän vadrooch fäddisch griehd said gäbds dodemid zwää landessenda in määnz un schduagadd sidz vun indendanz un vawaldungsdiregzion ist schduagadd die fäanseh und radidiregzion sin in bade bade unnam indendand gäbds siwwe diregdoore jan büttner vawaldung schduagadd bernhard nellessen fernsehen bade bade gerold hug hörfunk bade bade ingrid felgenträger landessender baden württemberg schduagadd simone sanftenberg landessender rheinland pfalz määnz hermann eicher justitiariat määnz bertram bittel technik und produktion bade bade kondrolliad wärrn soll des vum rundfungrad dän wo die landesregierung bschdimme duud in bade bade määnz un schduagadd gäbds funghaisa außadäm regionalschdudios in fraibursch hailbronn kallsruh monnem tibingen ulm lautre kowwlenz und tria un donn sin da noch die regionalbiros friedrischshafe lörrach offenbursch villinge schwenninge bad naijenaah aahwaila bedzdoaf idar owwaschdää landach woms drawe draabach gerolschdää und ludwichshafe de swr rhoiland palz hod in soim vädde programm schdindlisch nachrichde un vun mondachs um uua bis samschdach um halba zwölfe alle uua un draißisch regionalnachrichde fär dria kowwlenz määnz lautre un ludwichshafe un die palz ob se määne ian heera wißde ned daß ludwichshafe zua palz ghead orra ob se des selwad ned wisse varoode die laid vum swr ned des programm laafd vun uua mim woad zum daach bis koaz noo middanachd donn kummd vun sr die ard hidnachd swr is es greeßde daitschbroochisch radio programm mid faschd ausschließlisch daitsche lieda dodebai wärd voa allem de schlachanoochwugs gfäddad alladings mid änärrem daidlisch schdrängere bligg uf qualidääd als wie zb baim swf inde a joa inde noochrischde un inde gonze berischdärschdaddung is alsemol daidlisch zu heere daß des vunare effndlischreschdlische ooschdald kummd mer is hald doch noch ziemlisch owwrischkaidsheerisch schbroochreschlunge wärn uubseje iwwanumme mid musig schbrooch un woi gschriwwe mussik sprooch un wein hodde swr ä vaooschdaldungsraih kread die wo die pleesch vum unsane vaschiedne muddaschbrooche bedraiwe duud do kumme liedamacha un schrifdschdella aus alle låndesdääle sschifffaadmuseum vun schbaija lisch om rhoi om end vum dummgaade inde rheinallee im briggehaus wu unna deng gmolschudz schdeje dud un wead vum schiffbauer schiffer und fischerverein speyer e v bdriwwe de varoi wu g grind worre isch hodd im joa s brigghaus vunde schdadd schbaija kaafd kabd un s donn heagerischd un als varoinshoim un gläänes muesum oig rischd im joa ischs museum donn eawaidad worre de varoi b waad die ald dradizion vunde schbaijmara schiffsbauwa schiffa un fischa wu als zunfd schun in schbaimara uakunde eaweend werren un inde schbaimara gronigg werren schiffslaid schun fas joahunad eawend de varoi vaschdeed sich a als nochfolscha vundere zunfd midde uffgawb s alde wisse waidzugewe s museum zaischd z b maßschdabsgedraiji nochbau vun schiff aus joahunad wu vun schiffsbauwa gbaud worre sinn wu frija mol im alde haafe gschaffd kabd hawen s muesum hod im summa imma om sundaach vun bis ua uff oda konn noch vaoibarung bsuchd werre die vorgschischd odder urgschischd aa prähischdorje is än deelgebied vun de gschichd unn de aaischologie in eiroba ur un frihgschischd die vorgschischd bezaischnd die äldschd zaid vun de menschhaidsgschischd aafange dut se middem uffdrede vun de erschde schdääwergzeisch des war u gfär vor milljone johr die vorgschischd erschdreggd sisch iwwer die ganz schdääzaid die broosezait unn die frieh aisezaid bis zum erschde ufftrede vun schriftlische iwwerlieferunge was in de ainzelne reschjone vun de weld zu reschd unnerschiedlische zaide gwesd is ab dem ufftrede vun de schrifd dut die gschischdswisseschafd donn vun de friegschischd schbresche die erforschung vun de vorgschischd ist uffgab vun de aaischologie unn ihre hilfswissenschafde die wirbldier vertebrata bilde än unnerschdamm vun de kordadiere chordata unn umfasse die schlaimaal die nainauchw die knorbl unn knochefisch die amfibje die rebdilje die veggl und die saigedier mit zamme faschd agduelle arde zu denne aa de mensch ghere dut danewe sinn de wisseschafd weldwaid ä paar zehdausnd fossile arde begannd said em johr hot de fisch paedocypris progenetica mit äänre läng vun mm baim waibsche unn mm baim männsche alses kläänschde lewende wirbldier golte bis zu de entdeggung vun de froschard paedophryne amauensis mit äänre läng vun mm des greeschde begannde wirwldier vun de ganze erdgschschd is de haid noch lewnde blauwal balaenoptera musculus mit äänre läng vun bis zu metre unn donne gwischd die greeschde wirwldier am feschdlond ware die sauropode sauropoda des war ä grupp vun de dinosauria mid sehr viele arde äälänsee amtlisch erlensee isch e schdadd in de mää kinsch krääs in hesse in äälänsee dun an di lait lewe äälänsee lischt an de kinsch im rhoi mää gbiid er bschteed aus dn zwää ortn rikinge un diibach drumrum lischn di ort ravulzhausn naibersch sälbuld niidarunbach runbach hanaa un bruchkeebl schun de remer hattn kaschtelle in rikinge un diibach weil da de limes friia waa am janua wurdn diibach un rickinge zusammglescht zur gmeinde äälänsee weil da de see mit diism naam lischt soit daaf sisch des kaff ofiziäll schdadd nenne awwer so wirklisch iss es des net egal wi man es nu nenne dud in rikinge gibschd di wassaburg wo aach n haamadmuseeum ischd aach di aldschdadd vun rikinge und diibach sinn scheen anzuseen de maischde äälänseea dun nach frongfort faan woil esch da aach was zu dun gibd jede ort hat ä grundschul und dann isch da noch aa dridda in de mitte da isch dann aach ä gsamtschul wo die schiiler vun de ganze schdadd hingeen dun nur ä gymnasium hann se in da schdadd net sarah bernhardt eischndlisch marie henriette rosine bernardt oktober in paris märz aa in paris war ä franzeesischie schauschbielerin sie war änie vun de beriehmdeschde darschdellarinne im unn friehe johrhunnad sarah bernhardt is am okdowa in paris gebore worre sie war die dochta vun de julie bernardt änre jiedische niedalännerin bis zu ihrm achde lewnsjohr wurd se vun änre amm versorgd donn is se in ä pangsjonad kumme unn mid zehne in ä kloschdaschul noch wersai de duc de morny wu än halbbruda vum napoléon iii und de liebhawa vun ihre mudda gewesse is hot re mid verzeh johr ä ausbildung als schauschbielerin an de comédie franaise vermiddld was schun domols als was bsunneres galt vier johr schbäta als se sisch schun sarah bernhardt genonnt hot hot se ihr bienedebü mit de titlroll in iphigénie vum racine g hbd ihr laufbohn is donn korz druff faschd gschaiderd noch äm schdraid mit änre kolleschin wurd sarah entlosse unn konnt ä paar johr long nur klääne ubedaidnd rolle uf klääne biene schbiele wurd ihrn sohn maurice in paris gebore soin vadder war de belgisch firschd henri de ligne den se in brissl kennegelernd hod unn der se aa hairade wolld awwer soi familje hot des verhinnerd ihrn erschde groß erfolg hot se am thétre national de l odéon in paris g habt do hot se ä roll in kean vum alexandre dumas gschbield dodenooch begann ihrn schnelle schdeile uffschdiech ball war se die beriemdeschd darschdellarin vun ihre zaid unn wurd in gonz frongraisch gfaiad de humbärchduäm iss e aussichdduäm uff m meeda hoe humbärch im siede vun de schdadd lautre im joore iss die idee zume duämbau uff m humbärch wo sellemols schun e beliebda aussichdsbärch waa uffgegriff worr dodezu hon bircher vun de schdadd lautre e humbärch veroi gegrind fär de bau vumme aussichtsduäm waahzemache zu de grindungsmidglieda hon de bekonnde nähmaschinefabriggond paff boijamäschda dr orth die kommzierääd peiffer un karcher un aach de malzfabriggond gelberd geheerd de duäm iss noo pläne vum minchner architegd luddwich ridder vun schtembel gebaud worr derr sisch mid ainische effendlische gebeude in de schdadd schun e nome gemach had im friehjoor waa de baubeginn es baumatrial iss voa oad vum felsische platoo vum humbärch gebroch worr om sebdemba iss de duäm ingewaid worr de humbärchduäm iss e fer die wilhelminischi zaid tybischa monumendala sondschtääbau de duäm iss meeda hoch un soi aussichdspladdfoam laid uff meeda iwwa m ärdborrem de soggl is achdeggisch oowedriwwa is de duam rund die wennltrebb im innre had schdufe dodezu kumme schdufe on de außetrebb om soggl des wilhelm hack museum is ä kunschdmuseum in ludwichshafe im schdadtbild duts bsunnerschd uffalle dorsch soi vun dem kadalanische kinschdla joan miró gschdaldedi miró wand die schdadt ludwichshafe hot schun nochm erschde weldkriech agfange die werk vun de maler aus de palz zu sammle um so ebbes wie ä art palz galerie ufzubaue nochm zwette weldkriech ham se sisch donn mehr uffs sammle vum daitsche exbressjonismus konzendriad im johr hot donn de kunschdsammler wilhelm hack vun keln soi sammlung vun alte und moderne kunschd de schdadt ludwichshafe gschengd die said domols de grundstock fers museum bildet aigwaid wurds museum mit änre ausschdellungsfläsch vun rund m² im johr wischtisch fer die programmadisch ausrischdung vum museums war donn schbäda die sammlung vum dissldorfa reschdsowald heinz beck die im johr zum museum kumme is sie hot rund werk vun ameriganische unn bridischn pop art kinschdla sowie aa awaide vum nouveau réalisme unn zahlraische fluxus sache im märz wurds museum noch änre monad long dauernde reschdaurierung widder ufgmachd im summer wars museum de ausdrachungsord vun de dridde kunschdweldmaischderschafd ä drailänneregg is de geografisch punkt wo drai glaischrangische grenze unn aa drai glaischrangische terridorje schdaade bunneslänner verwaldungsoihaide etc uffänanner schdoße dun beriemd werre so drailänneregg meeschdns wanns die grenze schun arch longi zait gewwe dut oda awwer wann drai kuldure uffänanner treffe ofdemols is die schdell donn dorsch die jewailische schdaadsfahne odda dursch ä monumend margiad vun de agduell schdaade hawwe mindeschens ä drailänneregg in daitschlond duts drailänneregg zwische de bunneslänner gewwe ä eschdes drailänneregg hot die palz net wail se jo zu daitschlond gheere dut unn als äänzigschd grenz die noch frongraisch hot wann mer awwer die negschd ewene unner de schdaade nemme dut dann hot di palz doch drai devun fronzeesisch dud as weldschbroch gelde wals vun rund millione schbrecha uff alle kondinende geredd un aa as fremdschbroch vun edwa millione bhärschd werrd ugfähr millione sin muddaschbrochla es is omdsschbroch in frongraisch kanada de schwaiz belgje lugsebursch monaggo hadi un in zahlraiche lenna in weschd un zendralafrigga un in polynesie un wärd in fasch alle sonsdische ejemalische kolonie noch gschbroche die fronzeesisch schbroch gheerd zu de romånisch grubb vum idalische zwaich vun de indogermanische schbroche dodemid is die schbroch unna onrem mim idalljänische rätoromånische schbonnische kadalanische pordugisische un rumänische näha vawond des hääßd nix onnaschdes als wie daß es gallisch haid noch im woad gälisch zu heere vunde gallia sisch schdaag mim ladain vunde aale reema vamischd hod im gonze middlalda waa ladain noch die uniwärselle diblomadeschbrooch des waa die schbrooch vun de kärsch dodemid konnd mär sisch in alle grisdlische länna mid gebildede laid unnahalde des waa die lehr un ofd aach umgongsschbrooch ande uniwärsidäde ärschd inde naizaid is des dorsch reformadzion un augejende renesõõs im diblomadische beraisch onnaschda geworrn do hod sisch mea un mea fronzeesisch dorschgsedzd ändgildisch bsieschld worrn is des unnam lije lui där wo sisch sunnekeenisch hod nenne geloßsd saiddäm is die linqua franka lad fronzeesisch schbrooch än feschde begriff wonn karl may gschriwwe hod des aramäisch griechisch arabisch wär zu sella orra dääre zaid do orra dord die linqua franka gewäßd donn hodda dodemid gmäänd die schbrooch wär zu därre zaid in sellem gebied an alle heefe un vun alle diblomade grad so vaschdanne worrn wie fronzeesisch zu saina zaid an alle oiropäische förschdeheef vum ural bis zum adlandig haid gäbds in frongraisch än egschdra gsädz zum schudz vunde schbrooch fronzesisch is noo englisch unn daitsch die driddmaischd gebabbelde fremdschbroch in oiropa in daitschlond kenne sisch vun de bevelgerung uff fronzeesisch ausdrigge dodemid is fronzeesisch die zwäddmaisch geschwädzde fremdschbrooch in daitschlond noo englisch fronzeesisch werd iwwerall in daitschlond unnerrischded des hot soi worzel im elysée vadraach als sisch frongraisch unn daitschlond näher kumme sinn saidem sisch die brd dorsch die weschdbindung aa näher on frongraisch gebunne hot is es fronzeesische aa wischdischer worre frongraisch war im kalde kriesch de midd abschdond wischdigschde hondelspaddna wail im oschde faschd gar keen hondel schdaddgfunne hot aa haid noch is frongraisch wischigschda hondelspaddna vun daitschlond unn fronzeesisch dooher im hondelswese noo wie vor wischdisch aa wonn inzwische zumindschd die maischde imporde aus schina kumme in grenznahe regione wie z b bade saarlond unn palz hot fronzeesisch en eggsdrem wischdische schdellewerd wail mer jo midd de direggde noobarn am eheschde beziehunge uffbaud sowohl gschäfdlisch als aa fraindschafdlisch unn aa viele in frongraisch schaffe gehe lehn sinn in frongraisch zum dääl aa heher in de grenznahe regione werd fronzeesisch an mansche schule doher aa monschmol sogar als erschdi fremdschbrooch unnerrischded rhoihessisch werd in rhoihesse gebabbld un iss e pälzischi variånd rhoihesse hod zur palz un pälzische bischdima ghead eh dosses noode bfraiunggriesche noo hesse kumme is rhoihessisch gheerd zu de weschtmiddeldaitsche schbrooch unn werd dodrin em rhoifrängische zugeordnd im siedweschtliche beraich alzey bis woms iss e laichdi voddapälzischi im määnzer raum e siedhessische tounfärwung meechlisch wail die iwwagän logischawais fließend sin iwwer waidere klassifizierunge bestehd uklarhaid es linguasphere register oadend de dialegd fers gebied um alzey em weschtpälzische zu ånhånd de sog feschd fest linie losst sisch sehe daß de iwwerwiende dääl vum rhoihessische zum pälzische schbroochraum gheerd äweso vewånd iss es rhoihessische awwa ach middm siedhessische des wo aach ä schdaage pälzische ooklang hod sowaids ned diregd än pälzische dialegd is bsunnersch ån de rhoifrond duen daidliche ähnlichkaide voa allem mid de rhoigauer mundaad in däm bstehe wu mär fria pälzisch oriendiad waa sowohl fer de hessische wie ach fer de rhoihessische mudderschbroochler gebbds awwa unnerschiedliche lautfärwunge unn unnerschiede im vokabular åm bekånndschde iss es rhoihessisch in soiner määnzer foam em meenzerische ned zuledschd said em beginn vum fernsehzaidalder wu jeed joor zu de meenzer fassenacht die fernsehsendung meenz blaibd meenz wie s singd unn lachd ausgestrahld werd im folgende werre di ortsnåme in der gejend vun heidlberg ufgfiehrt so wie ma s jeweils im ort selwer sescht des heeßt di ortsnåme im rhoi negger krais un im schdadtkreis heidlberg soweit se im odewald un in da rhoiewene ligge di orde im umiddlbaa siedeschdlisch åschließende gebiet werre bei de ortsnåme im siedeschdlische rhoi negger kreis kraischgau beschbroche di nordweschdlisch åschließende sin in da lischd vun de schdadtbezirge unn schdadttaile vun mannem zu finne di schbrooch wu ma do redd isch kurpälzisch in derre tabell do schdehne di nåme vun de orde wie se im jeweilische ort selwer heeße danewe aa di herkunftsbezeischnung di bewuhner vun jedem ort hawwe in de ledschde jazehnde un jahunnerde vun ihre nochbaorde en uznåme odder uunåme erhalde oft hot der en bezug zur ortsgschischt odder zuare bschdimmde begeweheit näheres dazu schdeht efendwell in de betreffende adiggl iwwer de ort bei alle orde wu selbschdännische gemeinde odder schdädt sin is des hinnerm hochdeitsche nåme ågewwe außerdemm gebts noch di gemeinde edinge neggerhause un sångd lee rod damit di tabell net zu unfangreisch werd sin schdadt un ortsdeil wu nie selbschdännisch ware wie zum beischbiel westschdadt boxberg unnerdorf net ufgenumme worre ewesowennisch weiler wu bloß aus are håndvoll haiser beschdehe wie muggeschdurm un hinnerhaibach die sin gegewwenefalls in de adiggel iwwer di jeweilische gemeinde zu finne härschberg isch kän hischdoarischer ordsnåme der isch erchda beim zammeschluß vun groußsaase un leidershause erfunne worre un bezieht sisch ufs hischdoarische gschlescht vun de härschberjer im rhoi negger kreis heeße di ordsnåme uf bach aa bach im hessische odewald heeßts zum deil boch wann da erschde nåmensbschdanddeil hinne e s hot wärd des s in mansche orde zumne sch in ånnare net bei hemsbach hemschbach gibts beide variande die herkunftsbezeischnung heeßt meischdns bacher månschmol bescher wann zwee odder mähner orde de selwe nåme ghat hawwe hawwe se irgendwånn in da gschischt zur unnerscheidung noch en nåmensdeil vornedråghängt griggt zum beischbiel neggerwimmerschbach un waldwimmerschbach jo negger un wald hot ma do haifisch verwendt des gibts bei verschiedene nåme awwer im kurpälzische sescht ma bei viele sodische orde immer noch de urschbringlische kärzare nåme also in unsare zwee beischbiel wimmerschbach neggergmind hot urschbringlisch aa nur gmind ghaaße un is zur unnerscheidung zu schwäwisch gmind umbenånnd worre s gibt awwer aa de ånnare fall daß orde wu schun vun åfang å zwee nåmensdeile ghatt hawwe bloß de äne ucharagderischdische verwenne leidershause un aglaschderhause nenne sisch bloß hause di beleg vorm schrägschdrisch sin fä di ortsnåme die hinnerm schrägschdrisch sin fä di uznåme d david depenau die ortsnecknamen in heidelberg mannheim und dem rhein neckar kreis von bloomäuler lellebollem und neckarschleimer verlag regionalkultur ubschdadt weiher isbn schreibweis deilweis leischd ågebaßd i indernetseid mit ågab vun da adress l ärtlischi lidaradur zum beischbiel ortsbischer mit da ågab o e umfångreischi zåmmeschdellung vun uzname vum fritz rall s schunschdisches mit da ågab ä draiegg ladainisch triangulum is ä poligon unn ä geometrischi zweedimensionali figur innahalb vun de euklidisch geometrie isses draiegg die ääfagschd figur in änre fläch die vun grade linje begrenzd werd sai begrenzungslinje werre als saide bezaischnd in saim innere schbanne sisch drai wingl die sogenannde innewingl die schaidl vun denne wingl bezaischnd mer als eggpungde vum draiegg die summ vun denne wingl is in de drigonomedrie em deelgebied vun de maddemadig schbiele die draiegg ä wesndlischie roll die draiegg kammer nooch sainre säideläng odda nooch sainre winglscher aideele noch säideläng noch wingl die schbitz unn schdumbfwinglisch draiegg werre aa unnerm begriw schiefwinglischs draiegg zammegfassd fer ä draiegg zu konschdruiere braach mär genau drai oogaawe des kenne also ää said un zwää wingl orra zwää saide un ään wingl soi orra drai saide onaschda gehds ned alles onnaschde des wo gehd duud gnaugnumme als när uf ää vun dänne drai kombinadzione zuriggfihre wonn also ääna sähd es dääd schun longe wonna när ään äänzische pund wißd nämlisch de middlpungd don kännd ma sofoad ä glaischsaidisch draiegg konschdruiere wo mid sainere schbidz uf änare grade schdeje dääd donn schdimmd des zwaa is awwa drodzdäm kabbes im glaischsaidische draiegg sin all saide glaisch long un alle innewingl glaisch groß also des womma wääß longs nadialisch womma när noch zwää oogawe griehd nämlisch ään pungd vun däm wo mer ausgeje konn un die läng vun änarre signifikannde schdregg in däm fall also fälld mär es lod vum middlpungd uf die grad g un nämmd des fär än krais um m vum schniddpungd c midde grade mißd mär ä schdregg uf g ab äämol räschds c un äämol lings c un konschdruiad dodemid än glaischsaidisch draiegg iwwa c um a un b mid c c c an kreis unde schniddpungd s duud des glaischsaidische draiegg vavollschdännsche des duud mär umklabbe orra um dreje donn schdehds in c uf g uf de schbidz jezad wädds noch vagläänad doßs inde krais enoi baßd mär vabindt a mid b womma des mol onnaschd bedrachde duud donn hämma vun oofang oo gewißd doß alle saide glai sin un die läng vun dänne saide hod sich aus de greeß vum umgraiß ärgäwwe also aus dem abschdond den wo m vun g hod so orra ähnlisch losse sisch alle draieggskonschdrugzione uff die drai wariande zuriggfiare die kraiszahl pi isch ä maddemadischi konstande unn ä irrazjonali zahl im dezimalsyschdem dut die kraiszahl aafange mid de ziffanfolge vun die kraiszahl bschraibd in de geometrie des vaheldnis vom umfong vummä krais zu saim durschchmessa genau des vaheldnis is völlisch uabhängisch vun de greeß vum krais die kraiszahl werd midm klääne griechische buchstawe pi bezaischnd des is nämlisch de aafangsbuchstab vun dem griechische word perimetros unn määnt uff pälzisch sowas wie umfong die bezaischnung is zum erschde mol in dem buch synopsis palmariorum matheseos iwwerbligg iwwer die haubdwerk vun de maddematisch wisseschafd odda ä naii eifierung in die maddemadig vum william jones vun wehls es exischdiere ä paar glaischwerdisch definizjone fer die kraiszahl am gebräuchligschde sinn devun die feschdlegunge als fassenachd aach fasnacht faßnachd fasching karnewal die finfd jåhreszaid des is all es selwe all es glaische ausm ladainische carne vale flääsch ade is de karnewal abglaid im daidsche is des die nachd voam faschde die fastnachd gfaijad wärd iwwarall un iwwarall onnaschda die wärd in alle daidsche faschingsregione gfaijad ab äm schmudzische dunnschdich waiwafassenachd koschdimiad mär sisch un gehd so uf die gass um mid de onnan masge zu faijan ofd gäbds bude wie uf de kerwe fasch iwwaral gäbds schdrooßeausschang heejepungd is als de umzuch där wo am sundaach roesmoondach orra schmudzisch dienschdach schdaddfind alladings sin dorsch die uusinnisch sischahaidsufflaache die koschde so aasch gschdiesche daß voa allm die gläänare vaoi sisch des nimmi laischde kenne in määnz bedraache die meakoschde runde in faschd alle umziesch gäbds modievwaache wo skandale vum ledschde joa daagschdelld wärrn in määnz sin die schwellköpp tradizionell än feschde dääl vum zuch die sidzunge sin bienedaabiedunge mid schbrooch un gsangvoadrääsch dääls monschmal aach mid mea orra weenscha ardisdische oilaache die wo ia wurzle inde turnvaoi hän die bekanndschde sidzunge waan als die määnza prungsidzunge määnz blaibd määnz un määnz wie s singd un lachd die wo ärschd im radio un donn aach im fänseje iwwadrooche worrn sin wail awwa dodebai die polidiga zuviel noo iane määnung ufde dääz griehd hän sin die sidzunge fär die iwwadraachung ändschärfd worrn was logischwais viel zuschaua vagroild hod do hod mär se donn zammeglehd zu määnz blaibd määnz wei s singd un lachd awwa des niwoo vunde originaalsidzunge inde vaoine is nie wirra ärraischd worrn obwohl swr un zdf gezwunge waan wirra mea polidig zuzlosse die wurzele vunde määnza fassenachd raische bis ins middlalda zurigg als die laid sich an fassenachd hän iwwa die do owwe beklaache gedärfd es rügeräschd an fastnachd än onnare impuls waan die schdrooßetheada inde napoleonisch zaid die wo gschiggd vabaggd all die bodschafde unnas volg gebrung hän wo voboode waan un noo äm napolion isses donn rischdisch losgonge geje die reschdaurdzion die ärnaijarung vun de klääne audokraade geje zensua un duodezschdaade fär ainischkaid un räschd un fraihaid sin die laid uf die gaß gonge sinse zur maxbursch geplschad sinse indi bidd gschdiesche korporazione hän sich gegrind un ijane agdiwe in die militärisch uniforme vum napolion soi zaid gschdeggd was nadialisch fär schdränge milidärs die schlimmschd meeschlisch vaballhoanung waa des is aach die zaid wo die ärschde lideradische schboddrede ufkumme sin haid is die gschliffne polidisch lidderarische biddered es kennzaische vunde määnza fassenachd mid dobblaidische begriffe mid begriffe die wo in gonz onnan wärda vaschdeggld sin mid gezielde und dääls uugeweenlische agzenduierunge wärd waahaid puur offe ausgschbroche ned die grebschde kalaua hen do ian pladz sunnan es faine schbiel midde schbrooch haubdfigure sin de prodokolla där wu im prodokoll fäschdhäld un kommendiad was s es joa iwwa gäwwe hod de bode vum bundesdaach där wo ausm nähkäschdsche plaudad de till där wu alle de narreschbieschl des is glai schun so än dobbldaidische begriff voahalde duud wo polidig un gsellschafd glaisch kridisiad un de bajazz midde ladeng mim ladärnsche die woa braach fär lischd in all des zu bringe des wo die bolidig gäan im dungle loßd allemannisch faasned is noch bschdimmd vun aale broisch fär gaischda zu banne und hexe danze z losse die sach wo mär draache duud hääße hääs in kölle rebräsendiad es draigschdärn de prinz härrschd iwwa soi närrisch volg die jecke de buur baua schdehd fär kambfkrafd un fraihaid vunde schdadt die jungfraa symbolisiad die schdadt selwad in rio dé schaneero duud sisch alles um die sambaschule dreje drai daach hänse zaid drai schdunn fär ä jedi aschamiddwoch wärddie ranglischd bekanndgäwwe dea karneval in room is ääns vunde modiwe vum dumas in soim graf vun monde grischdo gewäsd do hods minärre effndlische hierischdung oogfang donn hods bundes draiwe ufde gasse gäwwe vum große karnevals umzug corso in de vagangene johrhunnade wie s da charles dickens un da geethe beschriwwe hawwe is heitzedags nimmi viel iwwarisch dea karneval in wänédisch is voa allem dorsch casanowa bekannd un dorsch die viele filme un bischa iwwaren orra minärrem zammehang midäm haid beginnds mim englsfluch än prominände schwebd anärem schdahlsail vum cambanile ufde maakusbladz e faierrad im hessische odewald deils faierråd im schbessat fåseltsråd is e groußes brennendes un rollendes rad im siedweschdlische odewald un in wennische orde im schbessat gibts den brauch am fasnachdinschdag e faierrad de buggl nunner rolle zu losse odder en fasnachtshaufe des is e groußes fasnachtsfaier åzuzinde odder beides des faierrädder rolle is schun seit ball fimpfhunnerd johr iwwerliffert di faierbraisch im friejohr iwwerhaubd schun seit ball dausend johr waaschoints sin di braisch noch viel älder frieher hot ma e aldes hinnerrad vun eme warre mit schdroh ausgflochde schbäder hot ma extra e rad aus hattholz vun ugfähr äm meder fuchzisch duajschmesser defir hergschdellt so e holzrad hot drei bis fimpf johr ghalde ma hot s rad un di holzschdang fä di achs vorher so drei woche in da bach gewässert damit s holz widerschdandsfähisch gejes faier waa schun reschzeidisch hot jedes bauarehaus schdroh gschbend bis di endschbreschend meng zamme waa uf dem schdroh is ma umgedrambld odder di kinner sin druf rumghopft daßes gschmeidisch worre isch des schdroh hot ma zu drei bis fimpf meder långe schdräng zammegetrudeld selle trudel odder tradel sin um die schbeische vum warrerad rum gflochde worre gånz discht damits net zu schnell abbrennt åschließend hot ma noch trudel mit eme droht digg ufs rad druf gebunne duajsch des rad isch als achs e sechs bis acht meder långi holzschdang kumme weil heit gedreide mit kärzare halm gezischt werd un beim ernde mähdrescher oigsetzt werre sin di halm nimmi lång gnungg zum långe schdräng trudle desweje hot ma seit de er johr in de meischde orde rädder aus eme eise odder drohtgidder wu mid schdroh un deils zusätzlisch mid holzschdigger odder alde chrischbääm gfilld werre als achs dient e långi eiseschdång mit derre des rad långsam ins dal gerolld wärd in plaiderschbach hot ma zwee rädder aus bauschdahlgidder wu ma mid are achs verbind un ån are långe deichsel ins dal fiehrt in brumbach un daaschberg mescht ma e breidares rad aus schdroh in eme drohtkewwisch des is in brumbach m breit un hot en duajschmesser vun faschd zwee meder in daaschberg gut m breit mid eme duajschmesser vun m in brumbach loßt ma des sogaa noch selwer frei de buggl nunner rolle so wie des frieher iwwlisch waa un heit änzisch un allää noch in brumbach isch in langedal un neggerkatzebach beschafft ma sisch noch schdroh wu lång gnungg isch fä di dradizionell veraaweidung do hot ma noch e rischdisches schbeischerad vun m duajschmesser in langedal ischs gånz aus eise in neggerkatzebach hopfe middags di kinner vum dorf uffem schdoh rum daßes gschmeidisch werd um di schbeische werre trudel gflochde auße ufs rad werre schdrohbischel mi mne droht drufgebunne bis des rad en duajschmesser vun m hot en ugfähr fuchzäh meder långer fischdeschdamm isch di achs außerm faierrad hot ma frieher alde bienekerb odder grumbiermanne mid schdroh vollgschdopft un brennend de buggl nunner rolle geloßd heit fillt ma in schäna zwelf eisekuggle mit schdroh jede fä ään munad im johr un loßt se vorm faierrad brennend de buggl nunnerrolle in långedal schwinge junge borscht mit schdroh gfillde drohtkuggle iwwerm kopf des faierrad is e symbol fä di sunn un soll iwwer di låndschafd gerolld färs johr fruchbaakeit bringe je besser s brennd umso e bessers un fruchtbarers johr werds gewwe da schoi vum faier soll uf sämdlische felder un wisse falle vorm abrolle vum rad wärd en fasnachtshaufe ågezindt in månsche orde gibts aa blouß en fasnachtshaufe un kää faierrad oft begleit ma s rollende rad mid brennende faggle in daaschberg werre außerdemm scheiwe gschlaare des sin gliehende scheiwe aus birgeholz mid eme duajschmesser vun ugfähr zäh odder fuchzäh zendimeder wu in da midd e loch hawwe daß ma se mid eme hasslschdegge ufschbieße kånn die werre geje de himmel iwwer di låndschaft gschleiderd un solle aa fruchbaakeid bringe des scheiweschlaare isch heit im alemannische raum weit verbreid bsunnas zwischem breisgau em voraalberg un em bindnerlånd un in deile vun wescht un sidtirol des wärd dort meischdens am erschde faschdesamsdag odder sunndag gemacht di erschd schrifdlisch iwwerlifferung vun eme endschbreschende faier iwwerischens fä gånz deitschlånd schdammd aus da chronig vum kloschder lorsch am märz hot e faier di käjsch un grouße deile vun de iwwarische kloschdergebaide zerschderd ausgeleeßt hot des e brennendi holzscheib vum scheiweschlaare aus da kurpalz vun folgendem brauch an lätare faschdesunndag vun de fasnachtshaife hots urschbringlisch zwee aade gewwe bei da erschd wollt ma e faier hawwe wu sisch schnell hell enzindt un weit zu sehe is bei da zwedde aad waa di absischd e meglischt digge weid zu sehende rauchwolk zuschdand zu bringe frieher waa an da schbitz vum fasnachtshaufe e schdrohbobb als symbol fä de winder schun woche vorher hawwe di äldare schulkinner aus schälbrijjel faggle gemacht schälbrijjel ware schdånge aus ugfähr zäh bis fuchzäh johr alde eischeaustrieb die hot ma noch johre immer widder vun de selwe eischebååmschdimpf abgschnidde di rind hot ma abgschäld un fä di gerwung vun leder verwend di brijjel selwer hot ma als brennholz odder fä di kehlerei benitzt selle schälbrijjel vun eme meder odder bissl mähner läng un zwee bis drei zendimeder duajschmesser hot ma mi mne schweare schleggl solång beaaweid bis se gånz ausgfrånzt ware ma hot se daß es leischder geht vorher mi mne beil ufschbalde kenne awwer der nochdeil waa daß dann meischdens des herz da innare deil vum holz rausgfalle isch di so hergschdellde faggle hot ma renneklabber des heeßt rindeklopfer klabberbrijjel odder schellbrijjel ghaaße di wilhelmsfelder hawwe dodevu hait noch de unåme rennebriggl di am fasnachtsfaier ågschdeggde briggl hot ma wirgungsvoll orndlisch hie un hergschwunge un zum deil duajsch di luft gschmisse seid de nainzähhunnerdfuchzischer johr schält ma kä eischerinde mehr un doher gibts seiddemm aa kää schälbrijjel mehr in weiderer brauch waa des faggelschlaare wann ma zum beischbiel e faggel unner mne obschdbaam gschlaare hot hot s e gudi obschdernd gewwe solle hait gibts den brauch vun faierrädder blouß noch im siedweschdlische odewald in zwee orde im kraischgau bei sinse dihre un schdååiford hot ma erschd ums johr rum mit faierrädder ågfange saalännisch gebbds ned ned als schbrooch wenn de ausdrugg drodzdehm alsemohl gebrauchd werd dann als vekerzung vun saalännische dialegde orra fa es eichene saapälzisch vun annere weschdpälzische dialegde absegrenze orra wail de schbrecher vedrengd had orra ned wäs daß es gaa kenn saalännisch als enzelni schbrooch gebd geschbroch werre im saaland im nordweschde moselfrängische dialegde un im südoschde die saapälzische dialegde beide dialegdgrubbe werre em weschdmiddldeidsche zugeordned umgangsschbroochlich werd de dialegd ofd aa als bladd bezeichned was awwa nix med em pladddeidsche se don had die schbroochgrenz vun em moselfrängische unn em saapälzische dialegdgebied werd dorch die das dat linje daageschdelld die wo sich vun velklinge im siedweschde no st wennl freise im nordoschde dorch s land ziehd außerhalb vum saaland werre haubdsächlich die saapälzische dialegde insbesonnre es saabrigger bladd unn es vum begger heinz geschwäzde saapälzisch als der saalännische dialegd wohrgenomm ah wenn des quasi noor e faabklex uff arer bunde paledd is in de umgewung vun lebach unn schmelz valaafd endlang vum flißche prims die dat wat grenz obwohl do kenn eichendlicher inseldialegd geschbroch werd bleibd feschdsehalle had die mundaad vun schmelz gewisse eichenheede wo im iwweriche saaland in der form ned ufdrääde wail schmelz e ledschdi hochburch vum moselfrängische dialegd bild das schaffd enge iwwergäng ins saapälzische in ahnschbielung uff de tibbisch moselfrängische ausdrugg loo hei werdlich doo orra dord hier werd die gechend om lebach unn schmelz aa als die lohei bezeichned dodriwwer enaus gebbd s weidere klennere dialegdinsele in de saabrigga ordsdääle ensemm unn eschringe unn aa in gleenblidderschdorf bliesranschbach unn in manndelbachdaal bliesmenge bolche in de dordiche dialegde sinn forme se finne die wo sich dorch noch e ned erfolchdi diphthongierung vun de alde monophthonge auszechele dodemed sinn di mundaade zum lodhringische se rechele die sunschd noor in frangreich geschbroch werre de grund dodefohr is wohl der daß erschd im jh es saapälzische waideschdgejnd es moselfrängische abgeleesd had un daß saabrigge als saalännisches zendrum ah schbroochlich äm e schdärgere franzeesische innfluß ausgesedzdd gwehn waa als wie glennere schdädd orra derfer iwwerhaubd is de unnerschied zwische sabriggerisch sowaid ma dodevun schbreche kann un de annere saapälzische dialegde viel greeßer als wie zwische saa un weschdpälzisch karagdarischdich far saalännische dialegde is e nohr wennich ausgeprächdie unnerschaidung zwische schdimmhafde unn schdimmlose konsonande das dod dezu fehre dass far schbrecher vum schdandaddeidsche insbesonnere am silweafang eichendlich schdimmhafde konsonande als stimmlos wohrgenomm werre kenne orra omgekeerd konsonande werre mehrschdens e bissche stimmhafd ausgeschbroch z b in laddezaun lattenzaun was normalawais aa schrifdlich widdergebb werd omgekeerd find e daidlich wohrnehmbaari õlaudvehärdung tibischerwais bai grubbeerunge aus em konsonand r am silweafang schdadd äwefalls tibisch saapälzisch is die neddunnerschaidung zwische sch unn waichm ch baide foneeme sin in waide dääle vum saaland allofon unn werre als reladiv wäches faschd schunn schdimmhafdes sch ausgeschbroch de laud laid zwische em schdandaddaidsche sch unn ch die allofoni feerd beischbielsweis dodezu dass die hochdeidsche werder kirche unn kirsche in de gechend vun sabrigge als kersch ausgeschbroch werre unn nor anhand vum kondexschd unnaschaidbaa sinn e weideri eichenard fum saalänische dialegd om saabrigge iss das werdche holle für nemme innemme tibbisch fa die gechend saad ma dord zum beischbiel ich muß noch mei herzdrobbe holle in de saapalz om humborch heesds dann schunn widder hohle unn werd a ned stadd nemme genomm dord heesds dann ich muß noch mei herzdrobbe nemme aa de laudwerd ch unn r scheine dichder beisammeselaie als in viel annre regione vun daidschland ganz ähnlich wie im niederdeidsche han aa es saapälzisch unn mehr noch es moselfrängische einiche laudveschiebunge vum deidsche ned medgemachd im stannaddaitsche dun nor zwä ausschbroche fa o exischdiere e koazi offeni wie in offen un e langi geschlossni wie in groß die dialegde im saaland hän frad wie viele onnan pälzische un moslfrängsche dialegde zusätzlisch e waideri nemmlisch es lange offne oo wie z b in kloor loo vum lezebergsche bis waid iwwa die middlmosl di laude ö unn ü gebbd s aach in saalännische dialegde ned unn die werre meerschdens jewwails med e unn i easedzd aach in saaläniche wariande vum pälzische un vum moslfrängische gäbds di geschlossnere unn waida vorre laiende widdergaab vun de difftonge ei ass unn au ass de difftong eu dud aach in saalännische dialegde ned exischdiere unn werd med ai pälzisch un au iwwasedzd so häßd z b hochdaidsch euer aier bzw auer im saaland insgesammd kumme difftonge wie in viele regionalschbrooche aach inde saalanische ned so haifisch voa wie in de hochschbrooch viele werder wo im hochdaidsche e difftong uffwaise hän in de saalännische dialegde äfach nor e voggal werd e difftong doach e voggal easedzd so bassierd des waideschgehnd rejelmäßisch alladings schainds kä rejel se gewwe welli bestimmd in welle fälle de difftong easedzd werd unn in wellem ned in daitschlond duts drai grumbeermusee gewwe dodevun ääns in de palz die annere sinn in minche unn in stremlow in megglebursch vorpommre in de palz liggds daitsche grumbeermuseum in fußgenem im rhoi palz krääs unn hot said de mitt vun de er johr geeffnd träscha vum gumbeermuseum is de varoi daitsches grumbeermuseum fußgenem e v dem soi mitglieda des museum ehreamdlisch tädisch sinn im museum werd mer unner annerem iwwer die bodanig uffzuchd unn die herkunfd vun de grumbeere informiad gezaigd werd aa die gschischd unn die verbraidungvun de gumbeere insbsunnere ihrn aabau in de palz unn in praissen wu der dursch de keenisch friedrisch dem große bsunnerschd gferderd worre is de oidridd ins museum koschd nix des haid als museum gnutzde haus henn se als ä sinagog errischded de ledschd goddesdinschd do drin wurd zelebriad vun bis hot mers als lacherschubbe fer gedraid gnudzd said schdehd de bau unna denkmolschudz unn wurd donn zeh johr schbäda grindlich reschdauriad tribbschdadt amtlisch trippstadt iss e oadsgemää im låndkräs lautre in rhåilånd palz sie geheerd zu de vebåndsgemää lautre sied trippschdadt iss aa e staadlisch õerkånnda lufdkuaoad trippschdadt laid im heazze vum pälzawald schdroßekilomeeda siedlisch vun lautre im biosfereresawat pälzerwald noadvogese de oad sellwad laid uff ener heh vun ugefär m inn de hegschd punkd vun de gemaagung iss de stääbärch mid m inn zum haubdoad geheeren iwwa oadsdääle ånnexe genennd wo zum dääl nor aus änzelne haisa beschdehe åntonihof aschbacherhof bardelsbärch bärchfeld gutebrunne hasebärch haidekopp johånniskraiz kallsdaalhaus långesohl lauberhof maiserspring maiserdaal middlhåmma naihof wilestäänerhof wilestäänermihl de jooresnirraschlach betraad mm die nirraschläch sin hoch sie lain im owwere verdel vun de in daitschlånd erfassde wärde ån vun de messschdazione vum daitsche weddadinschd werrn niedrischere wärde regischdriad de truggenschde muned iss de abrill unn die meerschde nirraschläch falle im dezemba im dezemba falle mol mäh nirraschläch wie im abrill die nirraschläch sin rächd glaichmäßisch iwwas joor vedääld ån vun de messschdazione werrn niedrischare jooreszaidlische schwångunge regischdrierd tribbschdadt iss im joore ass driebescheit easchdmols urkunnlisch erwähnd wor de gemääroot in tribbschdadt dud aus rootsmidglieda bestehe wo bai de kummunalwahl åm juni in na personalisierde vehäldniswahl gewähld wor sin unn em ehreåmdliche oadbojemäschda ass foasidzende die sitzvedäälung im gemääroot die blasjonierung vum wabbe dud laude gedääld vun owwe geschbalde owwe rächds in gold e roores schrächgidda owwe lings vun bloo un silwa unn rood gedääld unne in silwer zwä uffgerichde geenanna gewelbde vun rood unn gold unn bloo geschräfde rejeboe es wabbe iss vum bajrische schdaadsminischderium vum innre genämischd wor ä gradi linje odda korz gsaagt grad is ä elemend in de geometrie die kerzeschd vabindung vun zwee pungde is grad unn werd als schdregg bezaischnd unn ä gradi unendlisch longi unendlisch dinni linje die in beide rischdunge ubegrendsd is dut mer in de klassisch geometrie ä grad nenne die moderne theorie vun de geometrie nemme awwer hait kän bezuch mehr dodruff fer die is ä grad än objegd des kä innere aischnschafde hot unn bloß ihr beziehunge zu all de annere grade pungde unn ewene sin vun bedaidung im reelle aiglidische raam liggd de kerzeschde weg zwische zwee pungde uff genau änre grad die glaischung vun änre grad in de ewene kammer uff drai vaschiedne waise bschdimme pungd rischdung glaischung gewwe sinn än pungd un de naigungswingl vun de grad gewwe sinn än pungd unn die schdaischung de osschdieg zwee pungde glaischung gewwe sinn zwee pungde unn zwee grade kenne die folschnde via beziehunge zunanna hawwe sie kenne mansche laid duhn aa vun parallelidäd schbresche wann die baide grade idendisch sinn dönn is jedi grad zu sisch selbschd parallel zur präzisierung unnaschaid mer donn zwische escht parallel und idendisch schdennografie korz schdenno iss e korzschrifdsischdäm des schnella wie die nommal longschrifd g schribb werre konn unn es eameechlische dud im nommale dembo g schbrochne schbrooch midschraiwe se kenne die moddeanne schdennografiesischdeme sinn ehrm wäse no buchstaweschrifde sie enhalle awwa ah elemende aus de silweschrifd sowie zaiche fär gonze wärda kärzl zusädzlichi kärz werd dorch die ausstoßung feschdg leeda silwe g wunn de begriff schdennografie dud sisch vun de grieschische wärda stenos eng unn graphein schraiwe ablaide e in korzschrifd vefassdes schrifdstigg häßd schdennogromm unn e person wo die schrifd anwendt iss e schdennograf es erschd daidschschbroochisch schdennografielehrbuch iss vum charles aloysius ramsay unnam diddl tacheographia veeffndlichd wor es sischdäm gehd uff die aldgeometrisch englischi korzschrifd vum thommas sheldon serigg unn iss ab on de werddebergisch universidäd de hohe kallsschul g leerd wor speeda sinn unna onnrem friedrich mosegail unn carl gottlieb horstig mid b awaidunge vum naigeomedrische sischdäm vum taylor g folchd fronz xaver gabelsberger bairischa minischderialbeomda hod die aus de schraibschrifd abg laidedi kursive daidsche schdennografie b grindt sie wää ehrm schrifddugdus ass kursiv orra grafisch b zächld em gabelsberger soi haubdweak õlaidung zua daidsche reddezächekunschd vum joor iss e mailestää vun de schdennografieg schichd soi schdennografieschdiel hod ah die korzschrifdenwigglung in noad unn oschdairoba unn zum dääl ah in iddalje b influssd während englond unn die romonische länna bai geomedrische sischdäme g blibb sinn kärnwaffe aa adomwaffe orra nugleawaffe g nennd sinn waffe dere ia wiagung uff de kärnfisigalische reagzjone vun de kärnschbaldung orra vun de kärnfusjon beruhd konwentzjonelle waffe due eher exblosjonsenagie aus schämische reagzione beziehe bai denne die adomkärne uuva ännad blaiwe zomme mid biologische unn schämische waffe g heere kärnwaffe zu de so g nennde massevanischdungswaffe bai de exblosjon vunna kärnwaff duud e keddereagzjon schdaddfinne wu sehr viel enagie in foam vun hitz unn schdrahlung fraisedzd dorsch die hitz wärd die lufd ufghaizd un dehnd sisch schlaachardisch aus ä kadaschdrofahli druggwell is die folsch dodorch konn e kärnwaff innahalb vun kerzeschda zaid gonze schdedd zeaschdeere unn viele hunnaddausende mensche deede die radjoagdiv schdrahlung dud medizinische longzaidschäre veuasache dorch de radjoagdive niddaschlach fallout werre greeßare gebiede vasaischd die wo gebliewe sin hän fär die nazis noo adomwaffe forsche gsolld hänse noch nedemol die gridisch maß in iam forschungsreagdoa zammeghad die adombomb iss zuerschd vun de usa im manhattan projekt endwiggld wor die emigrande hän in amerika unna de laidung vum robert obbehääma die ärschde a bombe zammegepfriemld unn om juli isse erschdmolisch eafolchraich g teschd wor trinity test om unn auguschd hon die adombombeabwirf uff hiroshima unn nagasaki schdaddg funn wo hunnaddausende obba g foadad hod saidäm sinn adomwaffe nie werra g zield ing sedzd wor schbeda hänse inde a fär iane probededonadzione die bikini oiwohna umgsiedld un des adoll bis haid nugleaa vasoischd die eafinnung vun de kärnwaff hod e wennepungd in de griechsfehrung b daid nodäm die sowjeddunjon selwad kärnwaffe endwiggld hod iss währnd em kalde griech e wettrischde zwische de usa unn udssr endschdonn on dem soim hejepungd baide länna zomme rund adomschbrengkebb b sess hon die milidärisch dogdrin vun de gejesaidische abschreggung hod de kalde griech wäsendlich mitb stimmt unn hod no de osichd vun veschiedne bollidiga unn bollidigwisseschafdla dezu baig traa dass es zu kämm diregde griech zwische de baide blegg kumm iss no unn no hon waidere schdaade kärnwaffe ealongd so dass haid neu schdaade sog adommächd sinn usa russlond großbridonnje fronkraich schina israell indje bagischdan unn noadkorea in kronologischa raiefolch zomme hon die schdaade haid ca adomschbrengkebb des iss genung fär die menschheed mehfach se venichde overkill die idee dehinna is daß wonn ääna adoomaa oograife duud de onna schnell noch än gejeschlaach ausfiere kon eh doß die dinga hochgeje die waidavebraidung vun adomwaffe se vehinnre dud ass enni vun de greeschde herausfoaddarunge fa die innanazjonale sicherheed im joorhunnad gelde saidem erschde kärnwaffeinsadz iss uffgrund vun de kadaschdrofale humanidäre folche unn de gefaa die wo kärnwaffe fa die menschheed daaschdelle vielfach ehr kombleddi abrischdung g foadad wor veschiedne innanazjonale veträch hon zu inschrängunge unn redugzjon vun de kärnwaffeasenale rischdungskontroll unn zu adomwaffefraie zone g feerd noch gfäalischa als wie inde händ vun schdaade die wo wisse doßse än gejeschlaach ned iwwaschdeje känne wäarn massevanischdungswaffe inde händ vun terrorischde die wo sogaa iah aischn lééwe bedingungslos insedze ärwaidarunge noo e käiz keez kiez odder koz pl käize keeze kieze koze isch en korb wu ufem buggl gedraare werd in da siedwescht un nordweschtpalz sescht ma aa hott dezu des kummt ausem frånzesische la hotte in da nordpalz heeßts deils huck odder huckelkorb in månsche orde sescht ma aa kracks kracksel odder kräcks e käiz hot en viereggische odder d färmische bode un isch aus weide hassel odder holzschbää gflochde zwee bänder gehe iwwer di schuldare ofd isch di vorder korbwand am kärwer verlängert mit käize hot ma gsammeldes holz reisisch laab hai fudder mischd odder erd dransbordiert awwer aa obschd un gmies landwärdschafdlische brodugde wie gfliggl un eier wasch un håndwärglische brodugde s hot aa käiz gewwe wu man in schdååbrisch di schdää mit gedraare hot dodevu hawwe di lååmer mid ihre kalkschdååbrisch un di dossemer am rand vum odewald wus porphyrschdååbrisch hot ihrn uunåme schdååkäizlin erhalde de dossemer ihr nochban di schriesemer dageje uzt ma mischtkäize frieher hot ma aa di hendsemer umiddelbaa siedlisch vun dossene käize ghaaße di fahrebacher hawwe de uunåme käizehogger weil se ihr kinner in de käize getraare hawwe solle zu de lohrbacher in nochbaort vun fahrebach beide nerdlisch vun mosbach sescht ma käizesitzer im siedlische odewald sescht ma aa zu eme grouße runde aus ugschälde weide gflochdene korb mit zwee henggel käiz vgl manne aa in oschtfrångge isch des wort mid verschiedene vokalkombinazione bekannd un im rhoilånd un im moslfränggische als kötze odder kiez siedlisch vum pälzische schbroochraum isch der begriff minnischens heit ubekånnt di herkunfd vum wort isch uklaa klaa isch nur daß sisch di verschiedene mundaatforme uf e urschbringlisches middelhochdaitsches wort kzze zuriggfihre losse määnz odder meenz je nochdemm aus wellem deil vun de stadt me kummt is die åm rhoi gelehne haubdschdadd un mid ehre ugefähr inwohna aa die greeschd schdadd vun rhoilånd palz sie is de sidz vun de johannes gutenberg uniwersidäd vum reemisch kaddolische bischdum määnz un vun mährere färnseh un radjoõschdallde wie vum siedweschdrundfung un em zwädde daidsche färnseh määnz dud sisch as e hochbuasch vun de fassenachd vestehe un is zendrum vunde polidisch liderarisch fassenachd die greeschd nochberschdadd is die hessisch lånneshaupdschdadd wissbade e bissje waida weg sinn de großschdaddraim mid frånkfuad åm main daamschdadd ludwichshafe åm rhoi unn månnem die schdad määnz laid ån de mindung vum main wu a in de rhoi enoimechd sie is änz vun de finf owwazendre vum lånd rhoilånd palz un dud mid de hessisch låndeshaubdschdadd wissbade e lännaiwwagraifendes dobblzendrum bilde die inwohnazahl vun de schadd is im erschde joorzehnd vum joorhunnad greeßa wie wor was määnz zu na großschdadd gemach hot der adiggel basiert uf are fraie iwwersedzung vum adiggel aus da e lischt mit de dordische audore isch do zu finne vrahovice daitsch wrahowitz is en ordsdääl vun prostjov im oschde vun tschechie unn hot ugfähr oiwuhner es dorf hot ne fläsch vun km² geleje is de ord im bezärg prostjov in de region olomouck kraj in owwermährische senge de fluss rome dudd dorsch de ord fließe vrahovice is es erschdemol erwähnd worre saidm middlalda hot die herrschafd iwwer den ord mehrmols gwechseld nooch de uffheewung vun de grundherrschafd is de ord zur gemäände gmachd worre während de zwädde republik is vrahovice schdarg gewaggse noom zwädde weltkriech is im dorf en internierungslager fer gflohene daitsche ausm bezärg prostjov oigrischded worre zwische unn is de ord noo prostjov äägemäänded gwese denoo issa widda uuabhängisch worre unn isses dorf echvky äägemäänded worre saidem januar gherd vrahovice widda zu prostjov des wurfholz is vermutlisch die älschd waffe vun wildbeuter außer bei mensche is ach bei affe beobachd worre das se vun beem herab stöck odder harde früschdee uf herannohende raubdiere z b leoparde gschmisse hen dehalb werd angenumme dass des wurfholz noch älder is als de speer also en wenigschdens an enere said ongschärfde stock des wurfholz urspringlisch also e abwehrwaff odder zum herunnerschlache vun ned erkledderbare früchde un niss genudzt is irschendwann ach als jagdwaff genudzt worre es war wohl zunägschd nur fer schwaches wild geeischnet dess sisch im fluch drehende holz konnt z b dursch soi beim uftreffe abgegeweni wucht en vochel betäuwe trefferzone kopp odder beim treffe an de flischel dursch voriwwergehendi lähmung odder des bresche vun knoche des wegfliesche verhinnern un so die beute sischere is ach die trefferwirkung vum wurfholz geringer als die vum speer so isch die trefferzone vum sisch drehenden stockes daitlisch greßer als die vum speer en große vordel bei klenere ziele wie vöschel de wurfspeer mit soine durchbohrenden wirkung ermeglischte dann ach greßeres wildes zu erlesche diese bsondere verwendung isch wohl efach beim werfen entdeckt worre im jungpaläolithikum ist die wucht un raischwaid vum speere dursch die erfindung vun de speerschlaider weider gsteigert worre des nur in ennere vun de viele sproche vun de uroiwohner vun auschdralie de aborigines verwendete wort bumerang bezaischnet dort des eifache wurfholz fer die jachd jachdbumerang net des zurickkehrende wurfholz schportbumerang fer des nun in europäische sproche des word bumerang verwendt werd der konnt bis kg schwer un m lang soi geibte werfer kennen en jachdbumerang bis zu m weit schmeisse diese jachdbumerangs genannd kylies sin vun denne australische uroiwohner ach als grabschdock oder keule verwendt worre die friehform vum buchstab p im proto semidische alphabet is meglicherweis des symbol fer en wurfstock allerdings isch dieses ausgangssymbol in de literadur nur zum deel akzeptiert mansche quelle gewwen ken ausgangssymbol on sischer is dass im phönizische alphabet en buchstabe mit dem name pe mund exischdiert der dem proto semitische wurfstock ähnelt un die form vum ennre noch links offene schleif hot de laudwert vum pe war bei de phöniziern p als schpeyerer wald werd geographisch die groß gschlosse waldflesch bezaichnet die sisch iwwer knapp kilometer zwische emm haardtrand bei naischdadt on de woistrooß im weschde ordenswald un schpeyer am rhoi im oschde schpeyerer schdadtwald erschtreckt un im wesentlische dem eiszaitlische schwemmfäscher vum schpeyerbach un vum rehbach entschprichd dezu kumme im siede die waldstick wu sich uf de schwemmfäscher vun de schpeyerbachzufliss kropsbach un modebach erhalte henn zum deel werd des zusammehängende un geologisch zusammegherende waldgebiet ach namendlisch in ordenswald un schpeyerer wald gegliedert forschdlisch is de wald in viele deelgebiete mit eischene bezaischnunge gegliedert wie ordenswald unnerwald middewald owwerwald haßlocher wald ganerbwald vun de randgebirsche vum owwerrhoigrawe schtrewe zahlraische besch edm rhoi zu so ach vum pälzer wald iwwer de haardtrand in estlischer richdung in de ledschde eiszait un mit dere ihrm rickgang is reichlisch schmelzwasser zu verfieschung gschdanne des wu große menge abgetrachene gsteinsschutt un sande aus dem gebirsch in die rhoiewene transportierd hot in de ewene verdeeld sich des wasser un so henn sisch kies un sand dort abgelachert un es henn sisch sogenannde schwemmfäscher gebildt de name kummt von de dreieckische form wu sich in die ewene zum rhoi hin ausweitet henn im fall vum schpeyerer wald is de ausgangspunkt de austritt vum schpeyerbach aus dem naischdadter tal in die ewene weil de iwwerwieschend sandische bode fer de ackerbau wenisch interessant weil wenisch ertrachreisch gwesd isch henn sich uf dem schwemmfäscher ach nach durchsedzung vun de landwirtschaft als wirtschaftsform waldgebiete erhalde während die danewe lieschende lößgebiete frieh gerodet worre sin weider im siede vum schpeyerer wald exisdire weidere wälder uf de alde schwemmfäscher vun de queich un dann vum klingelbach die awwer daitlich klener wie de schpayerer wald sin noch weider im siede uf dem schwemmfäscher vun de lauder un a vum otterbach wachst de greßere bienwald bis knapp iwwer die franzesisch grenz je weider die bäsch in die ewene gflosse sin umso mehr hot sisch des wasser verdeelt und um so mehr hot es sisch verlangsamt un des material hot sisch abgelachert zuerschd is des schwerere material liesche gebliewe klenere stee und sand sin weitertransportierd worre bis ach des sich abgelachert hot am ende vun de schwemmfäscher finne sisch doher bsonders foine sande die sinn in trockene periode zum deel zu diene ufgeweht worre von denne sich einische erhalte henn so z b de amesebersch im schpeyerer schdadtwald die hegscht dien freigeleschd vum waldbewuchs dursch milidärische aktividäde uf dem gelände vum standortübungsplatz schpeyer im bereisch dudehofe un schpeyer weschd der heit nur noch dem spezialpionierbataillon aus de kurpalzkasern dient henn sisch uf de sanddüne e vielzahl seltene und seltenschde arde ansiedele kenne die durschschnittstemperadur lischd bei c un die jährlische niederschläsch liesche bei mm man redd ach vum emm woinbauklima stadtwald speyer und dudenhofener wald engebach alseborn amtlich enkenbach alsenborn iss e ordsgemäa im londgräs lautre in rhoilond palz sie dud zu de vebondsgemäa engebach alseborn geheere bis zu soim dood hot do de fritz walter gelääbd de ord laid km eschdlisch vun lautre di gemää dud aus de ordsdääle engebach unn alseborn besteje wo jewwails e longi aichni geschichd ass selbschdstennische gemääe hen unn haid zommegewax sinn nochbergemääe sinn im uhrzaichersinn naihemschbach sibberschfeld kerzeheim romse watteheim fischbach lautre mehlinge baide derfer sinn in ehrer geschichd eng veflochde des hot sisch dorch e gemoinsame schuldhäße bis unn boijermäschder gezait iss awwer im joor geend hot mer aa de bis dohie gemoinsame wald gedääld in de näh vun em daubebornerhof hot s vum bis zum joarhunnad di buasch braideborn gebb di ginschdisch vekehrslaach unn de oschluss an s aisebohnnedz im joar unn di osiedlung vun betriewe hon di befelgerungszahl trodz äner staage auswonnerung vun iwwer dausend persone im joar uff im joar unn im joar owaxe geloss dodebai iss de karagder vun baurederfer velor gong unn engebach alseborn iss zur wohngemää wor di haidisch ordsgemää iss mid de wirgung vum juni dorch di naibildung aus de zuvor aichestennische gemääe engebach unn alseborn enschdonn in engebach alseborn hot di gegrindt awedgemoinschafd mennonitischer gemääe in daidschlond iwwer joare ehr sidz gehadd des do iss e iwwersedzung aus de daidsche wikipedia die kollerinsel is ä halbinsel im flusssischdem vum rhoi unn gherd zu brihl in da kurpalz unn oddaschdadt in de palz die kollerinsel lied lings vum rhoi umschlosse vum rhoi im oschde unn vum kollersee bzw oddaschdädter aldrhoi im weschde endschdonne is die kollerinsel dorschn tulla soi rhoibegradischung do hot mer ä abkärzung dorsch die flussschling geschdoche unn de rhoi hot die abkärzung genumme es ehemolisch flussbedd bilded de kollersee bzw de oddaschdädter aldrhoi die gemainde brihl liehd uff de reschde said vum rhoi die gemainde oddaschdadt im siedweschde die ketscha rhoiinsel unn die gemainde ketsch reschds vum rhoi im siedoschde de brihler dääl wo mer aa als die kollerinsel im engere sinn bezaischned werd als weide fä gail gnudzd de oddaschdädter dääl is bewalded am ufer vum kollersee gebbds en schdrånd zum bade unn seid widder en campingblatz unn en reschorõõ uff de midd vun de insel zwää seschlclubs unn en kanuclub hawwe ihrn sidz uff de kollerinsel wann de rhoi hochwasser hot konn die kollerinsel als polder gnudzd unn dodemid iwwerfluded werre uff die kollerinsel kummt mer midde kollerfähr uffm rhoi vun brihl her odda vun siedweschde iwwer die l uff de londbrigg vun oddaschdadt unn schbaya her c is ä hejari objektorientierti brogrammierschbrooch wo ab vum bjarne stroustrup bjn sdsdb fir die firma att bell laboratories entwikkelt worre is c is ä art a waidarung vun da brogrammierschbrooch c awwa is nedd voll abwärtskompatibel unn somidd ned als ä raini a waidarung zu séhj s bsunnarä an c is dass ma änasaids wie bei c effizient unn nh an da maschine programmariere konn annersaids awa ah hoch abschdraggd objgdoriendierd unn laida a ä bissl weniga effizient programmiere konn grad weil se so effizient sinn benutz ma c unn c als brogrammierschbrooche fir betriebssyschdeme bai betriebssyschdeme is es bsunnasch wichtig dass ma nh an da maschin programmiere konn wails ja schließlich die ufgaab vum betriebssyschdem is die maschin zu vawalde am näähschde an die maschin kummt ma mit assembla allerdings is des schwer lesbar unn kenn schdigg widdaverwendbar wail ma assembla fir jede prozessorarschideggdur nai schraiwe muss hier sehd a de kwälldgschd vunnämm brogramm des wemmas laafe lossd in de palz geht de parra midd de paif in die käsch in der konsol ausgäwwä duud int main std cout in da ärschde und zwedde zeil wärre erschdmo mim präprozessorbefehl in da zail wädd dann die haabtfunktion main definiert jedes programm muss so ääni hawwe weil die haabtfunktion is quasi die oigangsdiir vum programm is wo zuerschd uff gemacht wädd wenns brogramm laafd was in da haabtfunktion bassiert is zwische de gschweifdä klammare definiert ärschdemo wädd des objekt cout ausm namensraum std mit dem operator die zeichekett in de palz geht de parra midd de paif in die käsch üwagäwwe unn õschließend noch die variable endl ah ausm nanmensraum std üwwagäwwe des objekt cout schraibd die zeichekett dann uff die konsol unn macht wegem endl nochn zaileumbruch hinnedrõ am end vun da haabtfunktion wädd noch n wert zrigg gäwwe damit wädds programm beendet weil die haaptfunktion zum end gekomme is dursch dänn rückgabewert weeß des betriebssüsdäm ob des brogramm regulär oda wege äm fehla zum end gekummä is heeßd alles war gut erfunne wodd de nõme vom rick mascitti unn is s ärschd mo uffgedaachd der nõme entstand aus da kombinatsion vun der vorgängaschbrooch mim erhehungsoperator wo nomalaweis den wert vun da variable erheet des sull druff õspiele dass c ä besseres c is de erfinda von c bjarne stroustrup selbsch hodd die schbrooch erschd ä mo nach dääm bennant was es is c with classes also iwwasetzt c mit klasse än aiabescha is än deel vum erwaiderde dischgscherr er hot die uffgab doss des gekochde ai net devunrolle dut wann mer des diregd aus sainre schal essen will haidzudaach is de aiabescha än alldääschlische bschdanddeel vumme frieschdiggsgscherr is awwer fer longi zaid än luxusgescheschdand unn än ausdrugg vun g howene dischsidde gewesse schun in de reemazaid is die egsischdenz vun aiabeschre nochgwiese ä mosaig vun andiochia ausm johr v chr dut ä mahlzaid mit aire zaige die in aiabeschre schdegge in pompeji henn se bai de ausgrawunge än silwerne aiabescha mid dodezu bassende aialeffl gfunne zwischezaidlisch sinn die aiabescha offebar in vergessehaid grade awwer im johrhunnad kame se in de kraise vun de adlische laid wida in mod uff änre zaischnung vun dere zaid werd än aiabescha aus idalje mid de bezaischnung per ova fers ai erglärd ä ähnlischi abbildung duts aa in daitschlond gewwe in denne aiabescha wurd des ai sengreschd mit de schbitz noch owwe noigschdeggd des war awwa net iwwerall so uff äm bild vum georg flegel ausm johrhunnad is ä medallschälsche mid fies draa zu sehe in dem des ai quer liege dut driwwa sied mer än schdraife brot den se offebar an de schdell vumme leffl zum ausdunge vum ai gnomme hot said de erfinnung vum porzellan wurde die aiabescha aa aus dem madrial hergschdelld die manufagdure vun maisse frongedahl unn hegschd henn said de mitt vum johrhunnad welsche hergschdelld die se domols als mundzaig bezaichnnd hawwe said des porzellan induschdriell hergschdelld werd sinn die aiabescha än selbschdvaschdändlische bschdanddeel vumme serwis unn werre in form unn dekor an die gscherrraie agebassd dodenewe hot sisch awwer aaa de aiabescha als än uffwännische daflschmugg in form vun individuell unn fandasievoll gschdaldede modelle erhalde die aus alle meeglische madrialje desdewegge sinn die aiabescha haidzudaach beliebde objegde fer sammla mit gnu linux offd aa nur als linux bezaischned määnd ma betriibsischdeeme die de linux kernel als kernel benutze unn sischdeemdiesnschde von gnu gnu linux is änn freies unoxides mehrbenutzasüsdäm wo unter der gpl vaöffentlischd wädd weil gnu linux unna ra fraie lizenz steht wädd des uff da ganze weld vun kommerzielle unn ned kommerzielle organisazione unn laid entwickelt unn oigsetzt gnu linux wädd vonn unnaschiedliche organasiatione als dischdributione õgeboode so ä dischribution is ä zammeschdellung vun wendungsbrogramme dienschdbrogramme äm kernel unn na pakedvawaldung die pakedvawaldung braachd ma um brogramme unn de kernel zu aktualisiere unn zu inschdalliere die maischde server unn subbacombjuda laafe unna gnu linux zum baischbiel aa der server vun da wikipedia der kwälldegschd is n begriff aus da informatigg unn määnd n fir än mensche lesbara text der inna brogrammier oda na auszaischnungssbrooch gschriwwä worre is um n kwälldegschd zu schraiwe raischd än normala tekschdeditor ma konn awa ah ä indigrierdi entwicklungsumgebung uff englisch mit ide abgeközzt benutze ä solschi ide hodd den vordail dass se ääm baim schraiwe n haafe aabaid abnämme konn so muss ma zum baischbiel nedd alles ausschraiwe sunnan griggd glai vorschläg vun da ide gmacht aus dänne ma auswehle konn n onneres baischbiel firs schraiwe vun kwälldegschd is des verfasse vun äm wikipediaardiggl des is nix onneres als des schraiwe vun nem kwälldegschd in na auszaischnungssbrooch n brogramm wo in na brogrammierschbrooch gschriwwä worre is muss zuärschd in ä maschineverständliche form gebracht wärre ä maschin vastehd nua binäre befehle die vun da prozessorarschitektur vun da maschin feschdgelegt sinn so än brogramm bevor ma ss laafe lässt iwasetzt wärre was ma s kompiliere nennt oda ärschd bei der ausführung iwwasetzt wärre was ma interpretiere oda jit kompiliere nennd haid zu daach meschd ma offd ä kombination aus denne baide sache wie zum baischbiel bai java zuärschd wädd der kwälldegschd in änn abschdrakda zwischecode iwwasetzt und dann bai der laufzeit jit kompiliert fir die spezielle machin uf ders brogramm grad renne soll des hodd den vordail dass ma s brogramm nua ämoo kompiliere muss hodd awa de gewaldische nachdail dass des die sach u effizient mache duud kwälldegschd vun na auszaischnungsschbrooch konn vun na rendering änschin gerendert wärre rendern heeßt dass der kwälldegschd vun da rendering änschin glese wädd unn die renderingänschin dann was grafisches ausgäwwe duud än dibbisches baischbiel dafir is html die schrooch in der indaneddsaide gschriwwä wärre linux is änn betriebssüsdämkern kernel wo vum linus torvalds unna der gpl va effentlischt worre is de begriff linux setzt sisch ausm vornõme vum entwickler linus unn dääm x von unix zamme damit wädd a glai offesischtlich dass linux unoxid is im schbraachgebraach wädd da begriff linux awa ned uhbedingt nur för de kernel benutzt sunnan offd a als sünonüüm fir gnu linux süsdäme die uffgaab vun äm kernel generell is die aschdrakdion vun da maschin des heeßd dass der kernel de programme wo uff ihm laafe ä oihoitlischi schnittstell api zor verfiichung stellt diese api is vun der reschnaarschitektur u abhängig des heeßd der brogrammierer schäärt sischn faischda keerisch uff was fir na reschnaarschitektur soin brogramm speeda laafe soll wail a weeß dassa imma die selb api benutze konn linux is als modularer monolithischer betriebssüsdämkern fir die spaischa traiba unn brozessvawaldung zuschdändisch linux is wie die maischde moderne betriebssüdämkerne faschd nua in c gschriwwä hier habd a ä lischd vun alle zaische vum indanadsionale phonetische alphabeet des is prakdisch fir alle wo u sischa sinn wie ma was in na onnere schbrooch ausschbrischd jedes zaische hodd ä beschraiwung unn baischbielwödda baischbielschbrooche sinn daitsch englisch fronzeesisch idalljänisch schbanisch und russisch grieschische buschdawe un draus abgeleidede zaische sin bei de ladeinische buschdawe ufgfihrt midd dene se iwwlischerweis daagschdellt werre gedrehde zaische sin doppelt ufgelischt soweid ihre lautbedeidung ajg vun der vum ungedrehde buschdawe abweischt grinlich unnerlegt stehe se bei dem buschdawe zu demm soiner phonetischer bedeeidung se e lautvariant daasschdelle blailich unnerlegt sin se bei dem buschdawe ufgfihrt aus demm oder aus demm soim grieschische pendant se erschdellt worre sinn um e zaische aus ere lautschriftågab in eme artikel in der lischd zu finne kann ma des zaische do in derre leischt suche odder im artikel kobiere un midd der suchfunktion vum browser in derre lischt finne ² nach dem dreidimensionalen türkischen vokalsystem dessen vokale wie die ecken eines würfels aufgefasst werden können ² nach dem dreidimensionalen türkischen vokalsystem dessen vokale wie die ecken eines würfels aufgefasst werden können diese zaische sind keine laute sondern dienen der näheren beschreibung der aussprache einzelner laute oder lautfolgen der groß diggdador im original uff englisch the great dictator isn amriganischa film vum charles chaplin wo sisch sadirisch iwwa de adolf hitler de nadsionalsozialismus unn de milidarismus lusdisch mache duud s erschd mo zu sehe war a am oggdooba chaplin hodd bai dääm film faschd alles selbschd organisierd s drehbuch gschriwwe reschii gfiihrd unn alles meeglische wäddschaffdlisch gsehe war der film fir chaplin ääna saina greeschde erfolge änn jiidischa frisea kämpfd im weltkrieg fir tomania daitschlond er hilft ämm piloode der um hilf ruufe duud in soin flugzaisch unn retted dääm domid s lééw als dess flugzaisch mim pilod unn m jiidische frisöa abstözzd hodd s daitsche raisch schun kapiduliert der jiidische frisöa awa hodd sisch baim abstozz derardisch de schädel grennd dassa nimmi weeß wer dass er iss unn wo er kummt deshalb in ä hailschdald zwansisch joah schbääda härschd der diggdador adenoid hynkel hitler in tomainia in tomania sinn die juude unn anaschdenka in ghettos gpfärschd unn lééw in da schdändisch angschd ins kz zu kumme währenddesse kummt der frisea zrigg inns ghetto in soin laade wail er die ganz joah in da hailschdald verbracht hodd weeß a awa noch gar nix vum hynkel unn dov wie die nazis mid de juud umschbringe desweesche siehd a ss ah ned oi als sturmtruppe ihn ufffoddann selbschd an sain schaufenschda jude zu schmiere deen zu gehorsche unn priigild sisch mit de sturmtruppe die woll ihn doruff hi nadierlisch lynsche kozz voa knapp kummt awa der ehemalische pilod schultz wo sellemols vum jiidische frisea gerettet worre is unn middlawail änn hejara offizier is unn retted sainasaids dämm jiidische frisea s lééw schultz valassd außadääm dass da frisea unn saine froindä inn ruh zu losse sinn uff ä mo erfährd hynkel dass a kenn geld mehr fir die uffrischdung hodd unn damid sain traum austerlich ees draisch zu nischde gemachd wädd der äänzische der ihm noch geld laie konn is n raischa juud nmens eppstein damidd dea ihm froindlisch gsinnd is bfiehld hynkel dass es piesacke vun de juude voärschd oigschdelld wärdd als eppstein sisch awa trotzdääm waigart wädd da hynkel zum gifdniggl unn bfiehld die widda ufnahm vun da juudevafolgung der general der des stelle soll iss alladings schultz wo sisch waigadd wail a de jiidische frisea nedd gfährde will dodruffhi wädd a vum hynkel ins kz gschiggt schulz konn alladings fliehe unn flischded ins juudeghetto zum frisea unn dem soi freunde um soim traum austerlich zu erobern näher zu kumme schließd hynkel midd m benzino napoloni benito mussolini dem faschisdische fihra vun bacteria idalj änn pakt ab damidd der sai truppe vun da grenz von austerlich abzieht bei na razzia im ghetto wärre der jiidische frisea unn schultz entdeckt unn in änn kz an der grenz zu austerlich gebrocht in da zwische zaid fliehe die freund vum jiidische frisea ausm ghetto nach austerlich alladings hilft ne des nädd lang wail kozz druff die invasion vun austerlich beginne duud hynkel wädd als a uff da endejagd is vun soldade nedd als hynkel erkannt unn desweesche verhaftet schultz unn däm jiidische frisea gelingt midd falscher uniform die fluchd der jiidische frisea wädd uff grund von sainere ähnlischkaid zu hynkel fir hynkel khalde unn desweesche fährd er mid der tomanische invasion nach austerlich oi als hynkel vor na grooße vasammelde mnschemng ä rééd halde soll nutzd dea jiidische frisea des um hynkels bisheerisch bolidik zu vaurdaile er foddadd die mnsch zum friede mnschlischkaid unn neddischkaid uff der film word in de finf kadegorie bschde film bschdes originaldrehbuch chaplin bschda hauptdar schdella chaplin beschdi originalmusik meredith willson und beschda newdar schdella jack oakie nominiert awwa gwunnä hawwe se laida nix die terex cranes germany gmbh is e daitsches dochterunternehme vun dem bedaitende us baumaschineherschdeller terex un ghert zu dessen beraisch terex cranes des unnernehme baut uf em m² große werksgelände im pälzische zwebricke mobilkrän mit ennere trachkraft vun bis tonne bei de große raupenkrane genießt terex cranes germany zusamme mit soim konkurrent liebherr wie bereits während soine zeit bei demag weltweit e ausnahmeschdellung die dinglerwerke sinn als meschanische werkschdädde in de zwebricker altschdadt gegrind worre christian dingler hot domols mit arweider mit der herschdellung vun el und schneidemühle ongfonge ab hot er ach die herschdellung vun buchdruckerpresse gschdarded die vun dingler entwickelde kniehebel presse die er selbschd die zweibrücker presse genannt hor is in die gschichd vun de buchdruckerkunst als dinglerpresse oigonge die maschine warn johrelang führend in europa un war die ursach fer de rasche ufstisch vum unnernehme im jahr is de erschdee teleskop mobilkran mit ennere tragkraft von t gebaut worre de erfolgraichsde war de cc mit ennere grund traglaschd vun tonne der weltweit bei große infrastrukturprojekte un große induschdriebauprojekte oigesetzt worre is grundlach vum erfolch war de hydrostatische antrieb die aus feinkornstahl beschdehende schdabile gittermastrohre die hilfsauslecher un die superlift und ringlifoirichtung die grundtrachlaschd vun tonne vum cc un vum cc hot bai nutzung vum em gescheengewischd vun tonne direkt auf em kran uf tonnen gschdaiget werre kinne mit ennere superliftoirichtung em gescheengewicht vun tonnen uf em onhänger is die traglast uf tonne gschdische bei nutzung mit ringlift uf tonne de hauptauslescher war meter lang im jahr iss ach die einführung vum cc mit ennere tragfähigkeit von t erfolschd iss e tonnen all terrain kran mit m hauptauslescher eigfihrt worre wurde de weltweit stärkste raupekran der twin cc mit ennere tragfähigkeit vun t oigführt spezialkran fer die errischdung vun windkraftanlache die inzwische meischd sehr große windkraftanlachen wern haid nahezu ausschließlich mit raupekrane ufgebaut die krane wernn nachdem die windkraftanlache ufgebaut is demontiert un zur nähschdeen windkraftanlachebauschdell transportiert speziell fer den zweck iss vun terex de cc nt entwickelt worre nt steht dobei fer narrow track sinngemäß schmali schdroß de cc nt kann nachdem er nach onlieferung per lkw widder montiert is uf wesche vun nur m breite vun windkraftanlach zu windkraftanlach innerhalb vum em windparks fahre dodurch wern mehrmalischer abbau transport un wiederuffbau vum kran innerhalb vun windparks oigschpart un es kenne im gleische zaitraum deitlisch mehr anlache errichded werre de abril is nochm gregorianische kalenna de vierd monad im johr er hot daach unn fangt midm selwe wochedaach aa wie de juli unn schaldjohre aa wie de januar im reemische kalenna is de aprilis de zwett monad gewesse soin nam dut sischmeeglischawais druff beziehe dass sich die knoschbe vun de pflanze im frieling effne donn werd sisch des word abril vum ladainische aperire effne ablaide awwer aa des ladainische apricus sunnisch kennd de urschbrung vun dem word saie de alde daitsche nam vum abril der vum kall dem große im johrhunnad aigfiad worre is heesd oschdamond ewe wail oschdre in de maischde johr im abril liege dut friea mol hot mer zum abril aa wannelmonad grasmond odda aa launing gsaacht awwer die bezaischnunge sinn haid schun faschd vellisch vergesse in alde saage heest es dass de luzifa am abril ausm himml verschdoße worre is im abril dut sichs wedda ofd stännisch ännere weswege mer zu sowas abrilwedda saache dut aa wanns imme annere monad bassierd microstock fotografie ach micropayment fotografie nennt ma die fotografie die iwwer kommerzielle internet plattforme als lizenzfreie fotos zu niedrisch preise vermarktet werd des gschäftsmodell lebt devu dass es sehr viele kunde gibt die bereit sinn z b fer ihr internetsaide fer er paar euro oder gar fer e paar cent fotos zu kaafe denne awwer die preise vun traditionelle bildagenture wie getty images die fotos vun profifotografe vermarkte zu deier sinn wesche de rieseauswahl un de zum deel hohe qualidät sin die microstock agenture in neierer zait zu ennere große konkurrenz fer kommerzielle bildagenture worre immer mehr werweagenture greife ach fer proschpekte odder kataloche zu mikrostockfotos am bekannteschde sinn die große agenture istockphoto fotolia un dhutterstock unner hessische dialegde hessisch verschdeht ma di meischde innerhalb vun da hessische landesgrenz gschbrochene dialegde die ghere zum middeldeitsche un zu de fränggische mundaade nerdlisch un wesdlisch vun kassl werd schun niederdeitsch geredt zur zuordnung innerhalb vun de fränggische dialegde gibts zwee verschiedene uffassunge vun mansche dialegdologe werre alle hessische dialegde zum rhoifränggische gereschend zu demm noch des pälzische un des estlische lothringische ghere annare schbroochforscher zähle bloß des sidhessische dezu di drei hessische mundaade im engare sinn middel ost un niederhessisch bilde dann innerhalb vum fränggische e eigene region agrenzend ans middel beziehungsweis mosel s rhoi un s ostfränggische des hessische loßt sisch vun de benochbade schbroochraim duasch folgende merkmole unnerscheide dodemit is allerdings bloß e grobe schemadische abgrenzung meglich fä e genauare begrenzung muß ma mehr merkmole betrachde als unnerscheidung zum pälzische hot ma frieher di linje zwische fest hessisch un fescht pälzisch genumme demm folge heit nimmi alle schbroochforscher vum sidhessische iwwers kurpälzische zum sidfränggische werd des p allmählisch immer weider durschs pf ersedzt je noch da schdellung im wort un noch de benochbade laude di iwwergäng vum hessische ins pälzische ins thiringische un ins ostfränggische sin fließend im wesendlische loßt sisch des hessische in vier dialegdregione oideile nieder ost middel un sidhessisch friedrich stoltze die wacht am rhei die wacht am rhei merr hat kää ruh merr heert se alsfort brille merr wisse s ja zum deiwel zu un ääch um gotteswille heint nacht um zwelf ehrscht schlaf ich ei da stolpern zwää voriwer un brille laut die wacht am rhei so daß ich uffwach driwer ich haw en ääch mein dank gezollt halt s maul un laßt mich schlafe wacht ihr am rhei so viel derr wollt in frankfort laßt mich schlafe frankforderisch peter geibel mein schinste gruß dr wearreraa erschdi schdroof di wearreraa su schih gelähje meat wiß ean wahld meat doahl ean hih die wearreraa meat all ihrm sähje meat frücht ean obst meat mensch ean vieh däi läiw ich üwer alle moaße meat ihrer luoft ean meat ihrm wih si eaß m r suh ohs herz gewoase wäi uf d r ganze welt nix mih wedderaaer mundaat seste net dee säu im goadde volgslied seste net dee säu im goadde be se widder wöhle be se grosse lecher groobe in de gaale rööbe spitz ge bei und biss se in de bei des se es verrecke greeche de verbeinste säu fuldaerisch heinrich jonas oh mensch dhu dinne augen uff erschdi schdroof driffd dich en hardes mißgeschicke un s geht dä flehden aller mudh un krich st d n grembel sadd un dicke un best s dä selwerd nitt mehr gud oh menschenkend do dhu nuhrd glich de augen uff guck imme dich dann werschd de seh n un mußd dä sa n daß hier lumben do in hännschen an ährem päckchen väle menschen noch väle schwerer honn ze dra n dodrimme hängk d n kobb nuhrd nitt noh desser kimmd ne ann re zitt kasselänerisch 
